https://virgool.ir/feed/@m_387886fa2026-11-12 12:49:17https://virgool.ir/images/default-avatar.jpghttps://virgool.ir/@m_387886https://virgool.ir/@m_387886/اقتصادهای-کوچک-زنگ-زده-guf73o7vgnxlبه طور طبیعی کشورها در بلند مدت همگی رشد اقتصادی خواهند کرد حتی توسعه نیافته‌ترین آن‌ها. اما این رشد اقتصادی در کشورها خطی نیست و با نوسان رخ می‌دهد. در این مسیرِ رشد، بازه‌هایی که اقتصاد رشد می‌کند و حجم آن‌ گسترش می‌یابد، دوران رونق نام دارد. بازه‌هایی نیز که این مسیر در حال نزول است دوران رکود نامیده می‌شود. رکودها گاهی ده‌ها سال ادامه دارد. این رکود، شُتُری است که حداقل تا کنون در خانه‌ی هر ملتی خوابیده است حتی درِ خانه توسعه یافته ترین آن‌ها. آمریکا آخرین بار در سال 2008 دچار رکود شد. اما سوالی که اینجا مطرح می‌شود و هدف از این نوشتار هم طرح و بررسی مختصر این سوال بوده این است که : عامل توسعه اقتصادی کشورها رونق بیشتر بوده یا اینکه رکود کمتری داشته اند؟ به عبارتی بیشتر گل زده اند یا اینکه کمتر گل خورد‌ه‌اند یا حتی هردو؟ داگلاس نورث (برنده جایزه نوبل اقتصادی سال 1993) و دو نفر از شاگردانش در کتابی به نام خشونت و نظم‌های اجتماعی که به فارسی هم ترجمه شده است. برای پاسخ به این سوال داده‌هایی را جمع آوری و تحلیل کرده‌اند. تصویر زیر عکسی است از جدولی در صفحه 5 این کتاب :جدول رشد اقتصادی در سال‌های بد و خوب نسبت به درآمد سرانه کشورهادر ستون اول درآمد سرانه کشورها نشان داده شده است. شماره 1، کشورهای با درآمد کمتر سرانه از 20000 دلار در سال، شماره 2، کشورهای با درآمد سرانه بالای 20000 دلار است. در شماره 3 نیز به منظور گرفتن نویز و خطای داده‌ها کشورهای با درآمد سرانه بالای 20000 دلار آورده شده است تا متغیری به نام نفت و به تعبیر برخی این نفرین منبع طبیعی! بر تحلیلشان بی اثر شود. در شماره های بعدی این ستون نیز درآمد سرانه‌ها برای کسب دقت بیشتر به طبقه‌های کوچکتر تقسیم بندی شده تا همبستگی منفی بین درآمد سرانه و رکود بهتر دیده شود. در ستون یکی مانده به آخر می بینید که کشورهایی که درآمد بیشتری دارند به طور متوسط دارای نرخ رشد مثبت کمتری بوده اند! اما از طرفی دارای نرخ رشد منفی کمتری هم بوده‌اند. یعنی راز موفقیت آن‌ها در این است که اقتصادشان کمتر سقوط کرده است نه اینکه الزاما هر ساله رشد زیادی کرده باشد. شاید نتیجه این تحقیق این است که رهبران اقتصادهای کوچک زنگ زده باید این ضرب المثل را آویزه گوششان کنند که " رهرو آن است که آهسته و پیوسته رود نه آنکه گهی تند و گهی خسته رود". کلی‌گویی و بلندپروازی ره به جایی نبرده و برنامه‌ریزی برای توسعه به فرض اینکه در توسعه موثر باشد بایستی واقع‌نگرایانه باشد و گرنه برنامه‌ریزی توسعه مثل تجربه 60 ساله ما در این زمینه محکوم به شکست است. این نوشته را با چند بیت از مولوی به پایان می‌برم :از مقامات تبتل تا فنا .... پله پله تا ملاقات خداخدای پاک و بی انداز و یار ... دست گیر و جرم را ما را درگذار گر خطا گفتیم اصلاحش تو کن ... مصلحی تو ای سلطان سخنیاورییاوریFri, 16 Oct 2020 21:37:57 +0330