https://virgool.ir/feed/@m_37558569fa2026-11-12 05:29:21https://virgool.ir/images/default-avatar.jpghttps://virgool.ir/@m_37558569https://virgool.ir/@m_37558569/دندە-عقب-بە-گذشتە-هزارسالە-با-دندە-عقب-بە-خاطرەی-سفر-بە-هورامان-jbw8ooetknneجاده‌ی پیرشالیارباد از لای دره بالا می‌آمد و ماشین ما، آرام و سنگین، میان پیچ‌های جاده می‌خزید. آسفالت مثل نخی باریک، دو کوه را به هم دوخته بود. پدر رانندگی می‌کرد، اما گاهی حس می‌کردم کوه‌ها هستند که ما را می‌رانند — نه برعکس.ما از سنندج راه افتاده بودیم تا برسیم به هورامان، جایی که سنگ‌ها هنوز به زبان کهن حرف می‌زنند. ماشین ما یک پژوی خاک‌گرفته بود؛ صدایش گاهی شبیه ناله‌ی پیرمردی می‌شد که نمی‌خواهد فراموش شود. برادرم در سکوت به بیرون نگاه می‌کرد، به وانت‌های پر از سیب و گردو که در شیب بالا می‌رفتند. گفت:«نگاه کن، انگار هر ماشینی بخشی از تاریخ این جاده‌ست.»پدر لبخند زد: «آره، بعضیا بار خاک دارن، بعضیا بار خیال.»در پیچ بعدی، کامیونی از روبه‌رو آمد، بزرگ و خسته. روی درش با گِل نوشته بودند: تا دلمان کوه شود.مادر گفت: «شاعر بوده یا راننده؟»پدر گفت: «شاید هر دو. این جاده هر کی رو شاعر می‌کنه، اگه گوش بده.»من سرم را از پنجره بیرون بردم. باد سرد بود، بوی بلوط و خاک مرطوب داشت. در دل کوه، صدایی می‌پیچید که نمی‌دانستم از باد است یا از خودم. انگار کسی در درونم می‌گفت: رسیدن مهم نیست، دیدن است که سفر را زنده می‌کند.خورشید از لای شاخه‌ها تابید و لکه‌های نور روی شیشه افتادند. هر لکه انگار نشانه‌ای از چیزی بود که فراموشش کرده‌ایم. مادر بی‌صدا گفت: «هر بار که به هورامان میام، حس می‌کنم دارم وصل میشم بە روحی کە اینجا جا گذاشتم و هر وقت برمیگردیم سنندج باز هم اون تکە رو یادم میرە ببرم ، شایدم عمدا نمیارمش.»پدر گفت: «آره، چون اینجا زمان نمی‌گذره، فقط ما می‌گذریم.»جاده باریک‌تر شد. از دور، صدای موتوری کوچک می‌آمد. جوانی با موتور قرمز از کنارمان گذشت؛ لباسش غبار گرفته بود، اما چشمانش روشن بودند. برای لحظه‌ای در آیینه نگاهش را دیدم — بی‌قرار و آرام هم‌زمان. انگار همه‌ی کوه‌ها را می‌فهمید.پدر گفت: «هرکس به قصد خودش می‌ره. یکی دنبال نان، یکی دنبال معنا. ولی جاده، هر دو رو یکی می‌کنه.»به گردنه که رسیدیم، ابرها پایین آمده بودند. مه روی ماشین می‌نشست و دکمه‌های بخاری بوی آهن داغ می‌دادند. پدر گفت: «اینجا روستا نزدیکه. اون پایین، سنگ‌های پیرشالیارن.»مادر گفت: «اون پیر، هنوز زنده‌ست؟»پدر گفت: «اگه عرفان فقط زنده بودن دل باشه، چرا که نه؟»ماشین را کنار صخره‌ای نگه داشت. سکوت، ضخیم بود. از دره صدای زنگ گوسفندی می‌آمد، و از دور، ردی از نور روی بام‌های سنگی. ما پیاده شدیم. هوا سرد بود، اما نوعی گرما در استخوانم پیچید، مثل یاد کودکی.سنگ‌ها خیس بودند، اما وقتی دست رویشان گذاشتم، حس کردم چیزی از درونشان جاری‌ست؛ انگار زمین هم دارد نفس می‌کشد.پدر آرام گفت: «می‌دونی چرا اینجا هزار ساله زنده‌ست؟ چون مردمش یاد گرفتن خودشونو با کوه هم‌قدم کنن، نه بالاتر ازش.»برادرم گفت: «یعنی عرفان یعنی هماهنگی؟»پدر گفت: «شاید. مثل ماشین ما که باید با شیب راه کنار بیاد، نه با زور ازش بالا بره.»من نگاه کردم به پژوی خاکی، به خط‌های گل روی بدنه‌اش. حس کردم همه‌ی جاده رویش نقش بسته: صدای کامیون‌ها، نور سپیده، و حتی سکوت ما. فهمیدم هر ماشینی، اگر گوش بدهی، دفتر شعری‌ست از سفر انسان بر خاک.در بازگشت، جاده همان بود، اما ما نه. کوه همان بود، اما دیگر سنگ نبود — چیزی از جنس حضور بود، آرام، سنگین، و زنده.در دل من صدایی گفت:«هر که از هورامان می‌گذرد، اگر دلش بیدار شود، خودش می‌شود جاده‌ی پیرشالیار.»حسنیحسنیWed, 12 Nov 2025 00:57:20 +0330