https://virgool.ir/feed/@m_37304460fa2026-11-12 05:53:50https://files.virgool.ir/upload/users/773848/avatar/nY7jA7.jpeghttps://virgool.ir/@m_37304460https://virgool.ir/@m_37304460/در-منزلیم-و-رنجِ-سفر-می-کشیم-ما-wgptvwriqzvtاجنبی ها-طبقِ عادتِ مرسومِ نامگذاری بر روی هر اتفاقِ مهم و غیر مهم- پُست‌تِرَوِل دیپرِشِن صدایش می‌کنند. به زبانِ دوست‌داشتنی خودمان می‌شود افسردگیِ بعد از سفر. البته به‌نظر می‌رسد که هرچقدر میزانِ رفاه و وضعیتِ اقتصادی‌شان بهتر باشد و به قولِ خودمان خوشی زیرِ دلشان زده باشد، این پُست‌تِرَوِل دیپرِشِن کم‌کم به پست‌وَکیشن دیپرِشِن تبدیل می‌شود و حتا دیده شده که تا مرزِ پست‌هالیدی دیپرِشِن هم می‌رسد. اما ممکن است خودشان ندانند، ولی ما که می‌دانیم خوشی زیر دلشان زده که این حالت‌شان را افسرگی صدا می‌زنند! کافی است بیایند و پایِ دلِ ما ایرانی‌ها بنشینند تا ببینند بعد از مسافرت حالت‌مان نه آنطور است که خودِ الکی‌خوش‌شان هستند. توگویی هرچه خوشی‌ات الکی‌تر، غم و اندوهت هم همان‌قدر الکی! و به تبع هرچه خوشی‌ات حقیقی، غم و اندوهت هم همان‌قدر حقیقی و ارزشمند. همین است که گروه‌گروه‌های ایرانی‌جماعت، پس از سیاحت و جابجایی، کیفیتِ حالت‌شان کمی متفاوت است با اوقات پیش و حینِ سیاحت‌شان. معلوم‌نمی‌کند که این رخداد و اتفاق، چه خاصیتی دارد که تا تمام می‌شود، درون‌مان به غلغل می‌افتد و نمی‌فهمیم چه‌مان شده؟ انگار با کاردی خاص، بدونِ درد و جراحت تکه‌ای از وجودمان را برداشته‌اند و در طبقه‌ای در یک گنجۀ چوبیِ قدیمی در سفر گذاشته‌اند. البته که این بدونِ درد و جراحت‌بودنِ برش تکه‌ای از وجود ما، بسیار سریع، دچار دگرگونی ملی‌شود و جایش را به یک چیز دیگری می‌دهد. از واژۀ نامناسبِ چیز استفاده کردم چون پدیده‌ و موضولعی است که جزئیاتش کمی مبهم است. دقیق مشخص نیست که تماما غم است؟ یا اندکی شادی هم چاشنی خودش دارد؟ یا بعضی اوقات تماما شادی است؟ یا اصلا چیزی غیر از غم و شادی هم همراه خودش دارد؟ خلاصه که یک اتفاقی رخ می‌دهد که مقابل وقوعش بی‌چاره هستیم. یعنی چاره‌ای جز پذیرش‌اش نداریم. همین بوده که شمس لنگرودی گفته : « من از سفر بازگشته‌ام! سفر از من بازنمی‌گردد...»! با زبانِ شعر می‌گوید که مانده‌ام! تازه شمس که دارد خودش اقرار به ماندنش می‌کند. ولی من ادعا دارم حتا دیگر‌شعرائی هم که دربارۀ ماندن در سفر اقرار نکرده‌اند هم، بخش از وجودشان در همان طبقۀ گنجۀ چوبیِ قدیمی جاگذاشته‌اند که جای خالی‌اش تا این حد به‌رخ می‌کشد خودش را! تا کدام حد؟ تا همین حد که بی‌خیال سفر نمی‌شوند و با زبانِ بی‌زبانی می‌روند سراغش. متقدم و متاخر هم ندارند! همۀ‌شان درد‌کشیدۀ سفرند. چه آن‌جا که خواجوی کرمانی می‌گوید «کردم سفر از کوی تو، شاید روی از یاد/فریاد که جز یاد تواَم همسفری نیست» چه آن جا که مولوی می‌گوید « در هوس خیال او همچو خیال گشته‌ام/ اوست گرفته شهر دل! من به کجا سفر برم؟» یا آن‌‌جا که داریوش می‌خواند « یاورِ همیشه‌مومن! تو برو سفر سلامت/غمی من نخور که دوری برای من شده عادت» یا این‌جا که مهدی فرجی از شعرای معاصر تعارفِ با دلش را کنار گذاشته که «هی پا‌به‌پا نکن که بگویم سفر به خیر/مجبور نیستی که بمانی...ولی نرو!» یا سعدی علیه الرحمه که خُرمی را در جایی دیده که گفته «آزاد؟ بنده‌ای که بُوَد در رکاب تو/ خرم؟ ولایتی که تو آن‌جا سفر کنی...» اما برای من همیشه حرف آخر را شعرای سبک هندی زده‌اند. خواه صائب تبریزی، خواه حزین لاهیجی، خواه طالب آملی و یا هرکدامِ دیگر از خیال‌پردازانِ افراطیِ تمثیل‌پردازِ سبک هندی. این‌جا ولی بیدل دهلوی کار را تمام کرده که «همچون نَفَس بنای جهان بر تردد است / در منزلیم و رنجِ سفر می‌کشیم ما...» راست گفته است. در منزلیم و رنجِ سفر می‌کشیم ما!مصطفا جواهریمصطفا جواهریSun, 04 Apr 2021 13:49:55 +0430