https://virgool.ir/feed/@m_11658237fa2026-11-12 02:20:31https://virgool.ir/images/default-avatar.jpghttps://virgool.ir/@m_11658237https://virgool.ir/@m_11658237/بررسی-افسانه-گنجی-و-تطبیق-آن-با-آثار-دیگر-j0rceqhcrbt4با نام فروهرپدیدآورنده: مریم عطاییواحد درسی: ادبیات کهن و معاصر جهاناستاد راهنما: سعیدرضا خوش شانسراه های ارتباطی با پدیدآورنده:اینستاگرام: -maryamataieواژگان کلیدی: ادبیات داستانی/قرن 10میلادی/دبیات کهنداستان عاشقانه چکیده:افسانه گنجی به عنوان یکی ازمشهور ترین آثار ادبی کهن جهانشناخته می شود که می توان مذکورشد که لایه هایی از نظریات ناخودگاهفروید و همینطور باورهای مردم ژاپنو فلسفه شرق در آن وجود دارد.مقدمه:در ابتدا به دلیل علاقه ی من(پدید آورنده)به دستاورد هایشرق به فکر جمع آوری اطلاعاتدر باب ادبیات کهن شرق شود,دراین حیطه به یکی از مشهورترینآثار کهن ژاپن پرداختم, ابتدا باخلاصه ی داستان آغاز می کنمسپس به تحلیل عناصر داستانیتطبیق, دوره ی زمانی اثر و نویسندهو غیره می پردازم.خلاصه ی افسانه گنجیبانو روکوجو یکی از معشوقه هایشاهزاده گنجی است که به همسراصلی شاهزاده گنجی,بانو آنوییحسادت می ورزد,او تبدیل به روحخبیثی می گردد و بانو آنوی را تسخیرمی کند,شب های متوالی به بانو آنوییدر تختش حمله ور می شودتا این کهبالاخره او را می کشد؛ بانو آنویی بارداربود و فرزندی از شاهزاده گنجی در شکمشداشت,این خبر باعث بیشتر شدن تنفر بانوروکوجو شده بود.گنجی را به معبد بردند تاارواح خبیث را از وجود او بیرون کنند,امافایده ای نداشت,مقابله با این روح خبیثامکان پذیر نبود.اما مهم ترین بخش داستان این بود که بانوروکوجو نمی دانست که بانو آنوی تبدیل بهروحی زنده شده است.او شبی کابوسی دیدو از خواب پرید و متوجه شد موهای بلندمشکی اش بوی دود می دهد,نمی دانستکه چه اتفاقی افتاده است و کاملا گیج شدهبود؛در حقیقت این دود از روشن کردن عودهاییحاصل شده بود که کشیش ها برای آمرزش بانوآنویی روشن کرده بودند. او کاملا از این موضوعناآگاه بود که این دود در فضا پرواز کرده بود واز تونل ضمیر ناخودآگاهش گذشته بود و به تختبانو روکوجو رسیده بود. این یکی از همان عجیب ترینو هیجان انگیزترین بخش داستان گنجی است.بعدها وقتی بانو روکوجو فهمید که چه کاری کرده,از اعمالخود پشیمان شد و موهای خود را تراشید و از اجتماعکناره گیری کرد.نظریات روانشناسی و ارتباط آن با افسانه گنجیفرضیه ای وجود دارد که بیانگر این است که روحهمیشه وجود دارد و بیشتر به مفهوم حقیقیو مسلم روح اشاره دارد که با عنوان روح زندهاز آن یاد می شود, این فرضیه را بیان کردمتا ذکر کنم که این نوع روح در ادبیات ژاپنبسیار ظاهر شده است.مثال مبرهن آن افسانه گنجی که در آن ارواح زنده پر است؛ در دوره{هی آن} یاحداقل در محدوده ی روان شناسیآن, مردم می توانند گاهی تبدیل به ارواح زنده شوند و با آرزوهایشاندر فضا سفرکنند.تاریکی درون ما دنیای عجیب و مضحکیاست. قبل از آن که فروید و یانگ عملکردضمیر ناخودآگاه را تشخیص دهند,ارتباطمبهم بین تاریکی و ضمیرناخودآگاه ما برایمردم واضح بود.این ارتباط حتی استعاره همنبود.اگر به عقب تر بروید می فهمید که ارتباطیهم وجود نداشته است. تا زمانی که ادیسون,الکتریسیته را اختراع نکرده بود, بیشتر جهانکاملا در تاریکی فرو رفته بود.تاریکی فیزیکیدر بیرون و تاریکی درونی روح با هم آمیختهشده بود و هیچ مرزی برای جدا کردن آن هاوجود نداشت. آن ها به صورت مستقیم به هممرتبط بودند.در زمان موراساکی ارواح زنده, هم پدیده هایعجیب و غریبی بودند و هم شرایط طبیعی قلبانسان,این ارواح دقیقا همراه آن ها بودند. شایدمردم آن زمان نمی توانستند به دو نوع از تاریکیفکر کنند که از هم مجزا باشند. اما امروز شرایطمتفاوت است.تاریکی جهان بیرون ناپدید شده,اماتاریکی در درون قلب های ما همچنان بدون تغییرباقی مانده است.دقیقا همانند کوه یخ,هر نامی که برایشخصیت یا ضمیر ناخودآگاه انتخاب کنیم,در بیشترمواقع در تاریکی غرق می شود. گاهی اوقات این جدایییا دوری تناقض و یا سردرگمی عمیقی را در ما ایجادمی کند.با توجه به تحقیقات به عمل آمده می توان اذعان داشتکه همه ی آن ارواح زنده از احساسات منفی سرچشمه می گیرند. به نظر می رسد بسیاری از احساسات شدیدو قدرتمند افراد بسیار شخصی و منفی باشد,این ارواحزنده به صورت خود به خود به وجود می آیند.متاسفانه این هم وجود دارد که هیچ نمونه ای از ارواحزنده ای وجود ندارد که برای تحقق مقدمه ای منطقیو یا برقراری صلح جهانی باشد.بحث در رابطه با روح زنده فقط مختصاین اثر نیست و به وفور در ادبیات ژاپن وجوددارد. یکی دیگر از مثال آن:افسانه های مهتاب و باران در اواخر دورانادو, توسط مردی به نام آیدا آکیناری نوشتهشده؛ موقعیت داستان در اواخر دوره یوایرینگ استیتس است که باعث شده آیدارویکرد کمی نوستالوژیک یا بازنگری باشد.داستان در مورد دو سامورایی است که خیلیزود با هم دوست می شوند و پیمان برادری بایکدیگر می بندند.برای سامورایی ها این پیمانخیلی جدی بود., پیمان برادری به این معنا بودکه آن ها زندگی شان را با یکدیگر معامله کرده اند.آن ها از یکدیگر دور بودند و هر کدام از آن ها برایارباب های متفاوتی خدمت می کردند. یکی از آن هابه دیگری نامه نوشت و گفت که هر اتفاقی که بیفتداو را در زمان شکوفه زدن گل های داوودی ملاقات خواهد کرد و دیگری پاسخ داد که منتظر آمدن اوست.سرانجام تابستان تمام شد و پاییز در حال آمدن بود, دراین فصل گل های داوودی شکوفه می زد. در این زمان اونمی توانست به قولش عمل کند و دوستش را ببیند.برای یکسامورایی هیچ چیز مهم تر از وفاداری به عهد و پیمان نبود.احترام و شرف مهم تر از زندگی آن ها بود.بنابراین آنسامورایی مرتکب هاراکیری(سپوکو شکم دری) شد,او شکم خودش را با شمشیر پاره کرد,تبدیل به روحشد و کیلومتر ها برای دیدار دوستش پرواز کرد.آنهاکنار گل های داوودی نشستند و تا جایی که دوستداشتند حرف زدند و پس از آن روح از روی زمینمحو و ناپدید شد. می توان گفت جزو افسانه هایزیبای ژاپنی محسوب می شود.در ژاپن اعتقاد بر این است که مردم نمی توانندبه خاطر احترام, عشق و دوستی تبدیل به روحزنده شوند. برای این کار آن ها باید بمیرند. آن هابرای عشق و دوستی جانشان را فدا می کنند وتبدیل به روح می شوند. اما وقتی در مورد ارواحزنده حرف می زنید,موضوع می تواند متفاوت باشدگویی آنان توسط اهریمن هدایت شوند.این دو مثال, آشکارترین مثال هایی است کهاز مبحث ارواح زنده در ادبیات ژاپن وجود دارد.داستان گنجی یکی از رمان های ژاپنی نوشته شدهدر آغاز سده 11میلادی است. این داستان نخستینرمانی است که به زبان ژاپنی نوشته شده و گاه از آن به عنوان نخستین رمان جهان یاد می شود.ازاین رمان همچنین تاکنون فیلم های گوناگونی ساختهشده است.به طور کلی این گونه فرض می شود که نوشتن اینرمان به شکل کنونی خود در سال 1021میلادیپایان یافته است. شواهد دیگری نیز وجود داردکه نشان می دهد بیشتر بخش های اینشاثر در سال 1008 وجود داشته است.می تواندر نظر داشت نویسنده ی آن به احتمالزیاد زنی به نام موراساکی شیکیبوبوده است.گنجی گفتار به گفتار و به صورت مرحله ای نوشت شده است. در ایناثر عناصر بسیاری که قالب رمان امروزیرا تشکیل می دهند دیده می شود.از جملهاین عناصر می توان به این موارد اشاره کرد:یکشخصیت اصلی که توسط شخصیت هایفردی زیادی احاطه شده است؛ شخصیتپردازی افراد اصلی داستان, و رویدادهایمشخصی در طی دوران زندگی چهره هایاصلی داستان.داستان گنجی استفاده زیادی از یکپیرنگ(طرح) ویژه نمی کند بلکهبازتابی است از زندگی واقعی وچهره های داستان نسبت به هر چهدر راهشان قرار می گیرد واکنش نشانمی دهند.یکی از جنبه های دشوار این داستانبرای خوانندگان این است که برای بیشترچهره های داستان نامی استفاده نمی شودو بیشتر از رده و نقش آن ها برای اشاره بهآن ها بهره گرفته می شود. این امر به اینخاطر است که در دوره هی آن که این رماندر آن زمان نوشته شده از نام اشخاص دردربار استفاده نمی شد.با توجه به پژوهش های به دست آمدهبرخی آن را اولین رمان جهان,یا اولینرمان روانشناختی جهان نامیده اند. اما هیچ شکی وجود ندارد که این داستان درادامه ی(خر طلایی)اثر آپولیوس و(ساتیریکون)اثرپترونیوس قدیمی ترین رمان بعد از جهان باستاناست.در رابطه با این کتاب و نیز نویسنده ی آندر دایرة المعارف ادبی کاسل معتقد بهکشور بریتانیا و در قسمت مربوط به کلمهرمان- این طور نوشته شده است:(در دوره ایدور از انتظار و از کشوری ناشناخته-ژاپن,حدودسال هزار میلادی شاهکاری بی نقص خلقشد. بانو موراساکی در میان رمان نویسانروانکاوتر از زیگموند فروید و برابر با مارسلپروست و به عقیده ی بسیاری حتی برتر ازاوست. او مسلما سرآمدتر و مستعدتر از جورج مردیس و دیوید هربرت و لاورنس است.معرفی عناصر اثرداستان گنجی از پنجاه و چهار دفترتشکیل شده است. به طور میانگین ازبیش از یک میلیون لغت تشکیل شدهو حدود هشتصد بیت شعر از نوع واکا یاشعر ژاپنی هم در آن به کار رفته است.عنوان دفترهای این مجموعه برگرفته ازنام شخصیت ها یا لغات به کار رفته دراشعار است؛ یوگائو می تواند داستانی مستقلباشد.درباره ی نویسندهآگاهی ما در مورد موراساکی نیز قلیلو اندک است. در دوره ی هی آن ضبطنام بانوان اشراف وهن انگیز بود؛ و فقطضبط نام معشوقگان درباری و شاهدختهامجاز بود. در نتیجه پژوهشگران چیزی جزنام مستعار این نویسنده بانو را نمی دانندو تنها می دانند که نیمه دوم نام مستعاراو, شیکیبو ,لقب پدرش و به نشانه ی مقامپدرش بوده است. نیمه ی اول نام او,موراساکیممکن است از نام بانویی که یکی از شخصیت های محوری کتاب است گرفته شده باشد و یابه خاطر مفهوم آن(رنگ گلی)انتخاب شد باشد.موراساکی شیکیبو,از شاخه ی نظامی خاندانبزرگ فوجیوارا بود که در طول دوره ی هی آنفرمانده بودند,اما در هنگام تولد موراساکیرتبه ی خانوادگی آنها به درجه ی دوم تنزل پیدا کرده بود.ادبیات تطبیقی داستان گنجی و شاهنامهتالیف خانم کازوکو کوساکابهاین کتاب مقایسه ای از دو اثر جاودانه از دوکشور ایران و ژاپن است.آن چه در این کتابآمده:در شاهنامه پهلوانان و زنان و در داستانگنجی امپراطور, اشراف و زنان نقش آفرینیمی کنند.نویسنده ی این اثر با مقایسه ی این دو بهمشترکات بسیاری دست یافته است. درداستان گنجی عشق,مرگ,سرنوشت انسانوصف طبیعت,مذهب و در شاهنامه نیزجنگ و سرنوشت انسان مطرح می شود.خواننده با مطالعه ی این کتاب در قالبداستان های حماسی و عاشقانه با دوفرهنگ غنی از دو کشور کهن آشنامی شود.این کتاب ابتدا خلاصه ای از شاهنامهو نیز خلاصه ای از داستان گنجیآورد شده و سپس به نقد و بررسی ایندو اثر پرداخته شده؛به گونه ای که اینمجموعه هم برای افرادی که دوستدارمطالعه ی داستان هستند و هم برای افرادمحقق و پژوهشگر مورد استفاده قرار گیرد.سعی کوساکابه در این اثر رسیدن به اهدافزیر بوده است:*مقایسه یک عصر و دوره ادبی در دو کشور کهدوره اوج شکوفایی ادبی در آن دو کشور بودهاست.*تحقیق درباره دو نویسنده ارزنده از دو منطقهجهان که در یک زمان می زیسته اند.*ارائه نقدی بر هریک از دو اثر*ترجمه خلاصه ای از گنجی به بهانه خلق این اثر.نتیجه گیرییک: به دلیل علاقه ی پدیدآورنده به ژاپنبه این اثر پرداخته شده است؛ دو: با بررسی این داستان به برآیندی می رسیم کهمی توان ذکر کرد(در داستان های شرقیدل باختن پیش از دیدن دلدار رخ می دهد ,مثلا در شاهنامه تهمینه با شنیدناوصاف رستم شیفته او می شود و یا-در داستان گنجی وقتی شایع می شود تاماکازورادختر زیبایی است به سرعت مردان بدوندیدن,شیفته او می شوند.حتی در مواردیمردان با دیدن خط زنی شیفته او می شوند.)در پایان همان طور که در ایران شاهنامهبا نام رستم برای همگان معنا دارد,در ژاپنگنجی با نام موراساکی نوائی شناختهشده است و کمتر کسی هست که اورا نشناسد.منابع مورد استفادهکافکا در کرانه-هاروکی موراکامی,میناموتوداستان گنجی-موراساکی شیکیبو.-دنیسواشبرن جلد1 ترجمه فارسی: گیل آواییویکی پدیا, داستان گنجی و شاهنامه-کازوکوکوساکابه,نمایشنامه بانو آئویی-یوکیو میشیما .پایانبه امید روزهای روشنمریم.دانشگاه هنر تهران.بهمن 1403مریم عطاییمریم عطاییSun, 09 Feb 2025 19:02:23 +0330