https://virgool.ir/feed/@m_14573627جاوید شریف، کارشناس ارشد برق قدرت، علاقه مند به نویسندگی.fa2026-11-11 06:56:11https://files.virgool.ir/upload/users/4955592/avatar/Bi3XSc.jpghttps://virgool.ir/@m_14573627https://virgool.ir/@m_14573627/خورده-شیشه-ذهن-vnhouvlslxteساعت ۲۰ (قسمت سوم)مادر‌بزرگ، در حالی که سیگاری می‌کشید و خاکستر آن را در زیرسیگاریِ روی کرسی می‌ریخت، خاطره سفر تهران را ادامه داد و گفت: «پدر‌بزرگت با پدر و مادرِ داماد، جهت بازگرداندن عروس، با خانواده ایشان دیداری کردند. با تکیه بر اعتماد و پیشینه ذهنیِ خوبی که پدرِ عروس از پدر‌بزرگت داشت، قضیه با نصیحت‌های پدر‌بزرگت به فیصله رسید و عروس به خانه شوهر بازگشت.»مادر‌بزرگ در میانه‌ی خاطره‌گویی، خنده‌ای کرد و گفت: «همان عروسی که چند سال پیش، خانوادگی در روستا میهمان ما شده بود و تو، وروجک، از خجالت نتوانستی جواب سلام و احوالپرسی‌اش را بدهی و رفتی قایم شدی!»با دهان باز، تمام حواسم به صحبت‌های مادر‌بزرگ بود. با خود گفتم: «خوب، مادر‌بزرگ این ماجرا چه ربطی به سوالات من داشت؟» مادر‌بزرگ دوباره پُکی به سیگارش زد و در میان دودِ پیچ‌درپیچ، خنده‌کنان گفت: «شش ماهه به دنیا نیامده‌ای که پسر، دارم برایت تعریف می‌کنم! به درخواستِ پدرِ عروس، به همراه خانواده‌ی فامیلِ پدر‌بزرگت، در خانه پدریِ عروس شام مفصلی خوردیم. بعد از خداحافظی، داماد با پیکان جدیدش ما را به ترمینال رساند و با دادن خلعتی از پارچه‌ی مقدم، تشکر ویژه‌ای از پدر‌بزرگت کرد. ما دو نفر هم با آخرین اتوبوسِ ترمینال، از تهران خارج شدیم.»تعدادی از صندلی‌ها خالی بود. در مسیر، مسافران مختلفی سوار می‌شدند. حوالی کرج، آقایی نسبتاً جوان کنار خیابان دست بلند کرد و اتوبوس ایستاد. آن مرد، زن جوان و زیبایی را که حجاب معمولی داشت، سوار اتوبوس کرد. با مراقبتی که نشان از حساسیت خانواده‌اش روی امنیت او داشت، ساکش را دقیقاً کنار تک‌صندلی‌اش گذاشت، کرایه را شخصاً به راننده پرداخت کرد و پس از اطمینان از نشستن او، اتوبوس را ترک کرد.شاگردِ شوفِر، نوجوانی تازه به دوران رسیده با آستین‌های بالا زده، دستمال‌یزدی در بازو و خالکوبی کوچکی پشت دست، با قلدری مسافران را جابه‌جا می‌کرد و کرایه می‌گرفت. راننده هم مردی میانسال با شکمی برآمده، با دستمال‌گردنی و سبیل‌های جوگندم، از آینه دستورات لازم را به شاگرد می‌داد و مسافران را زیر نظر داشت؛ گهگاه هم با کشیدن دست در پشت موهایش و عوض کردن دنده، حال می‌کرد. راننده و شاگردش با اخم و تندی و نگاهی از بالا به پایین با مسافران برخورد می‌کردند، به طوری که هیچ مسافری جرئت نمی‌کرد حرفی بزند یا حتی یک لیوان آب درخواست کند.از همان لحظه‌ی اول که خانم مسافر در صندلی‌اش مستقر شد، راننده و شاگرد با ایما و اشاره، پیام‌های رمزگونه‌ای را با هم رد و بدل می‌کردند. من و پدر‌بزرگت کنار هم نشسته بودیم و درباره‌ی روزهای میهمانی در تهران صحبت می‌کردیم؛ هرچند که تحولات داخل اتوبوس هم از نظر ما پنهان نبود. تک‌صندلیِ مسافر خانم دقیقاً کنار صندلی ما قرار داشت. از لحظه‌ی سوار شدن، شاگرد شوفِر برای چندین بار، موقع رد شدن از کنار ما، با صدایی که به گوش ما نرسد، به خانم اشاره می‌کرد و با انگشت، صندلی‌های خالیِ عقب را نشان می‌داد؛ هرچند که آن خانم اصلاً اعتنایی نمی‌کرد و از هم‌کلامی امتناع می‌ورزید.۱۴۰۵/۰۷/۰۴J.SH✍🏽J.SH✍🏽J.SH✍🏽Mon, 19 Oct 2026 11:39:50 +0330https://virgool.ir/@m_14573627/ساعت-mk9ywhw4zl7xساعت ۲۰ (قسمت دوم)چند سالی از این ماجرا گذشت.فصل زمستان بود؛ برف در کوچه‌ها و کنج‌وکنار حیاط نشسته بود و سرمای سراب، سوزِ شکننده خود را به رخ می‌کشید. پدر، با دسته‌ی قاشقِ روئی، میل بافتنی با نوکِ کج ساخته بود و با مهارت خاصی کنار کرسی، مشغول بافتن کلاه پشمی بود. پشمی که در همان لحظه با دست می‌ریسید و به نخ تبدیل می‌کرد و بلافاصله می‌بافت. در نهایت، شکل کلاه‌ها عین کلاه «صمد بهرنگی»، چهارخانه و استوانه‌ای در می‌آمد؛ کلاهی مخصوص زمستان‌های سرد و یخبندان سراب.در لحظاتی که پدر، لحاف کرسی را روی پاها کشیده بود و سخت مشغول ریسیدن و بافتن بود، با اشاره‌ای به آلبومِ آویزانِ تاقچه، گفتم: «پدر! چرا در این عکس، ربابه ننه نیست؟ چرا پدربزرگ و عمو تنها عکس گرفته‌اند؟»پدر در حال بافتن کلاه، خنده‌ی معناداری کرد و گفت: «این سوال را قبلاً از مادربزرگت پرسیدی، خبر دارم! ولی زیاد کنجکاوی نکن. در آن سفر، پدربزرگت با عمو و قدرتین قزی (دختر قدرت) با هم به مشهد رفته بودند. موقع رفتنِ پدربزرگ و عمو به مشهد، عمو موسی آمد خانه ما و به پدر گفت: "مشهد سلمان! این دختر قدرت (قدرتین قزی) چند وقتی است که مریض‌حال است و خیلی دلش هوای مشهد کرده. من هم که فرصت سر خاراندن ندارم؛ این را هم با خودتان ببرید."»به همین سادگی، پدر هم زنِ میر موسی را همراه خودشان ده روزی به مشهد بردند. تو هم زیاد مته به خشخاش نگذار!با توضیح ساده و خشک پدر، هنوز قانع نشده بودم که چقدر باید انسان‌ها صادق، یک‌رنگ و پهلوان‌صفت باشند که چنین به هم ایمان و اطمینان داشته باشند که حتی ناموس خود را به امانت بسپارند. در همان لحظه، مادربزرگ در سمت دیگر کرسی کنار دیوار، در حال «نِهرَ چالخاماق» (کره‌گیری با کوزه سفالی بزرگ) بود. نِهرَ را مانند کودکی چاقالو روی «نِهرَ آلتی» (بالش زیر نِهرَ) خوابانده بود و با حرکت به بالا و پایین، کره‌گیری می‌کرد. هر از چندگاهی هم با هواگیری، از ترکیدن یا در رفتنِ «سَلَه» (بندِ دهانه‌ی نِهرَ) جلوگیری می‌کرد. به نظرم با تمام فعالیت فیزیکی، گوش به پرسش و پاسخ‌های پدر-پسری ما هم تیز کرده بود. در حین کره‌گیری، رو به ما کرد و گفت: «پسر! دارم کار کره‌گیری را تمام می‌کنم. بیا بنشین این‌ور کرسی، برایت از پدربزرگت ماجرایی تعریف کنم تا خودت به جواب سوال‌هایت برسی. دارم می‌بینم تا جواب نگیری، دست‌بردار نیستی.»خیلی خوشحال شدم از اینکه مادربزرگ حوصله به خرج داده بود و می‌خواست جواب دغدغه‌ی ذهنی‌ام را بدهد. مادربزرگ در اندک‌مدتی، کره‌ها را با دست داخل نِهرَ گرد کرد، داخل آب سرد در یک ظرف پلاستیکی انداخت و بعد از شستن دست‌ها، کنار کرسی نشست. برای خود و پدر در سینی روی کرسی، چایی گرمی ریخت. می‌دانست که با چایی میانه‌ی خوبی ندارم، به همین علت تعارف هم نکرد. بعد از اینکه سیگارش را روشن کرد، با طمانینه و خونسردی شروع کرد به گفتن خاطره: «به درخواست یکی از فامیل‌های پدربزرگت، حدود ده سال پیش برای آشتی دادن و جلوگیری از طلاقِ عروس خانواده، به تهران رفته بودیم. عروس، بسیار زیبا و از ارامنه‌ی تهران بود. پدرشوهرش با چندین نفر از بزرگان طایفه به دنبال عروس رفته بودند، ولی نتوانسته بودند اختلافات پیش‌آمده را حل کنند۱۴۰۵/۰۶/۳۱J.SH✍🏽J.SH✍🏽J.SH✍🏽J.SH✍🏽Mon, 12 Oct 2026 21:09:15 +0330https://virgool.ir/@m_14573627/سلامخاطراتی-از-پدر-بزرگ-با-عنوان-ساعت۲۰-y9ppa2bsea7oساعت ۲۰(قسمت اول)دوران کودکی بود و سرشار از کنجکاوی. بعد از نوشتن مشق‌هایم زیر نور چراغ نفتی بر روی کرسی قدیمی، آلبوم خانوادگی را در جمع خانواده ورق می‌زدیم.آلبومی که پدر در زمان خدمت سربازی خریده بود؛ با ورق‌هایی مشکی در اندازه A4 که برای نگه‌داشتن عکس‌ها از چهار گوش بر روی صفحه، از چسب‌های مخصوصی استفاده شده بود.ما بین هر دو صفحه مشکی، صفحه‌ای از جنس پرده سفید برای حفاظت از عکس‌ها قرار می‌گرفت. بر روی جلد آلبوم، عکسی از پدربزرگ و عمو محمدعلی با بک‌گراند حرم امام رضا چسبانده شده بود.تصویر، حجیم‌ترین هیکل پدربزرگ در اوج جوانی، نشسته بر روی صندلی با دست چپ در سینه و جثه نحیف و کودکی عمو بر زانوی پدربزرگ، نمادی از عشق به مشهد و زیارت را به نمایش گذاشته بود.مشاهده تصویر روی جلد آلبوم، همیشه این سوال را در ذهنم ایجاد می‌کرد که بقیه اعضای خانواده چرا در تصویر نیستند یا حداقل چرا ربابه‌ننه در کنار پدربزرگ نیست!یک روز که مادربزرگ وسایل صندوق چوبی‌اش را بیرون ریخته بود و هر لحظه از دست‌زدن ما به اشیا و عروسک‌های قدیمی‌اش منع می‌کرد، موقعیت را مناسب دیده و پرسیدم: «ربابه‌ننه، چرا در مشهد با سلمان‌بابا عکس نینداخته‌ای و عمو و پدربزرگ بدون تو عکس گرفته‌اند؟ و یک سوال دیگر این که چرا در عکس کنار حرم کسی نیست؟»مادربزرگ در حالی که با چوب نازک و بلند بید در حالت نشسته داشت مرغ‌های جلو در را کیش می‌کرد تا وارد خانه نشوند، خندید و گفت: «وای از دست سوالات عجیب‌وغریب تو! پسر جان، اولا عکس در کنار حرم نیست، بلکه داخل عکاسی گرفته شده که تصویر حرم بر دیوار عکاس‌خانه نقاشی شده است؛ به همین خاطر عابری را در عکس نخواهی دید. ثانیا پدربزرگت زمان این عکس با عمو و زن میرموسی (قدرتین‌قزی) رفته بودند مشهد. من نرفته بودم که عکسی هم با پدربزرگ و عمو گرفته باشم. حالا خیالت راحت شد!؟»مادربزرگ کاملا خونسرد جواب داده و مشغول سوا کردن دلمشغولی‌های قدیمی‌اش که از داخل قوطی فلزی زواردررفته بیرون ریخته بود، شد.مادربزرگ اصلا فکرش را نمی‌کرد که با سن کم، سوال مرموزی در ذهن داشته باشم.در میان عروسک‌های قدیمی و تیله‌های شیشه‌ای و ساچمه‌های بزرگ فلزی داخل قوطی، تراکتور فلزی کوچک خوش‌رنگی بود که همیشه به فکر گرفتنش از مادربزرگ بودم و با این فکر به حرف‌هایش گوش می‌دادم تا دلش را به‌دست بیاورم که آن تراکتور کوچک را به من بدهد. با همین فکر یواش‌یواش به اشیا نزدیک‌تر می‌شدم، ولی مادربزرگ با همان چوب نازک بید هم مرغ‌ها را از در خانه دور می‌کرد و هم مرا از وسایل دور نگه می‌داشت.کنجکاوی‌ام در مورد عکس روی جلد آلبوم، هنوز جوابی قانع‌کننده دریافت نکرده بود. برای بار دوم پرسیدم: «آخه مادربزرگ، چرا خودت با پدربزرگ نرفته بودی؟ چرا میرموسی خودش با زنش نرفته بود مشهد؟ اصلا سر در نمی‌آرم!»مادربزرگ برای اولین بار اندکی به فکر فرو رفت و دوباره خنده‌ای کرد و گفت: «پسر، آخه تو را چه به این حرف‌ها!؟ کی این حرف‌ها را در دهان تو گذاشته؟ این چغلی‌بازی‌ها چیه در می‌آوری؟ مثل این که تو مغزت خرده‌شیشه دارد! یه کم از وسایل صندوق دور شو. پاشو برو بیرون با بچه‌ها بازی کن. تو را چه به این حرف‌ها!»با تمام کودکی دنبال جواب بودم، ولی مادربزرگ به‌خاطر تراکتور کوچولو هم که شده می‌خواست مرا از سر خودش باز کند.چاره‌ای نبود؛ با ضربه ضعیف چوب مادربزرگ بر پشتم، از خانه به سمت کوچه برای بازی با بچه‌ها خارج شدم. هنوز جوابم را نگرفته بودم و سوال بی‌جوابم چون ابری سرگردان بر روی سرم چرخش می‌کرد.۱۴۰۵/۰۶/۳۱J.SH✍🏽J.SH✍🏽J.SH✍🏽Mon, 12 Oct 2026 12:28:22 +0330