https://virgool.ir/feed/@m_40434309بسم الله الرحمان الرحیم علاقه مند به کتاب خوب خواندن و نوشتنfa2026-11-10 18:44:24https://files.virgool.ir/upload/users/4932986/avatar/TiEcmT.jpghttps://virgool.ir/@m_40434309https://virgool.ir/@m_40434309/روضه-های-سرزمین-روضه-ممنوع-o0kk46jmu4cvحاشیه ای بر کتاب «خال سیاه عربی» اثر حامد عسکریعکس را از نوشته سید مهدی سیدی در ویرگول بر همین کتاب برداشتم خوب است اگر بخوانیدپیش درآمد:ابتدا بگویم نوشتن هرگونه نقد بر این کتاب از من ساقط است. به چند دلیل. اول این که من بیش از حد تصورتان از زبان حامد عسکری لذت می برم و از ایشان الگو برداری نیز می کنم. وقتی کسی معلم توست و فراتر از آن در لنز دوربین اوزمو و گوشی اپل گروه همراهش تا کربلا رفته باشی و پلک به ایوان نجف و مسجد کوفه گشوده باشی دیگر سخت و حتی نشدنی است که نقدش کنی. البته دلیل اول من خودش دو دلیل بود. یکی آموختن از آقای عسکری و دوم هم سفر شدن با صفرنامه او. پس برویم سراغ دلیل سوم. این یک سفرنامه است. سفرنامه ها به شدت سلیقه‌ای هستند. با کسی سفرنامه ای سازگار است که بگوید رفتیم فلان جا. فلان معماری را داشت. منظورم سفرنامه ای دقیق و تنظیم شده است. سفرنامه ای که صرفا قرار است به شما بگوید این سفر چه بود. این سفری که رفتم چه دیدم. مهم نیست تجربه درونی سفر چیست. صرفا رفتیم و آمدیم. خوب هستند. فکر نکنید نویسندگان چنین سفرنامه هایی را مذمت می کنم. این سفرنامه ها لازم هستند. این سفرنامه ها بسیار خوب هستند. مثلا من اگر بخواهم به سفری صرفا تفریحی بروم احتمالا این سفرنامه هایی که با دقت به روند سفرشان پرداخته اند را در اولویت خواندن قرار می دهم. یک دسته دیگر سفرنامه ها آنهایی هستند که می گویند بیرون چه خبر است اما شما سفر را از پنجره چشم های آنها نمی بینید بلکه سفر را از پنجره ذهن آنها می بینید. مثل این سفرنامه. شما می بینید وقتی نویسنده ما به فخ می رسد ما فقط فخ را نمی بینیم. شاید اصلا فخ را نمی بینیم. ما کربلا را می بینیم. روضه کربلا می شنویم. اما کربلا نیستیم. من در حقیقت، به خصوص در مورد سفر معنوی حج چنین شکل نگارشی را بیشتر می پسندم. خب وقتی این شکل نگارش سفرنامه به سلیقه من سازگارتر است نمی توانم نقدش کنم. این دلیل سوم. و اما دلیل چهارم. سفرنامه ای که پیش روی ماست یک سفرنامه معمولی نیست. آقای عسکری نرفته‌اند یک کشور اروپایی یا جای دیگر محض گشت و گذار و تفریح و چشیدن غذا و دیدن فضا. رفته‌اند حج. مدینه، مکه، عرفات، منا، فخ، جده. این سفرنامه کاریست که زائر خانه خدا برای خدا انجام داده تا چون منی با حسرت زیارت درست و درمان خانه خدا بخوانم و اگر عرفات و منا و مسجد الحرام را نمی فهمم، با بقیعش بغض کنم. به این چهار دلیل نقد من اعتباری که ندارد هیچ، دلم هم نمی خواهد نقد کنم. دلم نمی آید نقد کنم. این نوشته صرفا حاشیه است. تنها و تنها حاشیه است. نوشته ام که دلم خوش باشد یک گوشه کار را گرفته‌ام.مقدمه:در بخش قبلی حسابی توضیح دادم که چرا نقد نخواهم کرد. اما این دلیل نمی شود که حرفی نزنم. درباره خال سیاه عربی حرف بسیار دارم. من عمدتا حساب و کتاب تقویم قمری را ندارم. هر چند جدیدا حساب و کتاب تقویم شمسی را هم به درستی ندارم. اما حالا که این متن را می نویسم دو هفته به فاطمیه مانده است. از رحلت پیامبر که می گذرد در این فاصله کوتاه سه ماهه تاریخ اسلام شتاب می گیرد. رحلت پیامبر، سقیفه، مصادره فدک، خطبه فدکیه، حمله به خانه حضرت زهرا(س)، سقط محسن و شهادت حضرت زهرا(س). شتاب تاریخ اسلام در این مرحله شتاب خوبی نیست. خطش را که می گیری می شود جمل. می شود صفین. می شود حکمیت. می شود خوارج. می شود نهروان. می شود شهادت امیرالمومنین و امام حسن و کربلا. تهش را که بگیری می شود آل سعود. بقیعی که حرم ندارد. زائر ندارد. ضریح و حتی قبر درست و حسابی ندارد. بخواهم از درد هایی که از سقیفه شروع شده و تا همین حالا ادامه دارد بگویم می شود همان بیتی که در ظاهر آقای عسکری را به این حج برد:«به روضه خوان محل گفته ام غروب بیا تاتو از خرابه بخوانی من از منا بنویسم»متن:🚨هشدار:این بخش از نوشته ممکن است بخش هایی از داستان را لو بدهد.خب قرار بود نقد نکنم. می خواهم حالی که با سفر گرفتم را بازگو کنم. با سفری که نکردم. خرده داستان های ابتدایی بسیار جالب بود. راستش را بخواهید از داستان مکالمه تلفنی شگفت زده شدم. یعنی راستش را بخواهید تا حدی این داستان جذاب بود که می توانست برود جزء آن عاشقانه های تعریف کردنی. تا حدی از خواندن این داستان هر چند کوتاه لذت برده بودم که به دوستان حامد عسکری پسندم پیام دادم که حتما این کتاب را بخوانند. حتی اگر تمام کتاب را نخواندند داستان این تلفن را بخوانند. اما بعد از آن، کاش من هم می توانستم بروم حرم حضرت رقیه(س) و حرف ها و حاجت هایم را به ایشان بگویم. یا کسی داشتم که این کار را برایم می کرد و حرف هایش می گرفت. جوری که بیایم و برای دیگران نیز بگویم. واقعا ماجرای سوریه و زیارت خانوادگی آقای عسکری از حرم حضرت رقیه(س) در گیر و دار ساخت برنامه و مستند خیلی بیشتر از این ها جای حرف زدن دارد. اما اگر بخواهم اینجا گیر کنم به انتهای کتاب نخواهم رسید. ادامه داستان و آن تلفن و آن شکل خواست شگفت زدگی پشت فرمان. در کل اتفاقاتی که منجر به جور شدن سفر شد بسیار جذاب و دلچسب بود. و حتی معجزه آسا. آدم واقعا دلش می خواهد یکی از این دسته اتفاقات نصیبش شوند. به هر حال داستان به عربستان و مدینه می رسد. از اینجا گوشه زدن های سیاسی شروع می شود. صادقانه بگویم من به شدت با این گوشه زدن ها موافقم. عربستان در این سالها مخالف خوان تعزیه های معاصر بوده است. از ممنوعیت های ریز و درشت علیه شیعیان در خود عربستان تا مصالحه با صهیون و مقاتله با یمن. البته گوشه زدن ها فقط مخالفت با سیاست های سلطنت وهابی نیست. به قول خود آقای عسکری:«آنچنان رونق اقتصادی ایجاد کنم... ولش کن». و این ها از ابتدای فرودگاه شروع می شود. اما مهمترین بخش این کتاب برای من مدینه است. مدینه عجیب است. شبی که این قسمت ها را می خواندم با روایت های بقیع بغض کرده بودم و اشک در چشمانم جمع شده بود. هر لحظه امکان داشت شروع به اشک ریختن کنم و از سوی دیگر توان ادامه خواندن را نداشتم. من حتی نمی دانستم که مرقد ام البنین ابتدای بقیع است. ناگاه ذهنم رفت به اردوگاه امام حسین و روضه هایی که شنیده بودم که بله خیمه حضرت ابالفضل اولین خیمه اردوگاه بوده است. و روضه های امام حسنی. روضه پهلوی شکسته، کوچه های بنی هاشم، حضرت زهرا(س). چقدر خوب است این بخش های کتاب. چقدر دوست داشتم این ها را. و ای کاش یک شبی من هم می توانستم کلید حرم پیامبر را دست بگیرم و بچرخانم و در حرم را باز کنم. و چقدر دوست دارم بروم مسجد شیعیان. بروم چای عراقی را درست وسط عربستان بخورم و اشهدان علیاً ولی الله را میان کشوری بشنوم که «علیاً ولی الله» گریز است. بعد بروم میان درخت ها قدم بزنم و فکر کنم که حضرتش چه حرف هایی را در خاک آن باغ پنهان کرده است. این سفرنامه در نوع خود بی نظیر است. خیلی پسندیدم. جلوتر برویم. مکه را چقدر خوب نوشته بودند. بسیار عالی. من یک بار زمانی که 3 سال داشتم به زیارت کعبه رفته بودم و چیزهایی را به خاطر دارم. و تمام این خاطرات زنده شد. کاش یک بار در عرفات باشم و باران بزند. می خواهم گزیده تر بگویم. کاش من هم می توانستم عید غدیر را گل بگیرم و بروم رکن یمانی را ببوسم و شیرینی پخش کنم. یا گوشه مسجد الحرام مولودی بخوانند و دست بزنم. چقدر کاش داریم با سرزمین وحی. اما کاش های ما با این وضع در این سرزمین روضه ممنوع نمی شود که نمی شود. اما بخش پایانی کتاب. محرم. مشهد. وقتی همه چیز خوب است آدم کیف می کند. و این خوب چقدر بهتر است وقتی به چنین پایانی برسد. خدا حج بدهد، به نام امیرالمومنین مزینش کند، آخرش لباس عزای امام حسین را به دستت بدهد و محرمت را در مشهدالرضا رقم بزند. چقدر خوب. چقدر این کتاب را دوست داشتم.امتیاز کتاب: پنج از پنجصدق الله العلی العظیمسهیل عزیزسهیل عزیزWed, 14 Oct 2026 20:24:05 +0330https://virgool.ir/@m_40434309/طوفان-دیگری-در-راه-است-wwcyh4imbwhtنوشته ای بر کتاب «طوفان دیگری در راه است» اثر سید مهدی شجاعیپیش در آمد را می گذارم آخر متن و شما هم این ایراد که پیش در آمد در پس متن ماست را به بزرگواری خود ببخشید.مقدمه:کتاب خواندن برای من تفریحی بی نظیر است. زمانی که دبستانی بودم اکثر هم سن و سال ها و حتی کوچکتر از من ها گوشی خودشان را داشتند. من نداشتم و حال که بر می گردم و به آن دوران نگاه می کنم می گویم چقدر خوب بود. از هزاران و بلکه میلیون ها حسن این ماجرا یکی از مهمترین هایش می شود اینکه من با کتاب بیشتر خو گرفتم. یعنی من معمولا زمان خالی بسیاری داشتم و این زمان را با یکی از کتاب های کتابخانه شلوغم می گذراندم. این وقتی که در جهان های مختلف می گذاشتم تا حدی برایم لذت بخش بود که عادت کتاب خواندن از ذهنم بیرون نرفت که نرفت. ماندن این عادت با من باعث شد تا آرام آرام با آن شناخته شوم. سال پیش روز تولدم این کتاب را از مسئول فرهنگی مدرسه هدیه گرفتم. شاید وقتی عبارت مسئول فرهنگی را بشنوید گمان کنید درباره یک مرد حداقل چهل ساله ملبس با خصوصیات خاصی که می شناسید صحبت می کنم اما خیر. مسئول فرهنگی مدرسه ما یک جوان بیست و چند ساله است که دست بر قضا قاری و حافظ کل قرآن است. و در کنار آن آدمی بسیار دوست داشتنی است. هر چقدر از ایشان تعریف و تمجید کنم کم گفته‌ام. پس از تعریف می گذریم. طبیعی است که چنین کادویی از چنین فرد عزیزی برای من بسیار خاص و ارزشمند است. اما بخاطر مشغولیت هایم خواندن این کتاب را گذاشتم برای فرصتی بهتر. و وقتی این کتاب را خواندم، هم شوکه شدم هم خوشحال.متن:🚨هشدار:این بخش از نوشته ممکن است بخش هایی از داستان را لو بدهد.از هر چه بگذریم سخن دوست خوشتر است. چند ایراد محدود نسبت داستان دارم. اولین ایراد این است که به نظر من ویراستاری کتاب خیلی بد بوده. علائم نگارشی گاهی سر جا نیستند و غلط املایی نیز کم نیست. مشکل بعدی من (اگر بشود اسمش را گذاشت مشکل) این است که داستان در بیان جزئیات صحنه ها خساست دارد. یعنی صحنه ای که می شود خیلی ظرافت بیشتری داشته باشد را فقط با بیان بعضی کلیات رها می کنیم. برای مثال صحنه ای که زینت می رسد و حاج امین و سیف را معطل جلوی در خانه‌اش (یا به عبارتی خانه کمال) می بیند خیلی مبهم است. البته واقعا نمی شود آنچنان به استاد شجاعی خرده گرفت. ایرادات من هم سلیقه‌ایست. خیلی ها با کتاب های پر جزئیات و پر ظرافت مشکل دارند و دقیقا بخاطر اینکه یک کتاب به شدت صحنه ها را پرورش می دهد از آن لذت نمی برند، گاهی آن را کنار می گذارند گاهی جزئیات را رد می کنند. اما در سلیقه من این حجم از توجه به جزئیات بسیار کم است.در عوض داستان خوبی های بسیاری دارد. داستان لحن جالبی دارد که بخاطر نوشته شدن به سبک روایی و داستان گونه بودن در دل داستان است. باعث می شود داستان بسیار روان و سبک حس شود. شکل فصل بندی داستان را نیز بسیار می پسندم. مراحل شکل گیری دو طوفان متوالی که در نهایت به یک رنگین کمان می رسد. و پیوند این تغییرات آب و هوایی با بخش های داستان نیز بسیار جذاب است. من به فصل بندی کتاب اهمیت ویژه ای می دهم. باید از نظم برخوردار باشد تا گیج کننده نشود. و دقیقا همین است. داستان نقطه به نقطه و جا به جا با مرز بندی های درست نظم گرفته است. از سوی دیگر شروع داستان بسیار خوب است. اگر دو متن قبلی من را خوانده باشید می دانید درباره شروع داستان کمی سختگیر هستم. اما شروع این داستان دقیقا مانند اسمش ناگهانی و پر ابهام است. به شکلی که ما نیز مانند حاج امین در تمام طول داستان منتظر یافتن جواب سوالاتی هستیم که از همان اولین صفحه ایجاد شده است. مدتی است که هر جا می روم چشمم به نام چمران می افتد اما دیدی که این داستان نسبت به چمران ارائه می کند متفاوت و جذاب است. چمران این کتاب چمران با کلاه خاکی رنگ و پوتین جنگ نیست. یا حتی چمران با کت و شلوار و یقه اسکی وزارت دفاع. چمران این داستان مرد خوش قلب و مهربان و خون گرمیست که حتی با یک غریبه که معلوم نیست چگونه وارد مجلس انجمن شده است به خوبی می جوشد و حتی در آغوش او می گرید. شخصیت های داستان به شکل زیبایی و دلچسبی کمی مرموز هستند. یعنی تا داستان نخواهد قرار نیست شما شخصیت ها را کشف کنید. برای مثال به داستان مش خجّه نگاه کنید. در تمام طول داستانی که به صورت نامه‌ای از طرف زینت برای کمال فرستاده می شود نمی توان قدم بعدی مش خجّه را به آسانی حدس زد. به شخصه در حین خواندن آن نامه انتظار اتفاقات بعدی را نداشتم. بحث نامه ها پیش کشیده شد. به طرز شگفت انگیزی از اینکه در کتاب های مختلف اثر نامه ها را می بینم و شکل استفاده از آنها به عنوان زبانی برای بیان داستان لذت می برم. برای مثال از خواندن کتاب هایی مانند حانیه و پریدخت (که بر حسب سلیقه هر دو اثر حامد عسکری هستند) به شدت لذت می برم. این داستان و نامه هایش نیز از این قاعده مستثنی نیستند. زبان سیال، شوخ طبعانه و در عین حال جدی نامه ها (همانطور که از نامه انتظار می رود) به داستان فضای لطیفتر و جذابتری می دهد. دید داستان نسبت به برخی مسائل نیست در نوع خود جذاب است. به مثال دکتر چمران جداگانه اشاره کردیم. به دیدگاه داستان درباره نظر جامعه نسبت به جنگ که در بیمارستان رخ می دهد، درباره جامعه‌ای که در آمریکا بر چیزی غیر از وفاداری بنا شده و به نظر در حال حاضر تا حدودی به آن مبتلا شدیم، درباره نظر دیگر افراد درباره فردی که می خواهد به جنگ برود و معلوم نیست برگردد یا نه و ارزش کار او و مسائل دیگری که در داستان به آن پرداخته می شود نگاه کنید. هر کدام به خودی خود متفاوت و درگیر کننده هستند. و در نهایت چیزی که به عنوان یکی از محاسن جذاب داستان باید بیان کرد این است که موضوع داستان به شدت جذاب، غیرمنتظره و در عین حال مرموز است. اصلا این داستان با خود ابهاماتی را حمل می کند که به جذابیت داستان می افزایند و آن را تا لحظه آخر خواندنی می کنند.پیش درآمد:بله. می دانم پیش به معنای قبل است و پیش درآمد بخشی است که قبل از اصل کاری می آید. اما حقیقت اگر پیش درآمد را ابتدای متن می گفتم حق مطلب به اندازه کافی ادا نمی شد. یعنی این بخش اگرچه قرار است کمی حرف دلی پیرامون موضوع کتاب باشد ولی از نظر من اینکه انتهای متن بیاید باعث اثربخشی بهتری می شود. در نهایت از شما می خواهم این ایراد را ببخشید. شاید دیده باشید که برخی مطالب که ارزش معنوی بالایی دارد را با چنین متنی منتشر می کنند :«با حال معنوی مناسب بخوانید/گوش کنید/ببینید». باید درباره این کتاب نیز همین را گفت. این کتاب صفحه به صفحه مکتب و منبر است. نه مکتب و منبری که چهار ساعت بنشینی و یک کلام نفهمی خیر. از آن منبر ها که صحبت خطیب تو را با خود جای دیگر می برد و ذهنت را تا مدت ها درگیر می کند. یک جاده خاکی کوتاه. مسئله مهم این است که اکثر این گونه مطالب را باید در شرایط مناسبش بخوانی تا بتوانی آنها را درک کنی و استفاده مناسب را ببری. اعتراف می کنم زمانی که شروع به خواندن کتاب کردم حتی یک صفحه هم ندیدم که چنین هشداری را به من بدهد یا هیچ کسی برنگشت بگوید حالا که می خواهی این کتاب را شروع کنی کاری بکن که حال و هوایت به حال و هوای کتاب بخورد. و احتمالا از سر این اشتباه بخشی از محتوای کتاب را از دست داده‌ام. برگردیم به صحبت اصلی. گاهی چیز هایی به یک فرد نشان داده می شود که انگار یک الگو برداری و مسیر را می بیند. خیلی ها هستند که توکل می کنند و چه کار خوبی می کنند. اما در نهایت توکل خالی فایده دارد؟ نمی خواهم بحث از تلاش بیارم خیر. گاهی افراد توکل می کنند و خدا را صدا می زنند اما در نهایت در اعماق وجودشان اطمینانی ندارند که قرار است خدا آنها را به نتیجه برساند. برخی هم در سوی دیگر قرار دارند. سختی و بلا و بدبختی ها بیایند و بروند. توکلشان به توقع تبدیل نمی شود. انگار وقتی نگاهشان می کنی تصویری مجسم از آیه مشهور 216 سوره مبارکه بقره می بینی که:«...وَ عَسَىٰ أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ ۖ وَ عَسَىٰ أَنْ تُحِبُّوا شَيْئًا وَ هُوَ شَرٌّ لَكُمْ ۗ...»(...لکن چه بسیار شود که چیزی را مکروه شمارید ولی به حقیقت خیر و صلاح شما در آن بوده، و چه بسیار شود چیزی را دوست دارید و در واقع شرّ و فساد شما در آن است...). به خودم و سال های زندگی ام که نگاه می کنم می بینم چه بی فکری ها کردم که گاه از خدا توقع داشتم و وقتی نشده و در نهایت فهمیده‌ام چرا نشده(حداقل به ظن خودم فهمیده‌ام چرا نشده)، کف دستم را به پیشانی کوبیده‌ام که ببین خدا کجا را دیده است. این اتفاق را بار ها در این داستان دیدم. که یک نفر توقع دارد و با آزمون و خطا به توکل می رسد و یک نفر توکل دارد و این توکل درون دست های او مانند یک میله فولادی که تا اعماق زمین فرو رفته است و باعث می شود او در پیچ و خم تلخی ها و سختی ها خم به ابرو نیاورد. و همه اینها من را به یک نتیجه و یک سوال می رساند. اول اینکه پس خدا چقدر حکمت دارد که چنین چیزی را برایمان در نظر گرفته و نهایت ما قرار داده است. و دوم اینکه اگر ما با دیدن نمونه های متعدد و خواندن قرآن می بینیم خدا چه چیزی را برایمان در نظر دارد پس چرا بلند نمی شویم و به سویش حرکت نمی کنیم؟ نمی دانم. جواب در سرم بسیار است اما دقیق نه. فقط می توانم بگویم خدا هوای من یکی را همه جوره داشته. هر چقدر هم که بد بودم، با من خوب تا کرده است. دلم می خواهد با یک آیه تمام کنم.«رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً ۚ إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ»(پروردگارا! دل هایمان را پس از آنکه هدایتمان فرمودی منحرف مکن، و از سوی خود رحمتی برما ببخش؛ زیرا تو بسیار بخشنده ای.)سوره مبارکه آل عمران؛ آیه 8امتیاز کتاب:سهیل عزیزسهیل عزیزSat, 26 Sep 2026 15:45:16 +0330https://virgool.ir/@m_40434309/چای-باید-پر-زهر-باشد-و-پر-مهر-dzn72qh7u2k0نوشته ای بر کتاب «اربعین طوبی» اثر سید محسن امامیانپیش درآمد: در متن قبلی که درباره کتاب خرمالو ها را به گنجشک ها بفروش صحبت کرده بودم قبل از شروع حرف اصلی کمی صحبت دلی داشتم که خب، واقعا نوشتن آنها برایم لذت بخش بود. تصمیم گرفتم این صحبت ها را بکنم یک بخش واحد و در هر متن کمی دلی صحبت کنم. اربعین برای من سالهاست چند مداحی و عکس های دوستان و معلمان بیشتر نیست. چند مختصر تجربه داشتم. مثلا همین یکی دو سال پیش بود که بطری آبم را پر کردم و پشت سر رفیقم که از مدرسه می رفت خانه و ترمینال و مرز و نجف و کربلا ریختم و دعایم را بدرقه راهش کردم. یا امسال که رفتیم بهشت زهرا و اربعینمان را با شهدا گذراندیم. اما حقیقت امر این است که من ابتدا نمی دانستم اربعین چیست. بعد فهمیدم لغت نامه‌ای اربعین چیست و برایم محترم شد و بعد اربعین را شناختم و برایم علاقه شد و بعد اربعین را درک کردم و برایم آرزو و خیال و خواب شد. اما هنوز تا فهمیدن اربعین فاصله دارم. فاصله فهمیدن و درک کردن دقیقاً فاصله بین زاویه دید من نسبت به خود و دیگری نسبت به من است. با این پیش زمینه از علاقه من به کربلا و اربعین برویم سراغ داستان اربعین طوبی.مقدمه:اولین مواجه من با این کتاب، سریال طوبی به کارگردانی سعید سلطانی بود. آن زمان من به دلایلی نمی توانستم داستان را به شکل مستمر دنبال کنم. اما شب هایی که بخاطر آمدن مهمان زمان بیشتری را در پذیرایی خانه می گذراندم بیشتر با سریال آشنا شوم. سریالی که واقعا همان چند قسمتی که دیدم برایم جذاب بود. و در انتهای سریال زیر نام سید حسین امیرجهانی به عنوان نویسنده نوشته شده بود اقتباسی از کتاب اربعین طوبی نوشته سید محسن امامیان. این نام در ذهن من نقش بست که بعد ها برود در همان لیست بلند بالایی که قرار بود بخرم. وقتی کتاب تمام شد می خواستم همان لحظه درباره اش بنویسم. اما تصمیمم را گرفتم که بگذارم وقتی سریال را دیدم یک کاسه حرف هایم را بزنم و به کتاب و سریالش بپردازم. با این حال حرف درباره کتاب زیبای سید محسن امامیان زیاد است و نمی شد در یک متن درباره جفتشان حرف بزنیم.متن:🚨هشدار:این بخش از نوشته ممکن است بخش هایی از داستان را لو بدهد.خب ابتدا مشکلاتم را بگویم. واقعا مشکلاتم با این داستان کم است. شروع داستان به نظرم خیلی جالب نبود. یعنی آن طور که باید نبود. ضرب آهنگش درست نبود. یک جاهایی خیلی سریع بود یک جاهایی خیلی کند. در کل شروع داستان ها به نظرم باید طور دیگری باشد. یک داستانی یک جایی توقعاتم از شروع را بالا برده است که کمی درباره نقطه شروع سختگیرانه برخورد می کنم. اما بعد. در اصل کتاب به نظر می رسد که قرار است به داستان زندگی طوبی و در کل داستان طوبی و فرزندش، حسن بپردازد یا در نهایت این داستان را در کنار حمود و صفیه به عنوان داستان اول ببینیم. اما بیشتر به نظر می رسد یک عاشقانه دلنشین بین حمود و صفیه را تماشا می کنیم. البته بیان داستان‌وار آن جالب است. شاید بخاطر همین بیان داستان‌واری که در کتاب استفاده شده است باید گفت نمی توان به این اتفاق که ممکن است بخاطر شکل بیان باشد خرده گرفت و حقیقتا این بیان به داستان کمک هایی هم کرده است. اما در هر حال داستان طوبی را گاهی مخدوش می کند و نمی توان گفت صرفا نقطه قوت داستان است.و اما محاسن بسیار داستان. داستان سیال و رونده است. هیچ جایی گیر نمی کند. خواننده را با خود همراه می کند و می برد آنجا که باید. مثلا بخاطر دارم اولین شبی که خواستم کتاب رو شروع کنم در ابتدا شروع کتاب کمی سرعتم را گرفت اما بعد از آن ناگهان به خود آمدم و دیدم یک ساعت بیشتر است دارم کتاب می خوانم و نمی توانم از کتاب دست بکشم. از آن کتاب ها که واقعا نمی شود زمینشان گذاشت. مسئله بعدی داستان صفیه و حمود است. داستان با وجود اینکه محور اصلی نیست و تنها داستان همراهان طوبی است اما بسیار شیرین و جذاب است. و البته شکل این رابطه و تکامل به نحو احسن آن در مسیر اربعین و کربلا زیبای آن را دو چندان می کرد. مسئله دیگری که بسیار در طول داستان برایم جذاب و به نظرم جزء مهمترین بخش های داستان بود، قوس شخصیتی حمود است. حمود یک بعثی زاده است که به قول خودش در پادگان بزرگ شده است. یعنی در خانه ای بزرگ شده است که بی شباهت با پادگان نیست و اگر مادر مهربانش نبود معلوم نبود او و تنها هم بازی اش، یعنی خواهرش چه وضعی پیدا می کردند. از طرف دیگر نیز او اهل یکی از عشیره های استخواندار و طرفدار بعث عراق است و همانطور که در طول داستان گفته می شود، بخاطر علاقه او به صفیه، عمو های بعثی اش می خواهند خونش را بریزند و برایش آدم می فرستند. اما در انتهای داستان او فرد دیگریست. «عاشق مبارزه با اسرائیل» است و دوستان عزیزی دارد که سربازان حشد الشعبی هستند و الگوی زندگی اش حسن التمیمی، پسر مفقود طوبی و مبارز هواخواه چمران است(از هر کسی که این بخش را می خواند و تا این حد قوس شخصیتی حمود برایش لو می رود عذر می خواهم). حقیقتاً در بسیاری از داستان های دیگر اگر چنین قوس شخصیتی‌ای برای هر شخصیتی اتفاق می افتاد آن را به نادرست بودن یا غیرواقعی و سورئال بودن متهم می کردم اما راستش را بخواهید، کربلای حسین است دیگر،هر چه بگوید می شود. درباره این سیر تغییر دلچسب حمود می شود خیلی بیشتر از این صحبت کرد. داستان خوبی های بسیار دیگری هم دارد. مثلا حضور اقوام و افراد مختلف در راهپیمایی اربعین. از ترک و ترکمن و نجف آبادی تا کشمیری و آمریکایی. خیلی ها هستند. این نمایش جغرافیای اربعین واقعا خوب است. خود من اگر بخواهم درباره جغرافیای اربعین بنویسم شاید بعدش بگویم فقط صفحه پر کردن است و چیزی نیست که مخاطب من را به خود جذب کند اما شخصیت هایی که نام و نشان و ایل و تبارشان گفته شده است واقعا کاربردی بوده‌اند و کارکردشان کاری است. از خوبی های دیگر داستان شخصیت های خاص داستان است. برای مثال صفیه را می بینیم. دختری که حتی طوبی هم نمی داند پدرش چرا او را از 5 سالگی کلاس پیانو گذاشته است. بازیگوشی ها و بچگی های خودش را دارد. مهربان است. و در کل یک شخصیت کم نظیر است. خلق شخصیت خاص در چنین داستانی نیاز به ظرافت دارد. طوری که شخصیت ها خاص باشند ولی نه غیر واقعی. ولی شخصیت های داستان واقعا تمیز در آمده‌اند. حرف های زیادی برای گفتن دارم. از دکتر حسین و مبارز حسن. از داستان های گوشه به گوشه طوبی. از حرف هایش درباره مادرش و تهران و ایران آن زمان. داستان آن قدر خوب است که اگر بخواهم خوبی هایش را تک به تک مو شکافی کنم احتمالا کتاب دیگری به قاعده خود کتاب باید نوشت. اما من قرار است فقط کمی حاشیه بنویسم و بگذارم این گوشه بماند. در نهایت پیشنهاد قاطعانه و بدون شک من این است که این کتاب را به هر ترتیبی که می توانید و در هر فرصتی که دست می دهد بخوانید.امتیاز کتاب: چهار و نیم از پنجالسلام علیک یا سید الشهداسهیل عزیزسهیل عزیزFri, 18 Sep 2026 14:55:03 +0330https://virgool.ir/@m_40434309/داستان-گنجشک-ها-vjgwcphczjweنوشته ای بر کتاب «خرمالو ها را به گنجشک ها بفروش» اثر محمد حنیفابتدا این را بگویم که من واقعا منتقد کتاب نیستم. صرفا عادتی دارم که از کودکی همراه من مانده. همیشه عاشق کتاب خواندن بودم. آنقدری که همین حالا هم کتابخانه من دیگر جای کتاب های بیشتری ندارد. هرچند من با وجود این تکمیل ظرفیت بودن همین چند روز پیش رفتم و چند کتاب جدید خریدم. این میل من به کتاب خواندن باعث شد قلم و کاغذ و سوژه را بشناسم. و خب به جایی رسید که احساس کردم چه خوب می شود اگر خود نیز پا به عرصه نوشتن بگذارم. و در این سالهای اخیر یکی از ویژگی هایی که دوستانم من را با آن می شناسند «نوشتن» است. اما باز هم می گویم. خواندن تمام این کتاب ها من را به یک منتقد تبدیل نمی کند. اما خب وقتی کتابی را می خوانم یکی از تفریحاتم اشتراک گذاشتن احساس و دیدی که نسبت به آن کتاب پیدا کردم با دیگران است. پس تصمیم گرفتم این نوشتن ها را جایی برای خودم ذخیره کنم و چه جایی بهتر از اینجا که می شود گفت قرار نیست نوشته هایم گم شوند. با این پیش زمینه می روم سراغ نوشتن درباره کتاب خرمالو ها را به گنجشک ها بفروش.مقدمه:نمایشگاه کتاب امسال بخاطر شرایط جنگی به شکل مجازی برگزار شد که خب حداقل برای من تجربه جدیدی نبود. قبلاً هم چند سالی نمایشگاه مجازی بود. همزمانی این مجازی شدن با ایام حساس سال کنکور نمی توانستند حس نیاز به خریدن کتاب را در من بخشکانند. پس اینگونه بود که تصمیم گرفت به شکلی هر چند کوچک وارد نمایشگاه بشوم. یکی از خسیسه های من این است که همواره فهرست بلندی از کتاب هایی دارم که می خواهم در آینده بخرم. اما نمایشگاه با فهرست من نامهربان بود و جز دو کتاب خانه ای در شیراز اثر آگاتا کریستی و اربعین طوبی اثر سید محسن امامیان نتوانستم دیگر کتاب هایم را پیدا کنم. پس رفتم سراغ نویسندگانی که در فهرست من جا خوش کرده بودند. از میان این فهرست نام محمد حنیف بیشتر چشمم را گرفت. محمد حنیف را با سریال مستوران شناخته بودم و بعد وقتی بیشتر با خودشان و کارهایشان بیشتر آشنا شدم، خریدن کتاب های یکی از معدود نویسندگان شناخته شده معاصر ایران در سبک رئالیسم جادویی برایم جذاب تر از بقیه بود. این بود که رفتم و یکی از کتاب های ایشان را خریدم. خرمالو ها را به گنجشک ها بفروش. با بریده متنی که در سایت انتشارات جمکران از این کتاب آقای حنیف خواندم حقیقتا توقع داشتم نقطه پایان داستان پیوندی عمیق با مهدویت داشته باشد که خب، چنین نبود.متن:🚨هشدار:این بخش از نوشته ممکن است بخش هایی از داستان را لو بدهد.و اما از حاشیه که بگذریم، در متن چند مشکل با کتاب دارم. اولاً ابتدای سیر زمانی کتاب(که پس از بخش اولیه ای که در قسمت پایانی کتاب می گذرد شروع شده) بسیار کند است. یعنی نمی دانم چرا احساس می کنم داستان جان می کند تا جلو برود. شاید حوادث ابتدایی می توانستند سریعتر پیش بروند. مشکل دومم با داستان همان جا اتفاق می افتد. جا به جایی شخصیت های کتاب در آن قسمت های ابتدایی گیج کننده است. اگر چه در ادامه باعث می شود از داستان بیشتر لذت ببرم و حتی جاهایی که یغما با اعتماد به نفس فولادینش رفتار ناگهان تغییرکرده ریحانه را بخاطر گذشتن از ناز کردن های اولیه و رسیدن به عشق آتشین به او می داند در صورتی که می دانیم ریحانه بخاطر چه این کار را می کند خنده دار هم هست. اما در ابتدای داستان و وقتی شخصیت ها هنوز جا نیفتاده اند، حداقل من نمی پسندم. سوم با بسط پیدا کردن شخصیت های فرعی مشکل دارم. بعضی شخصیت ها تاثیر گذاریشان بالاست اما به شدت کم بسط یافته اند. مثلا سپیده و یاسمین می توانستند بیشتر شناسانده شوند اما جز صحبت های بسیار مهم گاهی به گاهی خیلی رد پایی از آنها نمی یابیم. اما این کتاب خیلی بهتر از این حرف هاست. مشکلات من با داستان در نهایت مشکل من است. در حالی که این مشکلات بسیار کوچک و تا جایی که من دیده ام گاها عمدی هستند. راستش را بخواهید دیدن داستان از زبان آدم های مختلف بسیار جذاب است. یعنی همین که یغما و ریحانه و مریم چگونه به صحنه تل کابین نگاه می کنند هم جذاب است هم هیجان انگیز هم خنده دار. هر چه جلوتر هم می رود ریتم کتاب دلنوازتر و مسحورکننده‌تر می شود. به حدی که نمی خواهی کتاب را زمین بگذاری. کتاب به خودی خود داستانی است که به لطیف ترین زبان ممکن به موضوعات خیلی جدی می پردازد. از این نظر این داستان بخاطر پایان مبارک گره خورده با باور های دینی ما هم صدا و سیما پسند است و از سوی دیگر از آنجا که مشکلات مختلف جامعه را درون یک عاشقانه دلپذیر تعریف می کند برای شبکه نمایش خانگی نیز قابل توجه است. آقای حنیف هم که خوب برای سریال ها می نویسند و چه شود. و دو موضوع دیگر هم در طول داستان برای من خیلی جذاب بود. یکی ساختار مربوط به گنجشک ها و خرمالو ها و دیگری اشاره های داستان. اینکه تا این حد در خرمالو ها و اثر گذاری آن در زندگی ریحانه و آقا عیسی و خانواده اش موثر است و رهایی بخش آنها از شر یغما و نادر حاج رفعت و بیوه حاج رفعت و کینه پدران و مشهدی رحمت و ... برای من حداقل بسیار جذاب است. قربان کرم خدا بروم که واقعا همین است. خرمالو هایی که سهم گنجشک ها می شوند. بدون منت. و صحبت های گنجشک ها با یکدیگر این داستان جوری لطیف می کند که واقعا بیشتر مجذوب داستان می شوم و این خواب های ریحانه و تصورات گنجشکی اش را خیلی بهتر درک می کنم. و در کل پر جزئیات ترین و پر ظرافت ترین تصاویر داستان مربوط به جاهاییست که یا به درخت خرمالو مربوط می شود یا به گنجشک ها. و ارجاعات کتاب نیز برای من بسیار دلپذیر است. حضور رستم تهمتنی که بخاطر عشق قدیمی خود، خودش را به معلولیت زده و برای کادو عروسی و رضایت گرفتن از ارجمندیان بزرگ برای ازدواج دو عاشق دلباخته این راز را برملا می کند. و حضور به موقع داستان شب ششصد و هشتاد و چهارم هزار و یک شب در نامه طعنه آمیز و تند ریحانه به یغمای به یغما رفته که بعد ها معلوم می شود داستان عکرمه و خزیمه در قلب سنگی یغما نفوذش را کرده و تاثیرش را گذاشته است. یا کنایه ارجمندیان بزرگ به استاد افراسیابی درباره فامیلیشان که بعد به یقین ارجمندیان تبدیل می شود. و بسیاری جاهای دیگر مانند پاسکاری های ریحانه و سپیده. در نهایت می توانم بگویم واقعا از خواندن این کتاب لذت بردم و بی صبرانه مشتاق خریدن و خواندن کتاب های بیشتری از آقای حنیف هستم.امتیاز کتاب: چهار از پنجالهم عجل لولیک الفرجسهیل عزیزسهیل عزیزThu, 10 Sep 2026 18:34:09 +0330