https://virgool.ir/feed/@lian_bمن تنها نویسنده‌یِ داستانِ ناتمامِ خویشمfa2026-11-11 00:38:30https://files.virgool.ir/upload/users/2937419/avatar/3yJnOF.jpghttps://virgool.ir/@lian_bhttps://virgool.ir/@lian_b/مویه-ای-برای-ماندن-hrb1mnujiju2می‌گویند فقر اگر از در وارد شود، عشق از پنجره می‌گریزد.با این‌همه، همیشه گمان کرده‌ام معنای این مثل را درست نفهمیده‌ام.انگار قرار است بگویم همین که جیب مرد خالی شد، زن نیز دل از او می‌کند و می‌رود؟حال آنکه خالی‌شدن جیب، پیش از آنکه دیگری را از آدم بگیرد، خودِ آدم را از خودش می‌گیرد.فقر که می‌آید، خنده کم‌کم از لب مرد می‌افتد.ابروهایش درهم می‌رود و شانه‌هایش زیر بار زندگی خم می‌شود.صبح‌ها پیش از آنکه چشم باز کند، انگار تمام بدهی‌ها و نگرانی‌هایش بیدار شده‌اند.آن‌قدر در تنگنای خودش دست‌وپا می‌زند و دور خودش می‌چرخد که سرانجام، از سر درماندگی، همان کسی را از خود می‌راند که شاید بیش از همه به ماندنش محتاج بوده است.شاید اصل ماجرا همین باشد؛ نه اینکه فقر عشق را از خانه بیرون کند، بلکه اینکه آدمِ درمانده، گاهی آن‌قدر در مصیبت خودش فرو می‌رود که دیگر توان دوست‌داشتن و حتی پذیرفته‌شدن را از دست می‌دهد.محبت برایش شبیه بدهی می‌شود؛ چیزی که باید روزی پس بدهد و خودش خوب می‌داند از عهده‌اش برنمی‌آید.اگر باورش نمی‌کنی، برو معنایش را در فرهنگ‌ها جست‌وجو کن!آدم‌ها برای رنج‌هایشان اسم‌های زیادی ساخته‌اند:ضرب‌المثل، حکایت، شعر، کتاب. شاید چون وقتی آدم نتواند چیزی را تغییر دهد، دست‌کم می‌تواند برایش کلمه‌ای پیدا کند.هرچند برای من، این قصه چندان هم دور نیست.بدبختی آنجاست که فاصله‌ام با آنچه گفتم، چندان زیاد نیست.شاید به همین دلیل است که دیگر نمی‌توانم آدم‌ها را با آنچه درباره‌شان می‌گویند قضاوت کنم.شهر من چیز دیگری به من آموخته است.در میان همین آدم‌های بی‌شمار، دیده‌ام که چه‌بسا مرام زنان از مردان بیشتر باشد؛ زنانی که در روزهای سخت می‌مانند، بی‌آنکه ماندنشان را به رخ کسی بکشند.شاید وفاداری اصلاً به مردبودن یا زن‌بودن ربطی نداشته باشد.بعضی آدم‌ها اهل ماندن‌اند و بعضی نه؟ آریبعضی‌ها تا وقتی زندگی آسان است، کنار آدم می‌مانند و بعضی دیگر درست وقتی همه‌چیز فرو می‌ریزد، تازه معنای ماندن را می‌فهمند.و از ماندن که حرف می‌زنم، نمی‌دانم چرا ذهنم به خدا می‌رسد.در واقع من از خدا می‌ترسم.نمی‌توانم چندان به مهرش دل ببندم شاید چون آدمی که بیش از حد با رنج آشنا شده، باورکردن رحمت برایش دشوارتر از باورکردن کیفر است.من تنها به کیفرش ایمان دارم.ایمان، دست‌کم برای من، گاهی نه باور به آغوش خدا، که پذیرفتن قهر اوست؛ با سری افکنده و دلی که دیگر توان پرسیدن ندارد.می‌شود به دوزخ ایمان داشت و به بهشت نه؟می‌شود مجازات را باور کرد، بی‌آنکه توان دل‌سپردن به رحمت را داشته باشی؟با این همه، از میان تمام این ترس‌ها و تردیدها، یک جمله برایم باقی مانده است: «این نیز بگذرد.»نمی‌دانم چرا اما در دوزخ آدمیان، این تنها حقیقتی است که به آن رسیده‌ام.فقر می‌گذرد، شکست می‌گذرد، تنهایی می‌گذرد حتی آدم‌هایی که زمانی خیال می‌کردیم نبودنشان پایان دنیاست، روزی تبدیل می‌شوند به چند تصویر محو، چند صدای دور و چند خاطره که گاهی بی‌اجازه از گوشه ذهنمان عبور می‌کنند.شاید زندگی همین باشد؛ رنجی که می‌آید، می‌ماند، آدم را از شکل پیشینش درمی‌آورد و بعد، بالاخره، می‌گذرد.یک چیز هست که هنوز نمی‌دانم چگونه باید از آن گذشت.دوست داشته شدن.وقتی کسی را دوست داری، هنوز چیزی از اختیار دست خودت است؛ می‌توانی پنهانش کنی، می‌توانی انکارش کنی حتی می‌توانی روزی از او دور شوی و وانمود کنی هیچ اتفاقی نیفتاده است اما وقتی کسی تو را دوست دارد، دیگر مسئله فرق می‌کند.ناگهان مجبور می‌شوی خودت را از چشم دیگری ببینی.مجبور می‌شوی قبول کنی که برای کسی اهمیت داری؛ که نبودنت ممکن است جایی را خالی کند که شاید کسی واقعاً منتظر برگشتنت باشد.برای بعضی آدم‌ها، همین از هر چیزی ترسناک‌تر است.به قول یکی از نویسندگان مورد علاقه وی دازای اوسامو:«دوست داشته شدن چه سخت است.»شاید تمام این حرف‌ها در نهایت به همین یک جمله برگردد.شاید فقر، عشق را از آدم نمی‌گیرد؛ ترس از دوست داشته نشدن یا حتی ترس از دوست داشته شدن است که آدم را از عشق دور می‌کند.نمی‌دانم...شاید من هم مثل بسیاری از آدم‌ها، سال‌هاست دارم برای چیزی جواب پیدا می‌کنم که اصلاً سؤالش را درست نفهمیده‌ام اما عزیزانم این را می‌خواهم از شما بپرسم:شما کدام را سخت‌تر می‌دانید؛ دوست داشتن یا دوست داشته شدن؟آیا اگر کسی در سخت‌ترین روزهای زندگی‌تان کنارتان بماند، هنوز می‌توانید به عشقش اعتماد کنید؟ یا فقر و شکست، حتی اگر آدم‌ها را از شما نگیرد، چیزی در نگاهتان به عشق تغییر می‌دهد؟شاید این بار جواب شما، از تمام چیزهایی که من نوشته‌ام مهم‌تر باشد...𝐿𝒾𝒶𝓃𝐿𝒾𝒶𝓃Wed, 23 Sep 2026 10:33:24 +0330https://virgool.ir/@lian_b/سودای-رهایی-nruqrh0ajquiنمی‌دانم پدر و مادر را چه حاجت است که فرزند خویش را از همان نخستین روزهای زندگی، چون جوجه‌ای بی‌پناه در آشیانه‌ای تاریک نگاه دارند؛ گویی جهان بیرون سراسر دیوی‌ست گرسنه که دهان باز کرده تا او را ببلعد!تو را در حصار محبت می‌پیچند، چنان محکم که بعدها نمی‌فهمی این آغوش، پناه بوده است یا نخستین حلقه‌ی زنجیر!خانه، در آغاز، گرم است.بوی نان می‌دهد، بوی لباس‌های شسته، بوی خواب و کودکی.دیوارهایش برایت آشناست و صدای قدم‌های اهل خانه را از صد قدمی می‌شناسی اما سال‌ها که می‌گذرد، همان دیوارها آهسته‌آهسته نزدیک‌تر می‌شوند؛ سقف پایین می‌آید، پنجره کوچک‌تر می‌شود و هوا، بی‌آنکه کسی متوجه باشد، مزه‌ی ماندگی می‌گیرد.خانه دیگر خانه نیست بلکه دخمه‌ای‌ست که پنجره دارد.و شاید بدترین زندان‌ها همان زندان‌هایی باشند که پنجره دارند؛ زیرا زندانی هر روز آسمان را می‌بیند و می‌داند که آزادی، تنها چند وجب آن‌سوتر نفس می‌کشد.تو را مثل جوجه‌ای کوچک زیر بال خود می‌گیرند اما فراموش می‌کنند که جوجه برای همیشه جوجه نمی‌ماند.روزی استخوان‌هایش سخت می‌شود، پر درمی‌آورد و چشمش به آسمان می‌افتد آن روز، اگر از لانه بیرون نیاید، چیزی در وجودش خواهد مرد. اما درست همان هنگام که نخستین پرهای بالَت می‌روید، دست‌هایی که نامشان «محبت» است، به سراغت می‌آیند.یک پر را می‌کنند و بعد دیگری را...و هر بار با لبخندی می‌گویند:«برای خودت بهتره»و تو نمی‌فهمی چگونه ممکن است چیزی که برای تو بهتر است، این‌همه درد داشته باشد.هر بار که خواستی دورتر بروی، رشته‌ای از ترس به پایت بستند.هر بار که خواستی انتخاب کنی، سایه‌ای از سرزنش روی شانه‌ات نشست.هر بار که خواستی بگویی «این زندگی منه!»، صدایی قدیمی درون سرت گفت: «تو نمی‌فهمی.»و این جمله شاید یکی از خطرناک‌ترین جمله‌هایی باشد که می‌توان به یک انسان گفت زیرا اگر آن را به اندازه‌ی کافی تکرار کنند، سرانجام آدم به فهم خویش شک می‌کند.به چشم‌های خودش!به عقل خودش!به قلب خودش!حتی به رنج خودش!سال‌ها گذشت و تو به جای آنکه بال‌زدن بیاموزی، چگونه زمین نخوردن را آموختی.به جای آنکه راه رفتن را یاد بگیری، چگونه اجازه گرفتن را یاد گرفتی.به جای آنکه خودت را بشناسی، آموختی دیگران از تو چه می‌خواهند.و این‌گونه بود که کودکی‌ات آرام‌آرام دفن شد؛ بی‌آنکه تابوتی داشته باشد.هیچ‌کس برایش مجلس ختم نگرفت یا هیچ‌کس لباس سیاه نپوشید یا هیچ‌کس حتی نفهمید که کودکی درون تو مرده است.فقط یک روز دیدی دیگر از چیزهایی که زمانی دوست داشتی، خوشحال نمی‌شوی.خنده‌ات بی‌صدا و شوقت کم‌رنگ شده بود و شب‌ها، پیش از خواب، مدت‌ها به سقف خیره می‌ماندی؛ به لکه‌ی کوچکی روی گچ که هر شب شکل تازه‌ای پیدا می‌کرد.گاهی خیال می‌کردی آن لکه، نقشه‌ی راه فرار است؟گاهی شبیه پرنده‌ای بود با بال‌های گشوده.و گاهی شبیه قبری که از بالا نگاهش می‌کنی.شاید آدم وقتی بیش از اندازه در یک اتاق بماند، اشیای بی‌جان هم شروع می‌کنند به حرف زدن...؟ساعت دیواری به تو می‌گفت: «هنوز که اینجایی.»آینه می‌گفت: «این که تو نیستی.»پنجره می‌گفت: «بیرون رو نگاه کن.»و در، با سکوت سنگین خودش، می‌گفت: «جرئت کن.»اما تو جرئت نمی‌کردی زیرا بیرون، ناشناخته بود و آدمی که سال‌ها به قفس خو گرفته، از آزادی بیش از زندان می‌ترسد.روزی سرانجام بزرگ شدی.آن‌قدر بزرگ که دیگر نمی‌شد تو را کودک خطاب کرد اما درونت هنوز همان کودک نحیفی بود که پشت در ایستاده بود و منتظر اجازه می‌ماند.دلت خواست بروی و فرار کنی حتی اگر به جهنم!فقط جایی باشد که صدای نفس کشیدنت از صدای دیگران بلندتر باشد.در را گشودی اما البته که جهان به استقبالت نیامد.هیچ فرشته‌ای از آسمان پایین نیامد.هیچ دستی برای گرفتن دستت دراز نشد.فقط باد سردی آمد و از میان لباس‌هایت گذشت.آن‌وقت فهمیدی که بیرون از خانه، جهان هیچ بدهی‌ای به تو ندارد.دنیا نمی‌دانست تو چه کشیده‌ای.نمی‌دانست چند سال بال‌هایت را بریده‌اند.نمی‌دانست شب‌ها چه‌قدر به سقف خیره مانده‌ای.دنیا فقط می‌پرسید: «چه بلدی؟»و تو پاسخی نداشتی تو فقط بلد بودی دوام بیاوری.و دوام آوردن، در جهانی که از تو زندگی می‌خواهد، مهارتی بسیار ناچیز است.آن‌جا بود که برای نخستین بار از خودت متنفر شدی.از اینکه چرا زودتر نرفتی.چرا چراهای زیادی پرسیدی و چراهای لازم را نپرسیدی.چرا اجازه دادی دیگران آن‌قدر درونت خانه کنند که وقتی تنها شدی، صدای آنان هنوز از صدای خودت بلندتر باشد.اما حقیقت تلخ‌تر از این حرف‌ها بود:تو مقصر نبودى!پرنده‌ای که از بدو تولد در قفس نگه داشته شده، چگونه باید پرواز را بلد باشد؟کسی که هر بار خواسته قدمی بردارد، زمین را زیر پایش کشیده‌اند، چگونه باید به پاهای خودش اعتماد کند؟کسی که تمام عمر به او گفته‌اند «ما بهتر می‌دانیم»، چگونه ناگهان باید بداند خودش چه می‌خواهد؟و این‌گونه بود که فهمیدی بعضی زخم‌ها جای بریدگی ندارند.فقط سال‌ها بعد، یک شب، وقتی همه خوابیده‌اند، از درون دهان باز می‌کنند و تو را می‌بلعند!شاید به همین دلیل است که بعضی آدم‌ها در ظاهر سالم‌اند اما درونشان شبی بی‌پایان جریان دارد.راه می‌روند.کار می‌کنند.لبخند می‌زنند.با دیگران حرف می‌زنند.حتی گاهی عاشق می‌شوند!اما جایی در اعماقشان، اتاقی هست که هیچ‌کس اجازه‌ی ورود به آن را ندارد؛ اتاقی با دیوارهای نم‌کشیده، پنجره‌ای زنگ‌زده و کودکی نشسته در گوشه‌ی آن که هنوز منتظر است کسی بیاید و بگوید: «می‌توانی بروی.»اما هیچ‌کس نمی‌آید اینکه سال‌ها منتظر نجات‌دهنده می‌مانی، غافل از اینکه نجات‌دهنده‌ای وجود ندارد.باید خودت در را باز کنی حتی اگر دستت بلرزد حتی اگر پشت در، تاریکی باشد حتی اگر ندانی قدم بعدی کجاست حتی اگر بعد از باز کردن در، بفهمی که دیگر هیچ خانه‌ای برای بازگشت نداری.زیرا بعضی خانه‌ها اگرچه درِ ورودی دارند، درِ خروجی ندارند.و بعضی خانواده‌ها چنان ریشه‌های خود را در گوشت فرو برده‌اند که جدا شدن از آنان شبیه بیرون کشیدن استخوان از تن است اما گاهی باید زخمی شد تا از پوسیدن نجات پیدا کرد.آری، گاهی والدین سمی‌ترین آدم‌هایی هستند که انسان در زندگی خود می‌بیند؛ نه از آن رو که الزاماً بدخواه‌اند، بلکه از آن رو که ترس‌های خود را به نام عشق بر گردن فرزند می‌اندازند.ترس خود را به تو می‌دهند و نامش را «تجربه» می‌گذارند.عقده‌های خود را به تو می‌دهند و نامش را «مصلحت» می‌گذارند.آرزوهای نافرجام خود را بر دوش تو می‌گذارند و نامش را «آینده‌ی تو» می‌گذارند.و اگر روزی خواستی خودت باشی، چنان به تو نگاه می‌کنند که گویی به آنان خیانت کرده‌ای.چه مضحک و چه هولناک!فرزندی که تمام عمرش را صرف راضی کردن آنان کرده، روزی باید برای نجات خویش، از آنان دل بکند.شاید تا آخر عمر بگویند:«ما هرچه کردیم برای خیر و صلاحش بود.»و این جمله، شاید آخرین میخ بر تابوت کودکی باشد که هرگز فرصت زندگی کردن پیدا نکرد.من گمان می‌کنم بعضی آدم‌ها نمی‌میرند؛ فقط آهسته‌آهسته از زندگی حذف می‌شوند.صبح از خواب بیدار می‌شوند، صورتشان را می‌شویند، لباس می‌پوشند و به میان مردم می‌روند اما چیزی درونشان سال‌هاست مرده است و بوی جسدش را فقط خودشان حس می‌کنند.شاید این همان سودا باشد؛ همان تیرگیِ بی‌نامی که در گوشه‌ای از جان می‌نشیند و هرچه بیشتر با آن بجنگی، بیشتر ریشه می‌دواند.مثل کپک در دیوار نم‌زده.مثل دود در اتاق بسته.مثل شب در چشم مرده.و تو سرانجام می‌فهمی که آزادی، برخلاف آنچه در کتاب‌ها نوشته‌اند، همیشه زیبا نیست!گاهی آزادی یعنی شب را تنها در اتاقی سرد بگذرانی و برای نخستین بار هیچ‌کس نباشد که به تو بگوید چه باید بکنی.گاهی آزادی یعنی گرسنگی.یعنی شکست.یعنی ترس.یعنی ایستادن وسط خیابانی غریبه، با جیب‌های خالی و قلبی که هنوز از صدای گذشته می‌لرزد.اما دست‌کم ؟ آن ترس، مال خودت است!آن شکست، مال خودت است!آن زندگی، مال خودت است!و شاید انسان پس از سال‌ها اسارت، دیگر به آسمان احتیاج نداشته باشد.شاید فقط به تکه‌ای زمین احتیاج داشته باشد که بتواند روی آن، بدون اجازه‌ی کسی، بایستد.𝐿𝒾𝒶𝓃𝐿𝒾𝒶𝓃Thu, 03 Sep 2026 09:17:11 +0330https://virgool.ir/@lian_b/آرامشِ-مسموم-fuu3ggpvygfkمدتی بود که صبح‌ها دیگر برای من معنای آغاز نداشتند.روشنایی، بی‌آنکه دعوت شده باشد، از لای پرده‌ی چرک‌مرده به اتاق می‌خزید و روی دیوار می‌پاشید؛ نوری زرد و نحیف که بیشتر به ترشحات یک بیماری مزمن تا مژده‌ی روزی تازه می‌مانست.با این حال، ساعت همچنان وظیفه‌ی مقدس خود را انجام می‌داد و عقربه‌هایش را با سماجتی نفرت‌انگیز جلو می‌راند؛ گویی در میان این همه تباهی، تنها چیزی که هنوز به آن ایمان داشت، گذشتن زمان بود.من ساعت‌ها در همان اتاق می‌ماندم و به هیچ نگاه می‌کردم.نه آن «هیچ» فلسفی و باشکوهی که آدم‌های اهل کتاب درباره‌اش سخنرانی می‌کنند؛ هیچِ کوچک، مبتذل و روزمره‌ای که از ته فنجان سردشده‌ی چای بالا می‌آمد، در چین پرده می‌نشست و روی کاغذهای مچاله‌شده‌ی میز پخش می‌شد.هیچ، همین بود؛ چیزی که نه آن‌قدر بزرگ بود که بتوان از آن ترسید و نه آن‌قدر کوچک که بتوان نادیده‌اش گرفت.روزها در آن اتاق مانند جنازه‌هایی بی‌نام از کنارم عبور می‌کردند.صبح، ظهر و عصر تنها نام‌های متفاوت یک سکوت واحد بودند.گاهی برای آن‌که وانمود کنم هنوز با جهان رابطه‌ای دارم، دفترها را پیش رویم می‌گذاشتم و به مشق‌های بیست‌وشش شاگرد نگاه می‌کردم.بیست‌وشش دفتر، بیست‌وشش دست‌خط لرزان و بیست‌وشش آینده‌ی کوچک که با اعتماد کودکانه‌ای مشق‌هایشان را نوشته بودند؛ گویی نوشتن چند جمله‌ی درست می‌تواند آن‌ها را از گزند آینده محفوظ بدارد.غلط‌هایشان را خط می‌زدم و کنارشان نشانه می‌گذاشتم اما هرچه بیشتر می‌خواندم، کمتر می‌فهمیدم کدام‌یک از ما نیاز به اصلاح دارد.بعضی روزها واژه‌ها از معنای خود تهی می‌شدند.کلمه‌ای را چند بار می‌خواندم تا سرانجام به نظرم می‌رسید صدای بی‌معنایی است که سال‌هاست بشر از سر عادت تکرار می‌کند.شاید زبان نیز، مانند آدم‌ها، پس از مدتی فرسوده می‌شود و تنها پوسته‌ای از آن باقی می‌ماند. کلمه‌ها می‌مانند اما چیزی برای گفتن ندارند.در اتاق بوی دود مانده بود؛ بوی تلخ و سنگینی که به پرده‌ها و لباس‌ها چسبیده بود و با هر نفس، اندکی بیشتر در سینه فرو می‌رفت.گاهی پنجره را باز می‌کردم تا هوای تازه وارد شود اما بیرون نیز چیزی جز همان آلودگی همیشگی انتظارم را نمی‌کشید.خیابان پر بود از آدم‌هایی که با شتاب راه می‌رفتند؛ آدم‌هایی که مقصد داشتند، قرار داشتند، شکایت داشتند، امید داشتند و حتی برای بدبختی خود برنامه‌ی منظمی ترتیب داده بودند.دیدنشان برایم مضحک بود!همه چنان جدی زندگی می‌کردند که گویی کسی در پایان روز قرار است صورت‌حساب این همه تقلا را پرداخت کند!گاهی از خودم می‌پرسیدم این آدم‌ها برای چه این‌قدر عجله دارند؟بعد به نظرم رسید شاید تنها تفاوت من با آن‌ها همین باشد:آن‌ها هنوز می خواهند جایی برای رسیدن داشته باشند.شب که می‌رسید، اتاق شکل دیگری پیدا می‌کرد.تاریکی از گوشه‌ها بالا می‌آمد و اشیا را در خود می‌بلعید.میز، صندلی، کتاب‌ها و حتی دست‌های خودم، در آن تاریکی هویتشان را از دست می‌دادند.سقف لکه‌ای داشت که مدت‌ها بود هر شب به آن نگاه می‌کردم.لکه آرام‌آرام گسترش می‌یافت؛ یا شاید چشم‌های من خراب شده بود؟ تفاوت چندانی نداشت.در جهانی که هیچ چیز قطعیت ندارد، حتی پوسیدگی هم می‌تواند خیال باشد.دو چشم سرخ خودم را در آینه می‌دیدم و همیشه این احساس به سراغم می‌آمد که غریبه در آن سوی شیشه ایستاده است.نحیف و خاموش که با نوعی کینه‌ی فروخورده نگاهم می‌کند، انگار من چیزی از او دزدیده‌ام!شاید هم برعکس بود شاید او تمام چیزی بود که از من باقی مانده بود و من بی‌خبر، سال‌ها از او دزدی کرده بودم.یک شب به تصویرم گفتم: «خسته‌ای؟»تصویر چیزی نگفت.البته انتظار دیگری هم نمی‌رفت.آدم اگر از آینه جواب بگیرد، دیگر باید نگران چیزهای جدی‌تری باشد!خواب‌ها تنها بخش قابل تحمل روز بودند و همین، مضحک‌ترین قسمت ماجرا بود.در خواب، جهان ناگهان دارای نظم می‌شد.خیابان‌ها به جایی می‌رسیدند، آدم‌ها یکدیگر را می‌شناختند و صبح واقعاً آغاز چیزی بود حتی خودم را می‌دیدم که می‌خندم!هر بار که آن شادیِ نامأنوس را می‌دیدم، هراسان از خواب می‌پریدم؛ با قلبی کوبنده و پیشانی‌ای خیس، چنان‌که گویی کسی مرا از لبه‌ی پرتگاهی عقب کشیده باشد.مدت‌ها نفهمیدم چرا از خواب‌های زیبا می‌ترسم.بعدها دریافتم که کابوس، دست‌کم صادق است؛ از همان آغاز به تو می‌فهماند که آمده تا عذابت دهد اما رؤیای زیبا فریبکار است.چیزی را به تو نشان می‌دهد که شاید هرگز به دست نیاوری و بعد، درست هنگامی که باورش کردی، آن را از تو می‌گیرد و تو را با همان اتاق، همان دیوار و همان ساعت تنها می‌گذارد.شاید آدم از امید بیشتر از ناامیدی می‌ترسد چون ناامیدی چیزی از تو نمی‌خواهد اما امید برای هر لحظه‌ی دروغینی که به تو بخشیده، بهره‌ای سنگین طلب می‌کند.یک روز دفتر را باز کردم و در میان آخرین صفحه‌ی سفید، مدت زیادی به کاغذ خیره ماندم.نمی‌دانستم چه بنویسم سرانجام با مداد نوشتم: «امروز هم هیچ اتفاقی نیفتاد.»مدتی به جمله نگاه کردم.بعد خنده‌ام گرفت.دروغ بود!اتفاق افتاده بود؛ یک روز دیگر سپری شده بود، یک مشت ثانیه‌ی دیگر از عمرم کنده شده بود، چند تار موی دیگر سفید شده بود، چشم‌هایم اندکی بیشتر فرو رفته بودند و چیزی درونم، که زمانی نمی‌دانستم چیست، حالا به‌وضوح کمتر شده بود.جمله را خط زدم و نوشتم:«امروز، یک روز دیگر از من کم شد.»این بار دلم برای خودم سوخت.نه از آن دلسوزی‌های پاک و انسانی؛ از آن ترحم کثیف و حقیری که آدم نسبت به حشره‌ای نیمه‌جان دارد و پیش از آن‌که زیر کفشش لهش کند، لحظه‌ای مکث می‌کند!دفتر را که بستم شب از پشت پنجره بالا می‌آمد و ساعت همچنان حرکت می‌کرد.به عقربه‌ها نگاه کردم و ناگهان احساس کردم تمام این سال‌ها اشتباه فهمیده‌ام؛ ساعت برای اندازه‌گیری زمان ساخته نشده بود.ساعت برای یادآوری این ساخته شده بود که چیزی دارد از دست می‌رود و هیچ‌کس نمی‌تواند جلوی آن را بگیرد.آن شب خواب دیدم کسی در می‌زند.صدای در آن‌قدر واقعی بود که از جا پریدم.مدتی در تاریکی نشستم و گوش دادم.دوباره در زدند.برای نخستین بار پس از مدت‌ها، چیزی شبیه شوق در من جنبید از جا برخاستم، به سوی در رفتم و دستم را روی دستگیره گذاشتم اما پیش از آن‌که در را باز کنم، فهمیدم کسی پشت در نیست.صدا از داخل اتاق می‌آمد.از پشت سرم.برگشتم و هیچ‌کس نبود.فقط ساعت روی دیوار بود و عقربه‌هایی که بی‌رحمانه جلو می‌رفتند.من منتظر کسی نبودم.منتظر اتفاقی نبودم.منتظر زندگی هم نبودم.فقط منتظر بودم این روز تمام شود.و روز، با همان خونسردی کثیف همیشگی، تمام شد.روز بعد هم آغاز شد.𝐿𝒾𝒶𝓃𝐿𝒾𝒶𝓃Sun, 30 Aug 2026 21:10:41 +0330https://virgool.ir/@lian_b/آن-سوی-خط-loj0jqz0e5opروزی که برای چندمین بار می گفت می‌خواهد از بیمارستان مرخص شود، پشت به پنجره ایستاده بودم و به حیاط کوچک بیمارستان نگاه می‌کردم.چند روزی بود که همان بحث داشتیم؛ او حالش خوب شده و ماندن در بیمارستان فقط خرج روی دستمان می‌گذارد، من می‌گفتم تا وقتی دکتر اجازه نداده، جایی نمی‌رود.ختم کلام و آخر سر هم مثل همیشه کارمان به لجاجت می‌کشید.گفت: «من که نمی‌فهمم چرا باید اینجا بمانم حالم خوبه.»گفتم: «اگر خوب بودی، دکتر نمی‌گفت بستری بمونی.»بهم غر زد انگار من عقل نداشتم : «دکتر پول می‌گیره که همین‌ها رو بگه.»برگشتم و نگاهش کردم با همان صورت خسته و اخمو روی تخت نشسته بود و موهایش پشت گوشش می‌زد.چند تار موی سفید میان موهایش پیدا بود و کنار چشم‌هایش چین‌های باریکی افتاده بود.سال‌ها پیش، وقتی تازه ازدواج کرده بودیم، صورتش صاف‌تر بود اما حالا هر بار که اخم می‌کرد، آن چین‌ها عمیق‌تر می‌شدند.خودش از آنها بدش می‌آمد و هر وقت جلوی آینه می‌ایستاد، می‌گفت: «ببین، از دستت پیر شدم.»من هم همیشه برای اینکه ناراحت نشود جواب می‌دادم: «از اول هم پیر بودی!»و او عصبانی می‌شد و چیزی به طرفم پرت می‌کرد کم کم توی جاخالی دادن شون یک پا استاد بودم .هیچ‌وقت نفهمید که من آن چین‌ها را دوست داشتم؛ نه از روی دلسوزی، بلکه چون هر کدامشان بخشی از سال‌هایی بود که با هم گذرانده بودیم.من صورت جوانش را هم دوست داشتم اما آن صورت را خیلی‌های دیگر هم دیده بودند؛ این چین‌ها را من با او زندگی کرده بودم.پزشک‌ها گفته بودند تومور دارد و باید عمل شود.من معنی همه‌ی حرف ها را درست نمی‌فهمیدم اما از مکث‌ها و از نگاه‌هایی که میان خودشان رد و بدل می‌کردند، می‌فهمیدم اوضاع آن‌قدرها هم ساده نیست.ما زندگی پررونقی نداشتیم؛ یک مزرعه‌ی کوچک داشتیم، شش گوسفند و یک گاو.دخترمان تازه وارد دانشگاه شده بود و پسرمان هنوز دبیرستان می‌رفت همین دارایی اندک، تمام پشتوانه‌ی زندگی‌مان بود.زنم همیشه بیشتر از من نگران همین چیزها بود.اگر باران دیر می‌آمد، نگران زمین می‌شد.اگر یکی از گوسفندها مریض می‌شد، شب خوابش نمی‌برد و اگر بچه‌ها دیر به خانه می‌رسیدند، تا صدای باز شدن در را نمی‌شنید، آرام نمی‌گرفت.من معمولاً می‌گفتم: «این‌قدر خودت رو اذیت نکن زن!» اما خوب می‌دانستم اگر یک روز آن صداها نباشد، خانه چقدر ساکت خواهد شد.هزینه‌ی عمل بیشتر از چیزی بود که داشتیم بهش چیزی نگفتم.اول گاو را فروختم و بعد گوسفندها را وقتی پول گرفتم، مدتی همان‌جا ایستادم و به دست‌هایم نگاه کردم.فکر کردم فردا که به خانه برگردیم، زنم می‌پرسد گاو کجاست و من چه جوابی خواهم داد اما آن روز برای فردا وقت نداشتم.فعلاً باید او زنده می‌ماند؛ باقی چیزها را می‌شد بعداً درست کرد.شب‌ها برای اینکه بچه‌ها نگران نشوند و مهم‌تر از آن، برای اینکه زنم خیال کند هنوز همه‌چیز سر جای خودش است، به راهروی بیمارستان می‌رفتم.آنجا یک تلفن همگانی بود من که کارت تلفن نداشتم اما گوشی را برمی‌داشتم و با صدای بلند حرف می‌زدم؛ آن‌قدر بلند که صدایم از پشت در اتاق هم شنیده شود.می‌گفتم: «گاو و گوسفندها رو بردید چرا؟ وقتی از خونه بیرون می‌رید، در رو ببندید. پسر، درست رو بخون. خواهرت هم حواسش به درسش باشه. نگران ما نباشید، حال مادرتون داره بهتر می‌شه. دکتر گفته به‌زودی برمی‌گردیم.»بعد چند لحظه ساکت می‌شدم، انگار کسی آن طرف خط جوابم داده باشد، و دوباره می‌گفتم: «آره، آره، خودم بهش میگم.»هیچ‌کس آن طرف خط نبود.فقط نمی‌خواستم زنم بفهمد دیگر گاوی در کار نیست و گوسفندها را هم فروخته‌ام.نمی‌خواستم در آن تخت سفید، به جای فکر کردن به خودش، نگران آینده‌ی بچه‌ها شود.اگر قرار بود یکی از ما نگران باشد، ترجیح می‌دادم آن یک نفر من باشم.روز عمل، وقتی پرستارها آمدند تا او را ببرند، دستم که گرفت دستش سرد بود و برای چند لحظه محکم به من نگاه کرد.گفت: «اگر برنگشتم، مواظب بچه‌ها باش.»گفتم: «این حرف‌ها چیه؟»گفت: «جدی میگم.»گفتم: «تو همیشه قبل از هر کاری چندتا فکر بد می‌کنی برو عملت رو بکن زن.»لبخند کم‌رنگی زد و گفت: «اگر برگشتم، باز می‌خوای سر مرخص شدنم باهام دعوا کنی؟»«تو برگرد، هر روز دعوا می‌کنم.»خندید اما چشم‌هایش خیس شد من صورتش نگاه کردم و دوباره دلم می‌خواست همان‌جا بگویم که چقدر دوستش دارم اما هیچ‌وقت بلد نبودم چیزهایی را که واقعاً اهمیت دارند، به زبان بیاورم.: «برو و بیا بچه‌ها منتظرن.»ده ساعت بعد منتظر ماندم سیگارها یکی پس از دیگری در زیرسیگاری خاموش شدند و هر بار که در اتاق عمل باز می‌شد، سرم بلند می‌کردم.وقتی پزشک بالاخره گفت عمل موفقیت‌آمیز بوده، چند لحظه چیزی نگفتم فقط سرم را پایین انداختم و نفس کشیدم؛ نفسی که انگار از چند ساعت قبل حبس کرده بودم!آن شب به خانه زنگ نزدم کنار تختش نشستم و تا صبح نگاهش کردم.صورتش بی‌حرکت بود و هنوز بیهوش بود چند تار مویش روی بالش افتاده بود دستم را جلو بردم تا موها را کنار بزنم اما منصرف شدم که عجیب بود؛ سال‌ها کنار این زن زندگی کرده بودم، با او دعوا کرده بودم، خندیده بودم، بچه بزرگ کرده بودم اما آن شب از لمس کردن صورتش می‌ترسیدم.انگار اگر دستم روی گونه‌اش بگذارم تازه باور می‌کنم که ممکن بود او را از دست بدهم.صبح که چشم باز کرد، نخستین چیزی که گفت این بود: «کی می‌تونم برم خونه؟»بهش چشم غره رفتم: «هنوز هیچ جا نمیری.»«تو همیشه وقتی می‌ترسی، عصبانی میشی!»چیزی نگفتم که با حرص لبخند زد و گفت: «دیدی گفتم؟»آهی کشیدم : «چقدر حرف میزنی مثلا تازه عمل کردی!»گفت: «باز شروع کردی.»«تو شروع کردی!»پرستار از آن طرف اتاق نگاه‌مان کرد و خندید من و زنم هم چند لحظه ای ساکت شدیم اما چند دقیقه بعد دوباره بر سر چیز دیگری بحث کردیم‌.خب همین بود زندگی ما؛ اگر کسی از بیرون نگاه می‌کرد، شاید فکر می‌کرد دو آدم خسته از هم هستند اما من می‌دانستم دعواهای ما بیشتر از سکوت آدم‌هایی که دیگر چیزی برای گفتن به هم ندارند، به زندگی شبیه است.چند روز بعد، وقتی حالش بهتر شد، دوباره شب‌ها به همان تلفن می‌رفتم.یک شب، دختری که در راهرو قدم می‌زد، چند لحظه نگاهم کرد و بعد به تلفن خیره شد.وقتی مکالمه‌ام تمام شد، نزدیک آمد و گفت: «شما واقعاً با کسی حرف می‌زنید؟»نگاهش کردم و چیزی نگفتم جوان بود خامی از سر و صورتش می بارید بعد چشمم به تلفن افتاد و آرام گفتم: «کارت نداره.»پرسید: «پس هر شب با کی حرف می‌زنید؟»«با بچه‌ها دیگه»گیج سرش را کج کرد: «ولی تلفن که کار نمی‌کنه.»«می‌دونم.»بعد کمی مکث کردم و گفتم: «زنم صدای منو می‌شنوه فکر می‌کنه با بچه‌ها حرف می‌زنم همین براش کافیه.»دختر چیزی نگفت انگار توی بهت رفته بود من هم دیگر چیزی نگفتم و وققتی به اتاق برگشتم، بیدار بود به من نگاه کرد و گفت: «باز رفتی پای تلفن؟»گفتم: «آره.»چند لحظه نگاهم کرد، بعد دستش را به صورتم زد البته که دردی نداشت و گفت: «تو خیلی بد دروغ میگی.»دستش را کنار زدم و گفتم: «تو هم خیلی فضولی!»وقتی خندید، آن چین‌های ریز کنار چشمش دوباره پیدا شدند من فقط نگاهش کردم .هر خط، یک سال از زندگی ما بود؛ سال‌هایی که با نداری گذشت، با بیماری بچه‌ها، با دعواهای بی‌دلیل، با آشتی‌های بی‌صدا، با صبح‌هایی که او برایم چای می‌ریخت و شب‌هایی که تا دیر وقت منتظرم می‌ماند.من نمی‌خواستم زمان به عقب برگردد و نمی‌خواستم دوباره آن زن جوانی را داشته باشم که روز اول دیده بودم.من همین زنی را می‌خواستم که حالا روبه‌رویم نشسته بود؛ با موهای سفید، دست‌های خسته به گلی که امروز اورده بودم کنار پنجره جا خوش کرده بود نگاه می کرد.می‌خواستم سال‌های بیشتری به صورتش اضافه شود.می‌خواستم یک روز آن‌قدر پیر شویم که دیگر دعواهایمان بر سر چیزهای کوچک هم خنده‌دار به نظر برسد.می‌خواستم دوباره به من بگوید جوراب‌هایم را روی زمین نگذارم، داروهایم را فراموش نکنم و دیر به خانه برنگردم.می‌خواستم من هم مثل همیشه غر بزنم و بگویم «تو زیادی وراجی میکنی» در حالی که خوب می‌دانم اگر روزی خانه ساکت شود، همان غر زدن‌ها را با تمام وجودم آرزو خواهم کرد.آن شب پیش از خواب، دستش گرفتم مشکوک نگاهم کرد«چیه؟»«هیچی.»«پس ولم کن.»ولش که نکردن اخم کرد اما دستش را پس نکشید.در تاریکی، برای نخستین بار فهمیدم شاید تمام چیزی که در این سال‌ها نتوانسته‌ام به او بگویم، در همین «نه» کوتاه جا شده باشد.نه، نمی‌خواهم رهایت کنم.نه، نمی‌خواهم جوان‌تر شوی.نه، نمی‌خواهم گذشته برگردد.من فقط می‌خواهم بمانم و ببینم این زندگی بیشتر می‌شود.می‌خواهم هر سال، خط تازه‌ای کنار چشم‌هایت بنشیند و من هنوز آنجا باشم که ببینمش.و اگر یک روز از من بپرسی چرا هنوز بعد از این همه سال دوستت دارم، احتمالاً باز هم مثل همیشه شانه بالا می‌اندازم و می‌گویم:«نمی‌دونم دیگه بیخ ریشم چسبیدی»چون بعضی دوست داشتن‌ها را نمی‌شود توضیح داد.آدم فقط یک روز به خودش می‌آید و می‌بیند تمام دارایی‌اش فروخته اما هنوز خیال می‌کند ثروتمندترین آدم دنیاست؛ چون کسی در اتاق کناری نفس می‌کشد و هر از گاهی، در خواب، زیر لب غر می‌زند.✧ ✩ ✪ ✫ ✬ ✭ ✮✧ ✩ ✪ ✫ ✬ ✭ ✮✧ ✩ ✪ ✫ ✬ ✭ ✮این داستان کوتاه را در پاسخ به چالش یکی از نویسندگان عزیز، «قوی سیاه»، نوشتم و خوشحالم که فرصتی شد تا در آن شرکت کنم.از آنجا که خودم همان دخترکِ خام و ناآزموده‌ی داستان بودم، ترجیح دادم به جای ساختن روایتی از جنس خیال، سراغ خاطره‌ای بروم که ریشه در واقعیت دارد؛ روایتی که شاید ساده به نظر برسد اما برای من بخشی از زیسته‌ای است که هنوز ردّ آن در ذهنم باقی مانده است.و من فقط می‌خواهم آن صدا را سال‌های بیشتری بشنوم.𝐿𝒾𝒶𝓃𝐿𝒾𝒶𝓃Sat, 22 Aug 2026 15:33:12 +0330https://virgool.ir/@lian_b/آزادیِ-موهوم-nkodasaworwoوالدین گاهی کنار رودخانه می‌ایستند و با حیرتی آمیخته به ملامت، به آب تیره و گل‌آلود خیره می‌شوند و می‌پرسند: چرا رودخانه‌ای که باید مایه‌ی حیات باشد، این‌چنین تلخ و متعفن شده است؟چرا آبی که روزی زلال بود، اکنون بوی چیزی را می‌دهد که سال‌ها پیش مرده و کسی جرئت نکرده جسدش را از اعماق آن بیرون بکشد؟ سؤال ساده‌ای است اما در پس آن بی‌شرمی عجیبی نهفته است؛ زیرا هیچ‌کس به سرچشمه نگاه نمی‌کند.همه به رود رسیده‌اند اما هیچ‌کس حاضر نیست به جایی بازگردد که نخستین مشت زهر در آب ریخته شد.رود، خود تصمیم نگرفته بود مسموم شود.آنچه از سرچشمه گرفته بود، با خود حمل می‌کرد؛ درست همان‌گونه که آدمی، خواه ناخواه، بخشی از آنچه در کودکی بر او گذشته است با خود به سال‌های بعد می‌کشاند.کودکی یک روز صبح از خواب برنمی‌خیزد و ناگهان تصمیم نمی‌گیرد سرد، خشمگین، ترسو یا بی‌اعتماد باشد؟ این صفات، همچون رسوبی نامرئی، سال‌ها در وجودش ته‌نشین می‌شوند: یک کلمه‌ی تحقیرآمیز، یک نگاهِ مقایسه‌گر، یک آغوشِ دریغ‌شده، محبتی که همیشه در گروِ اطاعت بوده، ترسی که به جای امنیت به او آموخته‌اند و هزاران چیز کوچک و به‌ظاهر بی‌اهمیت که در لحظه هیچ‌کس زهر بودنشان را نمی‌فهمدگرچه زهر لازم نیست کشنده باشد تا آب را از آب بودن بیندازد؛ کافی است اندکی از آن، پیوسته و بی‌صدا، وارد چشمه شود.سال‌ها بعد، همان کودک بزرگ می‌شود و چیزی از آن زلالی نخستین در او باقی نمی‌ماند.آنگاه کسانی که روزی آب را آلوده کرده‌اند، با چهره‌ای متعجب به او نگاه می‌کنند و می‌پرسند: «چرا این‌طور شدی؟» و شاید این مضحک‌ترین قسمت ماجرا باشد؛ کسی که بذر خار در خاک کاشته، از خراشیدن دستش شکایت کند. کسی که زمستان را در جان دیگری پرورانده، از سردی او برنجد. همه انتظار دارند رود زلال بماند، بی‌آنکه به یاد آورند هیچ رودی یک‌شبه مسموم نمی‌شود اما شاید این تنها زهر زندگی نباشد. آدمی گاهی نه به سبب آنچه بر او روا داشته‌اند، بلکه از شدتِ دل‌بستگی به آنچه از او دریغ شده، خویشتن را تباه می‌کند. چنان با حرص به نداشته‌هایش خیره می‌شود که داشته‌هایش آهسته در حاشیه‌ی زندگی می‌پوسند.برای دستی که هرگز به سویش دراز نشده، عزاداری می‌کند و دست‌هایی را که در سخت‌ترین روزها کنار او بوده‌اند نمی‌بیند. برای دری که بسته شده، سرش را به دیوار می‌کوبد و پنجره‌ای را که سال‌ها باز بوده، فراموش می‌کند. آدمیزاد گاهی آن‌قدر در حسرتِ یک قطره آب می‌سوزد که دریا را زیر پای خود نمی‌بیند.و هنگامی که سرانجام آنچه داشته از دست می‌رود، تازه درمی‌یابد که شاید تمام عمر به دنبال چیزی بوده که ارزشش کمتر از همان چیزی بوده که بی‌اعتنا از کنارش گذشته است.بعضی دریافت‌ها دیرتر از آن می‌رسند که بتوانند نجات‌بخش باشند. بعضی حقیقت‌ها درست در لحظه‌ای آشکار می‌شوند که دیگر کاری جز پشیمانی از دست آدم برنمی‌آید و پشیمانی، شاید چیزی جز دانشی نباشد که بیش از اندازه دیر به دنیا آمده است.با این همه، بدترین شکلِ این تباهی، نه نداشتن است و نه حتی از دست دادن؛ بلکه زندگی در قفسی است که آدم آن را آزادی پنداشته است.قفس کوچک دست‌کم دروغ نمی‌گوید؟ میله‌هایش آشکارند و سقفش پیداست. پرنده می‌داند زندانی است؛ اگر خود را به دیواره بکوبد و بال‌هایش خونین شود، دست‌کم می‌فهمد این خون از کجا آمده است اما امان از قفس بزرگ، فریبنده‌تر و از این رو بی‌رحم‌تر است.آن‌قدر وسعت دارد که پرنده گمان می‌کند جهان همین است. می‌تواند از سویی به سوی دیگر پرواز کند، می‌تواند فاصله‌ای را بپیماید و حتی برای لحظه‌ای احساس کند که اختیار دارد اما هر بار که به سوی افق می‌رود، به دیواری نامرئی برخورد می‌کند.نخست حیران می‌شود، سپس زخمی و سرانجام خسته پس از مدتی دیگر به دیوار فکر نمی‌کند؛ فقط مسیر پروازش را کوتاه‌تر می‌کند.همین‌جاست که زندان کامل می‌شود زیرا زندانیِ واقعی کسی نیست که در را بر او بسته باشند؛ کسی است که آن‌قدر از جهان بیرون ترسانده شده که حتی درِ باز را نیز به چشم تهدید می‌بیند.به او می‌گویند: «ببین، آزادی؛ هر جا که بخواهی می‌توانی بروی.» و او، پس از سال‌ها شنیدن این جمله، دیگر نمی‌پرسد چرا هر بار که از محدوده‌ی معین فراتر می‌رود، چیزی نامرئی راهش را سد می‌کند. کم‌کم به مرزها عادت می‌کند سپس به محدودیت‌ها و سرانجام به ترس...بعد برای همه‌ی این‌ها نامی آبرومند پیدا می‌کند: مصلحت، عقل، ادب، وظیفه، خانواده، انتخاب. چه واژه‌های باشکوهی برای زندانی که از پذیرفتن نام واقعی خود شرم دارد.بسیاری از آدم‌ها تمام عمر در چنین قفسی زندگی می‌کنند.کسی زنجیری به پایشان نبسته است اما راه رفتن را به آن‌ها نیاموخته‌اند؛ کسی گلویشان را نمی‌فشارد اما از کودکی به آن‌ها گفته‌اند کجا نفس بکشند.در را نبسته‌اند، فقط آن‌قدر درباره‌ی جهان بیرون برایشان داستان‌های هولناک گفته‌اند که جرئت نزدیک شدن به آستانه را از دست داده‌اند. به آن‌ها گفته‌اند «این برای خودت بهتره» و چه بسیار جنایت‌هایی که زیر همین جمله‌ی ظاهراً مهربان پنهان شده‌اند.ترس را تربیت نامیده‌اند، اطاعت را نجابت، سکوت را عقل، محدودیت را مصلحت و قفس را خانه...و این‌گونه، هر نسلی بخشی از شکست‌ها و ترس‌های خود را همچون میراثی شوم به نسل بعد می‌سپارد.آنچه را خود نتوانسته از آن بگریزد، به دیگری می‌آموزد و آن را تجربه می‌نامد.زخم‌هایش را منتقل می‌کند اما از دیدن زخمِ دیگری متعجب می‌شود.بعد، وقتی رودخانه تیره و متعفن شد، همه کنار ساحل جمع می‌شوند و با تأسف سر تکان می‌دهند و می‌گویند:«نمی‌دانیم چرا این‌طوری شده.»در حالی که حقیقت، درست زیر پاهایشان جاری است.رود خیانت نکرده بود؛ فقط آنچه را از چشمه گرفته بود، با خود آورده بود.شاید تنها راه گریز از این چرخه آن باشد که کسی، یک‌بار، برخلاف عادتِ همیشگی به سرچشمه بازگردد.دستش را در آب آلوده فرو ببرد، رسوبِ سال‌ها را کنار بزند و با ترسی که دیگر نمی‌توان آن را پشت واژه‌های محترمانه پنهان کرد، بپرسد: «چه کسی این زهر را ریخت؟»و شاید آن‌گاه، به جای چهره‌ی دیگری، صورت خودش را در آب ببیند زیرا هر چیزی که به نام عشق به ما داده‌اند، الزاماً عشق نبوده است؛ همان‌گونه که هر چیزی که به نام تربیت بر ما تحمیل شده، الزاماً تربیت نیست. گاهی آنچه نسل‌ها فضیلت نامیده‌اند، فقط ترسِ به ارث رسیده‌ای است که لباس موجه پوشیده و گاهی آنچه آزادی خوانده‌ایم، چیزی جز فضای وسیع‌تری برای فراموش کردنِ اسارت نبوده است.شاید برای همین است که بعضی پرندگان هرگز از قفس بیرون نمی‌روند.نه به این دلیل که در بسته است بلکه چون دیگر نمی‌دانند بیرون از آن چه شکلی است. سال‌ها گذشته، بال‌ها فرسوده شده‌اند و آسمان از خاطره‌ای دور به تصویری نامفهوم بدل شده است.پرنده پیر می‌شود، در همان فضای وسیع قدم می‌زند و هنوز خود را آزاد می‌پندارد؛ تا آن‌که در واپسین لحظه، درست زمانی که دیگر توان پرواز ندارد، حقیقتی ساده و هولناک به سراغش می‌آید:آنچه آسمان می‌پنداشته، سقف بوده است.آنچه آزادی می‌نامیده، عادت بوده است.و آنچه زندگی می‌دانسته، اقامتی طولانی در زندانی بوده که هیچ‌کس حتی زحمت بستن درش را به خود نداده است.در آن لحظه دیگر نه رود اهمیتی دارد، نه چشمه، نه حتی پرواز؟فقط این پرسش باقی می‌ماند که اگر در تمام این سال‌ها در قفس بوده‌ایم، چه کسی به ما گفت که آزادیم؟و شاید دردناک‌ترین پاسخ این باشد:هیچ‌کس.ما خودمان، آن‌قدر دروغ را تکرار کردیم که سرانجام به حقیقت شبیه شد.و رود، همچنان به سوی دریا می‌رود؛ حاملِ تمام زهرهایی که از سرچشمه گرفته است، بی‌آنکه بداند آیا روزی آب زلالی بوده یا نه.قفس نیز همچنان پابرجاست و تنها پرنده عوض می‌شود.𝐿𝒾𝒶𝓃𝐿𝒾𝒶𝓃Sat, 22 Aug 2026 14:39:44 +0330https://virgool.ir/@lian_b/کامِ-گس-hw4rj1yx8cmqهشت ساله بودم عصر گرم تابستان بود.آفتاب، بی‌رحمانه روی حیاط پهن شده بود و بزرگ‌ترها سرگرم همان گفت‌وگوهای همیشگی بودند؛ حرف‌هایی که اگر از اول تا آخرشان را هم گوش می‌دادی، چیزی به عمرت اضافه نمی‌شد!کاسه‌ای از آلوچه‌های سبز مقابلم گذاشتند برق پوستشان آن‌قدر وسوسه‌کننده بود که نمی‌شد به آن‌ها بدبین بود.یکی را برداشتم که گفتند: «بخور، خیلی خوشمزه است.»کودک بودم؛ هنوز نمی‌دانستم دنیا، تلخ‌ترین چیزهایش را با لحنی شیرین تعارف می‌کند.گاز اول را که زدم، دهانم انگار در خودش گره خورد.زبانم خشک شد، گونه‌هایم جمع شد و تمام صورتم چنان در هم رفت که گویی خودِ زندگی سیلی آرامی به صورتم زده باشد.مزه‌اش فقط ترش نبود؛ چیزی از جنس پشیمانی داشت، انگار اشتباهی را می‌جویدم که هنوز مرتکب نشده بودم.همان چند ثانیه کافی بود تا در ذهن کودکانه‌ام حکمی صادر شود؛ آلوچه، دشمن است!از آن روز، هر کس با لذت آلوچه می‌خورد، برایم موجود عجیبی بود؛ انگار از رنج کشیدن خودش لذت می‌برد و هر کس آن به من تعارف می‌کرد، بی‌شباهت به کسی نبود که لبخند می‌زند و هم‌زمان چاقویش را پشت کمر پنهان کرده است؟سیزده سال از کنار آلوچه‌ها گذشتم، بی‌آنکه حتی فرصتی برای دفاع به آن‌ها بدهم؛ گناه همه‌شان این بود که شبیه اولین آلوچه‌ای بودند که دیده بودم.عجب عدالت مضحکی دارد ذهن انسان؛ یک نفر خطا می‌کند و تمام هم‌قبیله‌هایش محکوم می‌شوند.سال‌ها بعد، دوباره یکی را به اصرار چشیدم؛ رسیده بود، شیرین بود، بی‌آزار بود.آن روز فهمیدم تمام این سال‌ها از آلوچه فرار نکرده بودم؛ از خاطره‌ای فرار می‌کردم که زیر زبانم مانده بود.بعد با خودم فکر کردم؛ شاید بیشتر باورهای ما همین‌گونه به دنیا آمده‌اند.یک شکست، ما را از همه راه‌ها می‌ترساند.یک خیانت، همه آدم‌ها را متهم می‌کند.یک تحقیر، تمام آرزوها را کوچک می‌کند.ما معمولاً از حقیقت متنفر نیستیم؛ از اولین زخمی متنفر می‌شویم که حقیقت به ما زده است.شاید بزرگ‌ترین فریب زندگی همین باشد؛ اینکه کودک درون ما، با یک تجربه، برای تمام عمر حکم صادر می‌کند و بزرگسال درونمان، سال‌ها فقط آن حکم را اجرا می‌کند.شاید به همین دلیل است که بسیاری از ما هرگز واقعیت زندگی نمی‌کنیم تنها خاطراتمان را زندگی می‌کنیم.ما جهان را آن‌گونه که هست نمی‌بینیم، آن‌گونه می‌بینیم که نخستین بار ما را ترسانده است.هر زخم، عینکی می‌شود بر چشم ما و از آن پس، همه چیز را به رنگ همان زخم تماشا می‌کنیم.عجیبه زمان استخوان شکسته جوش می‌دهد اما گاهی از ترمیم یک برداشت اشتباه عاجز می‌ماند.سال‌ها می‌گذرند، موها سپید می‌شوند، آدم‌ها عوض می‌شوند، شهرها تغییر می‌کنند اما ذهن، هنوز در همان عصر داغ تابستان نشسته است؛ همان کودک، هنوز با صورتی جمع‌شده، آلوچه‌ای نارس در دهان می‌جود و خیال می‌کند همه دنیا همین طعم دارد.چه بسیار آدم‌هایی که تنها به جرم شباهت، محکوم شده‌اند.چه بسیار عشق‌هایی که تاوان خیانت دیگری را داده‌اند.چه بسیار دست‌هایی که پیش از آنکه فشرده شوند، پس زده شده‌اند.و چه بسیار راه‌هایی که هرگز قدمی در آن‌ها نگذاشته‌ایم، فقط چون یک‌بار در راهی دیگر زمین خورده‌ایم.انسان، موجود عجیبی است؛ برای امید داشتن هزار دلیل می‌خواهد اما برای ناامید شدن، یک خاطره کافی است.برای اعتماد کردن، سال‌ها زمان لازم دارد اما یک لحظه کافی است تا همه چیز را ویران کند.ما از درد، فقط رنجش به ارث نمی‌بریم قضاوتش هم به دوش می‌کشیم.شاید اگر حافظه کمی مهربان‌تر بود، دنیا جای قابل‌تحمل‌تری می‌شد اما حافظه مهربان نیست.درد با دقت بایگانی می‌کند، تلخی جلا می‌دهد و هر از گاهی، بی‌هیچ دعوتی، آن را دوباره روی میز زندگی می‌گذارد؛ تازه، زنده و دست‌نخورده، گویی همین دیروز اتفاق افتاده است.گاهی با خودم فکر می‌کنم، ما بزرگ نمی‌شویم؛ فقط یاد می‌گیریم چگونه از زخم‌های قدیمی‌مان اسم‌های محترمانه‌تری بسازیم.به ترس می‌گوییم احتیاط، به فرار می‌گوییم تجربه، به بدبینی می‌گوییم شناخت آدم‌ها و بعد با همین واژه‌ها خودمان قانع می‌کنیم که حق با ماست.اما حقیقت، بی‌اعتنا به همه این توجیه‌ها، همان‌جا ایستاده است.در هیئت آلوچه‌ای رسیده.منتظر است تا بالاخره بفهمیم همه میوه‌ها طعم اولین میوه ندارند؛ همان‌طور که همه آدم‌ها، همه عشق‌ها، همه شکست‌ها و همه فرداها، ادامه دیروز نیستند.شاید سخت‌ترین کار زندگی همین باشد؛ اینکه جرئت کنیم یک‌بار دیگر گاز بزنیم، بی‌آنکه مزه نخستین تلخی از پیش زیر زبانمان احساس کرده باشیم.𝐿𝒾𝒶𝓃𝐿𝒾𝒶𝓃Sat, 08 Aug 2026 15:19:39 +0330https://virgool.ir/@lian_b/قحطِ-جان-nnmja4cjr8vyبرای نخستین بار، حقیقتِ دهشت‌بارِ فقر، نه چون واژه‌ای در کتاب‌ها، که همچون هیولایی گرسنه بر شانه‌هایم فرود آمد.تا پیش از آن، می‌پنداشتم بی‌پولی تنها فقدان چند قطعه فلز و کاغذ است اما آن روز دریافتم که فقر، استحاله‌ی تدریجیِ انسان به سایه‌ی خویش است.آغازی برای اضمحلالِ وقار، فرسایشِ رؤیا و پوسیدگیِ خاموشِ روح است.جهنم، آن‌گونه که واعظان وصفش کرده‌اند، شاید آتش و گوگرد داشته باشد اما جهنمی که من دیدم، نه شعله داشت و نه دود خاموش بود، سرد بود و به همین سبب، هولناک‌تر بود.بی‌پولی، تبعیدی ابدی در میانه‌ی آدمیان است؛ حضوری که نبودن را فریاد می‌زند.در خیابان قدم می‌زنی اما گویی از جنس همان سنگفرش‌هایی؛ بی‌صدا، بی‌اعتبار، لگدمال است.مردمان از کنار تو عبور می‌کنند، بی‌آنکه بدانند چگونه تهی دستی، پیش از آنکه شکم را گرسنه کند، شرافت را می‌جود و عزت را ذره‌ذره می‌ساید.فقر، دندان دارد؛ دندان‌هایی کند اما سمج، که استخوانِ امید را با حوصله‌ای بیمارگونه می‌جوند.جهان، ناگهان صورتی دیگر به خود گرفت.ویترین‌ها دیگر محل نمایش کالا نبودند؛ طعنه‌هایی شیشه‌ای بودند که هر انعکاس شان مرا به ریشخند می‌گرفت.نان، دیگر نان نبود؛ کرامتی بود که از من دریغ شده بود حتی هوا، بوی تمسخر می‌داد.احساس می‌کردم هر رهگذر، هرچند بی‌خبر، با نگاهش مُهر بطلانی بر هستی من می‌کوبد؛ گویی فقر، پیش از آنکه جیب را تهی کند، سیمای آدمی را به اعترافی ناخواسته بدل می‌سازد.درونم غوغایی برپا بود؛ غوغایی که هیچ آوایی نداشت.هیاهویی صامت، چون زوزه‌ی خلأ در تالاری متروک بود.اندوه، چنان بر سینه‌ام چنبره زده بود که حتی اشک نیز جرئت خروج نداشت.گریستن، نعمتی است برای آنان که هنوز چیزی در وجودشان روان است.در من، همه‌چیز به لخته‌ای از سکوت بدل شده بود؛ سکوتی متعفن که بوی احتضار می‌داد.بر زمین افتادم یا شاید زمین زیر پایم قد کشید و مرا بلعید؛ تفاوتی نمی‌کرد.با چشمانی که دیگر رمقی برای پلک زدن نداشت، به سقف خیره شدم.سفیدیِ چرک‌مرده‌ی آن، مرا به یاد کفن‌هایی می‌انداخت که سال‌ها در نمورِ گورخانه‌ها پوسیده‌اند.ترک‌های دیوار، شبیه رگ‌های خشکی بودند که خونِ زمان در آن‌ها سال‌ها پیش منجمد شده بود.هر ترک، روایتی از انهدام بود و هر سایه، مرثیه‌ای برای انسانی که آرام‌آرام از خویش تهی می‌شد.تنم دچار تَصَلُّبِ مرگ‌آسا شده بود؛ گویی گوشت و استخوانم در قیرِ سردِ نیستی فرو رفته بود.دیگر نه میلی به برخاستن داشتم و نه حتی تمنای خواب...خواب، آسایش زندگان است و من، مدت‌ها بود که تنها بقایای متعفنِ زیستی بی‌حاصل را بر دوش می‌کشیدم.نبضم هنوز می‌تپید اما این تپش، بیشتر به تقلاهای واپسینِ جانوری در مذبح می‌مانست تا نشانه‌ای از حیات...لحظه‌ای به ذهنم خطور کرد که شاید مرگ، رخدادی ناگهانی نباشد؛ شاید سال‌ها پیش آغاز می‌شود، درست از همان روزی که آدمی درمی‌یابد جهان هیچ دِینی به او ندارد.از همان روز که امید، جامه‌ی خود را از تن برمی‌کند و می‌رود بی‌آنکه حتی پشت سرش را نگاه کند.پس از آن، آنچه باقی می‌ماند، موجودی است که نفس می‌کشد، راه می‌رود، سخن می‌گوید اما در حقیقت، تنها شبحی است که از عادتِ زیستن تغذیه می‌کند.من از آن روز، نه از گرسنگی، که از ادراکِ پوچیِ هستی به وحشت افتادم!فهمیدم انسان را همیشه تیغ و گلوله از پا درنمی‌آورد؛ گاهی یک جیب خالی، یک سفره‌ی خاموش و یک شبِ بی‌چراغ، کافی است تا تمامی دستگاهِ معنابافیِ ذهن فرو بپاشد.پس از آن، دیگر هیچ واژه‌ای معنای پیشین خود را ندارد.نان، عدالت، امید، فردا... همه به الفاظی متروک بدل می‌شوند؛ الفاظی که در دخمه‌ای تاریک، زیر لایه‌های غبار و نسیان، آهسته آهسته می‌پوسند.و من، در میان آن سکونِ دهشت‌افزا، دریافتم که شاید خوفناک‌ترین هیولا، نه در اعماق افسانه‌ها، که در ژرفنای جیبِ خالی و روحِ مستأصلِ آدمی خانه دارد.جایی که هر روز، بی‌هیاهو، اندکی از انسان می‌میرد و هیچ‌کس حتی خود او، برای آن مرگ سوگواری نمی‌کند.𝐿𝒾𝒶𝓃𝐿𝒾𝒶𝓃Thu, 06 Aug 2026 11:20:37 +0330https://virgool.ir/@lian_b/سپیدِ-سوگ-yl3zkdp3jedfدر مجلس ختمی نشسته بودم؛ جایی که آدم‌ها برای مرده‌ای که دیگر هیچ نیازی به تعریف و تمجید نداشت، صف کشیده بودند تا ثابت کنند هنوز زنده‌اند و بلدند درباره مرگ دیگران حرف بزنند!هوا گرم بود و بوی عرق، گلاب و تظاهر در سالن پیچیده ، مردی سالخورده و موقر کنارم نشسته بود.چهره‌اش آرام بود و قطره‌ای اشک، مثل مهمانی ناخوانده، در گوشه چشمش گیر کرده بود.کمی به طرفم خم شد؛ طوری که انگار قرار است راز بزرگی از اسرار هستی را با من در میان بگذارد.با صدایی آرام پرسید: «شما آن مرحوم را می‌شناختید؟»آن روز از گرما، سر و صدا و آن همه آدمی که ناگهان عاشق مرده‌ها می‌شوند، چندان حوصله نداشتم.با همان گوشت تلخی همیشگی ذاتی خودم گفتم:«نه قربان خویش دوری بود به اصرار خانواده آمده‌ام؛ شاید روزی هم وقتی نوبت به ختم من رسید، چند نفر دیگر به اصرار خانواده‌هایشان بیایند! »اما او انگار نه جواب مرا شنید و نه اصلاً برای شنیدن آمده بود. بعضی آدم‌ها سؤال نمی‌پرسند که جواب بگیرند؛ سؤال می‌پرسند تا نوبت حرف زدن خودشان برسد.نگاهش به قاب عکس مرده دوخت و آهی کشید؛ از آن آه‌هایی که آدم‌ها برای مرده‌ها می‌کشند اما بیشتر برای زنده ماندن خودشان است ، گفت:«خدا رحمتش کند... انسانی بی‌آزار بود آزارش به یک مورچه هم نرسید هیچ‌کس را نرنجاند هیچ حرف تندی نزد دل کسی را نشکست کسی از او شکایتی نداشت دوست و دشمن از او راضی بودند همه دوستش داشتند... حقیقتاً چه خوب آمد و چه خوب رفت.»به عکس خیره شدم مرد درون قاب با آن لبخند مصنوعی، آرام‌تر از همیشه به نظر می‌رسید؛ البته طبیعی بود مرده‌ها دیگر نه بدهی دارند، نه دعوا، نه اشتباه.چه راحت است انسان وقتی دیگر مجبور نیست زندگی کند، آدم خوبی به نظر برسد.آهسته گفتم: «اما این زندگی بود؟»پیرمرد برگشت و چنان نگاهم کرد که انگار به جای یک جمله، به هشتاد سال زندگی آن مرد توهین کرده‌ام!نگاهش را نادیده گرفتم برگه‌ای که برای مراسم داده بودند برداشتم و شروع کردم به باد زدن خودم حداقل آن برگه بالاخره یک فایده‌ای داشت.«اگر تمام افتخار یک انسان این باشد که هیچ‌کس نرنجانده، هیچ زخمی نزده و هیچ اثری از خودش باقی نگذاشته شاید بهتر بود اصلاً به این دنیا نمی‌آمد! چه تفاوتی است میان کسی که زندگی کرده و کسی که فقط چند دهه فضا اشغال کرده است؟»آدم برای این به دنیا نمی‌آید که مانند دیواری کنار جاده بایستد و فقط جلوی باد را بگیرد دیوار هم کسی را آزار نمی‌دهد اما هیچ‌کس شب‌ها برای نبودن یک دیوار گریه نمی‌کند هیچ‌کس جای خالی یک سنگ را روی زمین احساس نمی‌کند.ما نیامده‌ایم آن‌قدر بی‌خطر باشیم که حتی خاطره‌ای از ما باقی نماند آمده‌ایم تا چیزی تکان بدهیم حتی اگر در این تکان خوردن، چیزی بشکند.مهربانی خوب است اما این عادت بیمارگونه به راضی نگه داشتن همه، بیشتر شبیه ترس است تا فضیلت!آدمی که هیچ‌کس ناراحت نکرده، شاید فقط هیچ‌وقت جرئت نکرده حرفی بزند که ارزش شنیدن داشته باشد.آرام بودن با خاموش مردن فرق دارد!گاهی باید چنان زندگی کرد که دروغ‌گو از حقیقتت ناراحت شود، ظالم از حضورت احساس خطر کند و آدم‌های خواب‌رفته، مجبور شوند برای لحظه‌ای چشم باز کنند.چه پایان غم‌انگیزی است برای یک انسان که تمام خلاصه زندگی‌اش این باشد: «هیچ‌کس را اذیت نکرد.»انگار بزرگ‌ترین هنر بشر این است که مثل سایه‌ای از کنار دنیا رد شود و هیچ‌کس متوجه رفتنش نشود.نه...انسان آمده است که بیشتر از یک نبودنِ بی‌دردسر باشد.آمده است که دوست بدارد، نفرت بورزد، اشتباه کند، بجنگد، زمین بخورد، دوباره بلند شود و خطی هرچند کوچک روی صورت سرد زمان بیندازد زیرا گاهی زخم، تنها مدرک زنده بودن است و چه مرگی خاموش‌تر از اینکه بعد از رفتنت، مردم شانه بالا بیندازند و بگویند:«آدم خوبی بود... هیچ کاری نکرد.»آخرین جرعه چای سوخته که خوردم پیرمرد هنوز با ناراحتی نگاهم می‌کرد؛ انگار تازه فهمیده بود کنار یک انسان ننشسته بلکه کنار یک دردسر متحرک نشسته است.زیر لب چیزی گفت که احتمالاً دعا نبود صادق باشم مطمئنم ناسزا بود.من هم چیزی نگفتم فقط نگاهش کردم که دور شد؛ احتمالا از همان مرد هایی بود که تمام عمرش صرف بی‌آزار بودن کرده بود و حالا از یک جمله کوچک من آزرده شده بود.چه تناقض خنده‌داری...!آدم‌ها گاهی حتی تحمل شنیدن حقیقتی را ندارند که تمام عمرشان به جای آن، از خودشان تعریف کرده‌اند.𝐿𝒾𝒶𝓃𝐿𝒾𝒶𝓃Tue, 04 Aug 2026 09:41:32 +0330https://virgool.ir/@lian_b/سوگِ-بی-پایان-jntflfkannwpباز دگر نیمه‌شبِ نحس از راه می‌رسد و خاطره‌ها، چون گرگانی گرسنه، به جان روانم می‌افتند.صداهای عریانی که هرگز خاموش نشدند؛ اشک‌هایی که گویی قسم خورده‌اند پایانی نداشته باشند و گوهرهایی که هنوز چشم به آغوش عزیزانشان دوخته‌اند؛ آغوشی که دیگر هرگز گشوده نخواهد شد.گویی این تاریخ نفرین‌شده، وزنه‌ای چند تُنی بر سینه‌ام نهاده است؛ آن‌چنان که هر نفس، خود مرگی کوچک است.هر بار از خودِ آواره‌ام می‌پرسم:چه کسی باقی خواهد ماند تا روایتگر این همه رنج باشد؟چه کسی خون‌های به‌ناحق ریخته‌ی هم‌وطنانم را از زیر غبار فراموشی بیرون خواهد کشید؟چه کسی نام فراموش‌شدگان را دوباره بر زبان خواهد آورد؟چه کسی از جگرهای سوخته‌ی مادرانی خواهد گفت که هر شب، عزیزانشان را هزار بار در آغوش خیال می‌گیرند و هزار بار از نو داغدار می‌شوند؟چه کسی از بازماندگانی چون من خواهد نوشت؛ آنان که سهم جوانی‌شان نه رؤیا، که تارهای سپید، مشت‌های گره‌خورده و گونه‌هایی سوخته از اشک‌های داغ بود؟پاسخ این همه درد را چه کسی خواهد داد؟کجاست آن خدایی که او را به عدالت می‌شناختند؟مگر این همه ضجه را نمی‌شنود؟مگر این همه خون را نمی‌بیند؟یا شاید سکوتِ جهان، تنها اعترافی است به اینکه هیچ گوشی برای شنیدن و هیچ دستی برای دادخواهی وجود ندارد.و اگر روزی عدالت از راه برسد، آیا چیزی جز استخوان‌های به‌جا مانده و نام‌هایی حک‌شده بر سنگ خواهد یافت؟شاید عدالت نیز چون خدا، افسانه‌ای باشد که انسان برای تاب آوردن این جهانِ بی‌رحم ساخته است.این خاک دیگر بوی باران نمی‌دهد؛ بوی خون می‌دهد...و من روزهاست میان گورهای زنده قدم می‌زنم و هر شب، اندکی بیشتر به این یقین می‌رسم که بعضی زخم‌ها نه برای التیام، که برای ماندن آفریده شده‌اند.شاید حقیقت همین باشد؛ جهان نه وعده‌ای به رستگاری داده، نه تعهدی به عدالت.تنها ما مانده‌ایم و حافظه‌ای که هر شب، دوباره خون‌ریزی می‌کند.𝐿𝒾𝒶𝓃𝐿𝒾𝒶𝓃Tue, 28 Jul 2026 16:20:54 +0330https://virgool.ir/@lian_b/محاکمه-بی-نام-sjr3axdlq0ugمدت‌هاست نه از زندگی خوشم می‌آید و نه از آن بیزارم.این دو قطب برای من معناشان را از دست داده‌اند، مثل کلماتی در پرونده‌ای قدیمی که جوهرشان پاک شده باشد اما هنوز در سند باقی مانده‌اند.من فقط هستم؛ نه به انتخاب خود، نه به اجبار قابل توضیح، بلکه به شکلی اداری و بی‌روح، مثل وضعیتی که در هیچ‌کجا ثبت نشده اما همه‌جا اجرا می‌شود.گاهی احساس می‌کنم بدنم متعلق به من نیست، بلکه به نهادی نامرئی تعلق دارد که تصمیم گرفته آن را در وضعیت «ادامه‌ی موقت» نگه دارد.حرکاتم، تصمیم‌هایم حتی سکوت‌هایم، بیشتر شبیه دستوراتی هستند که من فقط گیرنده‌ی آن‌ها هستم، نه صادرکننده ، درونم نوعی دادگاه دائمی برقرار است اما قاضی و متهم هر دو غایب‌اند.زندگی برای من شکل یک ساختمان اداری عظیم را دارد؛ راهروهایی که هیچ‌وقت پایان ندارند، درهایی که با وجود باز بودن، به هیچ اتاقی نمی‌رسند.هر بار که فکر می‌کنم به نقطه‌ای رسیده‌ام، متوجه می‌شوم فقط به راهروی دیگری وارد شده‌ام که تفاوتش با قبلی در جزئیات بی‌اهمیت است.در این معماری، هیچ مرکز روشنی وجود ندارد؛ فقط تکرارِ مسیرهاست.و من در این میان، مثل پرونده‌ای هستم که شماره دارد اما عنوان ندارد...اشتباه نکنید بارها تلاش کرده‌ام بفهمم اتهام چیس اما هر بار پاسخ، خودِ سکوت بوده است.سکوتی که نه تأیید است و نه انکار؛ صرفاً نبودِ توضیح و عجیب آن‌که همین نبودن، سنگین‌تر از هر حکم مشخصی بر من فشار می‌آورد.تصور مرگ هم در این سیستم معنای روشنی ندارد.اگر روزی این روند قطع شود، بعید می‌دانم چیزی تغییر کند؛ شاید فقط پرونده از یک میز به میز دیگر منتقل شود یا در کشوی دیگری بایگانی گردد که دسترسی به آن برای من تعریف نشده است.نه پایانی در کار است و نه آغازِ تازه‌ای؛ فقط جابه‌جایی در همان ساختارِ بی‌چهره است.چند بار به ذهنم رسیده که شاید بتوانم از این چرخه بیرون بزنم اما مفهوم «بیرون» همیشه در لحظه‌ی فکر کردن، خودش را پس می‌گیرد.هر تلاشی برای خروج، به شکلی دقیق و بی‌هیجان، تبدیل به بخشی از همان سازوکار می‌شود.مثل کسی که می‌خواهد از ساختمان خارج شود اما در هر در، به راهرویی عمیق‌تر هدایت می‌گردد، بی‌آن‌که کسی مانعش شود یا حتی متوجه حضورش گردد.گاهی حس می‌کنم حتی فرار هم اگر ممکن باشد، باید از قبل در جایی ثبت شده باشد و اگر ثبت نشده باشد، اساساً امکان وقوع ندارد در این منطق، آزادی نه یک انتخاب، بلکه یک خطای اداری است که هرگز رخ نمی‌دهد.و چیزی که مرا آرام‌آرام از درون تهی می‌کند، نه شدت رنج است و نه حضور آن، بلکه بی‌علتیِ همه‌چیز است!این‌که هیچ توضیحی وجود ندارد، هیچ مرجعی پاسخ نمی‌دهد، هیچ نقطه‌ای برای اعتراض تعریف نشده است.فقط یک جریان خشک و بی‌چهره هست که ادامه دارد و من درون آن، بدون آن‌که کسی از من بپرسد، همچنان ادامه داده می‌شوم.𝐿𝒾𝒶𝓃𝐿𝒾𝒶𝓃Sun, 05 Jul 2026 08:23:45 +0330https://virgool.ir/@lian_b/سوگ-زیستِ-آتش-lslcf2rlsdh1چرا هر چه می‌نویسم و می‌گویم و حتی به آن فکر می‌کنم کلیشه است؟آیا این مشکل از من و افکار من است یا جهان که این‌گونه به سمت پوچ‌گرایی می‌شتابد؟با دستانم سر سنگین شده‌ام را می‌گیرم و زیر لب می‌گویم:«درد داره ولی نمی‌فهمم منشأش از کجاست و این هست که آزارم میده.»صدایم را می‌شنود، از روی صندلی تماشاچیان برمی‌خیزد و کمی به سن نزدیک‌تر می‌شود تا منی را که با بیچارگی بر لبهٔ آن نشسته‌ام و پاهایم را آویزان کرده‌ام بهتر ببیند.«می‌خوای بریم دکتر؟ شاید راضی شدن بهت مورفین بزنن»سرم را بالا می‌آورم و نگاهش می‌کنم.«نه، امروز در حال مرگ نیستم، این درد روحمه که داره نابودم می‌کنه.»نفس راحتی می‌کشد که سردردهایم حداقل امروز امانم داده‌اند تا به بیچارگی خودم بپردازم.سر جایش برمی‌گردد و روی یکی از صندلی‌های ردیف اول می‌نشیند که رنگ قرمزشان به زیبایی با پرده‌های سالن نمایش هماهنگ شده است و با بی‌خیالی می‌پرسد:«درد روحت چیه؟»علت دردم را برایش می‌گویم، هر چند می‌دانم چندان به این موضوع اهمیتی نمی‌دهد.«نمایش‌نامه‌ای که نوشتم اون‌قدر مزخرفه که حتی خودم حاضر نیستم دوباره بخونمش.»«یکی دیگه بنویس.»طوری این را به زبان می‌آورد که انگار ساده‌ترین کار دنیا نوشتن یک نمایش‌نامهٔ دیگر است!«زمان کافی برایش ندارم، ایل.»اسمش ایلدا است و من او را همیشه ایل صدا می‌کنم؛ آخر مگر اسمی مزخرف‌تر از ایلدا هم وجود دارد؟البته هرگز این را به خودش نگفته‌ام.شاید روزی بگویم که چقدر از اسمش بدم می‌آید، شاید هم نه.نمی‌دانم، آیا من یک روان‌پریش هستم؟ معلوم است که نه!آخر این چه فکر مضحکی است که به ذهنم آمده؟علاقه نداشتن به اسم بهترین دوستت که روان‌پریشی محسوب نمی‌شود!«نظرت چیه برای من اجرا کنی؟»ابرو بالا می‌اندازم.«همه اش رو؟»«شروعش رو.»به فکر فرو می‌روم، شاید ایدهٔ بدی نباشد.دست از لبه‌های خاکی سن می‌گیرم و بلند می‌شوم، روی این سکو که بلندتر از سطح زمین است با اقتدار می‌ایستم و به چشمان ایل خیره می‌شوم.چشمان سبز تیره‌ای دارد که اصلاً به موهای زیتونی‌اش نمی‌آید.نمی‌دانم چرا هر پسری که وارد رشتهٔ هنر می‌شود اولین اقدامش برای اثبات هنرمند بودن رنگ کردن موهایش است.انگار موهای مشکی برای هنرمندان ننگ به حساب می‌آید!گلویم را صاف می‌کنم، برگه‌ام را بالا، مقابل صورتم می‌گیرم و با صدای بلندی جملهٔ اول را می‌خوانم:«سراسر این دیار را آتش گرفته... دیوانگی!»صدایم را بالاتر می‌برم و با لحنی حماسی ادامه می‌دهم:«تو نمی‌فهمی، تو نمی‌فهمی چه حسی دارد بین مشتی احمق زندگی کنی و به جای اینکه راجع به پیشرفت و شکوفایی و نوآوری سخن بگویی، بنشینی و به چرندیات تهی‌مایه و احمقانه‌شان دربارهٔ هر چیز بی‌اهمیتی، اعم از فلان خواننده یا بهمان نوازنده، گوش دهی و با شنیدن هر کلمه و دیدن هر رفتار بیشتر به این پی ببری که چقدر از لحاظ پدری دچار کمبود اند؟ نه، نمی‌فهمی.»دکلمه‌ام را قطع می‌کند و می‌گوید:«نمیگم بد بود، فقط بهم بگو چه ربطی به آتیش گرفتن این دیار داره؟»با خود می‌اندیشم، واقعاً چه رابطه‌ای میان این دو بند می‌توان برقرار کرد؟ هیچ!برگه را روی زمین می‌اندازم و به خاک‌هایی که اطرافش بلند می‌شوند نگاه می‌کنم، با ناامیدی می‌گویم:«بی‌استعدادتر از منم مگه وجود داره؟»و بعد به سمت پله‌های سن می‌روم تا از این قفس هنری خود را رها سازم، ایل با دیدن تسلیم شدنم از جایش می‌پرد و بلند می‌شود.قبل از اینکه بتواند چیزی بگوید، در سالن با صدای بلندی باز می‌شود.مسئولین اینجا هیچ‌وقت گوش نمی‌دهند و از جیب شان چند چندرغازی خرج نمی‌کنند تا شاید دیگر صدای درهای خانهٔ اجنه را ندهند.موهای فر زیبایی دارد و تنها دختری است که موهایش را رنگ نکرده و همچنان هنرمند باقی مانده است؛ هیچ‌کس هنرش را به خاطر رنگ مشکی موهایش زیر سؤال نمی‌برد.«سلام.»سلام دادنش هم زیبا است؛ دارم زیادی بزرگش می‌کنم؟ باشد، زیبا نیست اما هول‌شده می‌گویم: «مشکلی پیش اومده؟»بدون اینکه نیم‌نگاهی به من بیندازد، به ایل خیره می‌شود. برای ثانیه‌های متوالی و من می‌میرم؛ سپس به او می‌گوید:«نمایشم یک عضو کم داره، خواستم ازت درخواست کنم که نقش اصلی نمایشم باشی.»ایل جا می‌خورد.«نقش اصلی؟»«اگه علاقه داشته باشی.»ایل نقش اصلی نمایش من است!به اویی نگاه می‌کنم که مات و مبهوت به موفرفری من خیره شده است؛ بلند و شاکی می‌گویم: «ایل، می‌خوای قبول کنی؟»حال او نیز هول می‌شود و با اشتیاق می‌گوید:«قبول می‌کنم؟ معلومه که قبول می‌کنم.»و بعد به سمت کریستینا می‌رود:«زمان نمایشت کیه؟»«سه روز دیگه.»من احمق بودم؛ یک نمایش‌نامه‌نویس احمق که نمایشش هیچ نقش اصلی‌ای نداشت، در واقع هیچ نداشت!هیچ‌کس حاضر به ایفای فرعی‌ترین نقش نمایشم هم نمی‌شد.نه تنها احمق بودم بلکه بیچاره هم بودم؛ یک بیچارهٔ احمق!نمایش‌نامه‌نویسی که دوست صمیمی‌اش نقش اصلی نمایشش را رها می‌کند و می‌شود نقش اصلی نمایشی دیگر.وقیحانه مقابل چشمانم از سالن خارج می‌شوند و فقط من هستم در سالنی با هفتصد صندلی خالی که فقط ارواح بر روی آنها جا خوش کرده‌اند و خبری از آدمیزاد نیست.شاید هم سرنوشت من همین باشد؛ نوشتن و نوشتن و نوشتن و در آخر اجرای تمام نوشته‌هایم در مقابل ارواح بازیگران و نویسندگان قرن‌ها پیش که تا کنون روحشان در لابه‌لای صندلی‌ها گیر کرده است، به امید چند تماشاچی...به وسط سن برمی‌گردم، برگه را بلند می‌کنم و مقابل دیدگان تماشاچیان خیالی‌ام آن را تکه‌پاره می‌کنم.آن‌قدر ریز می‌شود که دیگر نوشته‌های رویش قابل خواندن نیست.ایل، بهترین دوست، تنها دوست من، به من خیانت کرد.از پشت که نه بلکه از جلو خنجر را درون قلبم فرو کرد!آه که گاهی اوقات با هیتلر درونم هم‌عقیده می‌شوم؛ مردم جوری شده‌اند که دلت می‌خواهد یا تمام شان را از بین ببری یا همگی را زیر یک حکومت واحد کنترل کنی.نگاهی به صندلی‌های سرخ می‌اندازم.«انتقام بگیرم؟»صدایی در گوشم با تمسخر می‌پرسد:«تو عرضهٔ انتقام گرفتن داری آخه؟»و من بلند رو به جمعیت هفتصد نفره‌ام می‌گویم:«خون تک‌به‌تک تماشاچیان نمایش ایل در رنگ سرخین این صندلی‌ها حل خواهد شد و من دریای خون به پا خواهم کرد.»بعد سکوت می‌کنم و جملهٔ آخرم در سالن اکو می‌شود:«دریای خون به پا خواهم کرد.»دارم زیادی شلوغش می‌کنم؛ من که قاتل نیستم.قاتلین به عذابی الهی دچار می‌شوند و من همین حالا هم زندگی‌ام عذابی سرسام‌آور است؛ دیگر بیش از این را نمی‌خواهم، من کسی را قرار نیست بکشم.روز نمایش در این سالن روی یکی از صندلی‌ها قرار می‌گیرم و آرام می‌نشینم تا نمایش تمام شود و سپس من به روی سن می‌روم و یک‌تنه نمایش خود را آغاز می‌کنم!آری، این بهترین کار است و صالح‌ترین عمل من؛ با خون کسی نقاشی نمی‌کشم و انسان‌های بی‌گناه را عذاب نمی‌دهم، چرا که مسیح گفته است اگر زدند توی گوشت، آن طرف را بگیر و بگذار توی آن یکی گوشت هم بخوابانند.البته که من یک یهودی‌ام؛ یهود می‌گوید اگر توی گوشت خواباندند، چاقوت را در بیاور و آن را در گلویشان فرو کن و بعد جنازه را همان‌جا به حال خودش رها کن تا برای دیگران هم درس عبرت شود.«یهودی بودنم که قطعی‌ست اما کل عمرم پیرو تفکرات مسیحیت بوده‌ام و این بار شاید دلم بخواهد کمی یهودی‌گری کنم.»سرم را به چپ و راست تکان می‌دهم و بلند می‌گویم:«من چاقو در گلوی کسی فرو نمی‌کنم.»سرم تیر می‌کشد، با دو دستم فشارش می‌دهم و هاله‌های نور مقابل چشمانم سو سو می‌زنند.میگرن لعنتی دوباره گریبان‌گیرم می‌شود و قصد دارد برای بار هزار و یکم امروز مرا بکشدسه روز بعدنمایش آلندو بکهام، سالن ضلع غربیردیف سوم، روی مرکزی‌ترین صندلی نشسته‌ام.آلندو بکهام بزرگ‌ترین فیلسوف قرن دوازدهم میلادی بود و حالا ایل در نقش او روی سکوی نمایش حضور دارد.به چشمانم خیره می‌شود و سپس سریع نگاهش را می‌دزدد.پیراهنی خاکی‌رنگ به تن کرده‌ام و کرواتی قرمز را دور گردنم انداخته‌ام، بدون اینکه قصد بستنش را داشته باشم.پا روی پا می‌اندازم و مشغول تماشای نمایش‌شان می‌شوم.ایل ردایی قهوه‌ای به تن کرده و ریش بلندی گذاشته است که قیافه‌اش را مضحک‌تر از هر زمان دیگری می‌کند.عینکی قدیمی با عدسی‌های ریز روی تیغهٔ دماغش جا خوش کرده و کتابی کهنه با جلدی چرمی در دست گرفته است.تمام چراغ‌ها خاموش می‌شود و فقط یک نور گرد روی ایل می‌افتد.در این تاریکی هیچ‌کس قرار نیست با تنی خونین از این سالن بیرون رود.من خون هیچ‌کس را نمی‌ریزم، فقط به خاطر اینکه مشغول تماشای نمایشی هستند که دوست خیانت‌کارم در آن ایفای نقش می‌کند.دستم به خون هیچ‌کس آلوده نمی‌شود.لبخندی وسیع می‌زنم، ایل به من نگاه می‌کند، لبخندم او را می‌ترساند.حواسش را پرت می‌کند و چند ثانیه در شروعش وقفه می‌اندازد.خرسند می‌شوم از اینکه ذهنش را درگیر کرده‌ام و توانسته‌ام شروع فوق‌العاده‌اش را به شروعی معمولی تبدیل کنم.سالن در خاموشی و سکوت محض به سر می‌برد و سپس صدای ایل در گوش تک‌تک ما می‌پیچد:«آه که نژادپرستی عجب مقولهٔ پیچیده‌ای است، مردم.»ایل کتاب را بالا می‌آورد، انگار دارد از روی آن می‌خواند.سپس می‌گوید:«اگر عاشق خودت، نژادت و مردمت باشی می‌شوی متعصب و اگر خواستار حفاظت از آیندهٔ سرزمینت باشی و وسیله‌اش دوری از اجنبی‌پرستی باشد، می‌شوی نژادپرست.»کتاب را پایین می‌آورد و به زمین نگاه می‌کند، آه می‌کشد و سپس صدایش را چنان بالا می‌برد که گویی دارد هوار می‌کشد:«با این وضع، من ترجیح می‌دهم یک نژادپرست متعصب باشم.»با اتمام جمله‌اش برای چند ثانیه تمام چراغ‌ها خاموش می‌شوند.در دل خود می‌شمارم: یک، دو، سه، چهار، پنج.سن روشن می‌شود و موفرفریِ زیبایم در لباسی سفید با دامنی پفی و دستکش‌هایی توری در مرکز دید قرار می‌گیرد.کریستینا زیباتر از آن شده که گمان می‌کردم؛ شبیه ملکه‌های دوران ویکتوریا و همانند حوریانی که مسیح در کتاب مقدس وعده داده، حوریانی که پس از مرگ می‌توانستی با آنان هم‌خواب شوی، آن هم در بهشت ابدی و من حالا بر روی این جهنم زمینی آن فرشته را می‌بینم، درست مقابل چشمانم با فاصله‌ای ناچیز قرار دارد.این‌قدر نزدیک به نظر می‌رسد که توهم می‌زنم اگر دستم را دراز کنم می‌توانم گونه‌های سرخش را لمس کنم و لعل‌هایش را ببوسم.او روی زمین زانو می‌زند، سربازی با صدای بلند بانگ می‌دهد:«قانون احترام به عقاید یکدیگر تصویب شد! مجازات هر بی‌احترامی صد ضربه شلاق است و اگر تکرار شود، قانون‌شکن به دار آویخته می‌شود.»ایل به ظاهر فیلسوف می‌گوید:«حماقته، حماقت است.»صحنه را جوری چیده‌اند که گویی در میدان شهر حضور دارند و مردم دورشان حلقه زده‌اند.کریستینا گریه‌های نمایشی سر می‌دهد و خودش را به زمین می‌کوبد و ناله می‌کند:«ای مردم! می‌گویند به عقیدهٔ هم احترام بگذاریم؛ چه می‌شود اگر یک نفر بر این باور باشد که هرزگی را باید عادی‌سازی کرد؟»گریه‌اش بلندتر می‌شود و با بیچارگی بیشتری فریاد می‌زند:«یا یک نفر عقیده داشته باشد که کودک‌آزاری یک گرایش قابل احترام است؟ می‌خواهید به آن افکار احترام بگذارید؟»کمی سکوت می‌کند تا حرف‌هایش بر قلب مردم بنشیند و تأثیرش را بگذارد، سپس ادامه می‌دهد:«آیا ما باید چنین کنیم؟ آیا این قانون شاه چیزی جز هرج‌ومرج بیشتر نیست؟ آیا نباید به اعتراض برخیزیم؟»مردم دست‌هایشان را بالا می‌آورند تا اعلام موافقت کنند با مخالفت او بر قانون جدید.کریستینا برگه‌ای را بالا می‌آورد و من لبخند دیگری می‌زنم. کبریتی را روشن می‌کند، برگهٔ توی دستش را آتش می‌زند و بلند می‌گوید:«این قانون باید منصوب شود، ما اعتراض داریم.»و سپس برگهٔ نیم‌سوز را ول می‌کند تا بقیه‌اش روی زمین خاکستر شود.با برخورد برگهٔ کاهی به روی سن، به یک‌آن تمام آنجا در آتش فرو می‌رود.کریستینا وحشت‌زده عقب می‌پرد و سپس کفش‌هایش آتش می‌گیرند.مردم گیج به صحنه نگاه می‌کنند؛ نمی‌دانند که این نیز بخشی از نمایش است یا خیر؟آتش پیشروی می‌کند و پایین ردای ایل را چنگ می‌زند.شخصی فریاد می‌زند:«آتش‌سوزی! فرار کنید!»مردم به خود می‌آیند و به سمت درهای خروجی می‌روند.زنگ خطر در تمام سالن می‌پیچد.قاه‌قاه می‌خندم و مردمِ گریزان از کنارم با بهت می‌گذرند و زمانی که با درهای قفل مواجه می‌شوند، دلیل خنده‌هایم را می‌فهمند.جیغ می‌کشند و هرکس به سمت در دیگری می‌دود تا شاید معجزه‌ای شود.ایل که می‌بیند پله‌ها نیز آتش گرفته است، خودش را از بالای سکو به پایین پرت می‌کند تا از آتش رها شود.وقتی محکم روی زمین فرود می‌آید، ردایش را از تن در می‌آورد و چهره‌اش از درد و ترس توی هم جمع می‌شود.کریستینا آن بالا گیر افتاده است، قلبم به درد می‌آید.هیچ‌کس کمکش نمی‌کند تا لباسی که تا نیمه سوخته است را از تن در بیاورد و برهنه به دنبال راه فرار بگردد.همگی به فکر خودشان هستند و فرشتهٔ من دارد در آتش می‌سوزد و جیغ می‌کشد، گریه می‌کند و فریاد می‌زند.دست آخر او نیز تن نیمه‌سوخته‌اش را از روی سن که آتش تا بالاترین قسمت پرده‌ها را نیز سوزانده، روی زمین پرت می‌کند و آتش لباسش کمتر می‌شود.با عجز خودش را روی زمین می‌کشد تا آتش را خاموش کند، البته موفق نمی‌شود.با دیدن چشمان سرخ و تن آتش‌گرفته‌اش ضربان قلبم بالا می‌رود.آتش بیشتر و بیشتر می‌شود و حال می‌توانم داغی‌اش را روی صورتم احساس کنم.همه جیغ می‌زنند اما تنها جیغ‌های او را می‌شنوم.اویی که هرگز عشق خالصانه‌ام را نپذیرفت و من را مضحکهٔ عام و خاص کرد.اویی که گل‌هایم را مقابل چشمانم آتش زد، گل‌هایی که فقط برای او چیده بودم.حال او جیغ می‌زند و در همان آتشی می‌سوزد که گل‌هایم را سوزانده بود.او می‌سوزد و زجر می‌کشد و من تماشا می‌کنم و ویران می‌شوم.چند قدم به سمتش برمی‌دارم، دارد سرفه می‌کند.کامل آتش گرفته است و دیگر نای تکان خوردن ندارد.چیزی تا بی‌هوش شدنش نمانده، کمکش نمی‌کنم؛ همان‌طور که او کمکم نکرد از باتلاق عشقی که برای خود ساخته بودم بیرون بیایم.کمکش نمی‌کنم و آن‌قدر همین‌جا می‌نشینم تا جان دادنش را ببینم.اگر قرار بود برای من نشود، نه ایل و نه هیچ‌کس دیگر هم نباید او را صاحب می‌شد.پایم را بلند می‌کنم و از رویش می‌گذرم به طرف سن می‌روم که تقریباً فرو ریخته است.به سرفه می‌افتم، اکسیژن آن‌قدر کم است و همه‌جا را دود و آتش گرفته که نفس کشیدن غیرممکن‌ترین عمل ممکن دنیا به نظر می‌رسد.نیمی از جمعیت سوخته‌اند و نیمی بیهوش شده‌اند.من و چندی دیگر از نیمه‌هشیارها هنوز زنده‌ایم.سرم گیج می‌رود اما خود را سرپا نگه می‌دارم.رو به جمعیت می‌کنم و با خنده‌ای از ته دل می‌گویم:«من روان‌پریش نیستم!»بلندتر می‌خندم و این باعث نمی‌شود توجه دیگران را جلب کنم؛ هر کس با عزرائیلِ خودش سر میز مذاکره نشسته است.ادامه می‌دهم:«روان‌پریش‌ها با دیدن سوختن مردم بی‌گناه لذت می‌برند اما من روحم در عذابه! عذاب می‌کشم که می‌بینم شما گناهکاران شانس زندگی کردن رو از دست دادید! من شاد نیستم، این خنده‌هام خنده‌های تلخ هستند می‌فهمید؟»جز ناله صدا از کسی درنمی‌آید.پیراهنم به تنم چسبیده و پشتم می‌سوزد، آری دارم می‌سوزم.قرار است در آتشی که خود به پا کرده‌ام خاکستر شوم.شما گناهکارید و این تاوان گناه‌تان است اما من هم گناهکارم!گناه شما تماشای نمایشی شیطانی بود که توسط دوستی خیانت‌کار و معشوقه‌ای بی‌رحم اجرا شد و گناه من؟ دوستی با همان خیانتکار و عشق ورزیدن به همان معشوقه بود...آری، من روان‌پریشی نیستم که این سالن هفتصد نفره را به آتش کشیده است.من انسانی هستم که عاشق شد و اعتماد کرد و خنجر خورد.حال درد این زخم تبدیل به آتش شد و جان صدها نفر را گرفت. پس مقصر من نیستم؛ مقصر آن‌هایی‌اند که در ابتدا خنجر را فرو کرده‌اند.من اغراق نمی‌کنم، قاتل نیستم و هرگز نیز قاتل زاده نشده‌ام، خون نریختم و فقط سوزاندم.همه را سوزاندم و از موفرفری‌ام شروع کردم و با قابل‌اعتمادترین فرد زندگی‌ام به پایان رساندم.من قاتل نیستم، قاتل نیستم، قاتل نیستم...با صدای دست تماشاچیان از جا می‌پرم و چشمانم را باز می‌کنم، دیگر بوی سوختگی نمی‌آید.بلندگو اعلام می‌کند:«نمایش آلند و بکهام به پایان می‌رسد و نمایش "جنون" تا دقایقی دیگر آغاز می‌شود.»این نمایش من است، باید به روی سن بروم، حالا!پایان.𝐿𝒾𝒶𝓃𝐿𝒾𝒶𝓃Fri, 03 Jul 2026 08:53:41 +0330https://virgool.ir/@lian_b/شوقِ-هلاکت-duvso6jb7rzaشگفتا جهان، پیش از آن‌که به دنیا بیاییم، انگار از درون ترک برداشته بود.ما تنها وارثان دیوارهایی شدیم که سال‌ها پیش فرو ریخته بودند و هنوز صدای آوارشان در استخوان‌هایمان می‌پیچید.از همان آغاز، چیزی در ما کم بود؛ نه عضوی از تن، که تکه‌ای از یقین بود.و انسان، با همه‌ی این دانستن، باز در کمینِ عشق می‌ایستد.گویی پروانه‌ای که هزار بار در آتش سوخته، هنوز شعله را با آغوش مادر اشتباه می‌گیرد!شگفتا که آدمی، بیش از آنکه به زندگی ایمان داشته باشد، به تکرارِ نابودی خود ایمان دارد.همیشه اندوهی در ما لانه کرده بود؛ اندوهی که نه از فقدان کسی، که از حضورِ چیزی می‌آمد که هرگز نامی برایش پیدا نکردیم.مثل میخی زنگ‌زده‌ای که سال‌ها در دیوار مانده باشد و هیچ‌کس نداند چه تصویری روزی از آن آویخته بوده است.بیشتر از آنچه گمان می‌کنی ما را فرسوده و ویران کرد، هرگز رخ نداد؟ نه... اشتباه می‌کنی.آنچه ما را از درون به خاکستر بدل کرد، اتفاق‌ها نبودند؛ کلمه‌هایی بودند که هرگز از دهان بیرون نیامدند.واژه‌ها اگر در سینه بمانند، آرام‌آرام به زغال بدل می‌شوند؛ زغالی که دیگر نمی‌سوزاند، تنها سیاهی‌اش را به روح قرض می‌دهد، تا روزی برسد که آدمی در آینه، خود را چون دیواری دوده‌گرفته ببیند و خیال کند این رنگِ طبیعیِ جان اوست.سکوت، مهربان نیست.سکوت، گورکنی است که بیلش را با زبانِ ما تیز می‌کند.هر جمله‌ای که نگفتیم، مشتی خاک بر سینه‌ی خودمان ریخت و ما سال‌ها با جنازه‌ای راه رفتیم که هنوز نفس می‌کشید و نامش را زندگی گذاشته بودیم.شاید به همین دلیل است که عشق همیشه بوی خطر می‌دهد زیرا آدمی، پیش از آنکه دیگری را دوست بدارد، به استقبال زخمی می‌رود که هنوز شکل نگرفته است.ما عاشق نمی‌شویم تا نجات پیدا کنیم؛عاشق می‌شویم تا برای اندوهِ بی‌نام خود، صورتی آشنا پیدا کنیم.چه غریب است که انسان، درست در همان لحظه‌ای که گمان می‌کند از ویرانی جان به در برده، سنگ نخستینِ ویرانیِ تازه را با دست‌های خود بر جای می‌گذارد.گویی تقدیر، خانه‌ای نیست که در آن سکونت کنیم؛ راهرویی است که در هر قدم، سقفش اندکی دیگر فرو می‌ریزد و ما، با سرهایی خمیده، نام این فروریختن را «فردا» گذاشته‌ایم.شب‌ها دیرتر از آنچه باید به پایان می‌رسند.تاریکی، بر خلاف آنچه می‌گویند، نبودنِ نور نیست؛ جانوری است که آهسته بر شانه‌ها می‌نشیند، در گوش انسان از خاطره‌هایی سخن می‌گوید که هرگز اتفاق نیفتاده‌اند و آن‌قدر نجوا می‌کند تا آدمی میان حقیقت و وهم، مرزی پیدا نکند.گاه با خود می‌اندیشم شاید هر انسانی، از روز نخست، گوری خاموش را در سینه حمل می‌کند.سال‌ها می‌خندد، دوست می‌دارد، می‌سازد و ویران می‌شود اما آن گور، بی‌اعتنا به آمدوشد فصل‌ها، دهانش را اندک‌اندک گشوده‌تر می‌کند.آنچه پیر می‌شود، تن نیست؛ امید است که هر صبح، اندکی از قامتش کوتاه‌تر می‌شود و هر شب، سایه‌اش بلندتر می شود.با این همه، هنوز کسی در گوشه‌ای از جهان، پنجره‌ای را به امید آمدن کسی باز می‌گذارد.هنوز نامه‌ای نوشته می‌شود که پاسخی نخواهد داشت.هنوز قلبی، با همه‌ی دانستن‌ها، به تپیدن ادامه می‌دهدو شاید بزرگ‌ترین شگفتی همین باشد؛ اینکه انسان، پیش از آنکه از مرگ بترسد، از خاموش شدن آخرین توهمِ خویش هراس دارد.زیرا اگر آن توهم نیز بمیرد، دیگر چه چیزی باقی می‌ماندجز سکوتی که از آغاز، نام واقعی جهان بوده است؟آهنگ: Max Richter – On the Nature of Daylight𝐿𝒾𝒶𝓃𝐿𝒾𝒶𝓃Wed, 01 Jul 2026 13:31:16 +0330https://virgool.ir/@lian_b/مانده-بی-جان-hthl9ntl4xloخسته‌ام و این خستگی دیگر حادثه‌ای در من نیست؛ به وضعیتی بدل شده است که از آن بیرون نمی‌آیم.سال‌هاست با من مانده، مثل جسمی اضافه که به بدنم دوخته باشند و جدا کردنش نه ممکن باشد و نه حتی قابل تصور...از کشیدن بار تن خودم بیمار شده‌ام؛ گاهی احساس می‌کنم این تن، چیزی بیرونی است، شیئی که به من سپرده‌اند تا مراقبتش کنم، بی‌آنکه توضیح دهند چرا من؟!صبح‌ها که بیدار می‌شوم، پیش از آن‌که چشمم به سقف برسد، حس می‌کنم چیزی در من از شب گذشته هنوز تمام نشده است ، انگار شب ادامه دارد، فقط نور تغییر کرده است.بلند شدن از تخت، بیشتر شبیه جابه‌جا کردن یک جسم سنگین است تا آغاز یک روز؟ هیچ آغاز واقعی وجود ندارد؛ همه چیز ادامه‌ی چیزی است که از قبل شکسته بوده.گاهی در آینه می‌ایستم چهره‌ای هست، خطوطی هست، حرکتی هست اما هیچ‌کدام به من احساس تعلق نمی‌دهند.لحظه‌ای طولانی نگاه می‌کنم و بعد فکر می‌کنم شاید این تصویر، اشتباهی مانده باشد؛ شاید کسی دیگر باید اینجا می‌بود و دیر کرده است، من فقط جای خالی او را پر کرده‌ام؟در خیابان که راه می‌روم، مردم از کنارم می‌گذرند؛ هرکس به سمتی می‌رود که از قبل برایش تعیین شده است.من هم همین‌طور حرکت می‌کنم اما درونم همواره اندکی عقب‌تر می‌ماند، مثل کسی که بدنش را دیر فهمیده باشد. صداها هست، ماشین‌ها هست، نور هست اما هیچ‌کدام مرا در خود نگه نمی‌دارند.زندگی کردن، برایم به امری غیرعادی بدل شده است.نه از آن جهت که عجیب باشد بلکه از آن جهت که دیگر طبیعی نیست.باید برای هر لحظه‌اش توضیحی ساخت، توجیهی آورد، انگار کسی مدام در حال بازخواست است که «چرا هنوز ادامه می‌دهی؟»و من هیچ پاسخی ندارم، جز ادامه دادن؟مدت‌هاست به آدم‌ها نگاه می‌کنم و در ذهنم آن‌ها را به دو دسته تقسیم می‌کنم: مرده‌ها و کسانی که هنوز فرصت مرده شدن پیدا نکرده‌اند.مرز میان این دو روشن نیست بسیاری از کسانی که راه می‌روند، حرف می‌زنند، می‌خندند، در من بیشتر به مرده‌ها شباهت دارند تا زنده‌ها؛ فقط بدنشان دیرتر از درونشان تسلیم شده است.و هر روز، این جمعیت بی‌جان بیشتر می‌شود نه از طریق مرگ، بلکه از طریق چیزی شبیه فرسودگی آرام است .می دانید؟ زنده‌ها نادر شده‌اند؛ آن‌قدر نادر که اگر یکی را ببینی، باید لحظه‌ای مکث کنی، مثل کسی که چیزی ناممکن را دیده باشد!من نیز فقط مانده‌ام و این ماندن، شاید تنها شکل ممکنِ سقوطی باشد که هنوز تمام نشده است؟𝐿𝒾𝒶𝓃𝐿𝒾𝒶𝓃Mon, 29 Jun 2026 08:15:22 +0330https://virgool.ir/@lian_b/خاکِ-طفل-aq4dbnirnpa7چه هوس‌هایی به سرم می‌زد، نمی‌دانم از کدام نقطه‌ی بی‌معنیِ ذهنم می‌جوشیدند و بی‌اجازه بالا می‌آمدند!همان‌طور که در بستر افتاده بودم، انگار تنم دیگر به خودم تعلق نداشت و فقط چیزی خسته و مصرف‌شده باقی مانده بود، دلم می‌خواست دوباره کودک می‌بودم.البته نه از آن کودک‌های افسانه‌ای که بعدها آدم‌ها از خودشان می‌سازند بلکه همان موجود کوچکِ ناتمام، همان که هنوز زبانش به دروغ آلوده نشده بود و هنوز از سنگینی فهمِ جهان به ستوه نیامده بود.ننه‌جونم که برایم قصه می‌گفت، هنوز در گوشه‌ای از ذهنم نشسته بود، با همان صدای خسته و کشدار، با همان آب دهانی که بی‌اختیار فرو می‌داد و من آن را بخشی از امنیت جهان می‌پنداشتم، کنارم آمده بود و بالای سرم نشسته بود، من اما در رختخواب افتاده بودم، بی‌آنکه میلی به برخاستن در من بماند و او با آب و تاب از چیزهایی می‌گفت که هیچ‌گاه حقیقت نداشتند و من آهسته در خود فرو می‌رفتم، چنان‌که گویی خواب تنها شکل قابل تحمل بودنِ زندگی بود.و فکر می‌کردم یا بهتر است بگویم فکرها به من تحمیل می‌شدند، تکه‌هایی از بچگی‌ام را می‌دیدم که هنوز سالم مانده بودند، نه از سر شفافیت خاطره، بلکه از سر لجبازی ذهنی که نمی‌خواست همه چیز را یک‌باره بپذیرد و نابود کند، انگار دیروز بوده باشد...اما دیروز هم چیزی جز تکرار بی‌هدف امروز نبود و میان آن‌ها فاصله‌ای حس نمی‌کردم، نه زمان معنا داشت و نه تغییر، فقط امتدادی از یک خستگی ممتد دیده می‌شد.حالا که به گذشته نگاه می‌کردم، سرتاسر زندگانی خود را می‌دیدم، نه چون روایت بلکه چون انباشتِ چیزهای بی‌مصرف، سیاه، پست و بی‌جهت، و از خود می‌پرسیدم :آیا آن روزها خوشبخت بوده‌ام؟اما پاسخ در من از پیش مرده بود و تنها سکوتی بی‌اعتنا به جای آن مانده بود.نه، خوب به یاد می‌آوردم، خوشبختی در آنجا هم نبود، فقط شکل دیگری از بی‌قراری بود، آن وقت‌ها هم بچه حساس‌تری بودم اما این حساسیت نه نشانه‌ی عمق، بلکه نشانه‌ی زخمی بودن بی‌پایان بود.تقلید می‌کردم، نقش می‌زدم و در ظاهر می‌خندیدم اما در باطن، کوچک‌ترین کلمه‌ی بی‌جا، کوچک‌ترین حرکت ناهماهنگ، مثل خاری در ذهنم فرو می‌رفت و ساعت‌ها مرا در خود می‌پیچاند .من خودم را در خودم می‌خوردم، بی‌آنکه چیزی از من باقی بماند که بتوان نامش را زندگی گذاشت..𝐿𝒾𝒶𝓃𝐿𝒾𝒶𝓃Sat, 27 Jun 2026 08:36:04 +0330https://virgool.ir/@lian_b/سرابِ-آشنا-km8n9mqba1btهمواره برای من نوعی قاعدهٔ نامرئی و بی‌علت وجود داشته است؛ قاعده‌ای که نه از من می‌پرسد و نه به من توضیح می‌دهد، فقط خودش را تحمیل می‌کند، مثل یک جبرِ بی‌منطق است.هرگاه در نخستین برخورد، از کسی نفرتی مبهم در من شکل بگیرد، هرگاه سیمای او، لحنش یا حتی سکوتش در نظرم ناهنجار و ناهماهنگ جلوه کند، باید منتظر وارونگی باشم؛ وارونگی‌ای که نه نجات‌بخش است و نه آرامش‌آور، بلکه صرفاً پیچیده‌تر و بیمارگونه‌تر می‌شود.آدم‌هایی بوده‌اند که در همان نگاه اول، حضوری نحس و آزارنده در ذهنم داشتند؛ گویی چیزی در وجودشان با دستگاه ادراک من ناسازگار بود اما زمان، با آن بی‌اعتنایی مزمنش، آنان را به حاشیهٔ زندگی‌ام نکشاند؛ برعکس، به مرکز کشاند.آرام‌آرام تبدیل شدند به حضوری مداوم، آزارنده اما ضروری، چنان‌که غیبتشان به شکلی نامفهوم خلأ ایجاد می‌کرد.در مقابل، کسانی که در ابتدا دلپذیر و متعادل به نظر می‌رسیدند، به‌تدریج فرو ریختند؛ نه با حادثه‌ای مشخص، بلکه با فرسایش تدریجی معنا، تا جایی که دیگر چیزی از آن تصویر نخستین باقی نماند.این وضعیت مرا به نوعی سوءظن دائمی نسبت به ادراک خودم کشانده است.گویی چشم و ذهن من نه ابزار شناخت، بلکه دستگاهی برای جعل واقعیت‌اند.ما آدم‌ها را نمی‌بینیم؛ ما فقط بر اساس اختلالات درونی خود، بر آن‌ها برچسب می‌زنیم سپس به آن برچسب‌ها واکنش احساسی نشان می‌دهیم و نامش را «شناخت» می‌گذاریم.در این میان، مسئله از حد یک خطای سادهٔ ادراکی فراتر می‌رود و به نوعی مالیخولیای وجودی تبدیل می‌شود زیرا نه تنها دیگران ناشناخته‌اند بلکه خودِ این ناتوانی در شناخت نیز تبدیل به یک وضعیت پایدار می‌شود؛ وضعیتی که در آن انسان میان توهم و واقعیت معلق می‌ماند، بی‌آنکه بتواند مرزی قطعی میان این دو ترسیم کند.شاید آنچه ما «نفرت» می‌نامیم، چیزی جز واکنش خام ذهن به ناهماهنگی‌های ناشناخته نباشد و آنچه «علاقه» می‌نامیم، صرفاً نوعی تطبیق موقت با همان ناهماهنگی است.در هر دو حالت، حقیقتِ دیگری در کار نیست؛ فقط درجات مختلفی از تحملِ توهم وجود دارد.و اگر اندکی دقیق‌تر نگاه کنم، شاید تمام روابط انسانی چیزی جز هم‌زیستی‌های کوتاه‌مدت در دل یک خطای مشترک نباشند.ما کنار هم قرار می‌گیریم، نه به‌خاطر شناخت بلکه به‌خاطر ناتوانی در شناخت بعد این ناتوانی را با واژه‌هایی چون عشق، نفرت، دوستی یا دلسردی تزیین می‌کنیم تا قابل تحمل شود.اما زیر این همه تزیین، چیزی باقی می‌ماند که نامی ندارد؛ نوعی خلأ ممتد، نوعی بی‌ریشگی در ادراک، که آرام و بی‌صدا همه‌چیز را می‌بلعد.و من، هر بار که این چرخه تکرار می‌شود، بیشتر به این نتیجه می‌رسم که آدم‌ها نه به هم نزدیک می‌شوند و نه از هم دور؛ فقط مدتی در یک توهم مشترک هم‌زمان زندگی می‌کنند و بعد، بی‌هیچ حادثهٔ واقعی، از هم جدا می‌شوند.گویی از ابتدا نیز هیچ پیوندی در کار نبوده است.𝐿𝒾𝒶𝓃𝐿𝒾𝒶𝓃Thu, 25 Jun 2026 09:05:49 +0330https://virgool.ir/@lian_b/سؤال-سه-کلمه-ای-dq9v4wii5gws♡ سها کوچولو♡وقتی یکی از نویسندگان محبوبم ـ نیلی عزیز ـ متن زیبا اش خواندم و با او هم‌کلام شدم، چیزی در من جابه‌جا شد.انگار ذهنم بی‌قرار شد و مرا واداشت در سکوت شب، میان صفحه‌های اینترنت سرک بکشم، دنبال ردّی، نشانی یا شاید پاسخی که خودم هم دقیق نمی‌دانستم چیست.تا اینکه به شماره‌ای در یک سایت رسیدم و ناخودآگاه دستم رفت برای نوشتن پیامک و دیروز ارسال مدارک مربوطه تمام کردم اما همین جرقه کوچک، مرا به مسیری دیگر کشاند؛ مسیری که صبح امروز به شیرخوارگاه بهزیستی شهر کوچکم ختم شد تا یک دیدار کوتاه داشته باشم.جایی که کودکان، بی‌آنکه انتخابی داشته باشند، سهم شان از زندگی را همان‌جا میان دیوارهای یک ساختمان سه‌طبقه سپرده‌اند؛ ساختمانی که طبقه‌ای برای شیرخوارها دارد، طبقه‌ای برای کودکان و نوجوانان و طبقه‌ای هم برای امور اداری.به محض ورود، هنوز نگاه من به فضا عادت نکرده بود که دختربچه‌ای حدود سه‌ساله، از میان جمع بچه‌هایی که پای تلویزیون و کارتون باب اسفنجی نشسته بودند، دوان‌دوان خودش را به من رساند.بی‌هیچ مکثی مرا در آغوش گرفت و با صدایی که بیشتر از سنش معنا داشت پرسید: «خانم… خانم… مامان من میشی؟»آن لحظه، زمان برایم کند شد نه پاسخی در ذهنم بود، نه نیرویی در زبانم داشتم ، فقط نگاهش می‌کردم و تمام اندوهی را که بلد بودم پشت لبخندی نیمه‌جان پنهان کردم.نه می‌توانستم دروغ بگویم، نه توان گفتن حقیقت را داشتم. مگر می‌شود به کودکی چیزی گفت که هم امید دارد و هم شکسته است؟برای لحظه‌ای، فقط یکی از کیسه‌های خوراکی را که در راه خریده بودم به او دادم تا شاید ذهن کوچک و بی‌قرارش از آن سؤال فاصله بگیرد.مادریار با صدایی آرام گفت اسمش سهاست و این سؤال را از همه تازه‌واردها می‌پرسد و او دوباره تکرار کرد: «مامان من میشی؟»سکوت کردم و در همان سکوت، چیزی درونم فرو ریخت. به‌عنوان یک زن، در برابر این سؤال ساده، ناتوان‌تر از همیشه بودم حتی توان نگاه کردن مستقیم به مادریار را هم نداشتم، انگار هر کلمه اضافه، وزن این لحظه را سنگین‌تر می‌کرد.کاش می‌توانستم دستان کوچکش را بگیرم و بی‌هراس بگویم «بله».کاش می‌شد برایش امن‌ترین نقطه جهان باشم اما بعضی حقیقت‌ها، حتی در مهربان‌ترین شکل شان هم، سنگین‌اند.کمی بعد، گفت‌وگویم با مادریار آغاز شد؛ زنی آرام و مهربان که انگار سال‌هاست بار مادریِ جمعی را به دوش می‌کشد.از روزهایی گفت که کودکان از خانواده جدا می‌شوند؛ تلخ‌ترین لحظه‌هایی که خودش تجربه کرده است، و از لحظه‌هایی که بعضی از همین بچه‌ها دوباره به آغوش خانواده برمی‌گردند یا به فرزندخواندگی سپرده می‌شوند؛ لحظه‌هایی که هم دلتنگی دارد و هم امید.سها کوچولو دوباره کنارم برگشت و این‌بار فقط گفت: «خانم… می‌خوام پیشت بشینم»برای سرگرم کردنش، دفتر و خودکارهایی را که همیشه همراهم است به او دادم و در دل دعا کردم سؤال قبلی‌اش را تکرار نکند؛ نه از بی‌رحمی، از ناتوانی من ...بعد از مدتی به بخش کودکان بزرگ‌تر رفتم آنجا همه چیز متفاوت بود؛ دور یک میز جمع شده بودند و بازی‌های فکری انجام می‌دادند.من هم کنارشان نشستم؛ دست‌وپا شکسته، ناشی بودم خوراکی‌ها را اورده بودم به انان دادم و عجیب اینکه خیلی زود پذیرفته شدم؛ انگار اینجا، داشتنِ کودک درون هم کافی است برای پذیرفته شدن.نیم ساعت بعد، صدای خنده‌شان در فضا پیچیده بود وقتی خواستم بلند شوم، نزدیک ظهر شده بود خداحافظی کردم اما یکی‌شان گفت: «بازم بیا خاله… دوست ما باش.»در آن جمله کوتاه، چیزی بود که در دنیای بیرون کمتر شنیده بودم شاید عجیب باشد اما در زندگی بیرون، آدم‌ها از من فاصله می‌گیرند در واقع انگار یک انگل هستم اما اینجا، همین کودکان با قلب‌هایی ساده و بی‌پیرایه، راحت‌تر از هر کسی مرا پذیرفتند.وقتی از ساختمان خارج می‌شدم، سنگینی عجیبی روی سینه‌ام نشسته بود تصویر سها سه‌ساله رهایم نمی‌کرد؛ همان سؤال کوتاه: «مامان من میشی؟»و من، هنوز پاسخی برایش نداشتم حالا که این‌ها را می‌نویسم، تنها یک پرسش در ذهنم مانده است:گناه کودکان چیست؟کودکانی که تنها سهم شان از زندگی باید بازی کردن ، دوست داشته شدن و زنده ماندن، با کمترین زخم ممکن باشد .دربیارم.𝐿𝒾𝒶𝓃𝐿𝒾𝒶𝓃Tue, 23 Jun 2026 12:18:42 +0330https://virgool.ir/@lian_b/لبخندِ-خلاء-dg1dya9au1orگداهای دیگری هم هستند؛ نه آن‌هایی که گدایی را به چشم یک پیشه آموخته‌اند و برای هر رهگذر دعایی آماده بر لب دارند، بلکه آن‌هایی که فقر در وجودشان ریشه دوانده و از مرز نیاز گذشته است.آدم‌هایی که دیگر نه آرزویی در چشم دارند و نه امیدی در دل؛ تنها سایه‌ای از اراده‌ای که سال‌ها پیش زیر بار زندگی فرسوده و دفن شده است.امروز، هنگام عبور از کوچه‌ای نمناک و غم‌زده، مردی را دیدم که کنار نرده‌ای زنگ‌زده ایستاده بود آن‌چنان بی‌حرکت و خاموش که انگار بخشی از همان آهن پوسیده بود. چهره‌اش بیش از آنکه به یک انسان شباهت داشته باشد، به سرنوشتِ خسته و شکست‌خورده‌ای می‌مانست که سال‌ها زیر بار محرومیت و بی‌اعتنایی رنگ باخته است.وقتی به او نزدیک شدم، بی‌آنکه حتی نگاهم کند، گفت:«بهم چیزی بده...»صدایش خشک و زبر بود؛ بیشتر شبیه صدای ساییده شدن سنگ بر سنگ تا صدای یک انسان بود نه نامی از خدا برد، نه دعایی کرد و نه حتی خواهشی در لحنش بود. انگار خودش هم می‌دانست که میان او و رهگذران، میان او و این جهان، فاصله‌ای وجود دارد که با چند چندرغاز پر نخواهد شد.در آن لحظه، احساس ترسی مبهم کردم نه از آن مرد، بلکه از شباهتی که میان من و او بود.حس کردم اگر این ظاهر آراسته، این عنوان‌ها، این احترام‌های ظاهری و این سرگرمی‌های روزمره را از زندگی کنار بزنند، شاید در تهِ همهٔ ما همان درماندگی خاموشی نشسته باشد که در چهرهٔ او دیده می‌شد.ثروتمندان از چنین فقیرانی خوششان نمی‌آید.نه فقط به این دلیل که فقیرند بلکه چون چیزی را یادآوری می‌کنند که همه می‌خواهند فراموشش کنند.گدای خاموش را می‌توان تحمل کرد؛ می‌توان سکه‌ای در دستش گذاشت و با وجدانی آسوده از کنارش گذشت اما آن گرسنه‌ای که تلخی زندگی در صدایش موج می‌زند، آن آدم شکست‌خورده‌ای که تنها با حضورش نظم آرام و ساختگی دنیا را بر هم می‌زند، خطرناک است زیرا یادآور می‌شود که بسیاری از آسایش‌ها بر روی رنج‌های فراموش‌شده بنا شده‌اند.آری، فقر سمج است اما نه فقط چون نان می‌خواهد.فقر سمج است چون مثل سایه‌ای سرسخت، مدام دنبال انسان می‌آید و در گوشش زمزمه می‌کند که شاید همهٔ این تلاش‌ها بیهوده باشد؛ که فاصلهٔ میان گدا و ثروتمند، میان موفق و شکست‌خورده، میان عزیز و مطرود، گاهی چیزی جز یک تصادف نیست.و شاید آن غرولندهای خشن که شب‌ها از گلوی گرسنگان بیرون می‌آید، چیزی جز پژواک حقیقت نباشد؛ حقیقتی که بیشتر آدم‌ها طاقت شنیدنش را ندارند.زیرا در ژرفای هر خانهٔ مجلل، پشت پرده‌های گران‌قیمت و زیر نور چلچراغ‌ها، ترسی پنهان خوابیده است: ترس از این اندیشه که شاید جهان نه عدالت داشته باشد، نه مقصدی روشن و نه معنایی که بتوان به آن تکیه کرد.آن‌وقت، آن گدای خاموش کنار نرده دیگر فقط یک مرد فقیر نیست؛ او به آینه‌ای تبدیل می‌شود که پوچیِ عمیق زندگی را نشان می‌دهد.پوچی‌ای که در سکوت نشسته است و آرام‌آرام می‌خندد.𝐿𝒾𝒶𝓃𝐿𝒾𝒶𝓃Sun, 21 Jun 2026 11:12:38 +0330https://virgool.ir/@lian_b/رذالتِ-پنهان-denorsqsszf7در پیرامون من، بسیاری چنین می‌پندارند که از مردان نفرت دارم.شاید از آن رو که آدمیان به ساده‌ترین تبیین‌ها دل می‌بندند و برای هر چیز، برچسبی آماده در آستین دارند؟اما حقیقت، همواره پیچیده‌تر از داوری‌های شتاب‌زده‌ی مردم است.من از مردان بیزار نیستم؛ همان‌گونه که از انسان بودنِ انسان‌ها بیزار نیستم.آنچه در من نفرت می‌آفریند، جنسیت نیست بلکه فرومایگیِ روح است.من از آن مردی بیزارم که ضعف خویش را در هیئتِ سلطه‌جویی پنهان می‌کند.از آن که کرامت زن را لگدمال می‌سازد تا ویرانیِ درون خویش را فراموش کند.از آن که دروغ را به جای صداقت، خیانت را به جای وفاداری و فریب را به جای خرد می‌نشاند.از آن که برای لحظه‌ای احساس قدرت، روح دیگری را می‌شکند و از زخم‌های دیگران نردبانی برای اثبات خویش می‌سازد.با گذشت سال‌ها دریافته‌ام که بسیاری از آدمیان، نه از سر قدرت، بلکه از سر حقارت آزار می‌رسانند.آن که در درون خود تهی است، بیش از همه نیاز دارد دیگران را کوچک ببیند.آن که از خویشتن خویش شرمسار است، بیش از همه مشتاق تحقیر دیگران استو آن که جرئت رویارویی با تاریکی‌های درونش را ندارد، آسان‌ترین راه را برمی‌گزیند:آزار رساندن به کسانی که گمان می‌کند از او آسیب‌پذیرترند.اما مردی که از این رذایل برکنار است، هرگز خود را مخاطب چنین سخنانی نمی‌پندارد.او نیازی به دفاع از خویش ندارددزیرا وجدانش پیش از هر دادگاهی حکم خود را صادر کرده است.مرد شریف، هنگامی که از زن‌ستیزی، خیانت، فریب و ستم سخن گفته می‌شود، در آینه‌ی این واژه‌ها چهره‌ی خود را نمی‌بیند.تنها کسانی از این سخنان برآشفته می‌شوند که سایه‌ای از خویش را در آن بازمی‌شناسند!شاید به همین سبب است که هرگز نفرت مرا متوجه مردان ندانسته‌ام؛ زیرا جهان به اندازه‌ی کافی مردان بزرگ، نجیب و شرافتمند به خود دیده است.نفرت من متوجه آن تاریکیِ کهنه‌ای است که گاه در جامه‌ی مردانگی پنهان می‌شود؛ همان تاریکی‌ای که در طول تاریخ، خود را در قالب تحقیر، خشونت، تملک و ستم آشکار کرده است.و یک مرد نیک، پیش از آنکه به سخنان من گوش دهد، به اعماق وجدان خویش رجوع می‌کند.او بهتر از هر کسی می‌داند که آیا هرگز در شمار این آدم‌ها بوده است یا نه زیرا در پایان، هیچ داوری‌ای بی‌رحم‌تر و هیچ آینه‌ای صادق‌تر از وجدان نیست!نسان نیست.𝐿𝒾𝒶𝓃𝐿𝒾𝒶𝓃Fri, 19 Jun 2026 10:49:30 +0330https://virgool.ir/@lian_b/ذاتِ-ناانکار-aebbn1dkovazادبیات را نباید صرفاً انباشتی از واژگان و عبارت‌ها پنداشت!ادبیات اقلیمِ شگرفِ جانِ آدمی است، سرزمینی که در آن رنج، شکوه، عشق، اندوه و حیرت، جامه‌ی کلمه بر تن می‌کنند و از خاموشی به سخن درمی‌آیند.هر کتاب، دریچه‌ای است به هزارتوی ضمیر انسان گویی خواننده نه سطور یک متن، بلکه لایه‌های نهفته‌ی روان خویش را ورق می‌زند.ادبیات آدمی را از سستیِ روح به استواری می‌رساند.نه از آن رو که اندوه را از میان برمی‌دارد بلکه بدان سبب که شیوه‌ی همزیستی با اندوه را می‌آموزد.بسیاری از زخم‌هایی که در هیاهوی جهان بی‌نام و بی‌نشان باقی می‌مانند، در قلمرو ادبیات صاحب صدا می‌شوند.آنجا است که انسان درمی‌یابد مصائبش یگانه نیستند و پیش از او نیز دل‌هایی در آتش همین حسرت‌ها سوخته‌اند.ادبیات، پناهگاه ارواحِ آواره و مرهمِ خاموشِ جان‌های فرسوده است.اما یکی از سترگ‌ترین ایام زندگانی من، نه روز کامروایی بود و نه هنگامه‌ی دستیابی به آرزویی دوردست؛ بلکه روزی بود که حجابی از برابر دیدگانم فرو افتاد و حقیقتی را درباره‌ی خویشتن خویش دریافتم.روزی که دانستم آن خصایصی که دیگران در من نکوهیده، هراس‌انگیز یا ناهنجار می‌شمردند، در واقع اصیل‌ترین و جوهری‌ترین ارکان وجود من‌اند.سال‌ها کوشیده بودم تندیِ اندیشه‌هایم را پنهان کنم، شورِ سیری‌ناپذیرِ پرسشگری را در خود خفه سازم و آن آتش سرکشی را که در ژرفای جانم زبانه می‌کشید، زیر خاکستر همرنگی با دیگران مدفون کنم.می‌پنداشتم رستگاری در همانند شدن است؛ در زدودن تفاوت‌ها و تراشیدن زوایای روح تا با پسند عامه سازگار شود اما هر بار که بخشی از خویش را انکار می‌کردم، احساس می‌کردم قطعه‌ای از جانم را به مسلخ برده‌ام.سرانجام دریافتم آنچه دیگران عیب می‌نامند، چه‌بسا سرچشمه‌ی یگانگی انسان باشد.آن حساسیتِ جان‌فرسا، آن میلِ بی‌امان به تفکر، آن سرکشی در برابر باورهای فرسوده و آن اشتیاقِ بی‌قرار به کشف ناشناخته‌ها، نه نواقص وجود من، بلکه گوهر وجود من بودند.فهمیدم تمام آن سال‌ها نه با دشمنی بیرونی، بلکه با خویشتنِ راستین خویش در ستیز بوده‌ام.و چه مکاشفه‌ای سهمگین‌تر از این که آدمی ناگهان دریابد زندانبانِ عمرش، دیگری نبوده، بلکه خود او بوده است؟از آن پس، هراس من از تفاوت رنگ باخت.دیگر چندان بیمی نداشتم اگر اندیشه‌هایم با جمع سازگار نبود یا روحم در قالب‌های متعارف نمی‌گنجیدزیرا دریافته بودم که والاترین آزادی، رهایی از داوری دیگران نیست؛ رهایی از انکار خویشتن است.آدمی هنگامی به صلحی ژرف دست می‌یابد که دست از خصومت با ذات خویش بردارد و شهامت آن را بیابد که همان باشد که تقدیر، سرشت و جانش از آغاز او را بدان فراخوانده‌اند.د𝐿𝒾𝒶𝓃𝐿𝒾𝒶𝓃Wed, 17 Jun 2026 11:21:08 +0330https://virgool.ir/@lian_b/زندگی-نازیسته-c2behzjyykqqگاهی آنچه بیش از مرگ آزارم می‌دهد، کوتاهی زندگی است.نه از آن رو که سال‌ها اندک‌اند، بلکه از آن رو که جهان بیش از اندازه وسیع و عمر بیش از اندازه کوچک است.هرچه بیشتر می‌آموزم، بیشتر درمی‌یابم که چه چیزهایی را هرگز نخواهم آموخت.هرچه بیشتر می‌بینم، بیشتر حس می‌کنم چه سرزمین‌هایی را هرگز نخواهم دیدو هرچه بیشتر زندگی می‌کنم، بیشتر به زندگی‌هایی فکر می‌کنم که هرگز فرصت زیستن شان را نخواهم داشت.دلم می‌خواست هزاران نفر باشم.فیلسوفی که در سکوت کتابخانه‌ای کهن میان نسخه‌های فراموش‌شده پرسه می‌زنددریانوردی که افق‌های ناشناخته را دنبال می‌کند، شاعری که دردهایش را به واژه بدل می‌سازد،ستاره‌شناسی که شب‌ها را زیر آسمان بی‌انتها به تماشا می‌نشیند.دلم می‌خواست همه‌ی این آدم‌ها باشم و در عین حال هیچ‌کدام نباشم اما زندگی با بی‌رحمی تمام تنها یک چهره، یک مسیر و یک فرصت به هر انسان می‌بخشد.گاهی به کتاب‌ها نگاه می‌کنم و اندوهی عجیب وجودم را فرامی‌گیرد.میلیون‌ها کتاب نوشته شده‌اند و میلیون‌ها اندیشه در آن‌ها زندانی است.کتاب‌هایی که هرگز نخواهم خواند، داستان‌هایی که هرگز نخواهم شنید و ذهن‌هایی که هرگز نخواهم شناخت.حتی اگر تمام عمرم را صرف خواندن کنم، تنها قطره‌ای از این اقیانوس را خواهم چشید.جهان پر از موسیقی‌هایی است که هرگز نخواهم شنید، زبان‌هایی که هرگز نخواهم آموخت، شهرهایی که هرگز در کوچه‌هایشان قدم نخواهم زد و انسان‌هایی که هرگز نخواهم شناخت.شاید بزرگ‌ترین تراژدی انسان همین باشد؛ نه آنچه از دست می‌دهد، بلکه آنچه هرگز فرصت به دست آوردنش را پیدا نمی‌کند.ما تنها یک زندگی زندگی نمی‌کنیم؛ ما هزاران زندگیِ نازیسته را نیز با خود به گور می‌بریم.در هر انتخاب، صدها امکان دیگر می‌میرند.در هر راهی که می‌رویم، هزاران راه دیگر برای همیشه پشت سرمان فرو می‌ریزند.و گاه در نیمه‌شبی خاموش از خود می‌پرسم:این دیگر چه عمر مضحک و ناقصی است؟چگونه می‌توان به یک انسان عطش دانستنِ بی‌پایان بخشید اما عمری داد که حتی برای نوشیدن جرعه‌ای کوچک از این دریا کافی نباشد؟چرا این همه زیبایی، این همه دانش، این همه جهان و این همه امکان آفریده شده‌اند، در حالی که هیچ انسانی فرصت تجربه کردن همه‌ی آن‌ها را ندارد؟شاید رنجِ واقعی نه در ندانستن بلکه در دانستنِ این حقیقت باشد که جهان همیشه بزرگ‌تر از آرزوهای ما خواهد ماند و عمر، همیشه کوتاه‌تر از کنجکاوی ما است.𝐿𝒾𝒶𝓃𝐿𝒾𝒶𝓃Mon, 15 Jun 2026 09:15:10 +0330