https://virgool.ir/feed/@m_17462733fa2026-11-11 21:55:11https://virgool.ir/images/default-avatar.jpghttps://virgool.ir/@m_17462733https://virgool.ir/@m_17462733/بررسی-چیستی-تراژدی-و-تحولات-آن-در-طولا-زمان-n2bqs8hmif9kمقدمه:تراژدی، غم نامه، سوگ رنجنامه یا سوگ نوشت یک شکل نمایشی مردم پسند و تاثیر گزار در تئاتر یونان باستان است که آغاز آن به قرن ششم قبل از میلاد میرسد. آیسخولوس، سوفوکل و اوریپید از جمله تراژدی نویسان معروف یونان هستند. تراژدی یونان در کنار کمدی، شالوده تئاتر مدرن را شکل میدهد.منشا دقیق تراژدی (tragoida) هنوز مورد بحث است.عده ای شکل گیری آن را به اجرای غنایی شعر حماسی نسبت میدهند.تراژدی بر خلاف کمدی، کشمکش میان خدایان و یا شاهان و شاهزادگان است.مضمون غالب در این گونه نمایشی، تقدیر و ناتوانی انسان در مقابل اراده خدایان است.پایان تراژدی کلاسیک به مرگ قهرمان یا پایان ناخوشایند دیگری ختم میشود.از منظر ارسطو هدف تراژدی برانگیختن ترس و شففت در تماشاگر است تا موجب تزکیه نفس یا کاتارسیس( تطهیر) شود.تراژدی نویسان:نخستین تراژدی نویس بزرگ آیسخولوس بود.این شاعر نو آور یک بازیگر دوم نیز برای ایفای نقش های کوچک اضافه و گفتگوهای بیشتری را وارد نمایش های خود کرد.همچنین در تدوین نمایشنامه های خود از افسانه های کهن که برای مخاطبان آشنا بود بهره گرفت.دومین شاعر بزرگ این طرز ادبی سوفوکل بود.سوفوکل که نمایشنامه نویسی بسیار مردم پسند بود، یک بازیگر سوم به نمایش اضافه کرد. و از صحنه های نقاشی شده هم بهره گرفت.گاهی اوقات حتی در طول اجرای نمایشنامه تغییراتی در صحنه ایجاد میکرد.حضور سه بازیگر امکان پیچیدگی بیشتر پیرنگ را ایجاد میکرد.آخرین شاعر کلاسیک تراژدی، اوریپید به دلیل گفتگو های هوشمندانه، غنایی سرایی های گروه همسرایان و واقعگرایی در متن و نمایش صحنه معروف است.او دوست داشت پرسش های جسورانه مطرح کند و با برخورد های فکورانه با مضمون های متداول، مخاطب را به تامل وادارد.تحولات و دگرگونی های تراژدی در طول زمان:ترکیب یک گوینده با همسرایان و تبدیل این گوینده و همسرایان به شخصیت هایی در یک داستان اسطوره ای یا تاریخی از جمله نوآوری هایی بود که به شکل گیری تراژدی منجر شد.سپس این نمایش به بخشی از جشنواره ی دیونوسیا در آتن تبدیل شد و قواعدی برای مدیریت و تامین هزینه های آن تنظیم شد.به عقده ارسطو تراژدی در آغاز نوعی بدیهه سرایی توسط کسانی بود که رهبری دیتیرامب را بر عهده داشتند.(اشعار دیتیرامبیک یا دیتیرامب، سرودهای وجد آوری بود که ساتیرها در بزرگداشت دیونوسوس، خدای شراب و باروری، سر می دادند.)با تحول بیشتر تراژدی، بازیگران وارد تعامل بیشتری با یکدیگر شدند و نقش همسرایان کاهش یافت.تسپیس احتمالا اولین کسی بود که متن گفتاری منظوم را با آواز همسرایان ترکیب میکرد.تسپیس نخستین کسی بود که یک شخصیت را وارد نمایش کرد.او همچنین نخستین کسی بود که در یک مسابقه نمایش برنده شد و بازیگری را معرفی کرد که در مقام یک شخصیت تصویر شد، نه در مقام خودش.پیش درآمد و بخش گفتاری نمایش نیز از ابداعات اوست.آیسخولوس قواعد پایه ی نمایش تراژیک را تدوین کرد. ابداع سه گانه هایی که یک داستان واحد را باز می گویند و ایجاد امکان نمایشی تضاد از جمله دستاوردهای او بود.غنای عناصر مناسب نمایش تراژیک، گفت و گو، تضادها و جلوه های تئاتری از دیگر دستاوردهای قابل ذکر آیسخولوس است.معرفی بازیگر سوم، پیچیده تر کردن پیرنگ، و بسط بیشتر خصوصیات انسانی که امکان همذات پنداری مخاطب را بیشتر میکرد، موهون سوفوکل است.آیسخولوس بخشی از نوآوری های سوفوکل را پذیرفت اما به اخلاقیات و جنبه دینی خود وفادار ماند. مثلا در کار او زئوس همواره دارای تفکر و عمل اخلاقی است.از نظر موسیقی نیز به ساختار ریتمیک و ملودیک دوران باستان وفادار ماند.افزایش اعضای گروه همسرایان به ۱۵ نفر، معرفی صحنه پردازی و استفاده از پرده ها از جمله ابداعات سوفوکل بود.در مقایسه با آیسخولوس، اهمیت همسرایان در تبیین پیرنگ کاهش یافت و بسط شخصیت و تضاد بیشتر مورد تاکید قرار گرفت.رویداد هایی که زندگی قهرمان را در خود غرق میکردند تببین یا توجیه نمی شدند.در کار او شاهد آغاز اندیشه دردناک درباره ی شرایط انسان هستیم که در دنیای معاصر نیز ادامه دارد.نیچه و تراژدی:انسان تنها جانداری است که بر مرگ خویش واقف است. نیچه نخستین تامل انسان را، تامل درباره مرگ و فناپذیری، و تراژدی را نگاهی هستی شناسانه به حیات انسانی می داند.این حقیقت دردناک عامل روی آوردن انسان به هنر است.خلاقیت انسان برای فرار از مرگ، در هنر تجلی می یابد و تراژدی اوج خلاقیت بشر در هنر است.آرتور شوپنهاور:عالی ترین هنر شاعرانه نزد شوپنهاور تراژدی است.چون در تراژدی سرشت حقیقی زندگی زندگی بشری را می بینیم که به قالب هنر ریخته شده است.شوپنهاور تراژدی را آن درد ناگفتنی آن مویه بشریت، آن پیروزی شر و از پا درافتادن راستان و پاکان توصیف می کند.ارسطو در فن شعر:پس تراژدی تقلید و محاکاة است از کار و کرداری شگرف و تمام دارای درازی و اندازه ای معلوم و معین، به وسیله کلامی بانواع زینتها آراسته و آن زینتها هر یک بحسب اختلاف اجزا مختلف، و این تقلید و محاکاة به وسیله کردار اشخاص تمام می گردد. نه اینکه به واسطه نقل روایت انجام پذیرد.صدف شاکریصدف شاکریSun, 09 Feb 2025 18:19:13 +0330