https://virgool.ir/feed/@m_35844095fa2026-11-12 06:56:39https://virgool.ir/images/default-avatar.jpghttps://virgool.ir/@m_35844095https://virgool.ir/@m_35844095/بررسی-فعالیت-های-نیکوکارانه-ی-سلبریتی-ها-در-فضای-مجازیاینستاگرام-فارسی-rz8gmtqlg1dlنوشته شده توسط زهرا بذرافکن (دانشجوی علوم ارتباطات دانشگاه تهران)مقدمهامروزه فضای مجازی و پلتفرم‌های مرتبط با آن جزء جدایی‌ناپذیر زندگی روزمره‌ی همگی ماست. به‌ علاوه با همه ‌گیری ویروس کرونا بخش‌های دیگری از زندگی ما نیز در فضای مجازی گنجانده شده است؛ مثل تحصیلات، که این موضوع به خودی خود، به علت فراهم بودن فرصت بیشتر برای هرگونه مشارکت در فضای مجازی، میزان استفاده‌ی روزانه از فضای مجازی را افزایش می‌دهد. همین نکته اهمیت پرداختن به موضوعات مرتبط با فضای مجازی در ایران، اعم از مسائل مرتبط با سلبریتی‌ها را اثبات می‌کند. صفحات سلبریتی‌ها در فضای مجازی ایران همواره بخش زیادی از زمان روزانه‌ی کاربران اینستاگرام فارسی را به خود اختصاص می‌دهد. این صفحات شامل صفحه‌ی سلبریتی‌ها (چه آن‌هایی که منشأ شهرتشان از خارج از فضای مجازی و از رسانه‌های سنتی است و چه آن‌هایی که در همین فضا، مثلا در اینستاگرام فارسی به شهرت رسیده‌اند)، میکروسلبریتی‌ها، اینفلوئنسرها (نفوذداران) و بلاگرهاست. بیشترین جذابیت دنبال کردن این‌گونه افراد برای ما در پی‌گیری زندگی شخصی آن‌ها خلاصه می‌شود، مثل سرک کشیدن به روابطشان، درگیری‌هایشان، ازدواج و طلاقشان و از همین دست مسائلی که هرگز در دسته‌ی رویدادهای مهم برای تعداد زیادی از افراد قرار نمی‌گیرند، علی‌رغم این، ما می‌دانیم که عده‌ی زیادی از افراد از تمام جزئیات ریز زندگی سلبریتی‌ها باخبرند در حالی که ممکن است نام نماینده‌ی شهرشان در مجلس شورای اسلامی و یا هر اطلاعات دیگری از این دست که به مراتب تاثیر بیشتر و پراهمیت‌تری روی زندگی‌شان دارد، را ندانند. بعلاوه ورود سلبریتی‌ها به حوزه‌ای که پیش از این هرگز به عهده‌ی آن‌ها نبوده و همراهی و مشارکت بسیار زیاد مخاطبان با آن‌ها، مطلب قابل تاملی است، زمینه‌ی مورد بحث، اعمال و اقدامات خیرخواهانه و عام المنفعه در سطح اجتماعی آن است که سال‌ها پیش از این ارتباطی با سلبریتی‌ها نداشت و «بعلاوه این پدیده نه تنها عمیقا سود جوست، بلکه به شدت هم در زمان تاریخی کنونی محصور شده است» (کاپور, 1398, ص. 18).با وجود عمر درازی که سلبریتی‌ها در جهان دارند اما بسیاری از ویژگی‌های سلبریتی‌های عصر حاضر-فارغ از اثرات تکنولوژی- مختص جهان کنونی است، به عنوان مثال بخش گسترده‌ای ‌ای از تبلیغات امروزه به سلبریتی‌ها سپرده می‌شود و درآمدهای چند صد میلیونی را برایشان به ارمغان می‌آورد. با این وجود این تنها راه درآمد برای این نفوذداران نیست، راه‌ اندازی سایت‌های شرط بندی، تولید هرنوع کالا با برند شخصی خودشان و کارهایی از این دست که دائما به دامنه‌ی آن افزوده می‌شود. این فعالیت‌ها نیاز به اقدامی دارد که آن‌ها را از بودن در موضع تولید ثروت برای خود و فردگرا بودن منزه کند.موضوع مدنظر در این پژوهش درآمدهای چندصد میلیونی سلبریتی‌ها نیست بلکه راهی است که بواسطه‌ی آن، شهرت و در نتیجه درآمدهای خود را تطهیر می‌کنند و آن فعالیت‌های انسان‌دوستانه‌ی آن‌هاست. نیکوکاری واژه‌ای است که چندسالی‌است مرتبا در کنار نام سلبریتی‌ها (ایرانی) تکرار می‌شود و به این طریق مخاطبانشان را تحت تاثیر قرار می‌دهند و تا حدود زیادی خود را از شهرت منفی دور می‌کنند، هرچند که برای منافع آن‌ها مثبت یا منفی بودن شهرتشان ملاک چندان مهمی نیست و صرف داشتن شهرت مشروعیتی است برای داشتن امتیازاتی که به مرور برای اکثر مخاطبان هم جا افتاده و حق مسلم این افراد محسوب می‌شود. «ممکن است که این کنش‌ها به واقع در جهت خیر همگانی و مدنی باشند اما «منافع»، «مدیریت» و مسئولیت‌پذیری درگیر در این کنش‌ها همچنان «خصوصی» باقی می‌ماند نه همگانی» (مارشال، 1997 نقل شده در (کاپور, 1398, ص. 17)).این مقاله از روش تحقیق مروری و کتابخانه‌ای بهره می‌برد و بعلاوه اشاره‌ی موردی به برخی صفحات سلبریتی‌ها در اینستاگرم فارسی دارد.ما انسان‌ها در دنیای خودمان اغلب به دنبال راهی برای یافتن احساسی بهتر نسبت به خودمان هستیم. در دنیای فردگرای امروز بخش زیادی از این احساس خوب را می‌توان در کمک به دیگران یافت؛ عضویت در گروه‌ها و انجمن‌های خیریه، پرداخت مبالغ ماهیانه و تقبل سرپرستی کودکان بی سرپرست و ... از این دست اقداماتی که همیشه کسانی هستند که ما را به انجامشان تشویق و تحریک کنند. موسسات خیریه نهادهایی هستند که برای اقداماتی که در راستای منافع همگانی و یا اقشار آسیب‌پذیر انجام می‌دهند می‌بایست مجوزهایی از قبل تهیه کرده‌ باشند و طبق ماده 139 قانون مالیات‌های مستقیم (مصوب 31 تیر 1394) تنها درصورتی معاف از پرداخت مالیات هستند که کمک و هدایای نقدی و غیر نقدی صرف امور عام ‌المنفعه از قبیل وام تحصیلی دانش‌آموزان و دانشجویان، کمک به مستضعفان و آسیب دیدگان از حوادث و ... شود و هزینه‌های مزبور به تایید سازمان اوقاف و امور خیریه رسیده باشد (ولی‌محمدی, 1397). اما اقدامات انسان‌دوستانه‌ی سلبریتی‌ها تحت نظارت هیچ سازمانی قرار نمی‌گیرد و عده‌ای نیز سلبریتی‌ها را سرمایه‌های اجتماعی می‌دانند، در تاثیرگذاری بالای سلبریتی‌ها بر روی تعداد بسیار زیادی از افراد جامعه شکی نیست اما آن‌چه جای تامل دارد جهتی است که در راستای آن بر مخاطبان تاثیر می‌گذارند. افرادی که هیچ‌گونه محدودیتی در صرف هزینه‌هایشان ندارند و حتی در اغلب موارد پزشک، طراح لباس، متخصص تغذیه و گاها دیده شده‌است که چندین محافظ اختصاصی دارند و تمام جنبه‌های زندگیشان مصداقی از تمول و فردگرایی است چطور می‌توانند الگویی مثبت برای تمامی اقشار جامعه به‌ ویژه اقشار فرودست باشند.هدف و سوال مورد تحقیق این است که: 1- فعالیت‌های انسان‌دوستانه‌ی سلبریتی‌ها درنهایت برای چه کسی سودمند است، نیازمندان یا سلبریتی‌ها؟ 2- چرا عده‌ی زیادی از مخاطبان سلبریتی‌ها در نیکوکاری‌های آن‌ها شریک می‌شوند، آیا فقط نفس عمل خیرخواهانه مورد توجه است یا باز هم پای جذابیت‌های سلبریتی‌ها برای مخاطبانشان در میان است؟یافته‌هااین‌ جا با توجه به دسته بندی زیر و اشاره به برخی صفحات این افراد در فضای مجازی به عنوان مصداق، توضیحاتی در رابطه با منافع و مواضع این افراد در رابطه با فعالیت‌های انسان دوستانه ذکر می‌شود.سلبریتی‌ها، میکروسلبریتی‌ها و اینفلوئنسرها (نفوذداران)· سلبریتی‌در اینستاگرام سلبریتی‌های ایرانی (در این‌جا منظور آن دسته از سلبریتی‌هایی هستند که شهرتشان محدود به اینستاگرام نمی‌باشد مثل خواننده‌ها و یا هنرپیشه‌ها) میزان قابل توجهی محتوا در رابطه با اعمال خیرخواهانه، کمپین‌های کمک به کودکان بی سرپرست، آزادی زندانیان مالی و از این دست حرکت‌های خیرخواهانه‎‌ی جمعی وجود دارد که جای سوال دارد، فردی که درآمد بالایی دارد و برای صرف آن هیچ محدودیتی ندارد چرا باید بخش زیادی از ثروتش را برای نیازمندان یا آسیب‌دیدگان از حوادث طبیعی هزینه کند و یا پی‌گیر راه اندازی کمپین‌های نیکوکاری باشد؟ آن هم در جامعه‌ای که مدت‌هاست دولت را به کم‌کاری در این زمینه محکوم می‌کنند. چرا در این‌ مورد سلبریتی‌ها شخصا دست به کار می‌شوند، وقت می‌گذارند و برای دریافت همیاری از مخاطبانشان عاجزانه تقاضا می‌کنند؟ هیچ اطلاعات دقیقی از درآمدهای سلبریتی‌ها چه در فضای مجازی و چه در حوزه‌ی کاریشان در دست نیست اما مبالغی که صرف اقدامات خیرخواهانه می‌شود را به شکلی واضح در صفحاتشان اعلام می‌کنند و این در جای خود قابل بحث است. این افراد برای ادامه‌ی حیاتشان در دنیای رسانه‌ها نیاز به توجهی تمام وقت دارند و از سوی دیگر برای ادامه‌ی کار در زمینه‌ی تخصصی‌شان و به عنوان مثال تبلیغاتی که برای برندهای داخلی انجام می‌دهند نیاز به شهرتی مثبت دارند و در نتیجه محدودیت هایی دارند که غالبا آن‌ها را از جلب توجه از راه کسب شهرت‌ منفی دور می‌کند، به عنوان مثال مسائلی مانند طلاق‌ها، درگیری‌هایشان با یکدیگر و یا با نهادهای دولتی را غالبا علنی نمی‌کنند، اما با این وجود از ایجاد حواشی و شایعات برای خودشان و پس از مدتی تکذیب آن، توجه کافی را کسب می‌کنند.کتایون ریاحی، هنرپیشه، با چند صدهزار دنبال کننده در اینستاگرام، صاحب موسسه خیریه‌ای به نام کمک است که سرواژه‌ای از عبارت «کیش مهر کتایون» است، این می‌تواند مصداق بارزی از یک «برند-هویت» (کاپور, 1398, ص. 45)باشد و این برند-هویت نه برای فروش یک محصول بلکه برای فروش یک سبک زندگی، ارزش و آرمان است که از آن جمله می‌توان به طبیعت دوستی و ایجاد کمپین حفاظت از محیط زیست، انسان دوستی و آرمان‌های ملی و همراهی و همدردی عاطفی با هواداران (مردم) اشاره کرد. «به رغم اینکه فعالیت‌های انسان‌دوستانه‌ی سلبریتی‌ها را برای ما (دست‌کم به صورت تلویحی) به منزله‌ی کاری فداکارانه و انسان‌دوستانه و نوعی ازخودگذشتگی ارائه می‌کنند، فعالیت‌های انسان‌دوستانه‌ی سلبریتی‌ها آشکارا آلوده است: این پدیده عمیقا به پیشبرد و تبلیغ منافع خود معطوف است و در این عصر پسافوردیستی[i] به خصوص در آفرینش و بازاریابی برند سلبریتی می‌کوشد» (کاپور, 1398, ص. 44-45). نیوشا ضیغمی، هنرپیشه، که گفته می‌شود سفیر انجمن حامیان کودکان کار و خیابان (بی.نا, 1397)، صاحب یک کلینیک زیبایی و سفیر یک برند نوشیدنی نه چندان معروف است، اخیرا کمتر در صفحه‌اش به این موضوع(نیکوکاری) می‌پردازد و بیشتر در تلاش برای تبلیغ برند مذکور است، به نظر می‌رسد به نمایش گذاشتن اقدامات خیرخواهانه دست کم در این مقطع، دغدغه‌ی وی نیست، به رغم این، همچنان در برخی رویدادها (سیاسی-اجتماعی) با مخاطبانش از این طریق (اینستاگرام) ابراز همدردی می‌کند؛ این می‌تواند مصداق و سندی بر منفعت طلبی سلبریتی‌ها از پی‌گیری اقدامات نیکوکارانه باشد، در هر مقطعی از زمان، آنچه که منافعشان را تامین کند، انجام می‌دهند.· میکروسلبریتیدرباره‌ی سلبریتی‌های اینترنتی (آن‌هایی که تمام شهرتشان را مدیون فضای مجازی و مخصوصا اینستاگرام هستند) موضوع متفاوت است. این افراد آزادی عمل زیادی در مقایسه با خواننده‌ها بازیگران و یا فوتبالیست‌ها دارند. نیاز به مجوزی ندارند و بنابراین الزاما از هیچ جریانی پیروی و یا حمایت نمی‌کنند. این افراد هم از جریان فراگیر اقدامات خیرخواهانه در میان سلبریتی‌ها دور نمانده‌اند، به عنوان مثال میلاد حاتمی که در خارج از کشور زندگی می‌کند و 5/2 میلیون دنبال کننده دارد، صفحه‌ی اینستاگرام این شخص بیشتر دارای محتوای کاملا غیراخلاقی است و صاحب یک سایت شرط بندی است و چندی پیش نیز با راه‌اندازی چالشی مغایر با اصول اخلاقی و اجتماعی خشم بسیاری از فعالین حوزه‌ی رسانه را برانگیخت. با این وجود این شخص ادعا می‌کند که خیریه‌ای به نام خودش دارد و در این رابطه بارها ویدیو و مطالبی منتشر کرده ‌است که نشان می‌دهد مبالغ هنگفتی را در ایران صرف امور خیریه و کمک به نیازمندان کرده است، اما میبینیم که چطور این شخص از اعمال نیکوکارانه به عنوان یک ابزار یا سلاح برای تقویت برند شخصی خودش و یا برای دفاع از خودش استفاده می‌کند؛ این شخص زمانی که منشا ثروتش مورد سوال قرار می‌گیرد یکی از پاسخ‌های تکرار شونده‌اش «کمک به نیازمندان» است (ابزاری برای تقویت برند خود) و زمانی که مورد انتقاد قرار می‌گیرد نیکوکاری‌هایش را یادآوری کرده و با این بزرگنمایی خود را از هر هجمه‌ای از سوی مخاطب دور می‌کند (سلاحی برای دفاع از خود). این موضوع که سلبریتی‌ای که مدت زیادی است در ایران زندگی نمی‌کند مبالغ زیادی را صرف امور خیریه در ایران کند قابل تامل است. بنابراین اقدامات خیرخواهانه‌ی سلبریتی‌های اینستاگرام فارسی الزاما ارتباطی با حفظ وجهه‌‌ی مثبت اخلاقی و یا اسلامی ندارد و بعلاوه کاملا منفعت طلبانه و سودجویانه است.· اینفلوئنسرها (نفوذداران)بلاگرها زیرمجموعه‌ای از اینفلوئنسرها هستند، اما در مورد آن‌ها تفاوتی وجود دارد آن هم این است که این دسته از اینفلوئنسرها غالبا حوزه‌ای را به طور تخصصی در صفحه‌شان دنبال می‌کنند و به طور متمرکزی حول یک مورد و موضوع خاص فعالیت می‌کنند؛ بیوتی بلاگرها (بلاگرهای آرایشی) و یا فعالان در حوزه‌ی مد و طراحی لباس، آشپزی، خانه‌داری و... از این جمله‌اند، به همین علت دنبال کننده‌های این اشخاص غالبا افرادی هستند که واقعا پی‌گیر فعالیت‌های مجازی‌شان هستند و به حوزه‌ی تخصصی‌شان علاقمندند. این افراد در جهت ایجاد نوعی حس وفاداری بین خود و مخاطبانشان تلاش می‌کنند به سوالات آن‌ها پاسخ دهند و زندگی‌ای از جنس دنبال کننده‌هایشان از خود به نمایش می‌گذارند. برای این افراد حواشی کمی ایجاد می‌شود و به همین جهت کمتر نیاز دارند که برای ساختن وجهه‌ای مثبت برای خودشان هزینه‌ی زیادی بکنند، زیرا به‌وسیله رابطه احساسی دوطرفه‌ای که با دنبال‌کننده‌ها از طریق به اشتراک گذاشتن بخشی از زندگی روزمره، فضاها و چیزهای شخصی و اهمیت دادن به خواست آن‌ها، ایجاد می‌کنند؛ در نتیجه دنبال‌کننده‌های وفادارتری دارند و از آن جایی که تمام محبوبیتشان محدود به فضای مجازی است، بیشتر زمانشان را صرف رسیدگی به خواست دنبال‌کننده‌ها و راضی نگاه داشتن آن‌ها می‌کنند، در نتیجه کمتر در صفحاتشان می‌بینیم که تلاشی برای صرف هزینه‌های سنگین برای اعمال خیرخواهانه بکنند.نقش مخاطبانمشروعیت بخشی به فعالیت‌های نیکوکارانه و برندسازی‌های این افراد بر عهده‌ی مخاطبانی است که نیکوکاری را معیاری برای خوب یا بد شمردن سلبریتی‌ها می‌دانند، برای سلبریتی‌های نیکوکار احترام زیادی قائلند و در جمع‌آوری مبالغ بیشترین کمک را می‌کنند و این در حالی‌ است که ارتباط نزدیکی با فرد سلبریتی ندارند و تنها از طریق صفحه‌ی همان سلبریتی می‌توانند از سرنوشت پول‌هایشان مطلع شوند. «ما مخاطبان بخش جدایی ناپذیر و همدست این اعمال هستیم و این از راه هواداری کردن و لذت بردن از تماشای سلبریتی‌ها و مصرف محصولات دهشگرانه است» (کاپور, 1398, ص. 16). موسسات خیریه ای که بی ارتباط با شهرت سلبریتی‌ها فعالیت می کنند برای به ثمر رساندن اقداماتشان مدت‌های زیادی تلاش و دوندگی می‌کنند و با وجود استانداردها و اعتباری که دارند به سختی اعتماد افراد را برای همیاری جلب می‌کنند. بنابراین می‌بینیم که مخاطبان به سادگی اعتمادشان را به افرادی باخته‌اند که بخش زیادی از زندگی خصوصی‌شان را در قالب یک نمایش عمومی در صفحه‌ی‌شان به همه نشان می‌دهند. این توجه زیاد مخاطبان به افرادی است که صلاحیت انجام چنین کارهایی را ندارند و یا منفعت خودشان برایشان در اولویت قرار دارد و نه منافع عموم. بنابراین ما آن احساس مثبت نسبت به خود را در همراهی با این افراد در اقدامات خیرخواهانه‌ی‌شان می‌بینیم و احساس رضایت نسبت به خود پیدا می‌کنیم چرا که خود را درون رویایی که سلبریتی محبوبمان برایمان ساخته است انسانی مثبت و مفید می‌بینیم. ژیژک توضیح می‌دهد که ما چگونه باورهایمان را برون‌سپاری می‌کنیم؛ به این خاطر که زندگی‌مان پرمشغله است و زمان و انرژی کمی برایمان باقی می‌ماند تا یک کنشگر فعال سیاسی باشیم، اجازه می‌دهیم «دیگری» به جای ما باور کند، ژیژک به این پدیده «اندر انفعال» (کاپور, 1398, ص. 25)می‌گوید؛ ما باورهای انسان‌دوستانه‌مان را به سلبریتی‌ها واگذار می‌کنیم، همانطور که کار و زمان‌بندی‌مان را برون‌سپاری می‌کنیم. به آن‌ها اجازه می‌دهیم تا از سوی ما درباره‌ی مسائلی چون سلامت، کمک‌های امدادی یا کاهش فقر تصمیم‌های سیاسی مهم بگیرند و بدین ترتیب ما با این انفعال، ایدئولوژی کار انسان‌دوستانه را تقویت می‌کنیم. انفعال سیاسی ما تبدیل به رضایتی فعال و واقعی از وضع موجود می‌شود (کاپور, 1398).فعالیت‌های انسان‌دوستانه سلبریتی‌ها به نظر خالص، نوع‌دوستانه، شجاعانه و قهرمانانه می‌آید، چرا که ما دوست داریم با آن‌ها به عنوان اسطوره‌ها و قهرمانانمان همذات پنداری کنیم بدون آن ‌که آن‌ها را واقعا بشناسیم و بعلاوه تمایل داریم نقص‌های آن‌ها را از راه نادانی همراه با شادکامی یا از راه انکار نادیده بگیریم و آنچه که در این بین از دید ما پنهان می‌ماند سودجویی‌ها و قدرت‌طلبی‌هایی است که با نام نیکوکاری انجام می‌شود (کاپور, 1398).نتیجه گیریچیزی که ما در اینستاگرام و یا هر پلتفرم دیگری از سلبریتی‌ها می‌بینیم گزیده‌ای از زندگی آن‌هاست و در واقع آن بخشی است که آن‌ها مایل‌اند به ما نشان دهند، بخشی که توجه ما را جلب می‌کند و تحسین ما را برمی‌انگیزد و این چیزی است که برند شخصی آن‌ها را می‌سازد و توجه و ثروت بیشتر را به سمتشان می‌کشاند، بنابراین هزینه‌هایی که این افراد در امور خیریه می‌کنند منافعی چندصد برابری برایشان به ارمغان می‌آورد.دیدیم که سلبریتی‌ها به فراخور منافعشان بصورت مقطعی بر روی نیکوکاری متمرکز می‌شوند و یا از آن فاصله می‌گیرند و یا برای جلوگیری از فراموش شدن (در مثال کتایون ریاحی) کمپینی را راه‌اندازی می‌کنند و با برگزاری جلساتی در دیدار با مخاطبانشان روند فراموشی‌شان را به تعویق می‌اندازند.بعلاوه میکروسلبریتی‌های بی‌هنر که بی هیچ محدودیتی در صفحاتشان غالبا با محتواهای غیراخلاقی و مغایر با اصول خانواده ایرانی می‌تازند، برای تطهیر شهرت و برند خود و تقویت محبوبیت مجازی و افزایش هوادارن خود از این قافله عقب نمانده و کاملا به عنوان ابزاری در دست خود از آن (نیکوکاری) استفاده می‌کنند.سلبریتی‌ها با اتکا به قدرت شهرتشان، توجه زیادی را به سوی نقطه‌ی رفع تمامی مشکلات اجتماعی و اقتصادی از کشور می‌کشانند و با نوید دنیایی بهتر برای هموطنانشان، مسائل را کوچکتر از آنچه واقعا هست جلوه می‌دهند و بدین ترتیب برای مدت زیادی این مشکلات را به طوری کاملا سطحی و برگرفته از فضا و توهمی که برای مخاطب ایجاد می‌کنند، حل شده نشان می‌دهند. با این وجود به نظر می‌رسد جذابیت‌هایی که یک سلبریتی برای مخاطب دارد همچنان نقش مهمی در همیاری مخاطب در به سرانجام رساندن برنامه‌های نیکوکاری دارد، بطور مثال در مقطعی که محسن چاوشی، خواننده، در پرداخت بدهی زندانیان مالی و آزادی آن‌ها از دنبال‌کننده‌هایش تقاضای کمک می‌کند و همزمان بهنوش بختیاری، هنرپیشه، برای کمک به یک خانم سرپرست خانواده درخواست کمک برای جمع‌آوری مبالغی را از دنبال‌کننده‌ها دارد، مخاطب به سادگی به درخواست سلبریتی محبوبش پاسخ می‌دهد و کمتر توجهی به نوع و نفس عمل خیر دارد و بعلاوه بیشتر سعی در سرافراز کردن سلبریتی محبوبش دارد تا به نقطه‌ای برسد که شخص سلبریتی بیاید و شخصا از هوادارن و دنبال‌کننده‌ها بخاطر این کمک و کار انسانی بزرگ تشکر کند و این نقطه‌ای است که لذت هوادار بودن و بعلاوه مفید واقع شدن برای مخاطب فراهم شده‌است.بعلاوه در نقطه مقابل بسیاری هستند که به کلی اعتمادشان به حرکت‌های نیکوکارانه‌ی اجتماعی را از دست داده‌اند، برای خروج از این وضعیت نیاز است که قالبی مناسب برای این نوع حرکت‌های جمعی در نظر گرفت و محدودیت‌هایی برای سلبریتی‌ها در این زمینه ایجاد کرد چرا که با ادامه‌‌‌ی این روند ثروت ثروتمندان بیشتر شده و اقشار نیازمند بیش از پیش خود را نیازمند کسانی می‌یابند که در کمک به دیگران بیش از همه منافع خودشان برایشان مطرح است.[i] . «پسافوردیسم پس از دوره 25 ساله‌ای که فوردیسم ثبات داشت و پس از آن با بحران مواجه شد به عنوان راه‌حلی نوین برای حل بحران به وجود آمد. اقتصاد پسافوردیسم توانست نظام اقتصادی سرمایه‌داری را از بحران بیرون کشیده و ثبات و پایداری را به آن برگرداند» (خانیها و قورچی, 1388, ص. 234)منابعبی.نا. (01 03, 1397). با سلبریتی‌های دست به خیر بیشتر آشنا شوید. تاريخ الاسترداد 09, 1399، من افکار نیوز: https://www.afkarnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/745257-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D9%84%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%سلیمی, م. (1397). از روزنامه‌نگاری سلبریتی تا سلبریتی‌های روزنامه‌نگار. دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها (ص. 7). تهران: دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها.کاپور, ا. (1398). فعالیت‌های انسان‌دوستانه سلبریتی‌ها. تهران: سوره مهر.نسرین خانیها، و مرتضی قورچی. (01, 1388). جهانی شدن، اقتصاد پسافوردیسم و تنگه‌های بین المللی. فصلنامه بین المللی روابط خارجی، 228-256.ولی‌محمدی, ف. (1397, بهمن 1). شرایط و معافیت‌های مالیاتی خیریه‌ها. بازيابی در آبان 28, 1399، از ویکی نیکی: https://www.wikiniki.org/tax-exemption-article-139mahdi khosravimahdi khosraviThu, 11 Feb 2021 17:37:42 +0330https://virgool.ir/@m_35844095/جریان-سازی-سیاسی-سلبریتی-های-ایرانی-در-اینستاگرام-mhygh8eutkv0نوشته شده توسط زهرا بذرافکن (دانشجوی علوم ارتباطات دانشگاه تهران)مقدمهامروزه دنیای ما به ‌طور کلی به دو فاز(فضای) مجازی و واقعی تقسیم شده است که تمامی تعاملات ما به‌گونه‌ای در هر دو در جریان است. اخیرا و با فراگیری بیماری کرونا، بخش بیشتری از زندگی روزمره‌مان به فضای مجازی پیوند خورده است؛ بنابراین در فضای مجازی نیز مانند جهان واقعی گروه‌ها و جریان‌های سیاسی حضور دارند که کمیت و کیفیت حضور آن‌ها بسته به فراگیری و نقش جناح‌های موجود، متفاوت است. سابقا بیشترین محتوای نوشتاری و فعالیت گروه‌ها و افراد در طرفداری جناح‌ها و جریان‌های سیاسی در وبلاگ‌ها بود که می‌شود آن‌ها را از لحاظ محتوایی به سه دسته‌ی اخبار، تحلیل سطحی و تحلیل عمقی تقسیم بندی کرد (بشیر و موذن, 1392)، اما با افزایش قابل توجه استفاده از شبکه‌های اجتماعی جدیدتر مانند اینستاگرام، در حال حاضر بیشترین حضور افراد و گروه‌ها و جریان‌ها را می‌توان در همین شبکه‌های اجتماعی دید. هدف از این پژوهش مروری اجمالی بر مفهوم جریان‌سازی رسانه‌ای در فضای مجازی و تکنیک‌های آن و نگاهی به جریان «اعدام نکنید» در اینستاگرام فارسی و تاثیرات تقویتی و تضعیفی سلبریتی‌های ایرانی بر آن است. این مقاله از روش پژوهش مروری و کتابخانه‌ای با نگاهی به صفحات اینستاگرام فارسی سلبریتی‌ها بهره برده است.ملاحظات مفهومی و تاریخچه‌ها_ جریان سازی در رسانه‌هاجریان‌سازی رسانه‌ای شیوه‌ای است که رسانه‌ها برای همراه کردن مخاطبان با خود استفاده می‌کنند. علی‌رغم اینکه جریان‌سازی ممکن است مفهومی منفی به نظر بیاید اما می‌تواند با اهداف سازنده هم اتفاق بیفتد، بنابراین همواره تخریبی نیست (افقهی، 1394 نقل شده در (صفایی‌ نژاد, 1395)). مراحل سه‌گانه‌ی جریان سازی به شرح زیر است:1. شناخت مخاطب و ارزیابی و تفسیر نگرش او برای برنامه‌ریزی فرایند جریان‌سازی باید مورد توجه سیاست‌گذاران رسانه باشد.2. اقناع مخاطب، به ویژه اقناع نامرئي و در پس زمینه، تقویت سیاست اقناعي با ترفندهاي رسانه‌اي، اجراسازي فرضیه ها و ارزیابي نتیجه کار از طریق نظرسنجي به عنوان مرحله دوم در نظر گرفته می‌شود.3. تثبیت ایجاد جریان به عنوان آخرین مرحله و مهم‌ترین مرحله که منتهی به جریان‌سازی است. (صفایی‌ نژاد, 1395)_ مروری بر تاریخچه‌ی جریان‌سازی رسانه‌ای (از رسانه‌های سنتی تا رسانه‌های اجتماعی)در گذشته انحصار خبری به دست خبرگزاری‌های بزرگ همچون «فرانس پرس»، «رویترز» و ... بود و باقی رسانه‌ها در ذیل آن‌ها فعالیت می‌کردند و الگوی خبری‌شان را از آن‌ها می‌گرفتند؛ اما در اواخر قرن بیستم و با ظهور رسانه‌های دیگری مثل «بی‌بی‌سی»، «سی‌ان‌ان» و ... این انحصارگرایی شکسته شد، با این وجود هنوز هم کشورهای غربی، با تئوری جریان آزاد اطلاعات و در قالب تقسیم‌بندی کشورهای مرکز به عنوان ارائه دهنده اصلی اخبار و اطلاعات و کشورهای پیرامون به عنوان دریافت‌کننده اطلاعات، به دنبال انحصارگرایی و جریان‌سازی در عرصه‌ی اخبار و اطلاعات هستند (افقهی، 1394 نقل شده در (صفایی‌ نژاد, 1395)). در دهه‌های گذشته و با رشد سریع اینترنت در جهان، تغییراتی در جریان‌سازی خبری ایجاد شد؛ به عنوان مثال در سال‌های پیش از 2000 میلادی، رسانه‌های بزرگ بیشترین سهم جریان‌سازی را از طریق وبسایت‌های خود و در کنار شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی و مطبوعات داشتند، اما با رشد صعودی رسانه‌های اجتماعی به ویژه در یک دهه‌ی گذشته سهم این رسانه‌ها هر روز در حال کمرنگ شدن است و در حال حاضر رسانه‌های اجتماعی به دلیل فضای تعاملی و نزدیکی به مخاطب، بیش‌ترین و عمیق‌ترین تاثیر و نفوذ را بر مخاطب می‌گذارند؛ بدین ترتیب اگر صاحبان قدرت هم بخواهند بر این فضا نفوذی داشته باشند، می‌بایست وارد فضای این فناوری جدید شده و خود را طبق اصول و قالب‌های آن بازتعریف کنند. با این وجود باید به این نکته توجه داشت که امروزه یکی از اصلی‌ترین صاحبان قدرت، صاحبان رسانه‌ها هستند و بنابراین آن‌ها هم سعی دارند محتوای مدنظر خود را در قالب اصول و قواعد رسانه‌های اجتماعی تولید و منتشر کنند (صفایی‌ نژاد, 1395)._ نگاهی به تاریخچه‌ی روزنامه‌نگاری سلبریتی و اهمیت آنچندین سال پیش و در زمان رونق رسانه‌های مکتوب و پس از آن رسانه‌های جمعی مانند تلویزیون، اخبار مربوط به سلبریتی‌ها از سرگرم کننده‌ترین و پرطرفدارترین اخبار و به نوعی جزو اخبار زرد محسوب می‌شد، از سویی بهترین و مطمئن‌ترین راه برای کسب شهرت، مطرح شدن در این رسانه‌ها و ارتباط با صاحبان این رسانه‌ها بود، به همین جهت تمام اخبار و اطلاعات سلبریتی‌ها از طریق رسانه‌های موجود به مخاطب منتقل می‌شد اما با مهجور شدن رسانه‌های مکتوب و پس از آن رسانه‌های جمعی دیگر و رشد فراگیر رسانه‌های اجتماعی، فضایی تعاملی و پویا برای کاربران ایجاد شد و آن‌ها دیگر مصرف‌کننده‌ی صرف اطلاعات و اخبار نبودند؛ بدین ترتیب کم کم خود سلبریتی‌ها تبدیل به منبعی برای انتشار اخبار سلبریتی‌ها و به نوعی به منابع «روزنامه‌نگاری سلبریتی» تبدیل شدند. با این وجود روزنامه‌نگاری سلبریتی به‌طور کامل از بین نرفته و صرفا دچار تحولاتی شده است (سلیمی, 1397).بنابراین سلبریتی‌ها به مرور تبدیل به منابعی برای رساندن اخبار (چه اخبار متمرکز بر زندگی و حواشی خودشان و چه اخبار موضوعات متفرقه‌ی دیگر) به مخاطبان در فضای مجازی شدند، این اطلاع‌رسانی‌ و اظهار نظرها به مرور حیطه‌ی بزرگتری را از لحاظ موضوعی و محتوایی دربرگرفتند و از دایره‌ی اخبار کاری و شخصی و تبریک و تسلیت‌ها فراتر رفته و به حوزه‌های دیگر، از جمله موضوعات روز، مثلا رویدادهای سیاسی نزدیک شدند.جریان «اعدام نکنید» با حضور سلبریتی‌هابعد از آنکه غلامحسین اسماعیلی، سخنگوی قوه قضائیه ایران اعلام کرد که دیوان عالی کشور حکم اعدام سه نفری را که در اعتراض‌های آبان سال گذشته حضور داشتند، تایید کرده است، هشتگ «اعدام نکنید» توسط کاربران ایرانی شبکه‌های اجتماعی مانند توییتر و اینستاگرام داغ شد. بعلاوه توانست همراهی برخی از چهره‌های هنری، سیاسی و ورزشی ایرانی را داشته باشد. سازمان حقوق بشری عفو بیناتندنتیدنتدسیب‌الملل در توئیتی همراه با هشتگ «اعدام نکنید» و در حمایت از آن نوشت: مقامات ایران باید حکم اعدام آن سه نفر را را بی درنگ لغو کنند. طبق گفته‌ی برخی از کارشناسان هشتگ مذکور در توئیتر فارسی بیش از چهار میلیون بار توئیت و ریتوئیت شده است و برای چندین ساعت در بین هشتگ‌های ترند جهانی قرار گرفته است (یورو نیوز, 1399). در ادامه، برخی از چهره‌ها (سلبریتی‌ها) به این حرکت پیوستند؛ از جمله چهره‌های ساکن ایران می‌توان به حسین ماهینی، فوتبالیست، ترانه علیدوستی، بازیگر، تهمینه میلانی، کارگردان سینما، اصغر فرهادی، کارگردان، امیر جعفری، بازیگر، مهتاب کرامتی، بازیگر، نوید محمدزاده، بازیگر، حبیب رضایی، بازیگر و مونا برزویی، ترانه سرا و از سلبریتی‌های خارج ایران می‌توان به نوید نگهبان، بازیگر هالیوود، گوگوش، خواننده، گلشیفته فراهانی، هنرپیشه، ابراهیم حامدی، خواننده، مرتضی برجسته، خواننده و آهنگساز، سروش لشکری، خواننده سبک رپ، فرح پهلوی و رضا پهلوی اشاره کرد. از جمله دیگر انجمن‌ها، سازمان‌ها و اشخاص پیوسته به این کارزار می‌توان به سازمان عفو بین الملل، وزارت امور خارجه سوئد، دانمارک، فرانسه، نخست وزیر اسرائیل، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، کانون نویسندگان ایران و کمپین شهروندان دیجیتال ایران اشاره کرد که غالب حمایت این‌ها از کارزار مذکور به فضای توئیتر و اینستاگرام محدود می‌شد. برخی سلبریتی‌های ایرانی بیشترین اظهار نظر را در حوزه‌ی مسائل سیاسی روز داشته‌اند و در بین مخاطبان به واکنش‌ و موضع‌گیری‌های علنی در فضای مجازی شهرت دارند، مانند ترانه علیدوستی، مهناز افشار و شهره قمر، هنرپیشه و سلبریتی‌هایی که هرکدام با چند میلیون دنبال‌کننده، چندین بار این موضوع را در صفحاتشان مطرح کرده‌اند. این‌ها عمدتا مثال‌هایی در تقویت این جریان هستند، در جهت مخالف و در تضعیف این جریان نیز برخی سلبریتی‌ها (که غالبا از محبوبیت و شهرت کمتری برخوردارند) واکنش‌هایی داشتند، مانند شهره قمر که با واکنش‌های نسبتا تندی، تقویت این جریان از سوی دیگر سلبریتی‌ها را محکوم کردند.از دیگر هشتگ‌های این جریان نیز می‌توان به هشتگ «نه به اعدام» اشاره کرد.مروری بر تکنیک‌های جریان‌سازی1. جنگ روانی: در معنای نظامی و یا استراتژیک خود مفهومی است که بشر از دیرباز با آن آشناست، اما امروزه این تکنیک دیگر متکی بر نبوغ سیاستمداران و فرماندهان جنگ نیست و بیشتر بر مبنای علم و پژوهش‌های علمی است.بر مبنای تعریف عمومی جنگ روانی تاثیر پررنگ رسانه‌های فارسی زبان خارج از ایران و به دنبال آن عده‌ی بسیاری از سلبریتی‌ها بر جریان اعدام نکنید را می‌توان مصداقی از یک جنگ روانی تمام عیار برای جهت‌دهی به افکار عمومی دانست که می‌توان تلا‌ش‌ها برای ایجاد جنگ روانی و حتی حصول هدف را تا حدود زیادی موفق دانست.2. شایعه: خبر یا اطلاعاتی است که غیر موثق و گاها جعلی است که بر اساس مشهورات و مبتنی بر تواتر و شیوع خود اعتبار می‌گیرد. به زبان ساده اگر از کسی درباره‌ی علت صحت این اخبار بپرسیم، می‌گوید: «چون همه می‌گویند پس درست است.» و بنابراین دیگران نیز به صرف شیوع خبر، صحت آن را تایید کرده و دنبال منبع و مدرکی واقعی برای اثبات خبر نمی‌گردند. یک نکته‌ی مهم درباره‌ی شایعه این است که باید کاملا متناسب با زمینه باشد تا به خوبی پراکنده شود و اهداف طراحان شایعه را نیز تامین کند، به عنوان مثال مدتی پیش شایعه‌ای مبنی بر عمل تغییر جنسیت محمدرضا فروتن، هنرپیشه، انتشار یافت که به نظر می‌رسید اکثر افراد آن را باور کرده‌اند، با توجه به شناخته شدن موضوع تغییر جنسیت و بسیاری دغدغه‌های ایجاد شده برای فعالین اجتماعی در این رابطه و در نتیجه آگاهی بخشی‌‌های گسترده‌ای که بر این مبنی طی چند سال اخیر انجام شده است، بنابراین زمینه‌ی انتشار چنین شایعه‌ای مهیا بوده و آن را باورپذیر کرده است.در جریان اعدام نکنید نیز شایعاتی به‌وجود آمد ازجمله توئیتی که مبنی بر نبود مدارک کافی برای اتهام منتشر شد و متعاقبا در اینستاگرام بارها و بارها به اشتراک گذاشته شد و تاثیر بسزایی در بزرگنمایی هرچه بیشتر این جریان بر جای گذاشت. با این وجود هرگز مدرکی در رد یا تایید این سخن از سوی کسی منتشر نشد.3. انگاره‌سازی: در رسانه‌ها نقش مهمی در شکل دادن به افکار عمومی دارد و دو نوع می‌باشد: انگاره‌سازی برای تحریف افکار عمومی نسبت به یک موضوع و انگاره‌سازی در جهت ارائه‌ی یک تصویر مثبت از موضوع. به‌علاوه مثبت و منفی بودن یک انگاره ارتباطی با واقعی بودن یا نبودن آن ندارد. «انگاره‌ها از مولفه‌های عملی، شناختی و تاثیرپذیری تشکیل شده‌اند؛ مولفه تاثیرپذیری در ارتباط با علاقه فرد به انگاره، موضوع اصلی است و معمولا با تایید یا عدم تایید جنبه‌های معرفتی و یا ادراکی آن پیوند دارد» (مولانا،1374، نقل شده در (مولانا, 1375, ص. 10)).انگاره‌های مثبت و منفی بسیاری در این جریان وجود داشت از جمله: «صادق پنداشتن هر آنچه سلبریتی‌ها در این باره (در رد یا تایید جریان) ابراز می‌کردند». به نظر می‌آمد اکثر افراد می‌پنداشتند که سلبریتی‌ها (در اینجا بیشتر منظور سلبریتی‌های دنیای واقعی است که در دنیای مجازی نیز فعالیت دارند) هرگز حرفی را بدون اطلاع و بدون مدرک نمی‌زنند و این‌گونه هر اظهار نظر شخص سلبریتی را با پیش فرض صداقت و انصاف برای خود باورپذیر می‌کردند. به نظر می‌رسد به اشتراک گذاشته شدن هرچه بیشتر هشتگ اعدام نکنید توسط سلبریتی‌ها بیشترین سهم را در بالا بردن آمار اشتراک‌گذاری هشتگ مذکور داشته است.4. اقناع: از مهم‎‌ترین مباحث ارتباطات انسانی و رسانه‌ای است، به این معنا که برای تحقق اهداف اقناعی، رسانه‌ها باید به عمق ذهن انسان‌ها و در ژرفای دل آن‌ها نفوذ کرده و پیام را به لحاظ عقلانی و سپس عاطفی تفهیم کنند.به نظر می‌رسد رسانه‌های مذکور در این مورد بسیار موفق عمل کردند و با تحریک احساسات مخاطبان از طریق پخش صدای اشخاص محکوم به اعدام که درخواست کمک و یاری از مردم (با اشتراک گذاری هرچه بیشتر هشتگ‌های مربوط) داشتند و یا پخش ویدیوهایی از خانواده‌‌ی آن‌ها و نشان دادن غم ایشان برای فرزندانشان، توانستند با اثرگذاری بر عواطف مخاطبین ارتباطی عاطفی بر مبنای نسبت هموطنانه بین مخاطب و متهمین به اعدام ایجاد کنند.5. کمپین و جنبش‌های اجتماعی: «در مدیریت تبلیغات، مجموعه عملیات برنامه‌ریزی شده برای تبلیغ کردن یک موسسه یا کالاهای آن را برنامه تبلیغاتی یا کارزار تبلیغاتی می‌گویند. برنامه تبلیغاتی توسط یک دفتر تبلیغاتی یا یک شخص (یا گروه که وظایف دفتر تبلیغاتی را انجام می‌دهد) تدوین و اجرا می‌شود و در واقع، سازمان‌بندی داخلی دفتر تبلیغاتی برای اجرای برنامه تبلیغاتی است. از همین اصطلاح کمپین برای حمایت یا اجرای برنامه‌ها و موضوعات مختلف در فضای مجازی و رسانه‌های اجتماعی استفاده شده است» (صفایی‌ نژاد, 1395, ص. 30).به‌طور کلی جریان اعدام نکنید کارزاری (کمپین) بود که با تهییج و تشویق مخاطبان بوسیله برخی رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از ایران و سلبریتی‌ها و افراد نفوذدار دیگری در شبکه‌های اجتماعی مثل اینستاگرام و توئیتر برای بالا بردن آمار جهانی هشتگ «اعدام نکنید» و ترند شدن آن به راه افتاد و تا حدود زیادی موفق عمل کرد.نتیجه گیریبطور کلی سلبریتی‌ها در واکنش به این جریان در سه دسته‌ی تقویت کننده، تضعیف کننده و بی‌طرف بودند. از مهم‌ترین سلبریتی‌های ایرانی (آن‌هایی که بیشترین تعداد دنبال‌کننده در اینستاگرام را دارند) بیشترین تعداد در راستای تقویت و حمایت این جریان واکنش نشان دادند، برخی بی‌طرف (بدون هیچ واکنشی در رد یا تایید جریان) و عده‌ی کمی در تضعیف و محکومیت این جریان واکنش نشان دادند.برای مدتی تکرار پست و استوری‌های سلبریتی‌ها در صفحه‌های کاربران معمولی و واکنش‌های مثبت کاربران به حمایت از این جریان توسط سلبریتی‌ها در اینستاگرام بسیار دیده شد و این نشان از تاثیر بسیار بالای تکرار این هشتگ توسط سلبریتی‌ها بر روی کاربران عادی دارد. بعلاوه بسیاری از کاربران پست‌هایی در راستای محکوم کردن چهره‌هایی که واکنشی به این جریان نداشتند منتشر کردند که در جای خود موضوع قابل تاملی است.بنابراین با ویژگی‌هایی که از این جریان رسانه‌ای در قالب مصداق‌هایی برای هریک از زیرمجموعه‌های جریان‌سازی بیان شد، می‌توان این جریان را بطور کلی یک جنگ روانی دانست که توسط رسانه‌های فارسی زبان قدرتمندی همچون بی‌بی‌سی فارسی، من و تو و ایران اینترنشنال، ایجاد، هدایت و فرماندهی شد و با واکنش‌های سلبریتی‌ها و نفوذداران به انعکاس این اخبار، تقویت و هدایت شد، با شایعه‌پراکنی‌های خواسته یا ناخواسته در فضای مجازی گسترش یافت و پررنگ‌تر شد و بعلاوه در این جهت از انگاره‌های غلط بسیاری که از قبل حول فضای مجازی و میان کاربران (بالاتر به یک مورد از آن اشاره شد) وجود داشت، استفاده شد و پایه‌های جریان را محکم‌تر ساخت و با پخش هدفمند برخی تصاویر، صداها و فیلم‌ها برای نفوذ در قلب مخاطبین و جریحه‌دار کردن عواطف آن‌ها و سپس اقناع عقلانی آن‌ها از این طریق، جریان قدرتمندی به راه افتاد.نقش سلبریتی‌ها در این میان به مثابه مبلغان قدرتمندی بود که هر کدام با نفوذ زیادی که بر عده‌ی بسیاری داشتند، توانستند بدون زحمت زیادی برای ایجاد نفوذ، حرف خود را به مخاطب القا و تفهیم کنند و افراد زیادی را در گسترش دادن دامنه‌ی این جریان رسانه‌ای سهیم کنند.جریان‌های مشابه دیگری نیز در فضای مجازی ایجاد شده‌اند که بسیاری تاثیرگذار و برخی تاثیر کمی گذاشته و در زمان کمی فراموش شده‌اند. به عنوان مثال یکی از هشتگ‌های تاثیرگذار هشتگ «فیش‌های حقوقی» بوده و نمونه‌ی کمتر تاثیرگذار آن هشتگ «سربازی» بود که در مدت کمی فراموش شد.به خاطر تعداد بالای کاربران اینستاگرام و وجود تقویت‌کننده‌ها و تضعیف کننده‌هایی مثل سلبریتی‌ها (نه فقط سلبریتی‌های حوزه‌ی سینما، خوانندگی و ورزش؛ بطور مثال افرادی که در زمینه‌های علمی و یا مذهبی سلبریتی و یا بطور کلی نفوذدار در فضای مجازی هستند) چنین جریان‌هایی می‌تواند نقش و تاثیر بسیار عمیق و مهمی در افکار عمومی و در دنیای واقعی برجای بگذارد که بهترین راه برای مقابله با آن فراگیری سوادرسانه‌ای به مثابه دانشی ضروری و همگانی است.منابعحسین بشیر، و کاظم موذن. (1392). جریان‌های سیاسی ایران در فضای مجازی؛ تحلیل محتوای وبلاگ‌های سیاسی. دوفصلنامه مطالعات قدرت نرم، 63-78.سلیمی, م. (1397). از روزنامه‌نگاری سلبریتی تا سلبریتی‌های روزنامه‌نگار. دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها (ص. 1-73). تهران: دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها.قاسم صفایی‌ نژاد. (دی, 1395). جریان‌سازی در فضای مجازی با تاکید بر رسانه‌های اجتماعی. مدیریت رسانه، 15-34.مولانا, ح. (1375). رسانه‌ها و انگاره‌سازی. رسانه, 10-17. بازيابي 1399یورو نیوز. (1399, 4 17). کارزار اینترنتی «اعدام نکنید» در اعتراض به حکم سه معترض آبان داغ شد. بازيابی در 11 22, 2020، از یورو نیوز: https://www.google.com/amp/s/per.euronews.com/amp/2020/07/15/internet-campaign-do-not-execute-in-protest-of-the-sentence-of-3-november-protesters-iranmahdi khosravimahdi khosraviThu, 11 Feb 2021 17:27:36 +0330