https://virgool.ir/feed/@m_23746407fa2026-11-10 18:43:35https://virgool.ir/images/default-avatar.jpghttps://virgool.ir/@m_23746407https://virgool.ir/@m_23746407/سردارمیرک-بامری-vjgmjoaxumbkجنگ سلطان میرک بامری با شیوخ عرب میناب و روداندر دوران قاجار، دولت ایران به دلیل جنگ‌های طولانی با روسیه و شکست‌های پی‌درپی، دچار ضعف و سستی شده بود. در آن دوران، دولت ایران تعدادی از بنادر، جزایر و گمرکات جنوب کشور را به اجاره واگذار می‌کرد. شماری از بنادر و جزایر جنوب، از جمله چابهار، جاسک، بندرعباس، قشم و مناطق دیگر، در اختیار اعراب جنوب خلیج فارس و سلطان مسقط قرار گرفته بودند.پس از مدتی، با ضعیف‌شدن حکومت مرکزی ایران، برخی از شیوخ عرب نه‌تنها از پرداخت مالیات خودداری کردند، بلکه درصدد تصرف مناطق همجوار نیز برآمدند. در همین زمان، شیوخ عرب که میناب و رودان را در تصرف خود داشتند، اقدام به پیشروی کردند و قصد داشتند دامنه نفوذ خود را به سوی ولایت رودبارزمین گسترش دهند.این خبر به گوش سلطان میرک بامری، فرمانده جنگی و دهنه‌دار سرزمین‌های زیارت پنج‌تن تا کوه‌های جبالبارز، رسید.هنگامی که سلطان میرک از پیشروی اعراب و قصد آنان برای تصرف رودبار آگاه شد، خشمگین گردید و تصمیم گرفت جلوی پیشروی آنان را بگیرد. او یاران و مردان جنگاور خود را جمع کرد و به سوی کوه‌های جبالبارز حرکت نمود تا راه را بر لشکر اعراب ببندد و اجازه ندهد پای مهاجمان به رودبارزمین باز شود.سرانجام، سلطان میرک بامری با یارانش در برابر لشکر اعراب قرار گرفت و راه پیشروی آنان را سد کرد. او در برابرشان ایستاد و با شجاعت و صلابت گفت:«سرمان برود، وطنمان را نمی‌دهیم! تا زمانی که زنده‌ایم، اجازه نخواهیم داد دشمن به سرزمینمان دست‌درازی کند.»اما اعراب به سخنان سلطان میرک اعتنایی نکردند. آنان به شاه حکومت ایران توهین کردند وفحش وناسزا گفتند و از تصمیم خود برای پیشروی و تصرف مناطق تحت نفوذ او دست نکشیدند.در این لحظه، سلطان میرک که خطر را جدی دید، فرمان حمله صادر کرد و نبردی سخت میان دو طرف آغاز شد.سلطان میرک با شجاعت وارد میدان جنگ شد و در جریان نبرد، فرمانده لشکر اعراب را به دست خود از پای درآورد و کشت. کشته‌شدن فرمانده لشکر، ضربه‌ای سنگین به سپاه اعراب وارد کرد. با کشته‌شدن فرمانده‌شان، ترس و هراس در دل نیروهای عرب افتاد و روحیه جنگی آنان به‌شدت تضعیف شد.مردان سلطان میرک نیز به نبرد ادامه دادند و درگیری شدت گرفت. گروهی از نیروهای اعراب کشته شدند و گروهی دیگر که با کشته‌شدن فرمانده خود روحیه‌شان را از دست داده بودند، توان ایستادگی در برابر سلطان میرک و یارانش را نداشتند.سرانجام، ترس در دل لشکر اعراب افتاد و آنان ناچار به عقب‌نشینی شدند و از رودبارزمین عقب نشستند.بدین ترتیب، سلطان میرک بامری با دلاوری و شجاعت خود، پیشروی لشکر اعراب را متوقف کرد و مانع از آن شد که آنان به اهداف خود در رودبارزمین دست یابند.خبر این دلاوری و پیروزی به حکومت فرمانفرمای کرمان رسید. فرمانفرمای کرمان نیز به پاس شجاعت سلطان میرک بامری، کشته‌شدن فرمانده لشکر اعراب به دست او و عقب‌راندن نیروهای مهاجم از رودبارزمین، وی را مورد تقدیر قرار داد و به او نشان افتخار و پاداش شجاعت اعطا کرد.این نبرد، در روایت تاریخی طایفه بامری، یادآور دلاوری مردی است که در روزگار ضعف حکومت مرکزی، در برابر پیشروی دشمن ایستاد و برای پاسداری از سرزمین تحت مسئولیت خود جنگید؛ مردی که نامش با شجاعت، اقتدار و دفاع از رودبارزمین پیوند خورده است: سلطان میرک بامری.m_23746407m_23746407Tue, 27 Oct 2026 17:57:46 +0330https://virgool.ir/@m_23746407/طایفه-سپاهیکشته-شدن-کرمشاه-جد-طایفه-سپاهی-جدطایفه-سپاهی-درسه-منطقه-بزمان-دلگانوسرحدوخونخواهی-سلطان-میرک-بامری-rpl1hzeuyiwfماجرای کشته‌شدن کرمشاه گلامی، جد طایفه سپاهی، و خون‌خواهی سلطان میرک بامریکرمشاه، پسر غلامشاه معروف به گلامی، از نیاکان طایفه سپاهی بود که در منطقه بزمان زندگی می‌کرد. بر اساس روایت شفاهی این ماجرا، روزی به دلایلی میان کرمشاه گلامی و یکی از افراد خاندان کردهای بزمان اختلاف و جروبحثی رخ داد. کردهای بزمان که در روایت‌های محلی از آنان با همین نام یاد می‌شود، امروزه با نام‌هایی همچون سهرابزهی و میربلوچزهی شناخته می‌شوند.پس از پایان جروبحث، آن مرد به نزد خانواده و برادرانش رفت و ماجرا را برای آنان تعریف کرد. برادرانش با توجه به شناختی که از کرمشاه داشتند، به او گفتند: «بگذار شب شود و کرمشاه به داخل گدام خود برود و بخوابد. این مرد بسیار زرنگ است و اگر بخواهیم رودررو با او درگیر شویم، ممکن است خودمان نیز دچار تلفات و خسارت شویم.»آنان تصمیم گرفتند منتظر بمانند تا کرمشاه به خواب برود و سپس نقشه خود را عملی کنند.شب فرارسید و کرمشاه گلامی به داخل گدام خود، یعنی چادر یا خیمه بلوچی، رفت و خوابید. افراد خاندان کرد که متوجه شدند او در داخل گدام خوابیده است، به محل اقامتش رفتند. آنان پایه‌های گدام، معروف به سیخ‌های چادر، را کشیدند تا گدام بر سر کرمشاه فروبریزد و او نتواند به‌آسانی بیرون بیاید و در یک نبرد مستقیم و تن‌به‌تن با آنان روبه‌رو شود.پس از فروریختن گدام، به سوی کرمشاه رفتند و با شمشیر به او حمله کردند. بدین ترتیب، کرمشاه گلامی در همان شب به دست افراد خاندان کردهای بزمان کشته شد.پس از کشته‌شدن کرمشاه، فرزندانش این خبر را به سلطان میرک بامری رساندند.خشم سلطان میرک بامری و فرمان خون‌خواهیسلطان میرک بامری پس از شنیدن خبر کشته‌شدن کرمشاه گلامی، سخت خشمگین و ناراحت شد؛ زیرا کرمشاه برای او تنها یک آشنا نبود، بلکه میار او به شمار می‌رفت.بر اساس این روایت، کرمشاه گلامی از مسیر جالق به نزد سلطان میرک آمده بود و سلطان میرک به او جا داده و از وی حمایت کرده بود. به همین دلیل، کرمشاه در سرزمین بامری‌ها میار سلطان میرک محسوب می‌شد.از طرف دیگر، میان دو خاندان پیوند خانوادگی نیز برقرار بود؛ زیرا عاشور، پسر سلطان میرک بامری، داماد کرمشاه گلامی بود و همسرش نازی، دختر کرمشاه بود.سلطان میرک با توجه به این موضوع، کشته‌شدن کرمشاه را تعرضی به حرمت میارجلی و پیوند خانوادگی خود می‌دانست. او بر این باور بود که کرمشاه در پناه او قرار داشته و حمایت از وی مسئولیتی بوده که بر عهده گرفته است.سلطان میرک، پس از آگاهی از ماجرا، پسرش میر محمدخان را فراخواند و به او دستور داد برادرانش را بردارد و به بزمان برود تا خون کرمشاه را بگیرد.او تأکید کرد که کرمشاه در این سرزمین میار او بوده است و اگر خون او پیگیری نشود، این مسئله برای خاندانشان ننگ خواهد بود.حرکت میر محمدخان، میرگمی و عاشور به بزمانمیر محمدخان بامری فرمان پدر را پذیرفت و برادرانش، میرگمی و عاشور، را همراه خود برداشت و به سوی بزمان حرکت کرد.میر محمدخان به همراه برادرانش به بزمان رسید و خانه‌ها و محوطه محل سکونت خاندان کرد را محاصره کرد. آنان در جریان این عملیات، ابتدا اموال آن خاندان، از جمله گوسفندان و شتران را تصرف کردند.پس از آن، میر محمدخان به برادرش عاشور گفت که همراه غلامانش اموال و دام‌ها را بردارد و به سوی دلگان حرکت کند؛ زیرا او و میرگمی در بزمان می‌مانند تا خون کرمشاه را بگیرند.عاشور نیز به همراه غلامان خود، اموال و دام‌هایی را که تصرف شده بود برداشت و به سوی دلگان حرکت کرد.به این ترتیب، عاشور و همراهانش راهی دلگان شدند و میر محمدخان و میرگمی در بزمان باقی ماندند.نبرد میر محمدخان و میرگمی با خاندان کردپس از رفتن عاشور، درگیری میان میر محمدخان و میرگمی با افراد خاندان کرد ادامه پیدا کرد.بر اساس روایت شفاهی این ماجرا، نبرد از صبح آغاز شد و تا بعدازظهر ادامه یافت. در این درگیری، شمشیر و تفنگ به کار گرفته شد و در پایان، هجده نفر کشته شدند.میر محمدخان و میرگمی پس از پایان درگیری، بزمان را ترک کردند و به سوی کوه‌های دلگان بازگشتند.بدین ترتیب، بر اساس این روایت، میر محمدخان و برادرش میرگمی خون‌خواهی کرمشاه گلامی را انجام دادند و پس از پایان نبرد به کوه‌های دلگان بازگشتند.صلح میان خاندان‌ها و واگذاری قنات‌ها به‌عنوان خون‌بهاپس از گذشت مدتی، میان طرفین صلح برقرار شد. بر اساس روایت نقل‌شده، پس از توافق، برخی از قنات‌های بزمان و تشت به خاندان کرد واگذار شد تا به‌عنوان خون‌بهای این ماجرا در نظر گرفته شود و دشمنی میان طرفین پایان یابد.به این ترتیب، ماجرایی که با جروبحث میان کرمشاه گلامی و یکی از افراد خاندان کرد آغاز شده بود، با کشته‌شدن کرمشاه، رسیدن خبر به سلطان میرک بامری، فرمان خون‌خواهی به میر محمدخان و نبرد در بزمان ادامه یافت و سرانجام با صلح و واگذاری قنات‌ها به‌عنوان خون‌بها پایان پذیرفت.این ماجرا در روایت شفاهی نقل‌شده، از حوادث مربوط به گذشته منطقه بزمان و دلگان و از داستان‌های مرتبط با کرمشاه گلامی، جد طایفه سپاهی، و خاندان سلطان میرک بامری به شمار می‌رود. آن نیازمند بررسی روایت‌های محلی و اسناد ت است.m_23746407m_23746407Mon, 12 Oct 2026 02:56:25 +0330https://virgool.ir/@m_23746407/طایفه-بامری-نبردسردارمیرمصطفی-بامری-hk5mzyfzvdhjحماسه سردار میر مصطفی بامری؛ نبرد بزمانمیر مصطفی؛ فرزند یک سردار، نوه سلطان میرکدر میان روایت‌های کهن خاندان بامری، نام مردانی باقی مانده است که زندگی آنان با اسب، تفنگ، شمشیر و دفاع از سرزمین و ایل گره خورده است.یکی از این نام‌ها سردار میر مصطفی بامری است؛ فرزند سردار میر محمدخان بامری و نوهٔ سلطان میرک بزرگ.در روایت‌های خاندان بامری، میر مصطفی از بزرگان و سرداران بانفوذ منطقه بود و با عنوان والی و دهنه‌دار بزمان و دلگان تا بمپورزمین از او یاد شده است.روزی که گله‌های میر مصطفی به تاراج رفتروایت این نبرد به روزگار مظفرالدین‌شاه قاجار نسبت داده می‌شود؛ روزگاری که نفوذ روسیه و بریتانیا در ایران گسترده بود.در آن روزها، گله‌های میر مصطفی در دشت‌های اطراف بزمان و مکسان در حال چرا بود و چوپانش، حبش مکسانی، از آنها نگهداری می‌کرد.ناگهان گروهی از نیروهای روس و مأموران حکومتی به گله رسیدند و گوسفندان میر مصطفی را با خود بردند.حبش مکسانی که توان مقابله با آن گروه را نداشت، با شتاب خود را به میر مصطفی رساند و خبر را به او داد.خشم سردار و حرکت به سوی بزمانمیر مصطفی وقتی خبر را شنید، آرام ننشست.برای او، بردن مال و گله تنها از دست رفتن چند رأس گوسفند نبود؛ مسئله، حرمت و اقتدار خاندان و حق مالکیت او بود.او اسب خود را زین کرد، تفنگ و شمشیر برداشت و به‌تنهایی به دنبال نیروهایی حرکت کرد که گله را با خود برده بودند.رد آنان را گرفت تا اینکه در حوالی بزمان به نیروها رسید.آنجا بود که نبرد آغاز شد.نبرد یک سردار با گروهی مسلحبر اساس روایت خاندان بامری، میر مصطفی در برابر گروه مقابل ایستاد و نبردی سخت درگرفت.در این درگیری، بنا بر همین روایت، میر مصطفی شماری از نیروهای روس، نیروهای وابسته به بریتانیا و مأموران حکومتی را کشت.میدان نبرد برای او میدان عقب‌نشینی نبود؛ میدان بازپس‌گرفتن مال و دفاع از حرمت خود بود.در میان نیروهای مقابل، تنها یکی از مأموران ترک توانست از مهلکه بگریزد.مأمور فراری و گزارش او در کرمانمأمور فراری با شتاب خود را به حکومت فرمانفرمایی کرمان رساند.آنچه دیده بود را برای مقامات بازگو کرد؛ از درگیری بزمان و از مردی که در برابر گروهی ایستاده بود.در روایت کتاب احیالملوک، آن مأمور از شجاعت و جنگاوری میر مصطفی سخن گفته و گزارش کرده بود که با مردی روبه‌رو شده‌اند که یک‌تنه در برابر نیروهای مقابل ایستاده و چنان جنگیده است که مقابله با او بسیار دشوار بوده است.این سخن، در حافظه شفاهی خاندان بامری، به‌عنوان روایت یکی از افراد طرف مقابل از دلاوری میر مصطفی باقی مانده است.بازگشت با مال بازپس‌گرفته‌شدهنبرد که پایان یافت، بر اساس روایت، میر مصطفی گوسفندان و اموال خود را بازپس گرفت.او گله را دوباره جمع کرد و نزد چوپانش، حبش مکسانی، بازگرداند.بدین‌گونه، آنچه با زور برده شده بود، دوباره به صاحبش بازگشت.نامی که در روایت‌ها باقی ماندداستان نبرد بزمان، در روایت خاندان بامری، یکی از داستان‌های برجسته دربارهٔ سردار میر مصطفی بامری است؛ مردی که نامش در کنار نام پدرش میر محمدخان بامری و پدربزرگش سلطان میرک بزرگ قرار گرفته است.روایتی از سرداری که در سرزمین بزمان، دلگان و بمپورزمین زیست و در حافظه خاندانش با اسب، تفنگ، شمشیر، شجاعت و ایستادگی شناخته می‌شود.میر مصطفی بامری؛ والی و دهنه‌دار بزمان و دلگان تا بمپورزمین؛ سرداری که در روایت خاندان بامری، نامش با نبرد بزمان و بازپس‌گیری مال و گله‌اش جاودانه شده است.کلیدواژه‌هامیر مصطفی بامری، سردار میر مصطفی بامری، میر محمدخان بامری، سلطان میرک، تاریخ بامری، تاریخ بلوچستان، بزمان، دلگان، مکسان، بمپورزمین، طایفه بامری، سرداران بامری.m_23746407m_23746407Wed, 07 Oct 2026 23:19:04 +0330https://virgool.ir/@m_23746407/کوچ-طایفه-شهلیبر-ازسرحدبه-بزمان-ودلگاندرگیری-طایفه-شهلیبر-ویاراحمدزهی-درسرحدمیارجلی-طایفه-بامری-fdfecn4zf0cwروایت کوچ طایفه شهلیبر از سرحد به بزمان و دلگانبر اساس روایت‌های شفاهی و سینه‌به‌سینه‌ای که درباره گذشته طوایف منطقه نقل شده است، طایفه شهلیبر و طایفه شهنوازی در نواحی سرحد در کنار یکدیگر زندگی می‌کردند و همسایه بودند. اما با گذشت زمان، به دلایلی میان دو طایفه اختلاف و دشمنی شکل گرفت و این اختلافات به درگیری و خونریزی انجامید. در جریان این درگیری‌ها، از هر دو طرف افرادی کشته شدند و ادامه این وضعیت، امنیت و آینده خانواده‌های دو طایفه را تهدید می‌کرد.بزرگان طایفه شهلیبر، وقتی دیدند اگر در سرحد بمانند، درگیری‌ها ادامه پیدا خواهد کرد و ممکن است افراد بیشتری از طایفه کشته شوند، تصمیم گرفتند برای جلوگیری از ادامه خونریزی، سرزمین خود را ترک کنند و به سوی بزمان و دلگان کوچ نمایند.طایفه شهلیبر پس از کوچ از سرحد، راهی بزمان شد و نزد سلطان میرک بامری، که در روایت‌های محلی از او به‌عنوان والی و دهنه‌دار بزمان و دلگان یاد می‌شود، رفتند.بزرگان شهلیبر ماجرای درگیری‌ها و دشمنی‌های گذشته را برای سلطان میرک بازگو کردند و گفتند:«ما به دلیل ادامه درگیری و خونریزی از سرحد کوچ کرده‌ایم. به نزد شما آمده‌ایم تا به ما پناه دهید و اجازه دهید در سرزمین شما سکونت کنیم.»در روایت‌های محلی، سلطان میرک بامری مردی مردم‌دار، با غیرت و پایبند به رسم میارجل در فرهنگ بلوچی معرفی شده است؛ یعنی کسی که وقتی فرد یا طایفه‌ای به او پناه می‌آورد، پناه او را می‌پذیرد و از وی حمایت می‌کند.سلطان میرک پس از شنیدن سخنان بزرگان شهلیبر، به آنان پناه داد و دره آهو در بزمان را برای سکونت آنان تعیین کرد. او به آنان اطمینان داد که از این پس در پناه او هستند و کسی حق تعرض به آنان را ندارد.در روایت چنین نقل شده است که سلطان میرک به آنان گفت:«از امروز شما میار من هستید. بروید و در دره آهو مستقر شوید؛ من از شما حمایت می‌کنم و هوای شما را خواهم داشت.»به این ترتیب، طایفه شهلیبر در دره آهو مستقر شدند و زندگی تازه‌ای را در بزمان آغاز کردند.یورش به طایفه شهلیبرمدتی بعد، خبر سکونت طایفه شهلیبر در دره آهو به گوش طایفه یارمحمدزهی رسید. بر اساس این روایت، گروهی از آنان تصمیم گرفتند به محل سکونت شهلیبر حمله کنند. نیرو جمع کردند و به سوی بزمان حرکت کردند.در جریان این یورش، تعدادی از افراد شهلیبر کشته یا اسیر شدند و شمار زیادی از شترها، گوسفندان و دیگر اموال آنان نیز گرفته شد. مهاجمان پس از تصرف اموال، آنها را با خود بردند.خبر این حادثه به فرزندان سلطان میرک بامری رسید. در روایت‌های محلی از سردار میرمحمدخان بامری، میرگمی و میر حسین به‌عنوان فرزندان سلطان میرک یاد شده است.سردار میرمحمدخان بامری پس از شنیدن خبر، برادران خود را همراه کرد و به دنبال مهاجمان به راه افتاد. آنان ردپا را دنبال کردند و مسیر مهاجمان را تعقیب نمودند. پس از مدتی تعقیب و گریز، به آنان رسیدند و درگیری سختی میان دو طرف شکل گرفت.در نهایت، سردار میرمحمدخان بامری و برادرانش، میرگمی و میر حسین، موفق شدند مهاجمان را بکشند و پس از پیروزی، تمامی مال و اموالی را که از طایفه شهلیبر گرفته شده بود، بازپس بگیرند. شترها، گوسفندان و دیگر اموال به صاحبان اصلی‌شان بازگردانده شد.این واقعه در روایت‌های شفاهی منطقه به‌عنوان نمونه‌ای از پایبندی خاندان سلطان میرک بامری به رسم میارجل و وفاداری به کسانی که به آنان پناه آورده بودند، نقل شده است.از نگاه این روایت، پناه دادن به طایفه شهلیبر تنها یک اجازه برای سکونت نبود؛ بلکه عهد و پیمانی بود که سلطان میرک بامری خود را نسبت به آن مسئول می‌دانست و فرزندانش نیز در ادامه راه پدر، از آن عهد پاسداری کردند.بدین‌گونه، کوچ طایفه شهلیبر از سرحد به بزمان، در روایت‌های سینه‌به‌سینه منطقه، به داستانی از کوچ، پناه‌خواهی، میارجل، وفاداری، دفاع از پناه و پاسداری از عهد تبدیل شد؛ روایتی که نسل‌به‌نسل نقل شده و بخشی از حافظه تاریخی مردم این منطقه به شمار می‌آید.m_23746407m_23746407Tue, 06 Oct 2026 01:40:45 +0330https://virgool.ir/@m_23746407/ایل-بامریطایفه-بامرینوادگان-میرچاکرخان-رندطایفه-بامری-scaeeyl9xtwkسردار میر محمدخان بامری، فرزند سلطان میرک، از دلاوران و شمشیرزنان نام‌آور طایفه بامری بود؛ مردی که نامش با شجاعت، غیرت و مردانگی در تاریخ این سرزمین گره خورده است.روزی میر محمدخان به‌همراه افراد خود، برای امرار معاش، از گلمورتی خارج شد. در نزدیکی جازموریان، به پیرمرد و پیرزنی سالخورده برخورد؛ اما آنچه شنید، دل هر مرد آزاده‌ای را به درد می‌آورد.فرزندان پسر آن خانواده کشته شده بودند، دختران جوانشان به بردگی برده شده و تمام مال و اموالشان به‌وسیله علم‌خان بشکردی، حاکم بشکرد، به غارت رفته بود.میر محمدخان از پیرزن درباره این ماجرا پرسید. پیرزن، با چشمانی اشک‌بار، شرح ستمی را که بر خانواده‌شان رفته بود بازگو کرد و نام و نشان علم‌خان را به او داد.میر محمدخان، با غیرتی که در وجودش بود، سوگند یاد کرد:«تا سه روز دیگر، مال و اموال شما و دخترانتان را بازمی‌گردانم.»آنگاه، از غروب آفتاب تا طلوع صبح، همراه یاران خود بر اسب‌های نریان، که در زبان بلوچی به اسب نر و جنگی گفته می‌شد، تاختند و راه بشکرد را در پیش گرفتند.صبحگاهان، در نزدیکی کوه‌های بشکرد، علم‌خان را یافتند.میر محمدخان به او گفت:«تا امروز، هیچ‌کس از سرزمین من مال و اموالی نبرده و هیچ زن و دختری را به کنیزی نگرفته است. تو باید پاسخگوی این ستم باشی.»نبرد آغاز شد.میر محمدخان از طلوع آفتاب تا نیمروز، با علم‌خان جنگید؛ آن‌هم در حالی که سوگند خورده بود بدون سپر بجنگد.علم‌خان نیز از دلاوران نام‌آور روزگار خود بود؛ اما سرانجام، در میانه نبرد، به دست میر محمدخان بر زمین افتاد و کشته شد.بدین‌گونه، میر محمدخان به عهد خود وفا کرد و حق ستمدیدگان را بازستاند.میر محمدخان بامری، که پس از پدرش، سرتیپ میرک، جانشین او شد، بعدها از سوی حکومت مرکزی قاجار، والی، دهنه‌دار و محافظ سرزمین دلگان تا رودبارزمین بود.این است روایت مردانی که نامشان تنها در تاریخ نمانده؛ بلکه در دل مردم، در کوه‌های بلوچستان و در حافظه نسل‌ها، با نام دلاوری و مردانگی زنده است.m_23746407m_23746407Mon, 05 Oct 2026 03:40:20 +0330https://virgool.ir/@m_23746407/طایفه-بامری-حاکم-میرک-بامری-والی-ودهنه-دار-ajghlvtirsbhسلطان میرک بامری؛ روایت حماسی مردی که نامش با گلمورتی، بزمان و رودبار گره خورددر دل تاریخ بلوچستان، نام مردانی باقی مانده است که سرگذشتشان نسل به نسل، از زبان بزرگان و راویان خاندان نقل شده است؛ مردانی که زندگی آنان با سرزمین، فرمانروایی، وفاداری و دلاوری پیوند خورده بود.در روایت خاندان بامری، یکی از این نام‌ها سلطان میرک بامری است؛ مردی که گفته می‌شود بر بخش‌هایی از سرزمین‌های گلمورتی، بزمان و رودبار نفوذ و فرمانروایی داشته و گلمورتی، در محدوده دلگان امروزی، مرکز اقتدار او بوده است.روایت شده است که روزی سلطان میرک همراه یاران خود در سفری دور از مرکز حکومت، در نزدیکی مرز و در منطقه‌ای دورافتاده، با گروهی از عرب‌ها روبه‌رو شد. در جریان این دیدار، سخنانی توهین‌آمیز درباره شاه ایران بر زبان آنان جاری شد.سلطان میرک که در روایت خاندان، مردی پایبند به عهد، وفاداری و حرمت حکومت معرفی می‌شود، از شنیدن این سخنان برآشفت. گفت‌وگو به درگیری کشیده شد و نبرد آغاز گردید. سلطان میرک و یارانش وارد میدان شدند و پس از درگیری، شماری از آن گروه کشته شدند و چند نفر نیز تسلیم سلطان میرک شدند.سلطان میرک افراد تسلیم‌شده را با خود به سوی حکومت فرمانفرما در کرمان برد تا ماجرا در برابر حکومت مطرح شود. بر اساس این روایت، هنگامی که فرمانفرما از ماجرا و جایگاه سلطان میرک آگاه شد، دلاوری و نفوذ او در منطقه مورد توجه قرار گرفت و مقام سرتیپی به او داده شد.در روایت خاندان بامری آمده است که سلطان میرک به‌عنوان والی و حاکم بزرگ منطقه جایگاهی ویژه داشت و در امور مربوط به تعیین برخی سرداران منطقه، مهر و تأیید او اهمیت داشت.گلمورتی برای سلطان میرک تنها یک سرزمین نبود؛ بلکه در این روایت، مرکز اقتدار و حکومت او بود. از آنجا بر مناطق پیرامون، از جمله بزمان و جازموریان، نظارت و فرمانروایی می‌کرد.در سال‌های پایانی عمر، سلطان میرک راهی رودبار، قلعه‌گنج و زیارت پنج‌تن شد و در آن دیار ماندگار گردید. سپس مسئولیت و میراث خود را به فرزندش، سردار میر محمدخان بامری، سپرد و او را جانشین خود معرفی کرد.میر محمدخان همراه برادران مادری خود، مسئولیت پاسداری و اداره مناطق گلمورتی، بزمان و جازموریان را بر عهده گرفت و در روایت خاندان، به‌عنوان والی و حاکم منطقه شناخته شد.همچنین در این روایت آمده است که حکومت مرکزی قاجار و فرمانفرما جایگاه میر محمدخان را به رسمیت شناخت و مقام سرتیپی به او اعطا کرد.بدین‌گونه، داستان سلطان میرک با پایان زندگی او به پایان نرسید؛ بلکه از پدر به پسر و از نسلی به نسل دیگر منتقل شد.از سلطان میرک تا میر محمدخان؛ از گلمورتی تا بزمان و جازموریان؛ و از خاطره یک نسل تا حافظه نسل‌های بعد.نام‌ها می‌روند، اما روایت‌ها می‌مانند.در حافظه خاندان بامری، نام سلطان میرک بامری همچنان یادآور مردی است که بنا بر روایت‌های خانوادگی، زندگی خود را با فرمانروایی، وفاداری، پاسداری از سرزمین و دلاوری پیوند زد.این نوشته بر پایه روایت خانوادگی و شفاهی تنظیم شده است و برای اثبات تاریخی جزئیات آن، بررسی اسناد و منابع مکتوب دوره قاجار ضروری است.m_23746407m_23746407Sun, 04 Oct 2026 20:42:20 +0330https://virgool.ir/@m_23746407/طایفه-بامری-cmijqlmnc896روایت تاریخی دربیش‌هان بامری و سلسله والیان بامریبر پایه روایت‌های تاریخی و شفاهی خاندان بامری و مطالب مندرج در برخی منابع و بررسی‌های مربوط به تاریخ و ساختار ایلات و طوایف بلوچستان، در دوره شکل‌گیری و تثبیت حکومت مرکزی قاجار، نام بزرگان بامری در تحولات سیاسی و اجتماعی بلوچستان غربی مطرح بوده است.در این روایت، دربیش‌هان بامری، پدر سرتیپ میرک، از بزرگان و سران بانفوذ بامری معرفی می‌شود که توانست شماری از خان‌های بلوچ را گرد هم آورد و آنان را نزد حکومت مرکزی قاجار در کرمان ببرد.بر اساس روایت خاندان، پس از این اتحاد، دربیش‌هان از سوی حکومت قاجار به مقام والی و دهنه‌دار منصوب شد و حوزه نفوذ او مناطقی از بزمان، نرماشیر، گلمورتی، زیارت پنج‌تن، قلعه‌گنج و رودبار را دربر می‌گرفت.ماجرای میردرا بامریدر ادامه این روایت، میردرا بامری به‌عنوان نماینده دربیش‌هان و مسئول جمع‌آوری مالیات معرفی می‌شود.دربیش‌هان، میردرا را برای دریافت مالیات به منطقه ایرندگان فرستاد. میردرا هنگام ورود به یکی از قلعه‌های طایفه زهری، خود را نماینده دربیش‌هان معرفی کرد و برای دریافت مالیات آمد. میان او و خان قلعه درباره پرداخت مالیات به حکومت مرکزی قاجار اختلاف و درگیری به وجود آمد و بنا بر روایت، میردرا در جریان این درگیری با شمشیر کشته شد.پس از کشته‌شدن میردرا، همسر او فرزندانش را برداشت و نزد علیم‌خان نارویی پناه برد.سلطان میرک و خون‌خواهی میردراپس از درگذشت دربیش‌هان، فرزندش سلطان میرک بامری جانشین او شد.سال‌ها بعد، شهدوست بامری، فرزند میردرا، نزد علیم‌خان نارویی زندگی می‌کرد. سلطان میرک به همراه فولاد بامری نزد علیم‌خان رفت و شهدوست را با خود بازگرداند. سپس سلطان میرک او را به جایگاه خانی رساند.در ادامه، سلطان میرک بامری بزرگان و مردان بامری را گرد هم آورد و برای خون‌خواهی میردرا به سوی ایرندگان حرکت کرد. این بخش از روایت در حافظه شفاهی خاندان بامری به‌عنوان یکی از رویدادهای مهم مربوط به تاریخ این خاندان نقل شده است.سلسله والیان و دهنه‌داران بامریبر اساس روایت خانوادگی، این جایگاه به ترتیب از پدر به پسر ادامه یافت:دربیش‌هان بامری،سلطان میرک بامری,میر محمدخان بامری,میر مصطفی بامری,در این روایت، میر مصطفی آخرین فرد این سلسله دانسته می‌شود که عنوان والی و دهنه‌دار را داشت؛ زیرا با پایان دوره قاجار و تشکیل حکومت پهلوی، ساختار سنتی والی‌گری و دهنه‌داری دگرگون شد.این روایت، بخشی از تاریخ شفاهی خاندان بامری است و برای تبدیل آن به یک روایت مستند تاریخی، لازم است متن و صفحه منابع اصلی، از جمله نسخه‌های موجود در کتابخانه‌ها، آرشیوهای کرمان و منابع تخصصی تاریخ بلوچستان، به‌صورت دقیق بررسی و با این روایت تطبیق داده شود.m_23746407m_23746407Sun, 04 Oct 2026 03:54:37 +0330