https://virgool.ir/feed/@m_12153522کوچه ها پر از برف است ، شانه ها تکیده از پی نانی که نیست. بوته ها خشکیده و بوسه ها چکیده از پی گونه های خیس . آهسته قدم بردار تکه های قلبم زیر پای توست . سروشfa2026-11-10 15:30:16https://files.virgool.ir/upload/users/4944050/avatar/JsDJ97.jpghttps://virgool.ir/@m_12153522https://virgool.ir/@m_12153522/مهربانو-رازی-در-دالان-فراموشی-o8h3z8scxdr8از آن همه شکوه گذشته، همین مانده بود؛ !! کوژپشت و خمیده، تکیده در کنج راهرویی دراز و تاریک و باریک؛ با دیوارهایی پر از طبله و آماس، از همان کاهگلی که قریب به یک سده، همراه وی بودند.از دستانش، پوستی کشیده بر استخوان مانده بود و رگ‌هایی که هنوز منتی بر حیاتش داشتند.قابی مانده بود از صورتی استخوانی؛ گم‌شده پشت قاب‌های بزرگ و چرک عینکی ذره‌بینی، با تنها یک دسته و کشی ضخیم که عینک را از پشت سر مهار می‌کرد، از بهر نیفتادن.چارقدی سپید از جنس چیت بر سر داشت؛ چارقدی که اگر خیره‌تر نظاره می‌شد، آشکار می‌گشت روزگاری گل‌هایی ریز و رنگارنگ داشته است. با سوزنی در زیر گلو بسته شده بود و همدست و هم‌سن با پیراهنی بود که بر تن داشت.بخشی از جبین که بالای عینک آشکار بود، پرچین‌وچروک؛ و هر خط، نشانی از غمی شاید. خطوطی که شمارشان از توان شمارش بیرون بود. اندکی موی سپید و نارنجی نیز از زیر چارقد بیرون زده بود؛ نشانی از خرمن زلف زیبا در جوانی.بر تشکی کهنه و تاخورده لمیده بود؛ تشکی زمخت شده از گرد و خاک ایام ، که خو گرفته با وی در سالهای مدید و مهره‌های بیرون زده کمری را نوازش می‌کرد که یارای راست شدن نداشت . چند پتو نیز آواره و در هم لولیده ، بر اطرافش پخش‌وپلا بودند.ظروفی محقر و مترود ، از مس و روی که رویشان سیاه شده از ، طبخی که فقط خاطراتش مانده ، و کوزه ای و کاسه ای سفالین ، هنر دست سفالگری که قطعا ، دیگر در این جهان نفس نمی‌کشد .گردسوزی بی نفت و بی شیشه ، بر رفی نزدیک طاق که به جز اثری از دود آن بر شیب طاق دوار و کاهگلی نمانده .و پایین تر از آن تا قد رس ، رادیویی کوچک و قدیمی بر میخی سر کج به دیوار آویزان ، اما سالیان سال صامت و بی سیم و دوشاخ و پیل.و تنها زندگان همنشین با این پیر خمیده ، در آن دالان مورچه هایی ، ردیف بر خطی چون قطار بودند ، در زاویه ی پای دیوار ، با تردد تا مسافتی نامعلوم .از نشنیدن درود و سخنم در بدو ورود ، به اضمحلال قوه شنوایی‌اش پی بردم. و از رسوبات بر شیشه‌های عینک و شکستگی یکی از عدسی‌های ضخیمش، بر کم‌سویی چشمانش آگاه شدم.اما از لنده‌های پی‌درپی و رگبار غرولندش، دریافتم که هنوز زبانش را توانی مانده است؛ زبانی که گاه چنان تند و گزنده می‌شد که گویی خشم سالیان، راهی جز آن برای بیرون ریختن نیافته بود. و گهگاهی شاید از سر استیصال ، شکر و سپاس خداوند ، جاری می کرد .«مهربانو» بود نامش؛ و روزگاری شهره بلاد در جوانی. بیوه‌ای مانده از « باقرخان » نامی، از جماعت قلدر عهد قجر.روزگار کودکی من، او هنوز قامت به‌تمامی و اینگونه خم نکرده بود و گاها لختی از طلوع گذشته ، از آن عمارت بیرون می‌خزید؛ عمارتی که در دربندی واقع بود و آن «دربند» به نام شویش، که به گور خفته بود، شناخته می‌شد. آن‌گاه در آفتاب پشت درب چوبی ، منتهی به هشتی ، تکیه می‌زد؛ آفتابی که هر شعاعش ، گواه غمی و راوی حکایتی در سینه‌اش بود؛ حکایتی از ظلم آن خان سفرکرده .کنجکاوی کودکانه‌ام، بیش از سر تفریح و تفرج کودک درون نبود؛ و همانا سر درآوردن از آن عمارت و اتاق‌هایی که ، مزین بودند به اشیا و اموال عهد عتیق و خاطرات «باقرخان».اما دست روزگار و جبر تحصیل، هجرتی طولانی بر من تحمیل کرد؛ تا همین سال که به بلاد زادگاهم سفر کردم و باز، کنجکاو احوال«مهر بانو» شدم.اما دیگر نه از آن عمارت مجلل اثری باقی بود و نه از آن اشیای مفصل چیزی بر جای. دربند خان نیز از عصر تحجر به تجدد بازگشته بود و مملو از جماعتی شده بود که با آن محل و خاطرات آن دوران بیگانه بودند. نه بانو را به فراخور اصالتش می‌شناختند و نه از ایامی آگاه بودند که در جوانی بر وی گذشته بود.گویی اولاد و وارثان «خان » نیز بر این بانوی سالخورده ترحم کرده بودند و به قدر نیاز خفتن و مختصر زیستن، از کل آن عمارت، دالان ورودی را در اختیارش نهاده بودند. آن هم نه از سر تکلیف، بلکه برای در امان ماندن از گزند شایعات و نیش زبان عوام.باری؛بانو هنوز زنده بود و به قول خودش، تنها برایش نفسی مانده و زبانی از بهر تکلم؛ و قوه حافظه‌ای که بیشتر، پیشتر را به یاد می‌آورد ، تا خاطرات و اتفاقاتی از زمان نزدیک که بر باد نسیان رفته بودند..اما آنچه از بانو مانده بود، تنها « جسمی تکیده »و قامتی «خمیده »نبود؛ قصه‌ای بود مدفون در لابه‌لای چین‌های جبینش، که سالیان دراز، کسی را رغبت شنیدنش نبود.مهربانو روزگاری زیبا بود؛ زیبایی که نه‌تنها چشم، که خاطر را نیز اسیر خویش می‌ساخت .دختری از خاندانی اصیل، از خویشان همان خان که بعدها سرنوشتش را به تباهی کشاند. پدرش مردی ، صاحب‌نام و مکنت بود؛ اما دست اجل، پیش از آنکه دختر مجال بهره بردن از جوانی و میراث خویش را بیابد، او را از این جهان ربود.«مهربانو» ماند و مادری داغ‌دیده و خانه‌ای که دیگر سایه مردش بر آن نبود.اما مگر یتیمی، خود به‌اندازه کافی سهمگین نیست که دست طمع نیز از راه برسد؟«باقرخان» ، مردی «چهل و چند » ساله و صاحب قدرت، نه از سر شفقت که به حکم زور، دختر را از آغوش مادر جدا کرد. «کتک و تحقیر» ، جای مهر نشست و اموالی که از پدر به ارث رسیده بود، یک به یک به دست خان افتاد.خانه‌ای که می‌بایست پناهگاه دختر باشد، به زندانش بدل شد؛ و خویشاوندی که شاید در روزگار دیگری می‌توانست حامی او باشد، بلای جانش گشت.خان چند پسر داشت؛ پسرانی که در سایه نام و قدرت پدر بزرگ می‌شدند و گویی هیچ‌کس از آنان نخواسته بود معنای حرمت و انسانیت را بیاموزند.«مهربانو » در آن عمارت می‌زیست ، اما صاحب آن نبود. دارایی‌اش را گرفته بودند، اختیارش را ربوده بودند و صدایش در برابر قدرتی که بر او سایه افکنده بود، به جایی نمی‌رسید.سال‌ها گذشت؛ تا روزی که باقرخان در یک درگیری‌ کشته شد.شاید هر کس که خبر مرگش را شنید، گمان برد دفتر ستم بسته شده است. اما مرگ یک ستمگر، لزوماً به معنای پایان ستم نیست؛ گاه آنچه در جان بازماندگانش ریشه دوانده، پس از او نیز به بار می‌نشیند.پسران خان، به جای آنکه از گذشته پدر عبرت گیرند، راهی سیاه‌تر در پیش گرفتند. آنان نیز حرمت مهربانو را شکستند و با تجاوز به او، زخمی بر جانش نهادند که نه درمانش آسان بود و نه گفتنش در آن روزگار بی‌خطر.مهربانو باردار شد؛ باردار از حادثه‌ای که نه خواسته بود و نه در آن اختیاری داشت.چه کسی می‌توانست در آن روزگار فریاد چنین زنی را بشنود؟ کدام محکمه برایش داد می‌خواست؟ کدام دست، بی‌هراس از نام و قدرت آن خاندان، به یاری‌اش می‌شتافت؟بانو می‌دانست اگر راز بارداری‌اش برملا شود، نه‌تنها جان خود، که جان آن کودک نیز در معرض خطر خواهد بود. پس رنجش را در سینه پنهان کرد؛ با ترسی که هر روز بر ترس پیشین می‌افزود و امیدی که هر دم کم‌فروغ‌تر می‌شد.تا آن روز که دیگر تاب ماندن نیاورد.راه باغی را در پیش گرفت؛ باغی که در آن روزگار، درختانش سایه‌ای امن بر زمین می‌گستردند و دیوارهایش از هیاهوی جهان جدا بود.مهربانو به خیال خود، آخرین پناهگاهش را یافته بود. طنابی فراهم آورد و خواست به زندگی خویش پایان دهد؛ شاید می‌پنداشت در آن سوی این رنج، سکوتی خواهد یافت که این جهان از او دریغ کرده بود.اما دست روزگار، این بار از آستین باغبان بیرون آمد.باغبان او را به‌موقع دید و از مرگ بازش گرداند. نخست گمان برد با زنی روبه‌روست که از شدت اندوه، خرد خویش را از دست داده؛ اما چون آرام گرفت و توان سخن گفتن یافت، پرده از سرگذشت خود برداشت.از مرگ پدر گفت، از جدایی اجباری از مادر، از اموالی که ربوده شده بود، از باقرخان و پسرانش، و سرانجام از باری که ناخواسته در وجودش حمل می‌کرد.باغبان، مردی نبود صاحب نام و نشان؛ نه قدرتی داشت که با خاندان خان درافتد و نه مالی که بتواند جهان را به کام بانو برگرداند. اما آنچه داشت، چیزی بود که در آن عمارت پرشکوه یافت نمی‌شد: وجدان.دانست که اگر خبر بارداری مهربانو به گوش پسران خان برسد، جان او و کودک در خطر خواهد بود. پس تصمیم گرفت راز را پنهان نگه دارد و تا روز وضع حمل، او را در پناه خویش نگاه دارد.روزها گذشت؛ روزهایی آمیخته با بیم و امید، با شب‌هایی که بانو از خواب برمی‌خاست و در سکوت، به گذشته خویش می‌گریست.سرانجام کودک به دنیا آمد.نوزادی کوچک، بی‌خبر از آنچه پیش از آمدنش بر مادر گذشته بود؛ بی‌خبر از نام و قدرت مردانی که مسبب این رنج شده بودند؛ بی‌خبر از اینکه نخستین فصل زندگی‌اش با رازی آغاز شده که قرار است سالیان دراز در سینه دیگران مدفون بماند.مهربانو کودک را در آغوش گرفت. شاید در آن لحظه، تمام سال‌های ازدست‌رفته‌اش را در چهره او می‌جست؛ شاید می‌خواست به او بگوید که هیچ تقصیری در این سرگذشت ندارد. اما زبانش یارای گفتن نداشت.باغبان پذیرفت کودک را نزد خود نگاه دارد و بزرگ کند؛ بی‌آنکه هویت مادرش را آشکار سازد. نه از سر شرم از کودک، که برای حفظ جان او و بانو.و مهربانو، با قلبی که گویی از سینه‌اش جدا می‌شد، از فرزندش فاصله گرفت.کودک در آغوش مردی بزرگ شد که پدرش نبود، اما از او نگهداری کرد؛ و مادری در همان نزدیکی‌ها زندگی می‌کرد که نمی‌توانست نام مادر را بر زبان آورد.چه دشوار است مادر بودن و نتوانستن گفتن؛ دیدن و نتوانستن نزدیک شدن؛ زنده ماندن با حقیقتی که اگر آشکار شود، شاید همه‌چیز را دوباره به ویرانی بکشاند.از آن پس، زندگی مهربانو دیگر همان زندگی پیشین نبود. نه آن دختر جوان بود و نه آن زنی که روزگاری در عمارت خان رفت‌وآمد می‌کرد. بخشی از وجودش در کودکی جا مانده بود که دیگر نمی‌توانست مادرش را بشناسد.باغبان کودک را پرورش داد. کودک بزرگ شد، راه زندگی خویش را در پیش گرفت و روزگار، نسل‌ها را از پی هم آورد. راز نیز، همچون بذری که در خاک پنهان شده باشد، در زیر لایه‌های زمان باقی ماند.هیچ‌کس نمی‌دانست آن کودک از کجا آمده است؛ یا اگر کسی می‌دانست، با خود به گور برده بود.سال‌ها گذشت و روزگار، بی‌آنکه از کسی اجازه بگیرد، دفتر خویش را ورق زد.از پسران خان، آن دو که روزگاری تکیه بر نام و دارایی پدر داشتند، سرانجام مردانی ماندند گرفتار اعتیاد و ویرانی. خانه‌هایشان از آرامش تهی شد و همسران و فرزندانشان نیز، هر یک به طریقی، از آنان فاصله گرفتند.نامی که روزگاری مایه هیبت بود، دیگر پناهی برایشان نداشت. آن عمارت که زمانی نشان قدرت خاندان بود، از میان رفت و اشیایی که گواه ثروت و مکنتشان بودند، پراکنده شدند.اما مهربانو هنوز زنده بود.نه از آن رو که داد به جای خود نشسته بود؛ نه از آن رو که رنجش جبران شده بود؛ بلکه تنها به این سبب که نفس هنوز در سینه‌اش رفت‌وآمد داشت.و من، سال‌ها بعد، در آن دالان تاریک، به زنی می‌نگریستم که گویی روزگار تمام عمرش را از او گرفته بود و تنها نفس کشیدن را برایش باقی گذاشته بود.با خود اندیشیدم: آیا این همان عدالت کاینات است که آدمیان از آن سخن می‌گویند؟ آیا نامش کارماست، مکافات عمل است، یا تنها گردش بی‌رحم روزگار؟نمی‌دانم.چه بسیار بی‌گناهان که زیر بار ستم خم می‌شوند و چه بسیار ستمگران که بی‌آنکه پاسخی ببینند، چشم از جهان فرو می‌بندند. پس نمی‌توان هر رنجی را مجازات گناهی دانست و هر آسایشی را نشانه پاکی.اما این را می‌دانم که ستم، تنها در همان لحظه‌ای که بر قربانی فرود می‌آید، پایان نمی‌پذیرد. گاه در جان یک انسان ریشه می‌دواند، گاه خانواده‌ای را از درون می‌پوساند و گاه خاطره‌ای می‌شود که نسل‌ها بعد، هنوز در گوشه‌ای از جهان زنده است.باقرخان رفت؛ پسرانش نیز سرانجام از آن شکوه چیزی با خود نبردند. اما مهربانو ماند؛ با چهره‌ای که چین‌هایش هر یک روایتی داشت، با زبانی که گاه به لَنده‌های پی‌درپی می‌افتاد و با حافظه‌ای که گذشته دور را بهتر از روزهای نزدیک به یاد می‌آورد.و آن کودک؟کودکی که در آغوش باغبان بزرگ شد، زندگی کرد، شاید خانواده‌ای تشکیل داد و نسلش در میان مردمان پراکنده شد؛ آیا می‌دانست مادری در جایی از این سرزمین، تمام عمر را با خاطره او سپری کرده است؟آیا هیچ‌گاه در چهره خویش، نشانی از زنی دیده بود که هرگز مادرش نخوانده بود؟و من، که سال‌ها پس از آن روزگار به زادگاهم بازگشته بودم، چرا چنین احساس می‌کردم که این دالان، این زن و این قصه، به گذشته‌ای دورتر از خاطرات کودکی‌ام تعلق دارند؟شاید تنها کنجکاوی بود؛ شاید هم رشته‌ای ناپیدا میان من و آن راز خاموش.نمی‌دانم.اما اکنون که این حکایت را بازمی‌گویم، یک پرسش همچنان بی‌پاسخ مانده است:فرزند مهربانو چه کسی بود؟آیا در میان ما زیست و بی‌آنکه بداند، از رنج مادری برخاست که هرگز او را از یاد نبرد؟آیا نسل او هنوز در میان مردمان این سرزمین زندگی می‌کند؟و آیا ممکن است کسی که امروز این روایت را می‌خواند، خود به آن راز نزدیک‌تر از آن باشد که گمان می‌کند؟شاید روزگار پاسخ را در دل خود نگه داشته باشد؛ شاید نیز کسی، جایی، حقیقت را می‌داند و هنوز زبان به گفتنش نگشوده است.باری؛ مهربانو در آن دالان زندگی کرد و راز او، اگر هنوز کسی را یارای گشودنش نباشد، با آخرین نفس‌هایش به خاموشی خواهد رفت.مگر آنکه روزی، از دل خاکستر خاطرات، نشانی پیدا شود؛ نشانی که بگوید آن کودک که بود و به کجا رسید.تا آن روز، این پرسش را هم مثل «مهربانو» به فراموشی می‌سپاریم، . . (ارادتمند....❤️...سروش) راز او، هنوز در میان ما زنده باشد؟soroosh367soroosh367Thu, 15 Oct 2026 17:19:42 +0330https://virgool.ir/@m_12153522/و🧬-اختیار🧐-qglw0uko41i7مادرم ، کاش در آن دم ، که مرا می‌زایید.بیشتر ، دور و ور تخت خودش میپایید،!تا کنیز پدرم ، کودکیم را ، به کسی نفروشد !شاید امروز ، در این مقطع بیداد زمان ...«خود من ..من بودم » /////////////////////❤️ ؟ ❤️ /////////////////////// اصلا شاید « شه بودم » نمی دونیم که !!اینکه آمدن ما به این دنیا از سر جبر بوده یا اختیار ؟از منظر علم : تکامل بر پایه زیست از منظر بعضی فلاسفه : جبر ؟! اما از نظر فقه و ادیان آسمانی : آفرینش انسان در ،مقطع تولد و زمان تولد و انتخاب زندگی دنیوی و مادی ، تکوینی و جبر بوده نه اختیاری !! اما : ( در عالم «ذر» انتخاب در پذیرش وحدانیت و ربوبیت خداوند ، انتخابی بوده ),✅...؟....؟.....!....؟....!....؟....!....؟.....!....؟....!....؟...!...لطفاً شما هم نظرتون را بفرمایید ؟! (ارادتمند ......❤️......سروش) soroosh367soroosh367Sun, 11 Oct 2026 15:02:21 +0330https://virgool.ir/@m_12153522/شادی-روح-حلزون-بلند-t2efosfpkrdd✍️ این روز و روزگار، واقعاً روزگار عجیبی‌ست!از قدیم گفته‌اند وقتی آب سربالا می‌رود، قورباغه‌ها ابوعطا می‌خوانند؛ اما این روزها، نه آب سربالا می‌رود و نه قورباغه‌ها میلی به آواز سنتی دارند!🐦 پرندگان هم از غصه، خارج می‌خوانند و فالش می‌زنند! 🎶سنجاقک از بس سرگردان چرخیده و به جایی نرسیده، سراب را با آب اشتباه می‌گیرد و با کله می‌خورد زمینِ گرم و سفت!آری... آن‌قدر فضل و سخاوت وارونه شده که پر طاووس را هم به کرکس‌ها می‌دهند! اما چون معرفت، همچنان دُرّی گران‌بهاست، آن را به کسی نمی‌دهند!🌳 دیگر نه درختانی را که ایستاده مرده‌اند، « تشییع » می‌کنند و نه برایشان مراسم ختم می‌گیرند؛ جسدشان همچنان سرپاست!🪓 هم تیغ‌های «ژیلت » به ریشمان می‌خندند و هم تبرهای تیز، به ریشهٔ نهال‌ها!❄️ غافل از اینکه ریشهٔ نهال‌ها، به امید دیدن بهار، در خواب زمستانی‌اند؛ و ریشمان هم بر باد!🪒 ژیلت‌ها هم نمی‌دانند که این‌قدر « ریشمان »را تیغ زده‌ایم که دیگر حتی خبر نداریم ، کِی سفید شده است!🥣 مدت زیادی‌ست که دیگر «حلیم» ندیده‌ام تا از هولش، خودم را به دیگ بیندازم!با این اوضاع و احوال، بعید نیست ، مجنون هم« لیلی بیچاره» را غیابی طلاق داده باشد و رفته باشد زن جوانی اختیار کرده باشد!و من مانده‌ام که...🪞 آن‌قدر اوضاع آشفته است که روبه‌روی قاب خالی عکسم می‌ایستم و به جوانی‌ام غبطه می‌خورم؛ بعد هم حدس می‌زنم که از کودکی‌ام پیرتر شده‌ام!(جاهای خالی را بلد نبودم پُر کنم... آخر، جواااانی هنوز جایش خالی‌ست!)👓 برای پاهایم نمی‌توانم عصا بخرم و برای چشم‌هایم عینک؛ اما تا دلتان بخواهد، برای موهایی که ندارم، شانه و برس خریده‌ام!🫁 وقتی از گذشته به آینده می‌آیم، از سادگی خودم غصه می‌خورم. با خودم می‌گویم: اگر برای آن‌همه اکسیژنی که به دی‌اکسیدکربن تبدیل کرده‌ام، دستمزد می‌گرفتم، حالا می‌توانستم ریه‌هایم را تعمیر کنم!🫀 تازه، قلبم هم فرسوده شده است!آخ که این قلبم چقدر احمق بود و نادان! به‌جز وظیفهٔ اصلی‌اش، چه کارهای اضافی که انجام نمی‌داد!انگار هم مهمانسرا بود و هم کاروانسرا؛ هر روز مسافری داشت و عشقش، مسافرانش بودند!💌 برای دیگران می‌سوخت، برای دیگران تنگ می‌شد، گاهی می‌ریخت و اغلب می‌گرفت... و دریغ از اینکه برای خودم بتپد!💗 غافل از اینکه این همه زحمت، فرسوده و مستهلکش می‌کند!آری... برای فرشِ زیر پایم، شرف را وارونه کردم و برای تنم، منت کشیدم؛ و حاصلش شد دردی که از هر طرف بخوانی و بنویسی، باز هم «درد» است!🪗 و ای کاش یکی پیدا می‌شد که می‌توانست آکاردئون دلم را کوک کند...⁉️ شما هم مثل من کوک نیستین؟! آیا؟!و... تمام! ( ارادتمند ...💗....سروش )ارادتمند... سروش 😢soroosh367soroosh367Sat, 10 Oct 2026 08:53:16 +0330https://virgool.ir/@m_12153522/️نویس-renejsm5iohyدرود ،، و « سبز دلی » بر همه ....راستی ، شما ، آدمها را چجوری می بینید⁉️با چشم دل ؟ یا فقط با چشم سر؟تا حالا چند نفر رو ، سنجیدین ؟چند نفر رو متر کردین ؟ قضاوت هم بلدین ؟تا حالا شده ، از کنار یکی ، رد بشین ؛ ! تو دلتون ، ازش خوشتون نیاد ؟یا ، 🤔....یک جایی نشستین ، یکی بیاد کنارتون بشینه، حس کنین باید فاصله بگیرین ؟!نشده .... شددده؟!از لباس پوشیدن و تیپ کسی ، از قیافه کسی ، از مرتبه اجتماعی کسی . از ماشین کسی . خوشتون نیاد ؟!تا حالا دلت خواسته ؟! سر به تن یکی نباشه !؟اگه روی یک برگ کاغذ ، از اول زندگی ، هر کسی را رنجودین بنویسین ، کاغذ سفید می مونه ؟چرا ما آدما ، گاهی خودمون را تافته ی جدا بافته میدونیم؟«اگه آدم ، می‌تونست ، خودش را ، جای دیگران تصور کنه،، یا حال بقیه را ، احساس کنه » اتفاقای خوبی می افتاد .!آیا دیگه میتونیم خودمون را اصلاح کنیم ؟💥اصلا به این باور رسیدیم که ما هم ، خطاهایی داریم ؟سخته ....!!! مگه نه ؟!ولی شدنیه ،( ارادتمند....🙏....سروش)soroosh367soroosh367Fri, 09 Oct 2026 12:10:20 +0330https://virgool.ir/@m_12153522/رد-پایخدا-کنار-رودخانه️-coz1xnjpbzsn (برگرفته از یک روایت واقعی)حاجی، «پدربزرگ» سعید، دوستم بود.با اینکه می‌دانستم وضع مالی حاجی خیلی خوب است، هیچ‌وقت با سعید درباره ثروتش حرف نمی‌زدم.در تمام این چند سال رفاقت، فقط می‌دانستم حاجی و پسرش، یعنی پدر سعید، خدا را شکر چندین کارخانه و شرکت تولیدی دارند و افراد زیادی در مجموعه‌هایشان مشغول به کار هستند.اما یک صبح جمعه، برای اولین بار، بعد از این همه سال رفاقت، همراه سعید راه افتادیم تا به یکی از ییلاقات اطراف شهرستان محل تولد پدربزرگش برویم و حاجی را ببینیم.هنوز ظهر نشده بود که رسیدیم.اواخر تابستان بود و کم‌کم هوای ملایم پاییزی از راه می‌رسید. وقتی از ماشین پیاده شدیم و پیرمرد باصفا به استقبالمان آمد، گزندگی هوای ییلاق خیلی زود جای خودش را به گرمای مهر و محبت او داد.حاجی مهمان داشت.غیر از ما.با تعارف‌های معمول وارد خانه روستایی پدربزرگ شدیم.بیرون خانه ساده و بی‌آلایش بود؛ اما هر کس دیگری هم وارد می‌شد، با دیدن وسایل داخل خانه می‌فهمید که صاحب این خانه، آدم معمولی‌ای نیست.وسایل آنتیک، اشیای قدیمی و تابلوهای عجیب‌وغریب، فضای خانه را پر کرده بود.من و سعید با راهنمایی پدربزرگ به اتاقی در انتهای هال رفتیم.پیرمرد عبایی زرد و ضخیم روی دوشش انداخته بود و عصای چوبی قدیمی‌اش را به دست گرفته بود.رفت تا به مهمان‌هایش برسد.آنچه می‌دیدم، بیشتر شبیه یک جلسه بود.زن و مردی میان‌سال که کاملاً مشخص بود از روستاهای اطراف آمده‌اند، همراه پسر جوانشان آنجا بودند.سعید برای آوردن چای از اتاق بیرون رفت.من ماندم و کنجکاوی.از گوشه نسبتاً تاریک اتاق، زن و مرد را می‌دیدم که جلوی پای پدربزرگ بلند شدند و تا زمانی که او روی صندلی چوبی روبه‌رویشان نشست، سر پا ایستادند.وقتی سعید با سینی و دو استکان چای برگشت، حواسم از جلسه حاجی پرت شد.گاهی لابه‌لای حرف‌های سعید، نیم‌رخ پدربزرگ را می‌دیدم.عینک کوچک و گردی را روی پیشانی بالا کشیده بود. عصای عنابی‌رنگش را اریب روی پایش تکیه داده و کاغذهایی را که زن و مرد به او داده بودند، با دقت می‌خواند.اما عجیب بود.رشته افکارم چند مسیر مختلف را هم‌زمان دنبال می‌کرد.انگار از لحظه‌ای که وارد آن خانه شده بودم، حسی ناشناخته در من به جریان افتاده بود.نه حرف‌های سعید را درست می‌فهمیدم، نه صدای حاجی و مهمان‌هایش را واضح می‌شنیدم.یک حس کنجکاوی عجیب و انبوهی سؤال در ذهنم شکل گرفته بود.تا اینکه متوجه شدم مهمان‌ها رفته‌اند.سعید گفت:ـ رفتند. بریم بیرون.از اتاق بیرون آمدیم.پدربزرگ مهمان‌ها را بدرقه کرده بود و عصازنان به سمت ما می‌آمد.چوب سیگار و سیگار نیمه‌سوخته‌اش را از زیر سبیل‌های پرپشت و سفیدش از لب جدا کرد و با همان دست، جای نشستن مرا نشان داد.چند تک‌سرفه کوتاه کرد؛ سرفه‌هایی که انگار سال‌ها دود سیگار را با خودشان حمل می‌کردند.بعد لبخند مهربانی روی صورتش نشست.هنوز درست ننشسته بود که از سعید احوال خانواده را پرسید و بعد شروع کرد به شماتت نوه‌اش:ـ چرا از دوستت پذیرایی نمی‌کنی؟بعد، بی‌آنکه من چیزی پرسیده باشم، توضیح داد که آن زن و مرد روستایی برای استخدام پسرشان آمده بودند؛ جوانی که تازه از خدمت سربازی برگشته بود.چند دقیقه که گذشت، از هر دری صحبت کردیم.یخ غریبی من هم آب شد.احساس می‌کردم سال‌هاست حاجی را می‌شناسم.پیرمرد، ترکیبی عجیب از زهد و تجربه داشت.صحبتش آرام‌آرام رسید به درست زندگی کردن، خدا را فراموش نکردن و امید داشتن.و یک جمله را بارها تکرار می‌کرد:«اگر خدا بخواهد، همه چیز درست می‌شود.»آن روز هنوز نمی‌دانستم این جمله قرار است چند ساعت بعد، برای خود من معنای دیگری پیدا کند.صحبت‌های ما کم‌کم به گذشته حاجی رسید.پدربزرگ شروع کرد از جوانی‌اش گفتن؛ از روزهایی که هیچ‌کس فکر نمی‌کرد روزی صاحب چنین زندگی‌ای شود.من و سعید، میخکوب پای حرف‌هایش نشستیم.گفت:«اواخر دهه ۳۰ بود.سه، چهار سالی می‌شد که با دختری از همسایه‌ها ازدواج کرده بودم.طبق سنت خانوادگی، کنار دست پدرم گیوه‌دوزی می‌کردم.بعد از ازدواج از پدرم جدا شدم و چون اوستاکار شده بودم، برای مستقل شدن، سر بازارچه محله دکه‌ای اجاره کردم.مدتی کار و بارم بد نبود.پینه‌دوزی و تخت‌کشی گیوه، در حد بخورونمیر، زندگی را می‌چرخاند.اما زمانه داشت عوض می‌شد.صنعت کفش و کفاشی داشت رونق می‌گرفت.دیگر حتی در دهات هم مردم به جای گیوه، کفش ارسی می‌پوشیدند؛ کفش‌های چرمی جورواجوری که از تهران و تبریز می‌آمد.روزبه‌روز عرصه بر من تنگ‌تر می‌شد.دو بچه کوچک هم داشتم و زندگی سختی روی سختی می‌گذاشت.گاهی روزها و هفته‌ها در دکه می‌نشستم و خبری از مشتری نبود.گاهی هم در قهوه‌خانه زیر بازارچه با دوستانم سر می‌کردم.حسابی درمانده شده بودم.پیش زن و بچه‌ام شرمنده بودم.تا اینکه یک روز در قهوه‌خانه، دو نفر از رفقای هم‌سن‌وسالم را دیدم.از یک محله بودیم، اما مدت‌ها بود از حالشان خبر نداشتم.آن روز فهمیدم چند سالی است به خاطر بیکاری برای کارگری به هندوستان رفته‌اند و اوضاع کارشان هم بد نیست.وقتی درد دل‌هایم را شنیدند، گفتند:ـ تو هم بیا با ما بریم بمبئی. آنجا کارگری هم بکنی، درآمدش خوبه. هر دو سال هم چند ماه برمی‌گردیم پیش زن و بچه.آنها از کار و درآمد آنجا تعریف کردند.من هم که از فشار زندگی خسته شده بودم، وسوسه شدم.با همسرم صحبت کردم.وسایل دکه را با قیمت ناچیزی فروختم و فقط به اندازه هزینه سفر پول جور کردم.یک ماه طول کشید تا روادیدم آماده شد.و بالاخره راه افتادم.هند برای من دنیای دیگری بود.چند روزی مهمان دوستانم بودم تا به کمک آنها در یک رستوران در حومه دهلی مشغول شدم.کارم نظافت و جورهایی حمالی بود.صاحب رستوران فقط دنبال آدم زرنگی بود که کارها را به‌موقع انجام بدهد.حقوق ماهیانه بود و اتاقی بالای رستوران برای کارگران و آشپزها داشتیم.دو نفر ایرانی بودیم و بقیه غریبه.هر کس کمد خودش را داشت و مسئول حفظ پول و وسایلش هم خودش بود.کار از قبل طلوع آفتاب شروع می‌شد و نیمه‌شب تمام.چند ساعت بیشتر برای استراحت نمی‌ماند.اما کم‌کم زبانشان را یاد گرفتم و با محیط خو گرفتم.دو سال گذشت.بدون اینکه به ایران برگردم.چند بار نامه فرستادم و چند نوبت هم برای زن و بچه‌ام پول فرستادم.گاهی رفقای ایرانی را می‌دیدم.اما اواخر سال دوم دیگر طاقتم کم شده بود.دلم برای خانه و زن و بچه‌ام پر می‌کشید.پس‌اندازی هم در یک صندوقچه داخل کمدم داشتم.تصمیم گرفتم ماه بعد برگردم.فقط چند ماهی بروم خانه و دوباره برگردم.اما آنچه اتفاق افتاد، همه‌چیز را عوض کرد.دو روز بعد از تصمیمم، حدود دو ساعت مانده بود به تعطیلی رستوران.چند مشتری هنوز سر میز بودند.هم غذا خورده بودند و هم مشروب.مست بودند.ناگهان با هم درگیر شدند.اول دعوا بود.بعد بزن‌بزن.صاحب رستوران خواست جداشان کند، اما دعوا شدیدتر شد و تا آشپزخانه کشیده شد.در همان لحظه فهمیدم رستوران آتش گرفته.ساختمان چوبی بود.آتش مثل جانوری گرسنه همه‌جا را می‌بلعید.ناگهان یاد کمدم افتادم.یاد صندوقچه.تمام پس‌انداز دو سال کارگری‌ام آنجا بود.خودم را از میان دود و آتش به طبقه بالا رساندم.اما...صندوقچه نبود.گویی در همان شلوغی، کسی آن را برده بود.طاق دنیا روی سرم خراب شد.حاصل دو سال زحمت و غربت، در یک لحظه دود شده بود.نه کسی را می‌شناختم که بتوانم از او کمک بخواهم، نه می‌توانستم ادعایی بکنم.پایین که آمدم، تقریباً همه‌چیز زغال و خاکستر شده بود.پلیس مردم را متفرق کرده بود.صاحب رستوران گوشه‌ای نشسته بود و به بدبختی خودش گریه می‌کرد.حالا من مانده بودم با یک دست لباس کارگری و چند روپیه پول خرد؛ همان انعامی که آن شب گرفته بودم.آن شب نه جایی برای خواب داشتم، نه کسی برای مشورت.با تنها ایرانی دیگری که آنجا کار می‌کرد، تا نیمه‌های شب در خیابان‌ها سرگردان بودیم.او تصمیم گرفت به حیدرآباد برود.من هم مجبور شدم خودم را به رفقایی برسانم که دو سال قبل با آنها به دهلی آمده بودم.وقتی ماجرا را برایشان تعریف کردم، متأسف شدند.اما کاری از دست کسی برنمی‌آمد.من هم دیگر توان شروع دوباره نداشتم.با شرمندگی درخواست پول کردم؛ فقط به اندازه‌ای که بتوانم به ایران برگردم.رفقا پول را به‌عنوان قرض به من دادند.و من راه افتادم.بالاخره، بعد از آن سفر سخت، یک طلوع آفتاب قدم‌هایم به خاک ایران رسید.از مرکز استان تا شهرستان محل زندگی‌ام حدود ۲۵ کیلومتر فاصله بود.اما دیگر حتی یک قران برای کرایه نداشتم.دو شب بود که غذای درست‌وحسابی نخورده بودم.فقط مقداری نان خشکیده همراهم بود.چاره‌ای نداشتم.باید پیاده می‌رفتم.خیابان‌ها را رد کردم و از شهر بیرون زدم.بعد به جاده‌ای رسیدم که به شهر خودمان می‌رفت.کنار جاده، رودخانه‌ای تا خود شهر امتداد داشت.نمی‌دانم چرا، اما به جای اینکه از جاده بروم، وارد بستر رودخانه شدم.شاید سایه بیشتری داشت.شاید نمی‌خواستم کسی مرا ببیند.شاید هم فقط دلم می‌خواست از آدم‌ها دور باشم.درونم غوغا بود.بعد از دو سال دوری، حالا داشتم با دست خالی به خانه برمی‌گشتم.زن و بچه‌ام چه می‌گفتند؟اقوام چه می‌گفتند؟چطور سرم را بالا بگیرم؟گاهی با خدا حرف می‌زدم.گاهی دلم قرص می‌شد و می‌گفتم شاید حکمتی در کار است.گاهی هم از شدت ناامیدی، همه‌چیز را سیاه می‌دیدم.تشنه شده بودم.گاهی باریکه‌ای از آب چشمه پیدا می‌کردم و فقط لب و زبانم را خیس می‌کردم.غروب شد.کم‌کم می‌توانستم بعضی عمارت‌های شهر را ببینم.هرچه نزدیک‌تر می‌شدم، ترسم بیشتر می‌شد.نمی‌توانستم با دست خالی وارد شهر شوم.به عقب نگاه کردم.حدود صد متر عقب‌تر، صخره بزرگی کنار دیواره رودخانه بود.پشتش می‌شد پناه گرفت.برگشتم.کنار صخره، روی ماسه‌های خنک و مرطوب دراز کشیدم.گفتم صبر می‌کنم تا هوا کاملاً تاریک شود.شاید وقتی وارد شهر شوم، کسی مرا نبیند.دو ساعت گذشت.هوا تاریک شد.چراغ‌های ورودی شهر از دور سوسو می‌زدند.صدای سگ و شغال از سمت کوهستان می‌آمد.بلند شدم.اما دوباره ترس به سراغم آمد.نمی‌خواستم برگردم.بعد ناگهان فکری به ذهنم رسید:«باید برای بچه‌هایم چیزی بخرم. دو سال است منتظر من هستند.»اما چه چیزی؟با کدام پول؟پاهایم دیگر توان نداشتند.سنگ‌های کف رودخانه را حس نمی‌کردم.فقط می‌رفتم.دوباره به همان صخره رسیدم.پشتش دراز کشیدم و به آسمان نگاه کردم.ستاره‌ها بالای سرم بودند.همه اتفاقات دو سال گذشته را در ذهنم مرور کردم.و برای اولین بار، کاملاً تسلیم شدم.با خودم گفتم:«من مقصر نیستم.»و بعد:«تنها یار و باورم خداست؛ هرچه خیر من باشد، خودش محقق می‌کند.»نمی‌دانم چند ساعت گذشت.چند بار خوابم برد و با سرمای ماسه‌ها بیدار شدم.نسیم نیمه‌شب گزنده بود.چادرشبم را که دیگر از آذوقه خالی شده بود، باز کردم و روی ماسه‌ها پهن کردم.کفش‌هایم را هم درآوردم و زیر سرم گذاشتم.اما زیر پایم چیزی اذیتم می‌کرد.انگار سنگی از زیر ماسه بیرون زده بود.نشستم.با دست شروع کردم به کنار زدن شن‌ها.در تاریکی، فکر کردم سنگ است.کشیدمش.جدا شد.اما...سنگ نبود.یک خمره سفالی بود.حدود چهل سانتی‌متر ارتفاع داشت.مرطوب بود و گل به بدنه‌اش چسبیده بود.آن‌قدر ذهنم درگیر بدبختی‌هایم بود که حتی پیدا شدن یک خمره هم برایم عجیب نبود.خواستم کنارش بیندازم.اما یک چیز توجهم را جلب کرد.دهانه خمره بسته بود.با خودم گفتم اگر بسته است، پس داخلش خاک نیست.کنجکاو شدم.و در آن تاریکی، خمره را شکستم.چیزهایی سیاه‌رنگ و به‌هم‌چسبیده روی زمین ریخت.در نور مهتاب، اول نفهمیدم چه هستند.با تکه‌ای از سفال آنها را کنار زدم.و ناگهان...درخشیدند.زرق‌وبرق عجیبی زیر نور ماه.سکه.سکه‌های طلا.سکه‌هایی که بر اثر رطوبت به هم چسبیده و جرم گرفته بودند.چند لحظه فقط نگاه کردم.خواب از سرم پرید.خستگی از یادم رفت.زن و بچه، رستوران، آتش، هند، فقر...همه‌چیز برای چند لحظه محو شد.چیزی را می‌دیدم که حتی تصورش را هم نکرده بودم.طلا.سکه‌های طلا.میخکوب شده بودم.بعد یک ترس عجیب به سراغم آمد.چند قدم از خمره فاصله گرفتم.با خودم گفتم:«نکند خواب می‌بینم؟»اما خواب نبود.تنها بودم.هیچ‌کس آنجا نبود.جز خدا.در کسری از ثانیه، دو سال گذشته از جلوی چشمم گذشت.و ناگهان فکری در ذهنم جرقه زد:«غم و غصه‌ها تمام شد.»برگشتم.بی‌محابا سکه‌ها را داخل چادرشب ریختم و بقچه کردم.انگار خون دوباره در رگ‌هایم جریان پیدا کرده بود.خوشحالی بود و ترس.هیجان بود و نگرانی.و در میان همه این احساسات، زمزمه‌ای در دل که فقط می‌گفت:«خدایا شکرت.»از آنجا دور شدم.ناگهان یادم افتاد:این بقچه نباید دست کسی بیفتد.اگر کسی بفهمد...دیگر صاحبش نیستم.محلی مناسب در دیواره صخره پیدا کردم.اطراف را با دقت نگاه کردم و نشانه‌هایی برای خودم به خاطر سپردم.بقچه را خوب استتار کردم.اما قبل از آن، چهار سکه برداشتم.چهار سکه.نه بیشتر.دیگر خسته نبودم.پاهایم جان گرفته بودند.راه افتادم.به مسیر قبلی رودخانه برگشتم، اما این بار به سمت خانه نرفتم.به سمت مرکز شهر رفتم.هوا کم‌کم گرگ‌ومیش می‌شد.در لحظه شفق، قبل از طلوع، از آبراهه رودخانه وضو گرفتم.و نماز شکر خواندم.بعد به جاده رسیدم.کامیونی به سمت شهر می‌رفت.سوار شدم.نمی‌دانم قیافه‌ام بعد از آن چند روز چه شکلی شده بود، اما راننده حتماً چیزی در چهره‌ام دیده بود.چیزی نگفت.دستمالی را از پشت صندلی بیرون آورد.بازش کرد.بوی نان تازه داخل کابین پیچید.با نگاه تعارف کرد.انگار می‌دانست چقدر گرسنه‌ام.مثل قحطی‌زده‌ها خوردم.آن‌قدر که سیر شدم.مدام تشکر می‌کردم.تمام مسیر را تقریباً در سکوت گذراندیم.اما ذهن من آرام نمی‌شد.فقط به چهار سکه فکر می‌کردم.چطور بفروشم؟به چه کسی؟به چه قیمتی؟با چه تضمینی؟بالاخره پیاده شدم.کامیون دور شد و آن راننده مهربان هم رفت.کنار سقاخانه‌ای آب خوردم.همان‌جا فکری به ذهنم رسید.بازار طلافروش‌ها.یکی از اقوام پدرم را می‌شناختم که طلاسازی داشت.با خودم نقشه کشیدم.اگر سکه‌ها را نشانش بدهم، می‌گویم در هند کار می‌کردم و اینها را بابت دستمزدم گرفته‌ام.در جایی خلوت، چهار سکه را از جیبم بیرون آوردم.زرد بودند، اما جرم گرفته و کثیف.به هم ساییدمشان.کمی تمیز شدند.بعد کنار جوی خیابان شستمشان.اما باز هم ظاهرشان مشکوک بود.دل به دریا زدم.و با توکل به خدا، وارد مغازه حاجی زرگر شدم.با دیدن من، از برگشتنم شوکه شد.بعد از کمی احوالپرسی، شروع کردم به تعریف کردن.گفتم در هند، رستوران آتش گرفته و تمام پس‌اندازم سوخته.بعد قصه‌ای سرهم کردم که باورپذیر باشد.گفتم صاحب رستوران در آبادان از شخصی طلب داشته و نامه‌ای داده تا طلبش را از او بگیرم.آن شخص را پیدا کرده‌ام و او فقط همین چهار سکه را بابت طلب داده.گفتم:ـ نمی‌دونم کار درستی کردم یا نه، ولی چون دستم به جایی بند نبود، مجبور شدم قبول کنم.حاجی زرگر سکه‌ها را نگاه کرد.چند لحظه ساکت ماند.بعد گفت:ـ نه پسر حاجی... ضرر نکردی.سکه‌ها باارزش‌اند.بعد کمی مکث کرد و گفت:ـ ای کاش از اون آدم آبادانی خبری داشتی. شاید بیشتر هم داشته باشه. همه‌شون رو به قیمت عالی ازت می‌خرم.من چیزی نگفتم.حاجی آن روز مبلغی به من داد که چندین برابر بیشتر از ارزش واقعی آن چهار سکه بود؛ شاید حتی بیشتر از تمام پس‌اندازی که در دو سال کارگری در هند جمع کرده بودم.اما آن چهار سکه فقط پول نبودند.آنها زندگی من را زیرورو کردند.آن روز فهمیدم گاهی زندگی آدم، در یک لحظه، در جایی که هیچ امیدی به آن نداری، تغییر می‌کند.و شاید برای همین است که هنوز بعد از این همه سال، آن جمله پدربزرگ در ذهنم مانده:«اگر خدا بخواهد، همه چیز درست می‌شود.»من آن شب، کنار یک رودخانه، وقتی چیزی جز فقر و شرمندگی نداشتم، این را فهمیدم.گاهی آدم فکر می‌کند همه راه‌ها بسته شده‌اند.اما شاید درست همان‌جایی که خیال می‌کنی به آخر خط رسیده‌ای، چیزی زیر خاک منتظر توست.چیزی که فقط باید به وقتش پیدایش کنی.خوب دوستان، کمی طولانی شد.ببخشید.گفتم شاید این خاطره برای شما هم جالب باشد.(ارادتمند....❤️.....سروش می‌شود و در بخش خمره، اطلاعات را یک‌باره لو نمی‌دهیم.soroosh367soroosh367Wed, 07 Oct 2026 11:09:16 +0330https://virgool.ir/@m_12153522/تیر-غیب-pf9wkp88t3jx🤚شسته ام دستم ز دنیا ، می روم تا آخرش.مرده ام دیگر من اینجا ، من ندارم ؛ «باورش» !از تنی خاموش و بی جان ، مانده باقی یک زبان .می زنم بر سیم آخر ، هر چه بادا آخرش .تلی از اندوه و غم ، بر سینه گر انباشت شد.می رسد چون تیغ بران ، بر زبانها آخرش .آتش ظلم ار بسوزاند ، کند خاکستری .عرصه سیمرغ و عنقا ، گردد آنجا ، آخرش .صحنه پیکار روباهان ، به قدر بیشه نیستبیشه را جولانگه ، شیران بباید ، آخرش .ناله ی مظلوم را ، گر نیست اینجا یاوری .بشکند بنیان ظالم ، سوز آهی ، آخرش .گر کند صیاد تیرش ، بره از مادر جدا .او شود مسموم مار و ، تیرغیبی ، آخرش .من سروشم ، شاعرم ، فهمم بسوزد واژه را .قرعه بر فهم و ادب را ، میزند دیوان حافظ، آخرش. ( ارادتمند......❤️🙏.....سروش )soroosh367soroosh367Tue, 06 Oct 2026 20:28:24 +0330https://virgool.ir/@m_12153522/عشق-بازی-به-وقت-️-ntcwiv4lotnp💧 می چکد شبنمی از ،، گونه گل .لحظه خیس نفسهای ترا ، میخواهم.غرق آغوش ترین ، وقت نیاز مبرم .فصل آغوش ترا می خواهم🍁 اوج خندیدن پاییز ؛ کجاست؟⏳ تا به کی ؟ صبر کنم ؟وقت افتادن برگی ز درخت ؟وقت آوارگی قاصدکی رقص کنان ، روی نسیم؟تا به کی ؟ خیره بمانم به افق !!!خیره در ساحل چشمان بهشت.نازنین ، باور کن !!🙏🤲 تو همان حس قشنگی ، که خدا ؛« لحظه سحر دعای سحر مادر من .....داده به من »(( دوستان مهربانم .در خوانش آخرین ،خط «لحظه سحر » منظور لحظه جادویی است و «دعای سحر» منظور سحر یا صبحگاه ))( ارادتمند....🍁....سروش )soroosh367soroosh367Tue, 06 Oct 2026 13:22:05 +0330https://virgool.ir/@m_12153522/و-خ-ر-د-y28qbvpeldeb« او هم!!! بافنده است » 🕷️گاهی میان وسوسه ها ، گیر میکنم . گاهی , تمام راه ها !!! «جامانده از ...... تزلزل در ، تار عنکبوت »⁉️گاهی میان خوف و رجا ، گیر میکنم . گاهی ، تمام فکرها !! «جا مانده از ......تفکر افراد ، در افول »🥺گاهی میان رنج ها ، گیر میکنم . گاهی تمام رنج ها !!! «جا مانده از .......طلوع سر آغاز ، در غروب »💘گاهی میان دردها ، گیر میکنم . گاهی تمام ضربه ها!!! «جا مانده از .....بلاهت اشخاص ، در سکوت» «ارادتمند.....❤️......سروش »soroosh367soroosh367Tue, 06 Oct 2026 11:40:57 +0330https://virgool.ir/@m_12153522/حافظ-کجاست-اینک-krwdturnbpnaسرزمینی که خشت خشت خانه هایش می‌توانست طلا باشه »صحنه‌ای از قاب وحشت، روی دیواری خیالی.هم بود قابش حقیقت،هم بود جایش خیالی.آخرین شعرم ردیفش ، سایه ای آواره بود .سایه هم اندر خیالم ، دختر همسایه بود .هر چه سن می‌رفت بالا ، استرس های شدید.تلخی اشعار من هم ، کم کمک می شد پدید.بعد از آن دیگر به شعرم ، واژه ای زیبا نبود .هر چه در عالم بدیدم ، تیرگی رنگش کبود.بسکه مینالم به شعرم ، واژه از زخم وطن .من خجالت می‌کشم از ، شهریاران سخن .می سراید خواجه اشعارش ، برای فال ناب .می سرایم من ولی ، اشعاری از جنس سراب .آخر آن دوران حافظ ، مثل این دوران نبود.در کنارش جلوه هایی ، از گل و پروانه بود.او ندیده این همه ، بیداد و رنج بی امان .هرگز عمرش ز بی پولی ، نگشته قد رعنایش کمان.او مدام از می سرود و ، باده و تنگ شراب .من سرایم از گرانی ، قحطی و حال خراب .او ز بیکاری ، ره قرآن گرفت و حفظ کرد .من ز بیکاری عیالم ، بچه مان را سقط کرد .حافظ از عرفان سرود و ، جلوه پاک خدا .من به وجدان ره نمودم ، اینچنین گشتم گدا.خواجه گویی ، در فشاند، بر کف دیوان خویش.من ولی هر دم تاسف بایدم، برموطن ویران خویش.خسته ام من ، خسته از این روزگار بی حیا .خسته از تقدیس غم ، تندیسی از رنگ و ریا .آنچه گفتم آنچه خواندی ، خرده بر حافظ نبود.اوهم از نیش کلامش، در تفأل خواب دشمن را ربود.عاقبت من هم تفأل کردم و ، حافظ چنینم گفته است.آن سروش غیب دوشش ، مژده ای نو داده است .«ارادتمند ...... ❤️ ......سروش»soroosh367soroosh367Sun, 04 Oct 2026 19:02:51 +0330https://virgool.ir/@m_12153522/فرهنگ-نامه-شمشیرهای-جهان-bvxyqc8xm0xcنه📖بخش پنجم: هخامنشیان، سلوکیان و اشکانیان✍️پس از بررسی شمشیرهای لرستان، مادها و آکیناکس، اکنون به دوره‌ای می‌رسیم که در آن سنت‌های جنگ‌افزار ایرانی وارد مرحله‌ای تازه می‌شوند: هخامنشیان، سپس دوره هلنیستی و سلوکی، و سرانجام اشکانیان.این سه دوره را نباید یک زنجیره ساده دانست که در آن یک نوع شمشیر مستقیماً جای نوع قبلی را گرفته باشد. در واقع، در این فاصله چند سنت نظامی هم‌زمان وجود داشتند: سنت ایرانی، سنت استپی و سکایی، سنت یونانی ـ مقدونی و بعدها سنت‌های جنگی آسیای مرکزی و بین‌النهرین.۱. هخامنشیان؛ آکیناکس و دو سنت متفاوت شمشیردوره هخامنشی، تقریباً از ۵۵۰ تا ۳۳۰ پیش از میلاد، از نظر جنگ‌افزار یکی از مهم‌ترین دوره‌های تاریخ ایران است.✍️نکته مهم این است که در ارتش هخامنشی یک نوع شمشیر واحد وجود نداشت.در نقش‌برجسته‌های تخت‌جمشید، سربازان و هیئت‌های مختلف با پوشش و تجهیزات متفاوت دیده می‌شوند و در منابع باستانی نیز آکیناکس به عنوان شمشیر کوتاه ایرانی شناخته شده است. واژه یونانی akinakēs نیز به‌طور مشخص برای «شمشیر ایرانی» به کار رفته است.⚔️آکیناکس هخامنشینام: آکیناکسنام یونانی: Akinakes / ἀκινάκηςنوع: شمشیر کوتاه یا خنجر ـ شمشیردوره: حدود سده ششم تا چهارم پیش از میلادجنس نمونه‌های شناخته‌شده: آهنکارکرد: سلاح کمری، نبرد نزدیک و احتمالاً سلاح ثانویهیکی از نمونه‌های بسیار مهم، شماره ثبت:British Museum 108723است.این نمونه از گورستان هخامنشی دوه‌هویوک (Deve Huyuk) به دست آمده و موزه آن را یک نمونه مشخصاً هخامنشی می‌داند که یونانیان آن را آکیناکس می‌نامیدند. طول آن ۳۴ سانتی‌متر، وزن آن ۳۲۸ گرم و بیشترین ضخامت تیغه حدود ۰٫۵ سانتی‌متر است. تیغه حدود ۴ سانتی‌متر پهنا دارد و به روش آهنگری ساخته شده است.شکلویژگی‌های این نمونه عبارت‌اند از:تیغه نسبتاً کوتاه و پهنتیغه دو لبهمقطع عدسی‌شکلبرجستگی بسیار کم در میانه تیغهدسته بیضی‌شکلمحافظ دست برجستهانتهای دسته به شکل Tاتصال دسته به تیغه به شیوه‌ای مناسب برای یک سلاح کوتاه و قابل حملبنابراین آکیناکس را نباید صرفاً «یک خنجر بزرگ» دانست؛ در منابع یونانی مشخصاً در رده شمشیر ایرانی شناخته شده است، هرچند از نظر اندازه در مرز میان خنجر و شمشیر کوتاه قرار می‌گیرد.چرا آکیناکس مهم است؟چون یک مشکل مهم جنگاور ایرانی را حل می‌کرد:داشتن سلاحی کوتاه، سریع و قابل دسترس برای نبرد نزدیک، بدون اینکه حمل آن در کنار کمان و سایر تجهیزات دشوار باشد.آکیناکس از کمربند آویخته می‌شد و در بسیاری از تصاویر مربوط به اقوام ایرانی نیز دیده می‌شود. پژوهش‌های ایرانیکا نیز بر حضور این شمشیر کوتاه در نقش‌برجسته‌های تخت‌جمشید تأکید می‌کنند.یک نکته بسیار مهم درباره منشأ آندر مورد منشأ آکیناکس نباید با قطعیت گفت که «هخامنشیان آن را اختراع کردند».برخی پژوهش‌ها منشأ احتمالی آن را با سنت‌های سکایی مرتبط دانسته‌اند. در عین حال، این سلاح در دوره هخامنشی به یکی از شناخته‌شده‌ترین سلاح‌های ایرانی تبدیل شد.وضعیت شواهد: 🟡 احتمال منشأ یا تأثیر سکایی، اما تبدیل‌شدن آن به سلاح شاخص ایرانی در دوره هخامنشی قطعی‌تر است.۲. شمشیر و خنجر در لباس و تشریفات هخامنشییک نکته جالب این است که شمشیر هخامنشی فقط ابزار کشتن نبود.در نظام پوشش و نمایش قدرت نیز جایگاه داشت.در منابع تصویری هخامنشی، کمربند، غلاف، قبضه و محل قرارگیری سلاح بخشی از هویت جنگاور را تشکیل می‌داد. بسیاری از اقوام تابع یا متحد هخامنشی نیز با شمشیر کوتاه مشابه دیده می‌شوند.از سوی دیگر، برخی سلاح‌ها و اجزای غلاف با مواد ارزشمند ساخته یا تزئین می‌شدند.نمونه مهم: سرِ غلاف هخامنشیBritish Museum 132925این قطعه یک سرِ غلاف یا Chape از جنس عاج است که به دوره هخامنشی، حدود سده پنجم تا چهارم پیش از میلاد، نسبت داده شده است.ابعاد:ارتفاع: ۴ سانتی‌مترعرض: ۶٫۶ سانتی‌مترضخامت: ۱ سانتی‌متروزن: ۲۷ گرمتزئین آن شامل تصویر برجسته یک قوچ است. چنین قطعاتی در انتهای غلاف قرار می‌گرفتند و از نوک غلاف محافظت می‌کردند. نمونه‌های مشابه در نقش‌برجسته‌های تخت‌جمشید نیز قابل مقایسه‌اند.اینجا یک نکته مهم در فرهنگ‌نامه ما روشن می‌شود:برای شناخت شمشیر، نباید فقط تیغه را بررسی کرد.غلاف، سرغلاف، تسمه، حلقه، قبضه و تزئینات آن‌ها نیز بخشی از فناوری شمشیر هستند.۳. آیا هخامنشیان شمشیرهای بلند هم داشتند؟بله، اما تصویر «ارتش هخامنشی = آکیناکس» بیش از حد ساده است.آکیناکس سلاح شاخص کوتاه ایرانی بود، ولی نیروهای امپراتوری هخامنشی از مجموعه بسیار متنوعی از سلاح‌ها استفاده می‌کردند:شمشیرهای کوتاهخنجرهانیزهکمانتبرسلاح‌های اقوام تابعو سلاح‌های سواره‌نظام و نیروهای مناطق مختلف امپراتوریبنابراین در فرهنگ‌نامه باید میان سلاح استاندارد ایرانی و تمام سلاح‌هایی که در قلمرو هخامنشی استفاده می‌شدند تفاوت بگذاریم.۴. سقوط هخامنشیان؛ ورود مقدونی‌هادر ۳۳۰ پیش از میلاد حکومت هخامنشی در نتیجه فتوحات اسکندر از میان رفت.اما از نظر تاریخ شمشیر، این اتفاق به معنای حذف ناگهانی سنت ایرانی نبود.برعکس، از اینجا وارد مرحله‌ای بسیار پیچیده می‌شویم:دوره هلنیستی ایرانپس از مرگ اسکندر در ۳۲۳ پیش از میلاد، سرزمین‌های او میان جانشینانش تقسیم شدند و سرانجام بخش بزرگی از ایران تحت سلطه سلوکیان قرار گرفت.حکومت سلوکی در ایران از اوایل سده سوم پیش از میلاد شکل گرفت و شهرهایی مانند اکباتان و شوش در شبکه سیاسی و نظامی آن اهمیت داشتند. منابع ایرانیکا نیز از حضور مراکز نظامی و سکونتگاه‌های نظامی سلوکی در مسیرهای مهم ایران یاد می‌کنند.۵. سلوکیان؛ یک دوره دشوار برای شناسایی شمشیرهااینجا باید یک هشدار روش‌شناختی مهم بدهیم.برخلاف هخامنشیان و اشکانیان، برای شمشیرهای سلوکیِ به‌دست‌آمده از داخل ایران نمونه‌های سالم و دارای شناسنامه موزه‌ای فراوانی در دست نداریم .بنابراین در این بخش نباید یک شمشیر یونانی ـ هلنیستی را بدون مدرک «شمشیر سلوکی ایران» معرفی کنیم.چه اتفاقی در فناوری شمشیر افتاد؟با حضور مقدونی‌ها و سپس سلوکیان، سنت‌های جنگی جدیدی وارد فلات ایران شد:شمشیرهای بلندتر هلنیستیشمشیرهای دو لبهشمشیرهای مناسب پیاده‌نظام سنگینشمشیرهای خمیده در برخی سنت‌های منطقه‌ایتغییر در طراحی قبضه و محافظ دستاما هم‌زمان، سنت‌های ایرانی و شرقی نیز ادامه یافتند.بنابراین دوره سلوکی را بهتر است دوره همزیستی و ترکیب سنت‌ها بدانیم، نه دوره‌ای که «شمشیر یونانی جای شمشیر ایرانی را گرفت».۶. یک تغییر بنیادی: ظهور دوباره اهمیت سواره‌نظامدر همین دوره و به‌ویژه در شرق ایران، آسیای مرکزی و سرزمین‌های پیرامون آن، یک مسئله نظامی بیش از پیش اهمیت پیدا کرد:چگونه می‌توان از روی اسب با شمشیری مؤثر جنگید؟پاسخ این پرسش در دوره‌های بعدی به یکی از مهم‌ترین تحولات تاریخ شمشیر تبدیل شد.شمشیر کوتاه آکیناکس برای نبرد نزدیک مناسب بود؛ اما برای سواره‌نظام، افزایش طول تیغه می‌توانست برد ضربه را افزایش دهد.این تغییر ناگهانی و یک‌منبعی نبود. سنت‌های سکایی، سَرمَتی، آسیای مرکزی، ایرانی و بعدها کوشانی در شکل‌گیری این روند نقش داشتند و میزان تأثیر هرکدام بسته به نمونه و منطقه متفاوت است.۷. اشکانیان؛ بازگشت شمشیر ایرانی با ابعادی تازهبا شکل‌گیری حکومت اشکانی در سده سوم پیش از میلاد، تاریخ شمشیر وارد مرحله‌ای کاملاً متفاوت می‌شود.اشکانیان به‌تدریج یکی از مهم‌ترین قدرت‌های سواره‌نظام جهان باستان شدند.اینجا دیگر با شمشیر کوتاه ۳۴ سانتی‌متری آکیناکس هخامنشی روبه‌رو نیستیم.نمونه‌های شناخته‌شده اشکانی در ایران نشان می‌دهند که شمشیرهای بلند آهنین به وجود آمده‌اند.یکی از مجموعه‌های مهم برای مطالعه این تحول، شمشیرهای موجود در موزه ایران باستان است.۸. شمشیر بلند اشکانی؛ موزه ایران باستان، شماره 1604/18029شماره ثبت: 1604/18029موزه: ایران باستان، تهرانمحل کشف: نوروزمحله، دیلمان، گیلانزمان کشف: ۱۹۶۰ میلادیجنس: آهنطول: حدود ۸۳ سانتی‌متروزن ثبت‌شده: ۴۳۸ گرماین نمونه از مجموعه شمشیرهای اشکانی است که از نوروزمحله دیلمان به دست آمده‌اند.تیغه نسبتاً بلند و باریک است و برخلاف آکیناکس هخامنشی، دیگر با یک سلاح کوتاه کمری مواجه نیستیم.پژوهش‌های منتشرشده درباره این مجموعه چهار شمشیر اشکانی موزه ایران باستان، طول نمونه‌ها را حدود ۶۲، ۸۳، ۸۴ و ۸۷٫۵ سانتی‌متر گزارش کرده‌اند. همه آن‌ها آهنین و در وضعیت‌های مختلف زنگ‌زدگی و آسیب‌دیدگی هستند.۹. شمشیر اشکانی موزه ایران باستان، شماره 1603/18028شماره ثبت: 1603/18028محل کشف: نوروزمحله، دیلمانتاریخ کشف: ۱۹۶۰جنس: آهنطول: ۶۲ سانتی‌متروزن: ۴۹۵ گرماین نمونه کوتاه‌ترین نمونه از چهار شمشیر مورد بررسی در آن مجموعه است.همین تفاوت طول بسیار مهم است.زیرا نشان می‌دهد که در دوره اشکانی نمی‌توان گفت:«شمشیر اشکانی = یک شکل ثابت»بلکه در کنار یک سنت مشترک، انواع مختلفی از شمشیرهای کوتاه‌تر و بلندتر وجود داشته‌اند.۱۰. شمشیرهای 3630/19198 و 3631/19199دو نمونه دیگر از همین مجموعه:آهنطول: حدود ۸۷٫۵ سانتی‌مترمحل کشف: گیلانتیغه اندکی خم شده و آسیب‌دیدهاین وضعیت بدِ حفاظتی یک نکته مهم برای فرهنگ‌نامه ما دارد:طول امروزی یک شمشیر با طول اصلی آن همیشه یکسان نیست.زنگ‌زدگی، شکستگی و خوردگی می‌تواند اندازه باقی‌مانده را تغییر دهد؛ بنابراین اعداد باید همراه با وضعیت حفاظتی اثر خوانده شوند.۱۱. شمشیر 44797؛ نمونه بلند اشکانییک نمونه مهم دیگر در یک مجموعه موزه‌ای تهران با شماره:44797ثبت شده است.این شمشیر آهنی دارای تیغه دو لبه بوده و طول کل آن حدود ۹۸ سانتی‌متر گزارش شده است.ابعاد منتشرشده:طول کل: ۹۸ سانتی‌مترطول دسته: ۹٫۷ سانتی‌مترپهنای تیغه نزدیک دسته: ۴٫۳ سانتی‌مترپهنای تیغه در میانه: ۳٫۶ سانتی‌متردسته اصلی احتمالاً از چوب یا استخوان بوده که از بین رفته، اما بخش میله‌ای دسته باقی مانده است.این نمونه برای ما اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا نشان می‌دهد شمشیرهای اشکانی می‌توانستند به محدوده نزدیک یک متر برسند.۱۲. این شمشیر بلند برای چه مشکلی ساخته شد؟اینجا دوباره به سؤال اصلی فرهنگ‌نامه برمی‌گردیم:«این سلاح چه مشکلی را حل کرد؟»پاسخ احتمالی:افزایش برد ضربه در نبرد نزدیک، به‌خصوص برای جنگاور سواره.یک شمشیر ۸۰ تا ۱۰۰ سانتی‌متری نسبت به آکیناکس ۳۰ تا ۴۰ سانتی‌متری اجازه می‌دهد جنگاور بدون نزدیک‌شدن بیش از حد به دشمن، ضربه مؤثرتری وارد کند.اما نباید فوراً نتیجه بگیریم که این شمشیرها فقط برای سواره‌نظام ساخته شده بودند.شواهد تصویری و باستان‌شناختی نشان می‌دهد که شمشیرهای بلند در محیط نظامی اشکانی وجود داشته‌اند؛ اما تعیین دقیق کاربرد هر نمونه به وضعیت کشف، شکل تیغه، دسته، غلاف و شواهد تصویری بستگی دارد.۱۳. ارتباط اشکانیان با سنت سکایی و آسیای مرکزیدر اینجا یکی از جذاب‌ترین رشته‌های تکامل شمشیر شکل می‌گیرد.شمشیرهای بلند اشکانی از نظر ابعاد با برخی سنت‌های قدیمی‌تر و شرقی قابل مقایسه‌اند.پژوهش‌های مربوط به شمشیرهای اشکانی موزه ایران باستان، شباهت‌هایی میان ابعاد شمشیرهای اشکانی و شمشیرهای بلند سکایی و آسیای مرکزی را مطرح کرده‌اند. همچنین درباره مسیر انتقال فناوری شمشیر بلند به اشکانیان فرضیه‌های مختلفی ارائه شده، از جمله نقش کوشانیان و ارتباطات شرق ایران.اما اینجا باید همان قانون همیشگی فرهنگ‌نامه را رعایت کنیم:شباهت شکل و اندازه به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که یک شمشیر مستقیماً از قوم دیگری گرفته شده است.پس:✍️تأثیر مستقیم: 🔴 اثبات‌نشده برای یک نمونه مشخصارتباط فرهنگی و نظامی شرق ایران و آسیای مرکزی: 🟢 قطعیتأثیر احتمالی سنت‌های سکایی/آسیای مرکزی بر تحول شمشیر بلند: 🟡 قابل طرحانتقال دقیق یک مدل مشخص از یک قوم به قوم دیگر: 🟠 نیازمند شواهد بیشتر۱۴. از آکیناکس تا شمشیر بلند اشکانیاکنون می‌توانیم رشته تکامل را به شکل زیر ترسیم کنیم:شمشیرهای کوتاه ماد و سکا → آکیناکس هخامنشی → تماس با سنت‌های هلنیستی → گسترش سنت‌های سواره‌نظام شرقی → شمشیرهای بلند آهنین اشکانیاما این خط یک خط مستقیم نیست.در واقع چند رشته هم‌زمان در کنار یکدیگر حرکت کرده‌اند:رشته اولایران غربی → ماد → هخامنشیشمشیر کوتاه، قابل حمل و کمری.رشته دومسکاها و اقوام استپی → آسیای مرکزیشمشیرهای مناسب‌تر برای سواره‌نظام و افزایش تدریجی طول تیغه.رشته سوممقدونی ـ یونانی → هلنیستی⚔️شمشیرهای دو لبه و سنت‌های مختلف شمشیرزنی پیاده‌نظام.رشته چهارمشرق ایران → اشکانی💥ترکیب سنت‌های ایرانی، استپی و شرقی و حرکت به سوی شمشیرهای بلندتر.۱۵. جمع‌بندی این مرحلهدر پایان دوره هخامنشی، آکیناکس هنوز یکی از شاخص‌ترین سلاح‌های کوتاه ایرانی است.⚔️💥نمونه British Museum 108723 با طول ۳۴ سانتی‌متر، وزن ۳۲۸ گرم و تیغه آهنین، یکی از بهترین نمونه‌های دارای شناسنامه برای این نوع است.با ورود به دوره سلوکی، شواهد موجود در ایران کمتر و ترکیب فرهنگی پیچیده‌تر می‌شود؛ بنابراین نباید بدون سند، هر شمشیر هلنیستی را «شمشیر سلوکی ایران» نامید.⚔️اما در دوره اشکانی، نمونه‌های واقعی و قابل اندازه‌گیری نشان می‌دهند که شمشیر آهنین بلند به بخش مهمی از تجهیزات نظامی تبدیل شده است؛ نمونه‌هایی مانند 1604/18029 با حدود ۸۳ سانتی‌متر و نمونه 44797 با حدود ۹۸ سانتی‌متر، فاصله بسیار زیادی با آکیناکس کوتاه هخامنشی دارند.بنابراین یکی از بزرگ‌ترین تغییرات این دوره را می‌توان چنین خلاصه کرد:شمشیر ایرانی از یک سلاح کوتاهِ کمری، به یکی از ابزارهای مهم نبرد نزدیکِ سواره‌نظام تبدیل شد.و همین تغییر، ما را به مرحله بعدی فرهنگ‌نامه می‌رساند:شمشیر اشکانی، غلاف و سازوکار آویز آن؛ و سپس ظهور شمشیر ساسانیدر بخش بعد باید دقیقاً سراغ ساختمان شمشیر اشکانی برویم: تیغه، قبضه، محافظ، غلاف، محل آویز غلاف، شکل حمل بر روی اسب، و اینکه چگونه این فناوری سرانجام به شمشیرهای ساسانی منتقل شد.«دوستان در بخش بعد با بررسی شمشیرهای دوره اشکانیان با ما باشید 🙏 »«ارادتمند ..........❤️........سروش».........................................................................زمینه برای شمشیرهای بلند ساسانیsoroosh367soroosh367Fri, 02 Oct 2026 18:44:19 +0330https://virgool.ir/@m_12153522/شادباش-و-شاد-زی-در-مهرگان-r1h9qklldnsu درود هم وطنان مهربان 🙏☀️ ای مهر ایزد و مهر دادار ، جشن فرخ مهرگان همه وار بر شما ، پیروز و خجسته بو.🔥 امیدوارن که مهر و محبت همه شا دلتان مین که وش تر ببو .🤝 دستتان د دست یک ببو ، و زندگی تان پر از روشنی و شادی ببو . «مهرگان اتان پیروز بو و که تان آباد »🔥Ey_Mehr e izad va Mehre _e Dadar Jashn_e farrokh e Mehrgan hame Var barShoma piruz Va Khojaste boomidvaron ke Mehr Va Mahabbathame sha deletan min ke Vesh _ tar babudastetan de dast _ e yak babuVa zendagi tan por _ ez rowshani Va shade babuMehrgan etan _ piruz buVa Ke_ tan abad.....🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹𐬏. 𐬨𐬆𐬵𐬭𐬆 . 𐬌𐬰𐬀𐬛𐬆 .𐬬𐬀 . 𐬨𐬆𐬵𐬭𐬆.𐬛𐬁𐬛𐬁𐬭.𐬘𐬀𐬱𐬥𐬆.𐬟𐬀𐬭𐬊𐬑𐬆.𐬨𐬆𐬵𐬭𐬆𐬔𐬁𐬥.𐬵𐬨𐬆.𐬬𐬁𐬭.𐬠𐬀𐬭.𐬱𐬊𐬨𐬁.𐬞𐬌𐬭 𐬎𐬎 𐬰.𐬬𐬀.𐬑𐬊𐬘𐬀𐬯𐬙𐬀𐬵.𐬠𐬊.𐬊𐬨𐬌𐬛.𐬬𐬁𐬭𐬊𐬥. 𐬐𐬆𐬵. 𐬨𐬆𐬵𐬭 . 𐬬𐬀 . 𐬨𐬀𐬵𐬀𐬠𐬀𐬝. 𐬵𐬀𐬨𐬆𐬵𐬱𐬁. 𐬛𐬆𐬮𐬆𐬙𐬁𐬥. 𐬨𐬏𐬥. 𐬐𐬆𐬵. 𐬬𐬀𐬱𐬙𐬀𐬭.𐬠𐬀𐬠𐬎𐬎.𐬛𐬀𐬯𐬙𐬆𐬙𐬁𐬥. 𐬛𐬆 .𐬛𐬀𐬯𐬙𐬆.𐬌𐬌 𐬀𐬐 . 𐬠𐬀𐬠𐬎𐬎. 𐬬𐬀 . 𐬰𐬆𐬥𐬛𐬌𐬔𐬁𐬥𐬏. 𐬙𐬁𐬥. 𐬞𐬊𐬭. 𐬀𐬰 . 𐬭𐬲𐬱𐬀𐬥𐬌.𐬬𐬀.𐬱𐬁𐬛𐬏 . 𐬠𐬀𐬠𐬎𐬎. 𐬨𐬆𐬵𐬭𐬔𐬁𐬥 𐬆𐬙𐬁𐬥. 𐬞𐬌𐬭 𐬎𐬎 𐬰 . 𐬠𐬎𐬎. 𐬬𐬀 . 𐬐𐬌𐬵𐬆𐬙𐬁𐬥 . 𐬁𐬠𐬁𐬛..همه وار ، بر شما پیروز و خجسته بو .soroosh367soroosh367Fri, 02 Oct 2026 18:17:17 +0330https://virgool.ir/@m_12153522/یهو-دلتنگت-میشم-مادر-zvipmu5nglm7آرام می‌گیرم به یادت و نفس به راحتی می آید.و بدان : بهشت موعود گم شده در چشمان یک فرشته ...تمام عشق خلاصه در قامتش ، و نسیم بهاری ، در امواج گیسوانش ...و .... برای رسیدن به بهشت باید خود را به امواج دریای چشمش سپرد....امواجی که از دورترین ، افق ساحلش ، پیداست ....این امواج لایق رساندن هر کسی به بهشت نیست !!!کسانی آن « بهشت » را درک می‌کنند ، که آنرا درمان قطعی خود بدانند ..... « ارادتمند .....❤️.....سروش » soroosh367soroosh367Thu, 01 Oct 2026 00:40:53 +0330https://virgool.ir/@m_12153522/فرهنگ-نامه-شمشیرهای-جهان-yoadbwnrrtvz📖 ۲۵. مادها؛ وقتی غرب ایران وارد عصر شمشیرهای آهنیِ نظام‌یافته شد✍️ پس از لرستان، مسیر شمشیر ما به سرزمینی می‌رسد که نامش در تاریخ ایران بسیار پررنگ است: ماد.اما اینجا باید همان دقتی را که در مورد لرستان داشتیم حفظ کنیم. برای مادها، برخلاف هخامنشیان، مجموعه بزرگی از سلاح‌های دارای محل کشف و زمینه باستان‌شناختی کاملاً مطمئن در اختیار نداریم. حتی در پژوهش‌های باستان‌شناسی تأکید شده که نسبت دادن یک شیء صرفاً بر اساس شکل آن به «مادی» یا «پارسی» می‌تواند بسیار خطرناک باشد.بنابراین در مورد مادها باید سه دسته شواهد را کنار هم قرار دهیم.آثار باستان‌شناختی → منابع آشوری و بابلی → تصویرهای سده هفتم و ششم پیش از میلادو در میان سلاح‌ها، یک نام بیش از همه اهمیت پیدا می‌کند:آکیناکس — Akinakesاما آیا آکیناکس واقعاً شمشیر مادی بود؟پاسخ ساده نیست.یک مطالعه تخصصی از موسسه ملی پژوهش‌های فرهنگی ژاپن، «آکیناکس را اساساً یک گونه مادی–سکایی می‌داند و میان این سلاح و شمشیرهای دیگر ایرانی تمایز می‌گذارد. از سوی دیگر، شواهد باستان‌شناختی نشان می‌دهد که این نوع سلاح پیش از هخامنشیان در شبکه‌ای بسیار وسیع در قفقاز، شمال‌غرب ایران و سرزمین‌های سکایی وجود داشته است.پس بهتر است آن را نه «شمشیر اختراعی مادها»، بلکه یک گونه شمشیر کوتاه آهنی در شبکه فرهنگی ماد–سکا–قفقاز بدانیم.🟢 میزان اطمینان: بالا برای وجود و ویژگی‌های گونه؛ متوسط برای نسبت‌دادن یک نمونه منفرد به مادها.۲۶. آکیناکس؛ شمشیری کوتاه که جهان بزرگی را پیمودنام: Akinakes / Akinaka / Acinacesنوع: شمشیر کوتاه / خنجر بلند دو لبهدوره: عمدتاً هزاره اول پیش از میلادجنس: عمدتاً آهن در دوره‌های متأخرتر؛ نمونه‌های برنزی نیز وجود دارندطول معمول: حدود ۵۰ تا ۷۰ سانتی‌متر در بسیاری از نمونه‌های سکاییتیغه: مستقیم، دو لبه و باریک‌شوندهدسته: گونه‌های متعدد؛ از پومل میله‌ای تا پومل‌های شاخکی و جانوریمحافظ: قلبی، پروانه‌ای، کلیوی یا اشکال نزدیک به آنهاکارکرد: جنگ نزدیک، مخصوصاً ضربه فروبرندهحوزه گسترش: از قفقاز و شمال دریای سیاه تا ایران و بخش‌هایی از آسیای مرکزیاما یک نکته مهم‌تر وجود دارد:آکیناکس یک مدل واحد و استاندارد نبود.در طول زمان، شکل محافظ و پومل تغییر کرد. در یک مطالعه تخصصی، دو خانواده اصلی برای گونه‌های اولیه معرفی شده است: یکی با پومل کوتاه و میله‌ای و دیگری با پومل دوشاخه و شاخک‌مانند. همچنین برخی ویژگی‌های تزئینی آن با هنر اورارتویی و فرهنگ‌های شمال‌غرب ایران ارتباط نشان می‌دهد.بنابراین «آکیناکس » را باید یک خانواده از شمشیرها دانست، نه یک شمشیر با اندازه و شکل ثابت.۲۷. نمونه واقعی« آکیناکس» ؛ موزه بریتانیایکی از نمونه‌هایی که برای شناخت دقیق این نوع شمشیر بسیار ارزشمند است در موزه بریتانیا نگهداری می‌شود:شماره ثبت: 1913,1108.70 / شماره موزه: 108723فرهنگ: هخامنشیتاریخ: ۵۰۰ تا ۳۵۰ پیش از میلادمحل کشف: گورستان هخامنشی Deve Hüyükجنس: آهنروش ساخت: آهنگریطول ثبت‌شده: ۳۴ سانتی‌متر برای تیغه/بدنه ثبت‌شده موزهطول دسته: ۸ سانتی‌مترعرض تیغه: حداکثر ۴ سانتی‌مترضخامت: حداکثر ۰٫۵ سانتی‌متروزن: ۳۲۸ گرمموزه آن را یک نمونه مشخص هخامنشی می‌داند و تصریح می‌کند که این گونه در منابع یونانی با نام akinakes شناخته می‌شود. تیغه دو لبه و دارای مقطع عدسی‌شکل و برآمدگی مرکزی بسیار کم‌ارتفاع است.این نمونه برای ما اهمیت زیادی دارد، چون برخلاف بسیاری از شمشیرهای بی‌محل‌کشف، زمینه باستان‌شناختی مشخص دارد.۲۸. چرا آکیناکس کوتاه بود؟اینجا باید به سؤال اصلی فرهنگ‌نامه برگردیم:این شمشیر چه مشکلی را حل کرد؟آکیناکس قرار نبود جای نیزه یا شمشیر بلند را بگیرد.جنگجویی که با کمان، نیزه یا سلاح دیگری وارد نبرد می‌شد، به یک سلاح ثانویه نیاز داشت که:سریع کشیده شود،فضای زیادی برای حرکت نخواهد،روی اسب قابل استفاده باشد،برای ضربه نزدیک مناسب باشد،و حمل آن در کنار تجهیزات دیگر دشوار نباشد.بنابراین آکیناکس یک سلاح جانبی بسیار کارآمد بود.و همین مسئله توضیح می‌دهد چرا چنین شمشیری در فرهنگ‌های جنگجوی سوارکار اهمیت زیادی پیدا کرد.۲۹. سکاها؛ شمشیر در دست جنگجوی سوارکاردر نیمه دوم هزاره اول پیش از میلاد، جهان شمال دریای سیاه و استپ‌های اوراسیا شاهد ظهور قدرتی بود که برای تاریخ سلاح اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد:سکاها — Scythiansسکاها مردمانی ایرانی‌زبان بودند که از سده هفتم تا چهارم پیش از میلاد در استپ‌های شمال دریای سیاه قدرت داشتند. منابع آشوری و یونانی درباره آنان اطلاعاتی ارائه می‌کنند و باستان‌شناسی نیز مجموعه بزرگی از گورها، سلاح‌ها، سازوبرگ اسب و آثار موسوم به سبک حیوانی را در اختیار ما گذاشته است.اما سکاها فقط یک شمشیر نداشتند.سامانه جنگی آنها شامل:کمان مرکب + ترکش/گوریوتوس + نیزه + شمشیر کوتاه + خنجر + اسببود.در چنین سامانه‌ای، شمشیر کوتاه نقش مهمی پیدا می‌کرد؛ مخصوصاً زمانی که فاصله جنگجویان بسیار کم می‌شد و دیگر امکان استفاده آسان از کمان وجود نداشت.۳۰. آکیناکس کلرمس؛ یکی از مشخص‌ترین الگوهای سکاییدر میان گونه‌های سکایی، یکی از مشهورترین انواع:Kelermes Type Akinakesاین نام از مجموعه یافته‌های منطقه Kelermes در قفقاز شمالی گرفته شده است.ویژگی‌های شاخص این گونه عبارت‌اند از:تیغه آهنی دو لبهتیغه نسبتاً باریکبرآمدگی مرکزی برای افزایش استحکاممحافظ پروانه‌ای یا نزدیک به آنپومل میله‌ایو در برخی نمونه‌های اولیه، حلقه یا بست آهنی زیر پوملدر یک نمونه منتشرشده از اوکراین، طول کل آکیناکس ۳۹٫۵ سانتی‌متر و وزن آن ۵۱۵ گرم است. تیغه دو لبه است، در یک‌سوم انتهایی باریک می‌شود و محافظ آن شکل پروانه‌ای دارد.نمونه‌های دیگر از این خانواده حتی تا حدود ۵۱ سانتی‌متر طول دارند.در پژوهش‌های گونه‌شناسی، تیغه‌های آکیناکس کلرمس بر اساس طول تیغه به چند گروه تقسیم شده‌اند؛ از نمونه‌های کوتاه‌تر از ۲۵ سانتی‌متر تا نمونه‌هایی با تیغه ۳۵ تا ۵۵ سانتی‌متر.بنابراین باز هم با یک عدد ثابت روبه‌رو نیستیم.۳۱. شمشیر و هنر «سبک حیوانی»یکی از شگفت‌انگیزترین ویژگی‌های شمشیرهای سکایی این است که سلاح به بوم هنری تبدیل شد.در دسته، غلاف و گاهی تزئینات فلزی شمشیر می‌توانیم با:شیر، گوزن، عقاب، گریفین و جانوران ترکیبیروبرو شویم.این همان چیزی است که در تاریخ هنر با عنوان:Scythian Animalشناخته می‌شود.اما اینجا یک رابطه بسیار جالب میان جنگ و هنر شکل می‌گیرد.شمشیر دیگر فقط وسیله‌ای برای کشتن نیست.شمشیر می‌گوید:این جنگجو متعلق به چه جهانی است.در گورهای اشرافی سکایی، سلاح‌های تزئین‌شده با فلزات گران‌بها نیز پیدا شده‌اند و پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که شمشیرهای تشریفاتی آکیناکس در میان جوامع کوچ‌رو اوراسیا بخشی از فرهنگ نمایش منزلت بوده‌اند.۳۲. آیا آکیناکس را سکاها اختراع کردند؟اینجا باید بسیار محتاط باشیم.شواهد موجود اجازه نمی‌دهد با قطعیت بگوییم:«سکاها آکیناکس را اختراع کردند.»برعکس، شواهد از یک شبکه پیچیده‌تر خبر می‌دهد.برخی ویژگی‌های گونه‌های اولیه با قفقاز، اورارتو و شمال‌غرب ایران ارتباط دارند و برخی نمونه‌های سکایی نیز آشکارا تأثیرات خاور نزدیک را در خود دارند.برای مثال، در گورهای سلطنتی یا اشرافی سکاییِ سده هفتم پیش از میلاد، شمشیرهایی پیدا شده‌اند که ترکیبی از ویژگی‌های سکایی و خاورنزدیکی دارند و احتمال داده شده که بعضی از آنها به دست صنعتگران خاور نزدیک برای مشتریان سکایی ساخته شده باشند.پس اینجا بهتر است به جای واژه «اختراع» از عبارت زیر استفاده کنیم:آکیناکس محصول یک شبکه تبادل فناوری و سبک در شمال‌غرب ایران، قفقاز و استپ‌های اوراسیا بود و سکاها نقش بسیار مهمی در گسترش آن داشتند.🟢 وجود شبکه ارتباطی: قوی🟡 منشأ دقیق نخستین گونه: همچنان محل بحث۳۳. مادها و سکاها؛ رابطه‌ای که هنوز همه جزئیاتش روشن نیستاین بخش از تاریخ بسیار جذاب است.منابع باستانی از تماس شدید سکاها با مادها خبر می‌دهند. منابع آشوری نیز حضور سکاها را در ارتباط با سرزمین ماننا و ماد در سده هفتم پیش از میلاد ثبت کرده‌اند. ایرانیکا نیز ورود و فعالیت سکاها در مناطق پیرامون ماد را از اوایل سده هفتم پیش از میلاد مستند می‌داند.اما روایت مشهور «۲۸ سال حکومت سکاها بر ماد» را نباید به شکل یک واقعیت قطعی و ساده بیان کرد.خود پژوهش‌های تاریخی درباره مدت و ماهیت این «سلطه» اختلاف دارند و شواهد نشان می‌دهد که فعالیت سکاها بیشتر به صورت لشکرکشی‌ها و یورش‌های گسترده بوده است تا اینکه لزوماً یک حکومت اداری پایدار بر سراسر ماد ایجاد کرده باشند.این موضوع برای تاریخ شمشیر مهم است؛ زیرا نشان می‌دهد انتقال فناوری نظامی الزاماً از راه «فتح و حکومت» صورت نمی‌گرفت.تماس، جنگ، تجارت، مزدوری، غنیمت و مهاجرت نیز می‌توانستند فناوری یک سلاح را منتقل کنند.۳۴. سکاها فقط شمشیر کوتاه نداشتند؛ شمشیر بلند وارد میدان می‌شوداگر تصور کنیم تمام سکاها فقط آکیناکس‌های ۵۰ سانتی‌متری داشتند، اشتباه کرده‌ایم.در دوره‌های بعدی، شمشیرهای بلند نیز ظاهر شدند.یکی از نمونه‌های بسیار چشمگیر در موزه تاریخی دولتی مسکو:محل کشف: جنوب قزاقستان، گورستان جنوبی تاگیسکنتاریخ: سده پنجم تا چهارم پیش از میلادجنس: آهنطول: ۱۰۲ سانتی‌مترتزئینات: طلا و نقرهفرهنگ: حوزه سکاییکارکرد موزه‌ای: تشریفاتیموزه آن را نمونه‌ای کم‌یاب از شمشیر بلند در جهان سکایی معرفی می‌کند و توضیح می‌دهد که در حالی که آکیناکس‌های کوتاه بسیار رایج بودند، شمشیرهای بلند در سده‌های پنجم و چهارم پیش از میلاد پدیدار شدند.این تغییر بسیار مهم است.چون حالا شمشیر از:سلاح جانبی کوتاهبه سمت:سلاح بلند مناسب ضربه از روی اسبحرکت می‌کند.و این تغییر با تحول تاکتیک جنگ سوارکاران ارتباط دارد.۳۵. چرا شمشیر بلند دوباره متولد شد؟یک سوارکار وقتی با شمشیر کوتاه می‌جنگد، برای واردکردن ضربه مؤثر باید نسبتاً به دشمن نزدیک شود.اما اگر تیغه بلندتر باشد، شعاع ضربه افزایش پیدا می‌کند.از بالای اسب، این موضوع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.بنابراین:اسب + سرعت + تیغه بلندیک ترکیب نظامی جدید ایجاد می‌کند.البته نباید نتیجه بگیریم که «شمشیر بلند همیشه بهتر بود».شمشیر بلند:سنگین‌تر است،کنترل آن دشوارتر است،در فضاهای تنگ مشکل بیشتری ایجاد می‌کند،و برای حمل در کنار تجهیزات دیگر به غلاف و سامانه آویز مناسب نیاز دارد.پس دوباره همان اصل فرهنگ‌نامه خودمان را می‌بینیم:هر شکل جدید شمشیر، پاسخی به یک مشکل جدید بود.۳۶. از ماد و سکا به هخامنشی؛ آکیناکس وارد امپراتوری می‌شودبا تشکیل دولت هخامنشی، داستان آکیناکس وارد مرحله جدیدی می‌شود.دیگر با یک قوم یا یک شبکه محلی روبه‌رو نیستیم.امپراتوری هخامنشی سرزمین‌هایی از آسیای مرکزی تا مصر و آناتولی را در بر گرفت و ارتش آن از گروه‌های گوناگون تشکیل می‌شد.در چنین ارتشی، برخی سلاح‌ها از یک فرهنگ خاص آمده بودند اما به تجهیزات استاندارد یا شناخته‌شده بخش‌هایی از ارتش تبدیل شدند.آکیناکس یکی از آنها بود.نقش‌برجسته‌های تخت جمشید نیز جنگجویانی را نشان می‌دهند که شمشیر کوتاه از کمربندشان آویخته است و ایرانیکا این سلاح را احتمالاً دارای منشأ سکایی می‌داند.این یکی از بهترین نمونه‌های انتقال فناوری نظامی است:سلاحی با ریشه در شبکه سکایی–قفقازی، وارد دستگاه نظامی هخامنشی می‌شود و در هنر رسمی شاهنشاهی نیز بازنمایی می‌گردد.۳۷. آکیناکس هخامنشی؛ تفاوت با آکیناکس سکاییدر اینجا باید بین این دو تمایز بگذاریم:آکیناکس سکاییاغلب:تیغه دو لبهمحافظ پروانه‌ای/قلبیپومل میله‌ای یا گونه‌های شاخکیتزئینات سبک حیوانیاستفاده در فرهنگ جنگجوی سوارکارآکیناکس هخامنشیهمچنان:کوتاهمستقیمدو لبهمناسب حمل در کنار تجهیزات دیگراما می‌تواند بخشی از یک سامانه رسمی‌تر و چندقومیتی نظامی باشد.نمونه موزه بریتانیا با طول ۳۴ سانتی‌متر نشان می‌دهد که حتی در هخامنشیان نیز همه آکیناکس‌ها به اندازه‌های ۵۰ یا ۶۰ سانتی‌متری محدود نبودند.۳۸. آکیناکس در تخت جمشید؛ وقتی شمشیر تبدیل به نماد می‌شوددر هنر هخامنشی، شمشیر فقط وسیله جنگ نیست.در نقش‌برجسته‌های تخت جمشید، سلاح بخشی از هویت نظامی و جایگاه اجتماعی شخص است.نمایندگان ملت‌های گوناگون با پوشش‌ها و تجهیزات متفاوت به حضور شاه می‌آیند.در میان این تجهیزات، شمشیر کوتاه و غلاف آن نیز دیده می‌شود.بنابراین در دوره هخامنشی، می‌توانیم سه سطح را هم‌زمان ببینیم:سلاح واقعی↓تجهیزات نظامی یک ارتش چندقومیتی↓نماد تصویری قدرت شاهنشاهیاین همان نقطه‌ای است که شمشیر وارد تاریخ سیاسی نیز می‌شود.۳۹. غلاف؛ نیمه پنهان داستان آکیناکسدر بسیاری از مطالعات، تمام توجه به تیغه است.اما برای آکیناکس، غلاف اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد.چرا؟چون شیوه آویزان‌کردن غلاف به کمربند تعیین می‌کرد که جنگجو چگونه شمشیر را بکشد.در برخی گونه‌ها، قطعه‌ای تزئینی و مقاوم در دهانه یا انتهای غلاف قرار می‌گرفت که هم نقش تقویتی داشت و هم می‌توانست نشانه‌ای از سبک و منزلت باشد.لوور حتی نمونه‌هایی از bouterolle یا انتهای غلاف آکیناکس هخامنشی را نگهداری می‌کند. یکی از آنها با نقش شیر و بز کوهی ساخته شده و تاریخ آن به دوره هخامنشی، حدود ۵۳۹ تا ۳۳۰ پیش از میلاد، نسبت داده شده است. محل کشف آن مصر و محل ساخت پیشنهادی فنیقیه است؛ بنابراین نمی‌توان آن را یک محصول ایرانی قطعی دانست.این نمونه یک درس مهم دارد:یک سلاح هخامنشی الزاماً تمام اجزایش در ایران ساخته نشده بود.امپراتوری، شبکه تولید و انتقال بود.۴۰. یک نمونه دیگر؛ شمشیر کوتاه ایرانی پیش از هخامنشیاندر موزه دانشگاه کوئینزلند نمونه‌ای از یک شمشیر کوتاه برنزی وجود دارد که:تاریخ: حدود ۱۱۰۰–۹۰۰ پیش از میلادجنس: برنز و چوبابعاد: ۴۳٫۵ × ۷ × ۳ سانتی‌مترتیغه: مثلثیمحافظ: مستطیلیپومل: هلالیدسته: دارای هسته چوبی باقی‌ماندهمحل پیشنهادی: شمال‌غرب ایران، در ارتباط با گونه‌هایی که به «آملش» نسبت داده شده‌اند.موزه آن را یک شمشیر کوتاه ایرانی می‌داند و اشاره می‌کند که این نوع سلاح با نمونه‌های گورستان‌های شمال‌غرب ایران مطابقت دارد.این نمونه به ما اجازه می‌دهد یک مرحله عقب‌تر برویم:پیش از آنکه آکیناکس هخامنشی به شکل شناخته‌شده‌اش ظاهر شود، سنت شمشیرهای کوتاه در شمال‌غرب ایران از قبل وجود داشت.اما اینکه آیا این نمونه مستقیماً «جد آکیناکس» بوده، چیزی نیست که بتوان با قطعیت اثبات کرد.🟡 رابطه تکاملی مستقیم: محتمل، اما اثبات‌نشده.۴۱. یک مشکل دیگر: «مادی» بودن شمشیر را از روی ظاهر تشخیص ندهیماین شاید یکی از مهم‌ترین قواعد این فرهنگ‌نامه باشد.اگر یک شمشیر در ایران پیدا شود، نمی‌توانیم فوراً بگوییم:«این شمشیر مادی است.»اگر یک شمشیر در گور سکایی پیدا شود، نیز نباید فوراً نتیجه بگیریم:«این را خود سکاها ساخته‌اند.»ممکن است:در منطقه دیگری ساخته شده باشد؛به عنوان غنیمت وارد شده باشد؛توسط صنعتگر مهاجر ساخته شده باشد؛کالای تجاری باشد؛یا حتی نمونه‌ای از یک سبک بین‌فرهنگی باشد.نمونه‌های سکایی سده هفتم پیش از میلاد دقیقاً همین پیچیدگی را نشان می‌دهند؛ برخی سلاح‌ها ترکیبی از عناصر سکایی و خاورنزدیکی دارند و احتمال تولید آنها توسط صنعتگران خاور نزدیک برای مشتریان سکایی مطرح شده است.بنابراین:شکل شمشیر = سرنخاما:محل کشف + لایه باستان‌شناختی + تاریخ + فناوری ساخت + مقایسه گونه‌شناختی = شناسایی معتبرتر۴۲. شناسنامه تطبیقی؛ از لرستان تا هخامنشینمونهتاریخجنسطولفرهنگ/منطقهوضعیتشمشیر کوتاه ایرانی، UQ 75.002۱۱۰۰–۹۰۰ ق.مبرنز۴۳٫۵ cmشمال‌غرب ایران🟢 ثبت موزه‌ایآکیناکس Kelermes-typeعمدتاً سده ۷ ق.مآهنگونه‌های مختلفسکایی🟢 گونه‌شناسی قویChorny Lis Akinakesسده ۷ ق.م، تقریبیآهن۳۹٫۵ cmسکایی🟢 یافته با مشخصات فنیAkinakes هخامنشی، BM 108723۵۰۰–۳۵۰ ق.مآهن۳۴ cmهخامنشی🟢 محل کشف مشخصSword, 62.40.1سده ۸–۷ ق.مآهن۵۱ cmایران، احتمالاً لرستان🟢 ثبت موزه‌ای، منشأ احتمالیشمشیر بلند جنوبی تاگیسکنسده ۵–۴ ق.مآهن۱۰۲ cmحوزه سکایی🟢 ثبت موزه‌ای۴۳. رشته تکامل؛ این بار یک شاخه نه یک خط مستقیماکنون تصویر بسیار جالب‌تر شده است.شمشیر در ایران و پیرامون آن یک خط مستقیم طی نمی‌کند.بلکه چند شاخه از یک درخت شکل می‌گیرد:لرستانشمشیرهای برنزی بلند↓آهن↓شمشیرهای کوتاه آهنی تزئین‌شدههم‌زمان:قفقاز و شمال‌غرب ایران↓گونه‌های اولیه آکیناکس↓سکاها↓آکیناکس‌های Kelermes↓گونه‌های گوناگون سکایی↓شمشیرهای بلندتر در دوره‌های بعدو در شاخه دیگری:مادها و غرب ایران↓تماس شدید با جهان سکایی↓پذیرش و گسترش برخی فناوری‌های نظامی↓هخامنشیان↓آکیناکس در ارتش و هنر رسمی شاهنشاهیاین همان چیزی است که تاریخ شمشیر را جذاب می‌کند:شمشیرها فقط از پدر به پسر به ارث نرفتند؛ از فرهنگی به فرهنگ دیگر سفر کردند.۴۴. و حالا یک تغییر بزرگ در راه استتا اینجا بیشتر با شمشیرهای:کوتاه، مستقیم و دو لبهسر و کار داشتیم.اما در شرق ایران و آسیای مرکزی، اتفاق دیگری در حال شکل‌گیری بود.جنگ سوارکاران اهمیت بیشتری پیدا کرد.اسب دیگر فقط وسیله حمل‌ونقل نبود.اسب تبدیل به سکوی جنگ شد.و وقتی جنگجو روی اسب با سرعت به سمت دشمن حرکت می‌کند، یک تیغه بلند می‌تواند فاصله بیشتری را پوشش دهد.اینجاست که داستان از آکیناکس کوتاه به سمت:شمشیرهای بلند سوارکاریحرکت می‌کند.این تحول بعدها در جهان اشکانی به اوج بسیار مهمی خواهد رسید؛ جایی که برای نخستین بار در این فرهنگ‌نامه با شمشیرهای بلند و مستقیم دو لبه روبه‌رو می‌شویم که برای جنگ سواره طراحی شده‌اند.اما پیش از رسیدن به اشکانیان، یک حلقه بسیار مهم باقی مانده است:سکاها و سکاهای شرقی؛ آسیای مرکزی، سغد، باختر و سرزمین‌های شرق ایران.در آنجا شمشیر دیگر فقط یک سلاح جانبی نیست؛ آرام‌آرام به سلاح اصلی جنگجوی سوار تبدیل می‌شود.و همین تغییر، مقدمه ظهور شمشیرهای بلند اشکانی خواهد بود .«همراهان عزیز در پست بعدی همراه ما باشید تا شمشیرهای واقعی دوران پارتیان (اشکانیان) را بررسی کنیم « ارادتمند ........❤️........سروش»Kelermes Type Akinakessoroosh367soroosh367Wed, 30 Sep 2026 23:46:04 +0330https://virgool.ir/@m_12153522/من-و-تو-تلاش-شدیم-hnvzrxlbrt4l🖤هنوز گریه می کنم , کنار قبر عشقما نهنوز خنده می کنی ؟ به یاد طرز فکرمان ؟.چه سبز بود عشقمان ، من و تو قاتلش شدیمهنوز ضربه می زند ، تفکرش به روح مان .به یاد داری آن زمان ؟ چقدر ، التماس کرد ؟دو قلب پر ز فکرمان ، که باخت از دو عقل مان ؟ .نزاع عقل و قلب مان ، فقط به ما زیان بزدهنوز مانده زخم آن ، به فکر و روح و جسممان .بدان که ضجه می زند ، وفا میان قبر عشقهنوز می تپد ولی ، نمانده حس و حالمان .چه زود نعش عشق را ، به گور دل سپاردیمهنوز گرم پیکرش ، و رد خون به دستمان .و التماس میکنم ، بیا من و تو ما شویمهنوز زنده میشود ، دوباره جسم عشقمان .فقط به یاد آن زمان ، « سروش » شعر گفته استهنوز جلوه تا کند ، به روی سنگ قبرمان .گوری از دوران اشکانی در هگمتانه . معروف به گور عشاق« امیدوارم قدر عشق تون را بدونید » 🙌( ارادتمند.......❤️........سروش )soroosh367soroosh367Wed, 30 Sep 2026 23:08:59 +0330https://virgool.ir/@m_12153522/فرهنگ-نامه-شمشیرهای-جهان-kq7tq6fiihf9📖 بخش سوم :ایلام میانه ، شمشیر در دست جنگجویان شوش🖋️پس از خنجر های «شوش» در «هزاره سوم قبل از میلاد» و آغاز «هزاره دوم قبل از میلاد» وارد به دوره ای می شویم که ایلام ، دیگر فقط یک مرکز شهری و تجاری نیست، بلکه به یک قدرت سیاسی و نظامی مهم در جنوب غربی فلات ایران تبدیل شده است.دوره ای که در پژوهش های تاریخی «ایلام میانه» نامیده می شود. تقریبا از «۱۶۰۰ تا ۱۰۰۰ ق. م» ادامه دارد ؛ در این دوره پادشاهان ایلامی بارها در «میان رودان» مداخله کردند و حتی بخشهایی از آن را به تصرف خود درآوردند. شواهد باستان شناختی نیز ، این رونق «فلزکاری » و «فناوریهای » وابسته در شهرهای «خوزستان» خبر می‌دهد.🗡️ اما برای تاریخ شمشیر یک شکل داریم :✍️ از خود تیغه های ایلامی این دوره ، نمونه‌های سالم و دقیقا تاریخ گذاری شده، بسیار کمتر از چیزی است که انتظار داریم. این کمبود اتفاقی نیست؛ فلزات ارزشمند بار‌ها ذوب و دوباره استفاده می‌شدند و بسیاری از اشیاء فلزی نیز در جریان جنگها و غارت های پایان عصر مفرغ از میان رفته اند .بنابراین برای شناخت شمشیر ایلامی این دوره باید علاوه بر خود سلاح، به تصاویر جنگجویان نیز نگاهی داشته باشیم .🗡️ در اینجا شوش یک مدرک بسیار مهم به ما ارائه مینماید.۱). شمشیر خمیده جنگجویان ایلامی .شمشیر کوتاه و خمیده ایلامی Short Curved Swordاز تمدن ایلام میانه و مربوط به دوره «قرن دوازدهم قبل از میلاد ». محل کشف: شوش /بخش آکروپل لوورنمونه نقش برجسته برنزی ، جنگجویانبا شماره ثبتSB133/AS6052جنس اثر برنزی و ابعاد اثرارتفاع ۸۱ سانتیمتر طول ۱۱۰ سانتیمتر ضخامت ۶ سانتیمتر✍️این قطعه که خود شمشیر نیست، یک قطعه از معماری برنزی است ، که بر سطح آن چندین جنگجو به تصویر کشیده شده اند ، اما در دست جنگجویان، چیزی مهم دیده می‌شود ؛ «شمشیری کوتاه و خمیده »موزه لوور این سلاح را در شرح اثر با واژه barpe ثبت کرده است. اصطلاحی که برای یک سلاح یا تیغه خمیده به کار میرود. جنگجویان در کنار آن کمان نیز دارند ، این یعنی برای نخستین بار در فرهنگ نامه شمشیرهای فلات ایران ما تصویری نسبتاً روشن از شمشیر در دست جنگجویان ایلامی روبرو می شویم .🏹 ۲). جنگجو بی که هم کمان دارد ، هم شمشیر. تصویر این جنگجویان نکته بسیار مهمی را نشان می‌دهد.جنگجو:کلاهخود داردلباس کوتاه نظامی پوشیدهشمشیر کوتاه خمیده را در دست راست گرفتهکمان در اختیار داردگرز نیز همراه اوستترکش با بندی برداشت او قرار گرفته‌است.✍️پس با یک سرباز تک سلاح، روبرو نیستیم. او بخشی از یک مجموعه کامل جنگ افزار یک است ؛ کمان برای جنگ با فاصله دور، شمشیر برای فاصله نزدیک و گرز برای ضربه های سنگین ؛ این ترکیب به ما کمک میکند بفهمیم چرا شمشیر ایلامی الزاما بک سلاح مستقل نبود. بلکه بخشی از یک سیستم جنگی بود.۳). آیا این شمشیر را میتوان شمشیر ایلامی استاندارد نامیده؟ نهو اینجا باید همان دقتی را که در مورد خنجر های شوش داشتیم حفظ کنیم. نقش برجسته به ما نشان می‌دهد که یک نوع شمشیر کوتاه و خمیده در هنر ایلام میانه وجود دارد. اما از روی آن نمی‌توانیم بگوییم، تمام ارتش ایلام همین شمشیر را داشته . چون طول تیغه و وزن و ضخامت این جنگ افزار نا معلوم است.۴). یک نکته مهم و عجیب: چرا شمشیر خمیده؟ اگر به دقت به بررسی هایی که تا کنون انجام داده تیم ، نگاه کنیم متوجه می‌شویم که شمشیر های جهان از همان ابتدا یک شکل واحد را نداشته تند.در شام و آناتولی، شمشیر های مستقیم و بلند رشد کردند. در مصر «خوپش» بشکل بسیار خمیده در آمد. در میان رودان نیز نمونه هایی از تیغه‌های خمیده دیده شد. و اکنون در شوش، در قرن دوازدهم پیش از میلاد جنگجوی ایلامی نیز شمشیر کوتاه خمیده در دست دارد.آیا این یعنی ایلامیان از مصر تقلید کرده‌اند؟نه !!!چنین نتیجه ای از این شواهد به دست نمی‌آید؛ فاصله جغرافیایی، مسیرهای ارتباطی و شباهت ظاهری به تنهایی کافی نیستند. ممکن است سنتهای مختلف در یک حوزه فرهنگی بزرگ از یکدیگر تأثیر گرفته باشند . ممکن است شکل خمیده در چند منطقه مستقل و در پاسخ به نیازهای مشابه پدید آمده باشد، و ممکن است بخشی فناوری ها از طریق شبکه های ارتباطی عصر مفرغ جابجا شده باشند.۵). شمشیر و کمان ، ترکیب مهم ایلامی:اما تصویر شوش یک چیز را به اطمینان بیشتری به ما می‌گوید؛ شمشیر و کمان در کنار یکدیگر قرار گرفته است و این نکته بعدها در تاریخ نظامی ایران بسیار مهم خواهد شد.در بسیاری از ارتش های خاور نزدیک، جنگجو می‌توانست در فاصله دور با تیر بجنگد و هنگام نزدیک شدن دشمن به شمشیر با سلاح دیگر ی متوسل شود.۶). یک اثر دیگر از شوش ؛ جنگجو یک مسلح:در شوش نمونه دیگری از تزئینات برنزی و نقشهای ایلامی وجود دارد که جنگجویان و خدایان جنگجو را با سلاح های مختلف نشان داده.در یکی از آثار ثبت شده در موزه لوور یک خدای جنگجو در کنار سلاح‌هایی از جمله گرز و خنجر به تصویر کشیده شده است. این اثر نیز به سنت هنری ایلام مربوط است و نشان می‌دهد که نمایش سلاح در هنر ایلام فقط جنبه تزئینی نداشته، بلکه بخشی از بیان قدرت و جنگاوری بوده است.۷). ایلام میانه، دوران پیشرفت فلزکاریاگر چه نمونه شمشیر سالم کمیاب است ولی شواهد باستان شناسی نشان می‌دهد که ایلام میانه از نظر کار با فلزات در سطح بالایی قرار داشته است و در شوش دیگر مراکز ایلامی اشیایی بزرگ برنزی و مسی ساخته شده است که مشهور ترین آنها مجسمه بزرگ «ملکه ناپیراسو» و آثار برنزی آیینی است.مجسمه ملکه ناپیراسوپژوهش های مربوط به فلزکاری شوش نیز نشان می‌دهد که در دوره مفرغ میانه،استفاده از مفرغ قلع دار برای جنگ افزار ها افزایش یافته بود و تکنیک های جدید اتصال قبضه به تیغه از جمله ریخته گری قبضه روی تیغه در همین سنت فلزکاری شوش پدیدار شد. زیرا مشکل شمشیر فقط ساختن تیغه نیست ؛ تیغه باید به دست انسان وصل شود و اگر اتصال تیغه و قبضه ضعیف باشد بهترین تیغه جهان هم در لحظه ضربه می‌تواند بی فایده شود.۸). ریخته گری قبضه روی تیغه؛ یک جهش فنیدر روش قدیمی، تیغه و قبضه می‌توانست جداگانه ساخته و سپس به هم متصل شوند، اما در تکنیکی که در شوش دوره مفرغ میانه مشاهده شده، قبضه در قالبی پیرامون بخش اتصال تیغه شکل می‌گرفت و فلز مذاب روی قسمت مورد نظر ریخته می‌شد.. در این فرایند، سطح بخش اتصال تیغه نیز تا حدی ذوب شده و میان تیغه و قبضه پیوند فلزی ایجاد می‌شد. این روش بعدها در عصر آهن بسیار رایج شدسوال : چگونه قبضه و تیغه را محکم تر به یکدیگر متصل کنیم ؟۹). یک نمونه قدیمی تر به کمک ما می‌آید تا به این سوال جواب بدهد.۹). پیش از ایلام میانه، در شوش نمونه هایی از همین فناوری در دوره مفرغ میانه دیده شده بود . مانند نمونه ای که در پست قبل بررسی کردیم 👇۱۰) . شمشیر ایلامی در آستانه عصر آهنایلام میانه در حدود ۱۰۰۰ سال پیش از میلاد به پایان می‌رسد ، اما پایان ایلام میانه به معنای پایان سنتهای فلزکاری این سرزمین نیست..در شمال و شرق مناطق زاگرس و لرستان وارد مرحله ای می‌شوند که در آن سلاحهای برنزی و سپس آهنی، تنوع بیشتری پیدا می‌کنند . و در این یک تغییر بزرگ رخ خواهد داد .در عصر آهن لرستان، طول برخی تیغه‌ها افزایش پیدا می‌کند. پژوهش ها نشان می‌دهد در دوره های نخست عصر آهن، تیغه‌های سلاح حداکثر حدود ۴۴ سانتیمتر بودند، اما در عصر آهن III نمونه‌هایی تا حدود ۶۸/۵ سانتیمتر نیز دیده می‌شوند و در همان دوره تیغه های برنزی به تدریج جای خود را به تیغه های آهنی میدهد .۱۱). لرستان سرزمینی که در آن تیغه ها ، آرام آرام آهنی شدند.نکته : مهم این است که «عصرآهن» به معنای کنار گذاشته شدن ناگهانی برنز ، نیست . در لرستان برنز و آهن برای طولانی در کنار یکدیگر وجود داشته و برنز ، ناگهان شکست نخورد و آهن به تدریج جای آن را گرفت🗡️۱۲). شناسنامه یک نمونه برنزی لرستان، آخرین نسل شمشیرهای برنزی ، در موزه لووربا شماره AO 20876⛏️محل کشف لرستان مربوط به دوره عصر آهن اول و حدود (۱۰۰۰ تا ۸۰۰) ق . مجنس تیغه از برنز و طول آن ۴۶/۹ سانتیمتر و عرض آن ۵ سانتیمترویژگی این شمشیر پومل گرد و تیغه نسبتاً بلند و مستقیم آن است و موزه لوور صراحتا آن را شمشیر معرفی کرده است.این نمونه از یک جهت دیگر هم مهم است که: تاریخ آن به زمانی بر می‌گردد که آهن در حال گسترش بود، اما تیغه هنوز برنز است. و نشان می‌دهد تغییر فناوری ابتدا در دسترس به ماده اولیه و روش تولید اتفاق افتاد، نه لزوما در ظاهر سلاح.🗡️۱۳). شمشیر ۸۰ سانتیمتر ی ، تیغه ای که دیگر نمی توان آن را فقط یک خنجر نامید.نام Sword با شماره M81279.3⛏️ محل کشف لرستان ، و متعلق به (۱۰۰۰ تا ۸۰۰) ق . میلاد .جنس برنز طول ۸۰/۶۵ سانتیمتر و عرض ۷/۶۲ سانتیمتر✍️ موزه آن را شمشیر معرفی کرده است و از تیغه ای بلند و باریک با بر آمدگی مرکزی سخن می‌گوید، و می‌بینیم با اینکه در آن دوران هنوز نمونه های کوتاه تر وجود دارند، تیغه‌های بسیار بلند نیز ساخته می‌شوند.۱۴). از خنجر بلند تا شمشیر، مرز همیشه روشن نیست. در لرستان نمونه‌هایی وجود داشته که موزه‌ها خود، آنها را Dagger با خنجر نامیده ، اما طولشان به محدوده ای نزدیک می‌شود که در برخی نظام های طبقه‌بندی میتوان آنها را شمشیر کوتاه دانست.این مسئله به ما می‌گوید که که نباید فقط با یک عدد ثابت بگوییم:زیر x سانتیمتر= خنجر ، بالای x سانتیمتر=شمشیر✍ باستان شناسی، شکل تیغه ، نسبت تیغه به دسته ، نوع قرضه ، شیوه استفاده و طبقه بندی پژوهشگر نیز اهمیت دارد.۱۵). نخستین شمشیر های آهنی لرستان، وقتی ماده عوض شد اما هنر شمشیر سازی باقی ماند ،. شمشیر سازی در آن دوره و در لرستان با این فرآیند پیش رفت که چگونه تیغه ای بسازد که هم محکم تر باشد، هم قابل کنترل، هم بتواند ضربه وارد کند و هم در اثر ضربه از کار بیفتد ؟اما آنجا دیگر با یک شمشیر آهنی ساده روبرو نیستیم. بعضی از شمشیر ها از چند جزء ساخته شده است و تزئینات دسته با مهارت بسیار زیادی به بدنه متصل شده است ، یکی از مهمترین ویژگیهای این گروه ، استفاده از نقش « سر انسان » «سر شیر» و «جانوران» ترکیبی در دسته شمشیر است. در حقیقت شمشیر لرستانی هم زمان دو ویژگی داشته است ، هم سلاح است هم یک اثر هنری.🗡️۱۶).شمشیر آهنی لرستان، نمونه موزه بریتانیایکی از نمونه‌های مهم در این موزهبا شماره 1933.1016.7⛏️کشف لرستان متعلق به (۸۰۰ تا ۷۰۰) قبل از میلاد. جنس آهن و ساخت به روش آهنگری و طول ۴۳/۲ سانتیمتر و عرض ۸/۹ سانتیمتر.✍️این شمشیر با پومل دایره ای بزرگ و تزئینات دسته از سر انسان و شیرهای نمادین روی دسته که به سمت پایین خم شده اند در نوع خود قابل توجه می باشد .۱۷). نمونه ای دیگر از منطقه لرستانبا شماره 62.40.1با نام شمشیر _Sword✍️این شمشیر با پومل دایره ای بزرگ و تزئینات خاصی روی دسته که از ظرافت ویژه ای برخوردار می باشد .متعلق به قرن (هفتم تا هشتم پیش از میلاد) .طول حدودا ۵۱ سانتیمتر و عرض ۷/۱ سانتیمتر🗡️۱۸). نمونه ای دیگر از شمشیر متعلق به عصر آهندر موزه بریتانیابا شماره 61.62 با نام Swordاین شمشیر با تیغه آهنی مربوط به عصرآهن و دوره (عصرآهنIII) مربوط به کشفیات منطقه لرستان .و متعلق به (قرن هفتم تا هشتم پیش از میلاد ) می‌باشد.طول ۵۰/۳ سانتیمتر و عرض ۷ سانتیمتر✍️این قطعه با تیغه فلز از نوع آهنگری شده و دسته ای که به سبک ریخته گری از برنز اتصال داده شده است.در طراحی پومل و دسته یک توپک دوار با نقوش منشوری و دسته آجدار و دو پیکرک شیر از جنس برنز بکار برده شده است .تا اینجا برخی از شمشیر های مربوط به عصرآهن و شرق فلات ایران را بررسی کردیم.در ادامه و با پستی دیگر با تحولات در ساختشمشیرهدوران ماد و سکاها و هخامنشیان ، بر میگردیم...🙏👍ادامه دارد .......(ارادتمند .....❤️.....سروشsoroosh367soroosh367Tue, 29 Sep 2026 23:50:45 +0330https://virgool.ir/@m_12153522/پناه-عشق-mq4tbaogas3i🖋️ آخرین بار ، تو را ، من دیدم .... آمده از ره طولانی عشق .... روی ایوان دلم ، بنشسته .... مثل یک ، شاپرک خسته ز باد .... که در امواج ، پرش بشکسته ..... گردی از غصه هنوز .... روی رخسار تو ، برجا مانده ..... اشک غلطان تو هم .... از وسط تیرگی گونه و گرد .... راهی از بهر رسیدن ، به دلم وا کرده ..... و ..... دریغا که نمی دانستی ..... تو ز یک ، راه دگر آمده ای ..... « دل من خانه توست ، و به ایوان دلم بنشستی» «ارادتمند .......♥️........سروش»soroosh367soroosh367Tue, 29 Sep 2026 10:09:45 +0330https://virgool.ir/@m_12153522/فرهنگ-نامه-شمشیرهای-جهان-tempetxaipdw⚔️بخش دوم : شوش و. ایلامتیغه های فلات ایرانتیغه های فلات ایران. : وقتی از مصر و میان رودان ، عبور می کنیم ،. برای ادامه بررسی سیر تکامل شمشیرها. باید به سمت شرق برویم . به سرزمینی که امروز بخش مهمی از آن را «خوزستان» می نمایم .🌴در قلب این سرز پهن مین شوش (Susa) قرار داشت . شوش فقط یک «شهر باستانی » نبود، یکی از مهمترین مراکز تاریخی جنوب غرب ایران بود و بیش از «۵۰۰۰ سال» سکوت در محوطه آن ثبت شده است .در دوره هایی مختلف «شوش» در شبکه ای قرار داشت که میان فلات ایران و «میان رودان » ارتباط بر قرار می کرد⛔نکته : ایلام را نباید یک جزیره جدا از «میان رودان » تصور کنیم . ایلام در تماس مداوم با جهان «میان رودان» بود . اما در عین حال سنت های «فلزکاری» و «هنری » خودش را داشت . بنابراین وقتی یک تیغه «ایلامی ». پیدا می کنیم ؛ نباید فقط به شکل آن توجه داشته باشیم بلکه باید بررسی کنیم این تیغه محصول کدام سنت فلزکاری است و چه چیزی درباره ارتباط ایلام با همسایگانش به ما می‌گوید.؟۱) . خنجر تخت شوش Susa flat Dagger با شماره : SB 12202 /AS10750 Luver🗡️ این تیغه از تمدن «پالئو -ایلام و مربوط به (۲۶۰۰تا۲۴۰۰) ق . م. می باشد ؛ محل کشف شوش و جنس آن «برنز» ؛ طول ۳۶/۶سانتیمتر عرض ۷/۱ سانتیمتر با شکل تیغه ای تخت و پهن در «موزه لوور » نگهداری می شود .✍️ این یکی از جالب‌ترین نمونه هایی است که برای آغاز «فرهنگ نامه شمشیرهای » ایلامی داریم .چرا که طول آن به اندازه ای است که ممکن است در نگاه اول وسوسه شویم آن را شمشیر کوتاه بنامیم. (اما موزه لوور آن را صریحا Poignard_ خنجر طبقه‌بندی کرده است. این یک تفاوت کوچک به نظر می رسد اما از نظر تاریخ فناوری بسیار مهم است. زیرا نشان می‌دهد که در اواسط هزاره سوم پیش از میلاد انسان می‌توانسته تیغه ای تقریباً ۳۷ سانتیمتری داشته باشد؛ بدون اینکه الزاماً آن را در رده شمشیر قرار دهیم.دیگر علت مهم بودنش این است که در همان منطقه ای پیدا شده که بعدها یکی از مهمترین سنت های فلزکاری ایران در آنجا شکل گرفت؛ و ایلام در هزاره سوم صاحب یکی از پیشرفته ترین سنت های ساخت تیغه های برنزی بوده.🗡️۲). خنجر کوچک شوش Susa. Small flat. Dagger. با شماره. SB 10206/AS 11532⛏️کشف شده در شوش و جنس آن از مس ؛با احتمال وجود برنز به عنوان ماده ثانویهطول آن ۹/۶ سانتیمتر و عرض آن ۱/۹ سانتیمتر .✍️ این نمونه در همان دوره ای قرار دارد که نمونه ۳۶/۶ سانتیمتری را داشتیم ؛ اما تنها ۹/۶. سانتیمتر طول دارد . این دو نمونه در کنار هم یک نکته بسیار مهم را نشان می دهند. خنجر ایلامی یک اندازه ثابت نداشت و ما با یک خانواده از تیغه‌های متفاوت روبرو هستیم نه مدل واحد.🗡️ ۳). خنجر مثلثی شوشSusa triangolar Daggerبا شماره SB12199 /AS 9884⛏️ کشف شده در شوش و جنس آن برنزطول ۱۸/۵ سانتیمتر. و عرض ۴/۵. سانتیمتر✍️ تیغه کوتاه مثلثی با لبه های پخ دار که موزه لوور آن را خنجر تخت کوتاه با تیغه مثلثی معرفی می‌کند؛ حالا سه نمونه داریم۹/۶ سانتیمتر. ۱۸/۵ سانتیمتر. ۳۶/۶ سانتیمترو این سه تیپ خنجر به تنهایی یک روایت را تعریف می‌کنند❓ ۴). آیا اینها سه مرحله از تکامل شمشیر ند؟ وسوسه بزرگی وجود دارد که بخواهیم بگوییم تیپ ۳۶/۶ سانتیمتری یک شمشیر است؛ ولی باستانشناسی چنین قطعیتی را از ما نمی پذیرد . چون اینها الزاما سه نسل پشت سر هم نیستند. ممکن است یکی برای «روزمره » دیگری برای «جنگ» و دیگری. برای. «تشریفات » ساخته شده باشند. و باید بدانیم در شوش طیف وسیعی از اندازه ها و اشکال تیغه ها را داریم و هر تیپ با اختلاف زمانی 🗡️ ۵). خنجر با قبضه دسته دارSusa Dagger with Hand _shaped pommelبا شماره SB 9519این نمونه ای است که از نظر ظاهری بسیار جذاب و جالب بوده⛏️کشف شده از شوش و جنسی برنزی. دارد و متعلق به (۲۰۰۰ تا ۱۸۰۰ ) ق . مطول آن ۲۹/۵ سانتیمتر. و عرض ۲/۳ سانتیمتر✍️ در این خنجر ویژگی خاص مربوط به تیغه نیست بلکه قبضه آن است. موزه لوور توضیح می‌دهد که انتهای قبضه به شکل « دست چپ بسته » با سه عدد « دستبند» در آن ساخته شده است ؛ و نکته فنی آن این است که قبضه به صورت یکپارچه با تیغه ریخته گری شده استاین یعنی سازنده و فلزکار باستان فقط به تیغه فکر نکرده است بلکه او یک مجموعه کامل را طراحی و ساخته است:تیغه + اتصال + قرضه + تزئینو همین موضوع ما را یک قدم به سلاح های پیچیده‌تر نزدیک می‌کند و مهم بودنش این است که فناوری سلاح فقط متالورژی تیغه نیست بلکه طراحی قبضه نیز بخشی از مهندسی سلاح است.🗡️۶). یک تیغه برنزی بلندترSusa Long Bronze Blodeبا شماره K 274⛏️ کشف شده در شوش و جنس آن از آلیاژی از مس و متعلق به. (۱۸۰۰ تا ۱۰۰۰) ق . مطول آن ۱۷/۲. سانتیمتر. عرض ۱/۵ سانتیمتر و ضخامت آن ۰/۵. سانتیمتر می‌باشد.✍️❓ موزه آن را صریحا خنجر معرفی کرده است و توضیح می‌دهد که تیغه ای بلند از برنز دارد🗡️۷). اما یک کشف فوق العاده. داریم که ما را می رساند به یک داستان جذاب در موزه لوور قطعه ای از شوش وجود دارد با عنوان:Pommean depee« ته قبضه /. پومل شمشیر »با شماره SB 11561/ E627⛏️کشف شده. از شوش و مربوط به فرهنگ«شوش سوم / پروتو ایلامی » و (۳۱۰۰/۲۶۰۰) ق.م. . جنس آن از «قیر طبیعی» با bitumen است . روش ساخت بصورت مدل سازی و به اندازهارتفاع ۴/۹ سانتیمتر. طول ۵/۸ سانتیمتر ضخامت ۳/۴ سانتیمتر✍️ و نکته مهم اینکه خود موزه لوور این قطعه را «پومل شمشیر » معرفی می‌کند.❓در اینجا یک مکث تاریخی لازم است !!!آیا ما در ۳۱۰۰ سال قبل از میلاد در شوش شمشیر داشتیم؟🙏خوب تا این سوال کلیدی داشته باشید تا در ادامه و پست بعدی با پاسخ به این سوال به نقطه دیگری از فلات ایران برویم و بفهمیم اولین شمشیر ایرانی کی و کجا ساخته شده است.....ادامه دارد.......« ارادتمند.....♥️.......سروش »soroosh367soroosh367Sun, 27 Sep 2026 15:50:31 +0330https://virgool.ir/@m_12153522/دسته-ی-زیبای-تبر-zbih1yptjz6vمی کند درد هنوز ؛ قلب فکرم شب و روز ...و شده لنگ عصا ؛ پای اندیشه ما ....آن چنار کهن خانه ی ما ؛ می کند خودسوزی🔥 ...در غم حسرت آن ؛ شاخه ی سبز و جوان ....که بشد دسته ی زیبای تبر ؛ جای عصا ....من از آن سال وفور نعمت ؛ ته وجدان تنم می سوزد ...و در آن دیگ بجا مانده به روی آتش ؛ شرفم می جوشد ...و چه خوش بود دلم ؛ از آنکه ...لنگ لنگان نفسی می آید ...ولی افسوس که بر گردن اندیشه ی ما ....همچنان مانده به جا ؛ رد کبود احساس ....« ارادتمند ......♥️......سروش »soroosh367soroosh367Sat, 26 Sep 2026 23:05:18 +0330https://virgool.ir/@m_12153522/به-وقت-استخوان-s31royss2mjbاستخوان گشته چرا ؟ نیمه ی پیکر ما ؟ نیمه در خاک شدن ؛ زنده و همسفر مرگ شدن ....می تپد قلب هنوز ؛ ساکن قبر شدن .....زنده جان می کند افکار ؛ درون مرداب ....از پی حفظ بقا کوشیدن ؛ و به دریای غمی پوسیدن ...می کشد بوی بد نصفه ی ما ؛ نیمه ی دیگر ما ...‌و به انبوه ترین بی شرفی ؛ ننگ سیمای شرف بوسیدن .💋بوسه ها له شده با ضرب لگدهای زرنگ ؛ ز لگد گلبن زیبای تبسم مرده ....و شرنگ از لب مسموم خطر نوشیدن .....بسکه خوابیم و ندیدیم ؛ شب و بارش سنگ .....و ترک خورده دگر ؛ شیشه ی حیثیت ما .... « ارادتمند ......💔.....سروش » soroosh367soroosh367Sat, 26 Sep 2026 22:41:02 +0330https://virgool.ir/@m_12153522/فرهنگ-نامه-شمشیرهای-جهان-dresexzf1xe1در ادامه سیر تکامل شمشیرهای میان رودان :۵). شمشیر بابل ؛ تیغه ای با نام پادشاه ....✌️اما از آنچه در پست قبل گفته شد ؛ آشور تنها جایی نبود که شمشیر با قدرت سیاسی پیوند خورده بود . موزه بریتانیا نمونه ای از یک شمشیر بابلی دارد متعلق به (مردوک نادین آهه ) پادشاه بابل است .👑مردوک حدود (۱۰۹۹ تا ۱۰۸۲) ق . م حکومت می کرد . این شمشیر طبق گزارش موزه نزدیک کرمانشاه در غرب لیران بدست آمده ولی محل دقیق کشف آن مشخص نیست و خود موزه هم در این باره احتیاط می کند . این همان تفاوت میان نمونه هدی موزه ای و نمونه با منشاء باستان شناختی کاملا مستند است .🎁( برخی از اشیاء داخل موزه ها را نمی توان با هویت کاملا درست قبول کرد؛ مگر اینکه مسیر کاوش و ثبت مراحل کشف ، مستند باشد )☀️پس باید بدانیم محل ساخت ؛ محل یافت شدن و محل استفاده یک سلاح الزاما یکی نیستند . .۶). مصر جایی که خنجر و شمشیر به هم نزدیک می شوند .مصر باستان در هزاره دوم پیش از میلاد وارد یکی از مهم ترین دوره های نظامی خود شد بود . پادشاهی نوین مصر : در این دوره مصر یک قدرت بزرگ نظامی بود و ارتش آن با سرزمینهای شام ؛ نوبیا ؛ و دیگر مناطق در ارتباط بود ، که در همین فضای نظامی ؛ تیغه ها نیز تغییر کردند .۷). شمشیر برگ مانند مصری ( Egyptian leaf _ shaped sword)این شیء از تمدن مصر باستان و مربوط به دوره پادشاهی نوین مصر می باشد ؛ جنس آن «برنز» طول آن ۳۲/۳سانتیمتر می باشد .👑تیغه ای برگ مانند دارد و قبضه آن با ورق طلا پوشانده شده است و با سیمهای طلایی و نقش هلی مارپیچی تزئین شده است .حالا با یک نکته جالب روبرو هستیم ؛ سلاح می تواند همزمان ازار جنگ + شیء ارزشمن + نماد اقتدار باشد .🌕اما هنوز این شیء از نظر اندازه با شمشیرهای بلند تر دوره های بعد فاصله دارد و این نکته نشان می دهد شمشیر در مصر نیز یک شکل ثابت نداشت ...۸). خپش یکی از مشهورترین شمشیرها ی مصری ( Khepesh \ Khopesh) خپش / خوپشاین سلاح را معمولا به شکل یک تیغه خمیده و داس مانند میشناسیم .اما این سلاح به خاطر شکل عجیبش مشهور نیست . شکل آن نشان دهنده یک تغییر مهم در فلسفه طراحی تیغه است . به جای آنکه تمام طول تیغه مستقیم باشد بخش عمده قدرت برش در قسمت خمیده متمرکز است در هنر مصر نیز«خوپش» با قدرت شاه و پیروزی نظامی پیوند خورده است . برای مثال : یک سنگ لوح مصری از دودمان هجدهم در موزه بریتانیا ، پادشاه را در حالی نشان می دهد ؛ که خوپش را بالای سردشمن خود بلند کرده است . در یک نمونه مربوط به دوره «بطلمیوس» نیز خدای «شو» در حال تقدیم شمشیر خوپش پیروزی به بطللمیوس پنجم تقدیم شده است . این نکته بسیار مهم است : خوپش فقط یک شکل تیغه نبود ؛ تبدیل به زبان تصویری پیروزی شده بود . ۹) . اما آیا طراحی خوپش منحصر به مصریان بود ؟ اینجاست که باید باستان شناسی احتیاط لازم را داشته باشد . وقتی یک سلاح را امروز با نام مصری می شناسیم . لزوما به این معنا نیست که ایده آن بدون هیچ پیشینه یا ارتباط خارجی در مصر متولد شده باشد . مصر با شام ؛ کنعان ؛ آنااتولی و دیگر مناطق ارتباط نظامی و تجاری داشته است . بنابراین درباره خاستگاه دقیق بعضی فرن های خمیده باید میان اختراع مستقل و تاثیر پذیری و تحول محلی تفاوت بگذاریم و به زبان ساده تر شباهت شکل ؛ به تنهایی سند انتقال فناوری نیست . ۱۰) . اما یک چیزدر مصر بسیار جالب است : در همان دوره ای که شمشیرهای واقعی در اختیار جنگجویان قرار می گرفتند خنجر همچنان از بین نرفت . یک نمونه برنزی مصری از دوره پادشاهی نوین متعلق به زمان آمنهوتپ سوماین شیء متعلق به سالهای (۱۳۸۶ تا ۱۳۴۷) ق . میلاد میباشد و طولی برابر با ۲۸/۳ سانتیمتر و عرض ۴/۷ سانتیمتر دارد . ✅نام ثبت شده در موزه چاقو /تیغه _Knife و نه Sword می باشد . این نمونه از محل کاخ « آمنهوتپ سوم » در «ملقطه»/تبس به دست آمده است . این موضوع یک بار دیگر مرز میان چاقو ، خنجر ، شمشیر کوتاه و شمشیر بلند را یاد آوری می کند . ۱۱) . پس مصر چه چیزی را به تاریخ شمشیر اضافه کرد ؟ اگر بخواهیم مصر را فقط با یک نام خلاصه کنیم اشتباه کرده ایم . اهمیت مصر در این است که چند راه حل متفاوت را همزمان به کار گرفته است . تیغه مستقیم برای ضربه و فرو بردن ‌‌‌‌‌‌‌‌‌/// تیغه برگ مانند برای ترکیبی از استحکام و برندگی /// خوپش با تیغه خمیده برای برش عمیق و در نهایت خنجر برای نبردهای نزدیک ... بنا براین مصر یک آزمایشگاه واقعی برای شکل های مختلف مهندسی کاربردی تیغه ها بوده است . در ادامه و در پست بعدی همراه من باشید .... 🙏👍فرهنگ نامه شمشیرهای جهان ادامه دارد..... «« ارادتمند ...♥️.... سروش »» soroosh367soroosh367Sat, 26 Sep 2026 22:11:27 +0330