https://virgool.ir/feed/@khatemoqadam.irپیگیر ناب‌ترین آدم‌ها و رخدادها و ارائه‌ی باکیفیت‌ترین روایت‌ها هستیم. از جبهه‌ای به وسعت جهان برای مخاطبانی به گستردگی عالم.fa2026-11-11 05:49:58https://files.virgool.ir/upload/users/1014794/avatar/hndSJs.jpeghttps://virgool.ir/@khatemoqadam.irhttps://virgool.ir/@khatemoqadam.ir/پله-پله-تا-روایت-b8ex7ahzaucaزهرا سادات ثابتیاغلب برای همه‌ی ما پیش آمده است که در برابر زیبایی یک گل شگفت‌زده شده‌ایم؛ آن‌قدر که با خود می‌گوییم باورنکردنی است! در لحظه‌ای کوتاه بالندگی و به گل نشستن یک گیاه را می‌بینیم اما خوب می‌دانیم که برای رسیدن به این نقطه منزل‌هایی سپری شده که از دیدِ ما پنهان بوده است. زندگی بعضی آدم‌ها نیز مثل همین گُل‌ها می‌ماند. پشتش هزار جور ماجرا و قصه دارد که از آن بی‌خبریم اما در کتاب‌های مستند با آن‌ها آشنا می‌شویم. شاید پر بی‌راه نباشد که بگویم مستندنگاری شبیه همان فیلم‌هایی است که مراحل رشد یک گیاهِ به ثمر نشسته را در عرض چند دقیقه‌ با دور تند به نمایش می‌گذارند.وقتی داستان یا رمان می‌نویسی تمام تلاشت را باید انجام بدهی تا ‌حادثه‌ها را طوری کنار هم بچینی که به نظر خواننده باورپذیر جلوه کند. دقیقا همین فرآیند باید در روایتِ مستند هم اجرا بشود با این تفاوت که در روایتِ قصه‌هایی که تمام و کمال در دنیای واقعی به وقوع پیوسته‌اند دیگر نیازی نیست عنصر خیال را وارد کنی بلکه فقط باید به دنبال رشته‌های نامرئی بگردی که انگیزه‌ی بُروز این قصه‌ها بوده‌اند و گفتن‌شان باعث باورمند شدنِ این‌ اتفاق‌ها می‌شوند. اتفاق‌هایی که حتی اگر از نزدیک شاهدش باشیم، لب به دندان می‌گزیم که چطور ممکن است؟ یا برای دیگری تعریف می‌کنیم و می‌گوییم باور می‌کنی چنین آدم‌هایی هم وجود داشته باشند یا چنین ماجراهایی اتفاق افتاده باشد؟ شاید هم از بس شنیده‌ایم خیال می‌کنیم باور کرده‌ایم که مثلاً پسری نوجوان به جبهه رفته یا مردانی جوان با کم‌ترین امکانات، نبوغ‌شان، خوش درخشیده یا مردی، در اسارتی بدون ترس و واهمه، سرش بریده شده و به شهادت رسیده است یا دیگری در میدان جنگ با وجود فرمان عقب‌نشینی کنار مجروحی که نمی‌شناسد می‌ماند حتی اگر به قیمت از دست رفتن جانش تمام بشود یا... . این‌ها تکه‌ی کوچکی از یک دنیا‌ی واقعی یا تنها مرحله‌ی آخر یک زندگی پر فراز و نشیب است که به گوش ما می‌رسد. این مستندنگاری است که آن‌چه اتفاق افتاده تا شخصیتی به این نقطه از زندگی‌اش برسد، پله‌ به پله روایت می‌کند و پیش چشم خواننده قرار می‌دهد.اطراف ما پر است از این اتفاق‌های حیرت‌انگیز اما باورکردنی. نمونه‌اش ماجراهایی که در جبهه‌ی مقاومت و خانواده‌ی اهالی مقاومت پیش آمده است و پیش می‌آید. آدم‌هایی با ظاهری معمولی اما باطنی متفاوت. و این‌جا دقیقاً همان نقطه‌ای است که مستندنگار باید تلاش کند تا به کُنهِ ماجرا پی ببرد. یعنی دنبال کردن و رسیدن به رشته‌های نامرئی که در باطن زندگی و درون قلب این آدم‌ها در هم تنیده شده است و به تصمیم‌ها و رفتارهاشان انگیزه و معنا می‌دهد و آن‌ها را پیش چشم خواننده باورپذیر و هم‌ذات‌پندارانه می‌کند. این که چطور می‌شود مردی در اوج جوانی و خوشبختی همسر و فرزندِ دل‌بندش را به خدا واگذارد و خود، راهی مقصدی شود که در ظاهر هیچ آسایشی را در پی ندارد اما در نظر او سرشار از آرامش و رضایت خاطر است! یا بالعکس، چطور ممکن است زنی از مرد خویش و زندگی خوش و خرمش بگذرد به خاطر آرمانی که شاید عمر خودش کفاف ندهد لحظه‌ی به وقوع پیوستنش را ببیند؟! یا چه مراحلِ به ظاهر نامحسوسی طی شده است که یک انسان به زندگی خود طوری نگاه می‌کند که گویی به ابدیت خیره شده است، آن‌قدر وجود خود را صیقل داده است که دیگر هر چیزی نمی‌تواند آینه‌ی وجودش را پر کند، پس دست به انتخاب و تصمیم‌های بزرگ می‌زند... .پژوهشگر و نویسنده طی مصاحبه‌ها و نشست و برخاست‌ها گاه به این رشته‌رازهای سر به مُهر دست پیدا می‌کند، گاه تنها به اندکی از آن و گاهی برای همیشه این رازها کشف‌ناشده باقی می‌مانند. اما در هر صورت مفاهیم بزرگی مثل فداکاری، از خودگذشتگی، غیرت، احساس مسئولیت و از همه بزرگ‌تر عشق، در مستندنگاری با به تصویر کشیدن تار و پود صحنه‌ها و لحظه‌های مرئی و نامرئی که مصاحبه‌گر به آن رسیده است، خُرد و قابل تصور می‌شوند، در ذهن‌ها می‌نشینند و حجت‌هایی می‌شوند تا باور کنیم انسان؛ همین انسان به ظاهر ساده و معمولی، می‌تواند در وقت‌های بزنگاه، خودش را بِبَرد نه این که ارزان ببازد!خط مقدم: خانه گفتمان مقاومتخط مقدم: خانه گفتمان مقاومتMon, 20 Sep 2021 17:15:12 +0430https://virgool.ir/@khatemoqadam.ir/بزرگ-ترین-رسالت-اهالی-ادبیات-پایداری-td1ttsuvjtw8نفیسه‌سادات موسویشهدای مدافع حرم، شهیدانی هستند که در داستان زندگی‌شان از آنجا که مسیرشان به سمت شهادت مایل می‌شود تا لحظه شهادت، حرف اول را عشق درباره‌شان می‌زند. خیلی از این عزیزان به دور از های‌وهوی رسانه‌ای و در شرایطی که اخبار و رسانه‌های رسمی اصلاً خبرها و اتفاقات مربوط به سوریه را پوشش نمی‌دادند، دل به این دریای عاشقی سپردند. مخصوصاً شهدایی که چند سال اول شهید شدند و نامشان جز از مجاری غیررسمی فضای مجازی، شنیده نمی‌شد.روایت شهدای مدافع حرم، روایت تاریخ معاصر است و از این حیث حائز اهمیت است که اگر ما آن را به درستی و امانت‌دارانه روایت نکنیم،در آنچه تاریخ از آن به‌عنوان «جنگ روایت‌ها» یاد می‌کند، روایت‌های جعلی جایشان را خواهد گرفت. اما از آنجا که نمی‌شود هر محتوایی را به شکل مبهم و بدون استناد، مطرح کرد، باید قبل از انتشار بخش‌های حساسیت‌برانگیز و استراتژیک آن‌ها را از طرق اهل و امین و معتمد، صحت‌سنجی کرد. از طرفی خواندن این روایت‌ها برای درک بهتر مسائل امنیتی و سیاسی در حوزه مقاومت واقعاً راهگشا هستند.سن و سال جوانانه شهدای مدافع حرم و بزرگ شدنشان زیر همین آسمانی که ما نفس می‌کشیم و در دنیایی که ما در آن زیست می‌کنیم، باعث شده تا نوجوان و جوانانی که دفاع مقدس را جز از دریچه کتاب‌ها و فیلم‌ها درک نکرده‌اند، با مدافعان حرم همذات‌پنداری داشته باشند و تصمیم و انتخاب آن‌ها برایشان دست‌یافتنی‌تر جلوه کند. مخصوصاً با مطالعه زندگی برخی از شهدای مدافع حرم و پیگیری سیر تحول و انقلاب درونی‌شان به عاقبت‌به‌خیری امیدوارانه‌تر می‌نگرند و شهادت و شهید زیستن را دور از دسترس و فرازمینی نمی‌دانند. همین مسئله باعث می‌شود تا الگوپذیری از شهدای مدافع حرم بین نوجوان و جوان امروزی رو به افزایش است که قطعاً بخش اعظمی از این الگوسازی را مدیون روایت‌هایی هستیم که از زندگی‌شان مکتوب شده است.پربیراه نیست اگر بگوییم تبیین رشادت‌ها و زیست و شهادت شهدای مدافع حرم از بزرگ‌ترین رسالت‌های اهل قلم حوزه ادبیات پایداری است. ادب پایداری که مسیر خود را از عاشورا شروع کرده و نقاط عطف تاریخی مثل انقلاب و دفاع مقدس را در کارنامه خود دارد، این روزها در روایت‌گری از زندگی شهدای مدافع حرم جلوه‌گری می‌کند. ادبیاتی که از لحاظ درونمایه و محتوا به‌تنهایی غنی و ارزشمند است و وقتی روایت قهرمانان مدافع حرم در ظرف آن ریخته می‌شود ارزش و غنایی چند برابری هم پیدا می‌کند.شاید آنچه نیاز است در مکتوب کردن و ثبت این روایت‌ها به آن بیش از پیش توجه بشود، در کنار صحت‌سنجی، سواد و سلیقه راوی باشد. هم از آن جهت که با مفاهیم و شخصیت‌ها و مناطق آشنا باشد و هم از آن جهت که خاطره‌گو را به آن سمت‌وسو بکشاند که از روایات شخصی و خلوت شهید گذر کند و به روایاتی بپردازد که سرنوشت‌ساز و انسان‌ساز بوده‌اند.در مقایسه با دفاع مقدس هم، چون مقاومت در این محور، هنوز در جریان است، بخشی از خاطرات واقعی قابلیت بازگویی ندارد و محرمانه است.حاج قاسم سلیمانی درباره این شهدا در مصاحبه‌ای گفته بود: «در اول بحران سوریه، خیلی فکر کردم که اگر بخواهیم از قالب اسلامی، کسی یا کسانی را برای دفاع از حرم جذب کنیم، چه نامی برای آن‌ها بگذاریم؟ دیدم پرجاذبه‌ترین نامی که می‌توان بر این حرکت جهادی جدید اطلاق کرد، نام مدافعین حرم است.»خط مقدم: خانه گفتمان مقاومتخط مقدم: خانه گفتمان مقاومتWed, 15 Sep 2021 18:00:11 +0430https://virgool.ir/@khatemoqadam.ir/ممکن-نیست-ادبیات-مقاومت-شکل-بگیرد-vawnym5ogwtjمیثم امیریمسئولین محترم در نیروهای مسلح و حضرات حفظ و آثاری‌هاسلامباورش سخت است اگر بگوییم «احتمالا» هیچ روایت خوبی از «دریچهٔ امنیتی/عملیاتی» جریان مقاومت منتشر نشده است. گفتم «احتمالا» یعنی تا الان من ندیده‌ام و به «احتمال زیاد» بعد از این هم نوشته نخواهد شد.دربارهٔ آدم‌ها نوشته‌ایم؛ غالبا بد. نقش فرماندهان در نبردها را «تا حدی» گشوده‌ایم؛ همیشه ناقص. اسناد دندان‌گیری از عملیات‌ها و گزارش لشگرها منتشر نکرده‌ایم؛ حال ادبیات مقاومت چطور زاده شود؟ فیزیولوژی زادن را که می‌دانید؛ نمی‌دانید؟اندک کتاب‌هایی سعی کرده‌اند این چگونگی را توضیح بدهند که غالبا نافرجام است. تنها به یک دلیل: شما به نویسندگان ما اعتماد ندارید. به نظر آنها «همین مقداری که برای نویسنده روایت شده» کافی است. با فضایی که شما درست کرده‌اید، راویان بنا ندارند بگویند «چگونه و با چه روش‌هایی» جنگیده‌اند و چطور در نبردهای سنگین «امنیتی/عملیاتی» موفق بوده‌اند.روی هوا حرف نمی‌زنم. من دارم روی دو کتاب کار می‌کنم. هر دو از چهره‌های برجستهٔ امنیتی و اطلاعاتی منطقه هستند. اما هر چه بیشتر جلو می‌روم محکم‌تر پیشانی‌ام به در بسته می‌خورد. اگر نویسنده‌ای می‌خواهد سرش به سنگ بخورد، مزهٔ روایت مقاومت را بچشد. حرف نمی‌زنند. تمام. چیزی نمی‌گویند. چرا؟ بنا ندارم اینجا دربارهٔ چرایی‌اش حرف بزنم که در آن صورت باید «امر محال مقاومت در برابر قدرت‌ها» را باز کنم که هم حماسی است، هم تراژیک. این غم‌نامه را زمین می‌گذارم تا وقتی دیگر.اما تنها به این اشاره می‌کنم که با حفظ وضع موجود در حفای نیروهای مسلح و خودسانسوری «رزمندگان بدون مرز» امکان روایت منطقه وجود ندارد. تا وقتی ساختار بستهٔ فرهنگی بر نیروهای مسلح ما سیطره داشته باشد، حتی یک خط نوشتهٔ به‌درد بخور از روایت ما در منطقه منتشر نخواهد شد. حتی یک سطر. یک سطر که ادبیات باشد و ما را به رزمنده‌هایمان نزدیک کند.باور ندارید؟ اشکالی ندارد. فقط به این سؤال پاسخ بدهید که چرا تا الان حتی یک کتاب ادبی سرِ حال از حزب‌الله لبنان منتشر نشده است؟ چرا یکی روایت خواندنی از زندگی سیدحسن نصرالله که تمام زندگی‌اش در شگفتی و نبوغ غرق است، به چاپ نرسیده است؛ چرا؟ نویسنده‌های ما ناتوان هستند؟ سیدحسن نصرالله و فرماندهان برجستهٔ حزب‌الله در اوج هوش و درایت نظامی نیستند؟ خیر. نه نویسنده‌های ما کم‌تلاش و بی‌استعداد هستند، نه فرماندهانی که قوی‌ترین ارتش سری جهان را به مبارزه می‌طلبند، آدم‌های خشک‌مغز و بی‌هوش‌ و بی‌حواسی هستند؛ مسئله این است که قرار نیست این خط وصل شود و ما راوی قهرمان‌مان باشیم. مسئله این است که نباید نصرالله قهرمان باشد. نباید رضوان اسطوره شود... خدا پدرتان را رحمت کند؛ حتی یک روایت جان‌دار خوش‌خوان خوش‌دست امروزی از خمینی و خامنه‌ای در بازار نیست؛ چه رسد به فرماندهان غیور عربی/ایرانی.بله؛ حواسم به سردار سلیمانی هست. او را هم استثنا نمی‌کنم. نخواهید گذاشت از و دربارهٔ سلیمانی درست و فرم‌یافته و ادبی بخوانیم. تا الان نگذاشتید؛ از این به بعد هم تلاش می‌کنید که نگذارید. کدام‌تان؟ این اندازه جسارت در این قلم نیست که آن نام‌ها را سیاهه کنم. نام‌هایشان را می‌دانم.ممکن است در ادامه تک و توک کتاب‌هایی از جریان مقاومت منتشر شود که من هم طرفش بایستم. اما من دارم از یک اطلس گسترده در منطقه حرف می‌زنم. من از نبردها صد هزار نفر دل‌باخته با چند میلیون افسر و نظامی و جاسوس آخرین مدلِ فرنگی حرف می‌زنم که مطلقا در روایت‌ها نیامده است. من از چند کتاب حرف نمی‌زنم. من از ادبیات حرف می‌زنم که صدایش در حال خفه شدن است. این نامش سانسور است. سرکوب واقعی از ساختاری است که نمی‌گذارد خط تماس ادبیات با عملیات برقرار باشد. شما برای روایت نشدن میدان، در قلهٔ دیپلماسی ایستاده‌اید؛ دیپلماسی منحطِ اداری.نمی‌خواهم کسی جلوی من بنشیند و بگوید عماد مغنیه فلان افسر برجستهٔ موساد را ربود. می‌خواهم بدانم «چگونه» ربود. می‌خواهم بدانم طراحی دقیق و لحظه به لحظهٔ ما در نبرد با داعش چطور بود. می‌خواهم بدانم حاجی چگونه با سران قبایل در سوریه ارتباط گرفت؛ می‌خواهم بدانم با دقت می‌خواهم بدانم چطور در سوریه و عراق و یمن و جاهای دیگر وضعیت می‌زدیم؟ می‌خواهم بدانم چطور در عراق به داعش نفوذ امنیتی کردیم؟ «چگونه»؟ کلید ادبیات در چگونگی است. «چه» را همه می‌دانند. همه می‌دانند ما در یمن مقاومت کردیم. همه می‌دانند ما کنار مسلمانان بوسنی بودیم. همه می‌دانند ما در جنگ قره‌باغ حاضر بودیم. همه می‌دانند بیروت را به کابوس آمریکایی‌ها بدل کردیم. ولی هیچ کس نمی‌داند چگونه! هیچ کس نمی‌داند چقدر سی‌۴ را با چقدر تی‌ان‌تی قاطی کنی، جاسوس‌خانه به هوا می‌رود. من می‌خواهم آن مقدار را بدانم. من نویسنده‌ام؛ من نه رمالم که این عددها را در جفر پیدا کنم، نه محلل یا تحلیل‌گرم که دربارهٔ مقاومت در خاورمیانه تئوری ببافم؛ من باید بنویسم. آن چیزی ارزش نوشتن دارد که تمام مواد لازم را با شرح تهیه‌اش به مخاطب منتقل کند. شبیه آشپزی شد؛ حتما نوشتن شبیه آشپزی کردن است. و شما مقام مسئول مشتی نخود و لوبیا ریختی جلویم، گوشت را هم در جایی پنهان کردی، مقدار استفادهٔ هر کدام را هم به من نگفتی، حالا دستور می‌دهی بنویسم چطور شما داشتی آب‌گوشت می‌پختی! من علم غیب نمی‌دانم. من پیامبر نیستم، من نجارم. نجار باید اندازه‌ها را بداند تا بتواند کار را درست و اصولی از آب دربیاورد. و از بین نجارها پیامبر ظهور کرد ولی بعید است از بین نویسنده‌ها حتی امام جماعت هم ظهور کند چه رسد به نبی. باید این را بدانی که من آدم مهمی نیستم... روایت موجود مهمی است. آن را دریاب. روایت پیامبر می‌سازد؛ روایت می‌فهمد که چه کسی علیه‌السلام است و زور می‌زند او را معرفی کند اگر بگذارید. اگر همراهی کنید. اگر آدم باشید.خط مقدم: خانه گفتمان مقاومتخط مقدم: خانه گفتمان مقاومتSun, 12 Sep 2021 16:49:59 +0430https://virgool.ir/@khatemoqadam.ir/برای-نوشتن-باید-نویسنده-بود-ycvelcsczcvoعباس شیرازیوقتی با رزمندگان و ایثارگران دفاع مقدس روبه‌رو می‌شویم می‌بینیم که خاطرات زیادی از آن دوران دارند که برای ما بسیار شیرین و جذاب است، وقتی می‌پرسیم چرا خاطرات خود را نمی‌نویسید؟ می‌گویند ما که نوشتن نمی‌دانیم. این در حالی است که در طول دفاع مقدس و پس از آن، بسیاری از افراد را داشتیم که یادداشت و نامه‌هایشان در طول جنگ نگاشته شد و پس از انتشار با اقبال عمومی مواجه شد، مثل نامه‌های فهیمه یا حرمان هور که توسط کسانی نوشته شده که آموزش ندیده بودند و سابقه خبرنگاری و نویسندگی نداشتند و اتفاقاً آثار خوبی را تولید کرده‌اند.گاهی اوقات برخی از این‌ها سواد خیلی بالایی هم نداشته‌اند؛ مثلاً نصرت‌الله محمودزاده که در دوران دفاع مقدس حماسه هویزه یا سفر سرخ را نوشته است؛ تعریف می‌کند: «من در هنرستان درس خوانده‌ام، دیپلم اتومکانیک دارم. یادم می‌آید وقتی می‌خواستم دیپلم بگیرم، ادبیات را تک‌ماده کردم؛ چون نمره‌ام زیر ده بود. خیلی هم بدخط بودم و هستم. اگر همسرم نبود، هیچ کس نمی‌توانست خط مرا بخواند.» در چنین شرایطی ایشان خاطرات خودش را نوشته و خوب هم نوشته. برخی از این‌ها که با خاطرات‌شان شروع به نوشتن کردند، بعدها نویسندگان مشهوری هم شدند.سعید تاجیک دربارة نوشتن خاطرات خود می‌گوید: «سال 1371 که در شرکت بنیاد لکوموتیو کار می‌کردم، یک روز یکی از دوستانم از من خواست تا برایش انشایی بنویسم. او در مدرسة شبانه درس می‌خواند. به من گفت که معلم‌شان از آن‌ها خواسته تا دربارة جنگ انشایی بنویسند. کاغذ را گرفتم و در همان کارگاه برای اولین بار شروع به نوشتن کردم. در کلاس، معلم‌شان می‌پرسد خاطره را چه کسی نوشته. دوستم می‌گوید یکی از بچه‌ها. معلم می‌گوید: از طرف من به او بگو خیلی زیبا جبهه را توصیف کرده، اگر خاطراتی دارد بنویسد.» کتاب خاطرات سعید تاجیک به نام «جنگ دوست‌داشتنی» با اینکه کمترین تجربه و حتی مطالعه‌ی سابقی نداشته، هنوز هم یکی از خواندنی‌ترین کتاب‌های جنگ محسوب می‌شود.محسن مطلق نویسنده‌ی آثار متعدد دفاع مقدس دربارة چگونگی نگارش اولین کتاب خودش، «زنده باد کمیل» می‌گوید: «وقتي كه جنگ تازه تمام شده بود، اسلحه‌هايمان را تحويل داديم و به جاي آن از تداركات قلم و كاغذ گرفتيم تا از آن آرمان‌هايي كه در جنگ بدان اعتقاد داشتيم، به نوعي دفاع كنيم. خود من به صورت ناخواسته وارد اين عرصه شدم؛ نه رشته تحصيلي‌ام و نه كارم، با نوشتن مرتبط نبود.»مهدی جعفری‌نسب نویسنده کتاب باغ نعنا یا جعفر ربیعی که خاطرات خودنوشت خودش را از دوران اسارت نوشته یا سید ناصر حسینی‌پور که کتاب «پایی که جاماند»اش خیلی مشهور شده یا کتاب «تاکسی‌سرویسی برای فاو» آقای بلوری که مقام معظم رهبری در بیاناتشان به آن اشاره کردند، یا یادداشت‌های روزانة شهید عبدالرضا رسولی به نام «675 روز در جبهه» و ... نیز نمونه‌های خوبی هستند. تجربة چهل‌سالة اخیر در باب خاطره‌نویسی جنگ، نشان می‌دهد که بدون کلاس‌های آموزشی، تجربه و حتی بدون مطالعه نیز می‌توان به نگارش خاطرات پرداخت.رهبر معظم انقلاب در این‌باره می‌گویند: «همه آدم‌ها، جوان‌ها، انگیزه‌دارها، دل‌دارها، در زمینه‌های مختلف، از اطراف این کشور وارد این میدان می‌توانند بشوند و شده‌اند.» یعنی نهضتی راه بیفتد و رزمندگان و دیگران را آموزش داد تا خاطرات خود یا دیگران را بنویسند. این نهضت کمک می‌کند گنج عظیمی که از جنگ باقی مانده است، از دست نرود. هم‌چنین ایشان در این سخن به کتاب تاکسی سرویسی برای فاو: خاطرات خودنوشت محمد بلوری به عنوان نمونه اشاره می‌کنند که می‌تواند قرینة مهمی باشد.این‌که مقام معظم رهبری به آقای مرتضی سرهنگی تاکید می‌کنند برای بیست سال بعد برنامه‌ریزی کنید، بدین خاطر است که یک رزمنده که در هنگام جنگ بالای 17 سال داشته، حالا در آستانه پنجاه سالگی است و برای بیست سال دیگر کمی دیر خواهد شد، ممکن است خاطرات خود را فراموش کند، خاطرات دچار تحریف شود و ....پس، برای نوشتن خاطرات و ... نیاز نیست که آن رزمنده حتما نویسنده باشد، اما می‌توان در نوشتن به او کمک کرد. به طور مثال:استفاده از تمامی ظرفیت‌ها:از ظرفیت‌های مختلفی همچون ساخت فضای رسانه‌ای یا مسابقات، علاقه‌مندان به موضوع نگارش خاطرات خود، را ترغیب کرد تا به این کار روی بیاورند. نوشتن خاطرات، بیش از هر چیز، انگیزه نوشتن و همت شروع می‌خواهد. پس از آن، پیمودن راه چندان دشوار نیست.آموزش‌های کاربردی و فراگیردر آغاز راه، نیازمند آموزش‌های کاربردی فراگیر و عمومی مثل کتاب‌های خودخوان، ویدئوهایی آموزشی و... برای ارتقاء آثار هستیم. مهم‌ترین موضوع برای کسی که قصد کرده تا خاطرات خود را بنویسد، چگونه نوشتن است. باید این کار را آموزش داد.مشاورهوقتی افراد دست به قلم شدند، باید امکان مشاوره پیش و حین تولید را فراهم کرد. برگزاری جلساتی در شهرهای مختلف برای مشاوره و همفکری، کمک و ارتقا و انتقال تجربیات، می‌تواند مفید و سودمند باشد.آرشیو و ثبت آثاردر مراکز اصلی مرتبط با خاطرات دفاع مقدس، باید زیرساخت‌های آرشیوی مناسبی برای ذخیره‌سازی این آثار فراهم شود.پس از جمع‌آوری خاطرات، باید برای ارائه این آثار به بازار برنامه‌ریزی کرد. مبرهن است که تمامی آثار امکان ارائه به بازار را ندارد. ثبت گنجینه این هشت‌ساله زرین، مهم‌ترین هدف این نهضت است که از تحریف و از بین رفتن خاطرات جلوگیری می‌کند.انتشارپس از ارزیابی، می‌توان آثار خوب را برای انتشار آماده کرد، هم‌چنین می‌توان سوژه‌ای که نیاز به کار بیشتر و اصلاح دارد را به مشاوران این عرصه و نویسندگان حرفه‌ای سفارش داد.خط مقدم: خانه گفتمان مقاومتخط مقدم: خانه گفتمان مقاومتMon, 30 Aug 2021 17:38:44 +0430https://virgool.ir/@khatemoqadam.ir/عملیات-نویسنده-uxgupzkxsmzcمریم علی‌بخشیوقتی نویسنده به قول انشاهای کودکی‌مان قلم در دست می‌گیرد تا خاطرات شفاهی کسی را به اثری مکتوب تبدیل کند، تنها نقش یک واسطه را بازی نمی‌کند. کسی که اطلاعات را تحویل بگیرد، دستی به سر و روی‌شان بکشد و از فیلتر تکنیک‌های داستانی جورواجوری که بلد است ردشان کند و بعد، متنی شسته‌رفته تحویل دهد. البته که این کارها لازم‌اند؛ اما قبل از آن‌ها، یعنی وقتی نویسنده هنوز در همان مرحله‌ی تحویل گرفتن خاطرات است، نکاتی وجود دارند که توجه بهشان می‌تواند بر غنای اطلاعات بیافزاید و در نتیجه ملات باکیفیت‌تری برای ساخت مجسمه‌‌ای که قرار است از کلمات تراشیده شود، به دست بیاید.موارد زیر، گوشه‌ای از این نکات را شرح می‌دهند؛ حاصل تجربیات من از نوشتن یک کتاب در مورد یکی از شهدای مدافع حرم‌‌. پس قطعا نکات و ظرایف بیشتری در این باب در جهان هستی موجود است. راستی؛ احتمالا برخی از این موارد در نوشتن خاطرات و مستندات به طور عام هم کاربرد دارند و تنها مختص خاطرات مدافعین حرم نیستند. پس اگر در زندگی‌تان رشته‌ای هست که یک سرش به ثبت خاطرات و روایات مستند می‌رسد، خواندن‌ این مطلب برای‌ شما هم خالی از لطف نخواهد بود. از این منبع به آن منبعشاید با خواندن تیتر بالا بگویید چی؟! منبع؟! مگر یک نفر نمی‌آید بنشنید خاطره‌اش را بگوید و ما کتابش کنیم؟ منبع دیگر چه صیغه‌ای است؟... همین‌جا صبر کنید. بله، شما یک منبع مهم و موثق شفاهی دارید اما باید توجه داشته باشید که او انسان است و «خُلِقَ الانسانُ ضعیفا» و «کانَ الانسانُ عجولا» و خیلی چیزهای دیگر. پس در عین اینکه تاریخ‌نگار نیستید و وظیفه‌ی ثبت تاریخ بر دوش‌ شما نیست، جایی هم مجوز اطلاعات غلط نوشتن در کتاب برای‌تان صادر نشده. انسانِ راویِ خاطرات، ممکن است به خاطر گذشت زمان، فراموشی، قاطی کردن چند واقعه با هم در ذهنش، عدم تمرکز، خستگی حین مصاحبه و... بعضی اطلاعات را ناقص یا اشتباه بگوید و این کاملا طبیعی است. پس لازم است کارآگاه مغزتان بیدار باشد تا در مورد اطلاعات مهمی مثل شرح عملیات‌ها، تاریخ‌ها، عددها و... تنها به شنیده‌هایتان از زبان راوی اکتفا نکنید و بروید سراغ منابع رنگ‌به‌رنگ. از کتاب‌های نوشته‌شده در مورد شهدایی که اسم‌شان در خاطرات می‌آید و نقش پررنگی در ماجراها دارند؛ تا فیلم‌های مستند ساخته‌شده در مورد افراد و عملیات‌های ذکرشده در خاطرات؛ و حتی تا فیلم‌هایی که خود مسلحین از وقایع مربوطه در اینترنت بارگذاری‌ کرده‌اند. در دانشگاه برای تحقیق نوشتن، اینترنت از نظر استادهای‌مان بی‌اعتبارترین منبع بود. اکنون اما، به خاطر نزدیک بودن حوادث سوریه به زمان حال و نبودن کتاب‌های مرجع چندانی در این زمینه، اینترنت از بهترین منابع است. به شرط اینکه مسلح به اطلاعات قبلی و عینک شک و تردید به سراغش بروید. شاید باورش سخت باشد ولی ممکن است حتی در مصاحبه‌ی یک خبرگزاری معتبر با خانواده‌ی یک شهید هم اطلاعات غلط پیدا کنید.فقط فراموش نکنید که به دلیل ضیق وقت، احتمالا نمی‌توانید به همه‌ی منابع‌تان تمام و کمال سرکشی کنید. اصلا اگر بحث وقت هم نباشد، گاهی آوار کردن انبوه اطلاعات بر سرمان، می‌تواند بدتر ما را گیج و سردرگم بکند. پس هیچ لزومی به مرور همگی‌ منابع نیست. هر چقدر که می‌شود و می‌توانید سراغ‌شان بروید و به خاطر ندیده‌ها و نخوانده‌ها عذاب وجدان نگیرید. گاهی اطلاعات یک پاراگراف در فلان فصل یک کتاب هم کارتان را راه می‌اندازد. پس بهتر است اینطور پیش بروید که صحبت‌های راوی‌تان را اصل و مبنا بگذارید، بعد هر جا به ابهام و دوگانگی برخوردید و با پرسش از راوی هم به نتیجه نرسیدید، بروید سراغ دیگر منابع. آن‌جا اطلاعات را کنار هم بگذارید و درست‌ترین‌شان را انتخاب کنید. این درست‌ترین، اغلب پرتکرارترین است و گاهی کم‌تکرارترین اما منطقی‌ترین. این‌‌ مرحله‌، مرحله‌ی سختی از کار است. انتخاب گاهی واقعا دشوار می‌شود. اما صبور باشید. حتی شاید لازم باشد آن بخش را موقتا کنار بگذارید و بروید سراغ جاهای دیگر تا در فرصت مناسب دوباره بهش برگردید. علاوه بر این، یادتان نرفته که قرار است کار را در انتها بدهید به راوی، به یک کارشناس نظامی، یا حتی به کسی که در خاطرات حضور ندارد ولی به اطلاعات منطقه و عملیات‌ها اشراف دارد، تا بخواند؟ پس خیال‌تان راحت باشد که اشتباهات احتمالی بالاخره اصلاح خواهند شد. راویان متعدد؛ یا یک دست صدا ندارداین بند با بند بالا ارتباط تنگاتنگ دارد. در واقع یک رنگ از همان منابع رنگ‌به‌رنگی که گفتیم، همین وجود راویان مختلف برای بیان یک موضوع واحد است. جوری که انگار چند دوربین کاشته باشیم دوروبر یک موضوع تا از جهات مختلف نشان‌مان بدهند قضیه چی بوده. دوربین‌هایی که تازه هر کدام هم ویژگی‌های منحصر به فردی دارند و از دریچه‌ی لنز خودشان جهان را تماشا می‌کنند. اینطوری، به جای اینکه تنها یک زاویه‌دید و یک صدا داشته باشیم، زاویه‌دیدها و صداهای متنوعی خواهیم داشت که تصویر گسترده‌تری از واقعه برای‌مان می‌سازند. بالاخره هر چه باشد، تفاوت است بین تلویزیون 14 اینچ سیاه و سفید قدیمی‌ با تلویزیون 49 اینچ فور کِیِ هوشمند.حالا اگر موضوع واحدی که قرار است شرح بدهیم، یک انسان باشد، قضیه با وجود دوربین‌ها و صداهای مختلف جالب‌تر هم می‌شود. نمی‌دانم شما هم اینطور هستید یا نه، ولی من آنی که از خودم در جمع خانواده می‌بینم، فرق دارد با آنی که در جمع دوستان می‌بینم. یا آنی که در جمع فامیل هستم، فرق دارد با آنی که در محیط کاری هستم. این فرق از جنس نوع رفتارهاست و به نظرم خیلی از آدم‌ها اینگونه‌اند. حالا فکر کنید خاطرات یک شهید را فقط از خانواده‌اش جمع‌آوری کنید، چه‌قدر احتمال دارد که آن بخش‌های شخصیتش که در بیرون از خانه و در جمع دوستان یا محیط کار و... بروز و ظهور بیشتری داشته‌اند، مغفول بمانند؟در مورد پیدا کردن این آدم‌ها هم قضیه مثل دومینو است. پیدا کردن هر راوی به پیدا کردن راوی‌های دیگر می‌انجامد. مثلا خانواده‌ی شهید شماره‌ تلفن دوست صمیمی شهید را به شما می‌دهد، دوست صمیمی شماره‌ی دوست‌های مدرسه را، بعد یکی شماره‌ی یکی از همرزمان را، آن همرزم هم شماره‌ی همرزم‌های دیگر را و همین‌جور الی آخر. البته به همین راحتی‌ها هم نیست. صاحبان همه‌ی این شماره‌ها به شما برای مصاحبه جواب مثبت نخواهند داد، همه‌شان لزوما نخواهند توانست در اولین فرصت دلخواه شما در جلسه مصاحبه حاضر شوند، اصلا تک‌وتوک‌شان ممکن است بعد از آدرس گرفتن اولیه تازه یادشان بیاید که با شهید خاطره‌ای نداشته‌اند و... اما این‌جا هم صبور باشید. مطمئن باشید حتما راویانی پای کار خواهند آمد و شیرینی و غنای خاطراتی که تعریف می‌کنند آن‌قدر خواهد بود که سختی‌های این مرحله یادتان برود. یک ورق کاغذ، یک عدد خودکاربالاخره می‌رسیم به سر میز مصاحبه. لحظه‌ای که راوی خاطراتش را بازگو می‌کند. ضمن اینکه از قبل سوالاتی را آماده کرده‌اید و کاغذ و خودکار به‌دست آماده‌اید، بدانید و آگاه باشید که سوال، سوال می‌آورد. و خاطره، خاطره می‌آورد. سوالات شما در واقع بیشتر در حکم جرقه‌ای هستند که موتور خاطره‌گویی راوی را روشن می‌کنند و بعد از آن راوی اگر خیلی درونگرا نباشد، خودش مجلس مصاحبه را دست خواهد گرفت. فقط لازم است شما حواس‌تان به سوالات اولیه و کلیدی‌ای که مسیر مصاحبه را هدایت می‌کنند تا از ریلش خارج نشود، باشد.می‌توانید این سوالات را بر اساس سیر زمانی وقایع طراحی کنید. مثلا اگر با مادر یک شهید مصاحبه می‌کنید، از داستان تولد و کودکی‌ فرزندش شروع کنید و پابه‌پای بزرگ شدنش جلو بیایید تا برسید به دوران مدرسه و نوجوانی‌ و بعد چالش‌های اول جوانی مثل کنکور و ازدواج و سربازی و... تا در نهایت برسید به تصمیم در مورد رفتن به سوریه و بعد هم شهادت و... یا اگر فرد مصاحبه‌شونده یک رزمنده است، می‌توانید اینطور شروع کنید که اولین بار کِی به سوریه رفته، کدام منطقه‌، چه سِمتی داشته، در چه عملیات‌هایی شرکت کرده، شرح عملیات‌ها به ترتیب چگونه بوده و...در این میان، هر جا حین خاطره‌گویی‌ِ راوی نکته‌ای جا ماند یا مبهم بود، با سوالاتی که در زمان مناسب می‌پرسید طوری که ترمز خاطره‌گویی راوی را نَکِشد، آن نکته‌ها را روشن کنید. یا اگر راوی از موضوع اصلی دور شد و مثلا وارد شرح منطقه‌ای شد که در کتاب شما موضوعیت ندارد، قطار روایت را برگردانید به ریل اصلی‌اش. جایی که راوی هنگام شرح عملیات‌هایش، معمولا اسم کلی مکان و موقعیت جغرافیایی را می‌آورد و توصیف‌شان می‌کند. این‌جا می‌توانید خودکار و کاغذتان را دست راوی بدهید تا کروکی جاهایی را که شرح می‌دهد بکشد. این‌طوری، دیگر روی تصویر حرف می‌زند و هم خودش راحت‌تر است، هم شما بهتر منظورش را می‌فهمید. فقط یادتان باشد که از اینجا به بعد، احتمالا راوی دیگر کمتر اسم مکان‌ها را می‌آورد و با نشان دادن‌شان روی تصویر تنها «این‌جا» و «آن‌جا» خطاب‌شان خواهد کرد. پس هم اسم مکان‌ها را روی کروکی بنویسید، هم مصاحبه‌ی صوتی جلسه‌های این‌چنینی را با فاصله‌ی کمی از گرفتن مصاحبه پیاده‌ کنید تا فراموش نکرده باشید این «اینجا»ها و «آن‌جا»ها اسم اشاره‌ی چه مکان‌هایی بوده‌اند و برای کشف‌شان به دردسر نیفتید.بعد از این مرحله هم غوطه‌ بخورید در نقشه‌ها. از گوگل‌مپ گرفته تا نقشه‌های موجود از جنگ سوریه در اینترنت که با کلیدواژه‌هایی مثل Syrian civil war map march 2014 می‌توانید به تفکیک زمانی جستجوشان کنید. بعد اطلاعات و شمال و جنوب‌های کروکی را با نقشه‌ها تطبیق دهید و کروکی‌ها را قابل اعتماد کنید. از آن طرف یک چشم‌تان هم به گوگل‌مپ باشد که در تصور و تشخیص موقعیت‌ها کمک‌دست‌تان است. اینکه مثلا فلان روستا در چه موقعیتی نسبت به یک تل قرار دارد را نشان‌تان می‌دهد یا اینکه زمین آن‌ منطقه سرسبز و کشاورزی است یا خشک و بیابانی، یا اینکه مثلا از مقر بچه‌ها در فلان شهر تا دمشق چقدر با ماشین طول می‌کشیده. خلاصه که با همین گوگل‌مپ من یکی که چندین و چند نقطه از این کره‌ی خاکی را درنوردیده‌ام. فصل دست گرفتن قیچی‌هاتا حالا از جمع کردن خاطرات و اطلاعات گفتیم، حالا باید از فروریزاندن‌شان مثل برگ‌های پاییزی روی خیابان‌ها بگوییم. هرس خاطره‌هایی که نبودن‌شان به بودن‌شان می‌چربد. خیلی وقت‌ها سخت است، آدم دلش نمی‌آید، اما لازم است. اصلا من خودم را اینطوری قانع کرده‌ام که گاهی ارزش کتاب‌ها به چیزهایی است که ازشان حذف شده‌اند. کلمه‌هایی که ریخته‌اند تا آنچه که باقی می‌ماند خالصِ خالص باشد. درواقع اگر به‌سلامت از این فصل هرس عبور نکنیم، شاید اصلا کسی کتاب‌مان را به خاطر زیاده‌گویی‌هایش نخواند. می‌بینید این بند چه‌قدر به شاعرانگی میل دارد؟ غم حذف کردن خاطره‌ها و روایت‌هایی که حین جمع‌آوری بهشان دل می‌بندیم، همین‌قدر شاعرانه می‌شود. اما نگران نباشید. قرار نیست یکدفعه قیچی دست بگیرید و همه‌چیز را بریزید. آهسته آهسته. یک بار حین نوشتن نسخه‌ی اولیه وقتی که باید تصمیم بگیرید کدام خاطره‌ها باشند و کدام‌ها اصلا مهم نیستند؛ و چند بار حین بازنویسی‌ها وقتی که از دورتر به اثر نگاه می‌کنید و می‌بینید حالا اگر فلان خاطره هم نمی‌آمد اتفاق خاصی نمی‌افتاد. و امان از آن خاطره‌ها که هم مهم‌اند، هم جذاب اما مجبورید حذف‌شان کنید چون کتاب را از مسیر اصلی‌ای که برایش تعریف شده، خارج می‌کنند. مثل خیلِ کثیری از خاطرات مربوط به شخصیت‌های فرعی وقتی که دارید خاطرات زندگی یک شهید را ثبت می‌کنید و با حذف نکردن‌شان خواننده مدام از خودش خواهد پرسید که آیا دارد زندگینامه‌ی یک شهید را می‌خواند یا گلچینی از خاطرات رزمندگان در سوریه؟خط مقدم: خانه گفتمان مقاومتخط مقدم: خانه گفتمان مقاومتWed, 25 Aug 2021 19:42:39 +0430https://virgool.ir/@khatemoqadam.ir/فرهنگ-عاشورایی-و-ادبیات-مقاومت-zivagxqaoah8نفیسه سادات موسویادبیات مقاومت همواره با جنگ و رزم مرتبط بوده است. بررسی جایگاه شهدای مدافع حرم در شعر فارسی، نشان‌دهنده اشاعه فرهنگ و ادبیات مقاومت در روزگار ماست.ادبیات مقاومت، بازتاب اندیشه و عمل یک مکتب، یک ملت، یا یک منطقه در برابر تهاجم و تجاوز بیرونی است. اهمیت این ادبیات در آن است که در عین حالی که منبع و مرجعی برای آیندگان و تاریخ‌پژوهان و پژوهشگران و اندیشمندان است، تلاش می‌کند تصویری درست و مستند از برهه فعلی تاریخ خود ارائه دهد و دستاویزی برای ترغیب و تهییج مردم در حمایت و دفاع از این مقاومت است.در ادبیات مقاومت، به علت وجود روح ظلم‌ستیزی، ایثار، عزتمندی، عدالت‌طلبی، غیرت، شهادت در راه خدا، آزادگی و ولایت‌مداری همواره از المان‌های تاریخی و مذهبی اسلام وام گرفته می‌شود. پررنگ‌ترین نمود این المان‌ها، الهام از مضامین و مصادیق عاشورایی است. این کار علاوه بر نشان دادن جایگاه والای روحیه جهاد و پایداری و ریشه‌دار بودن و توصیه به آن در اسلام و سیره اهل‌بیت، به نوعی یادآور اعطای درجه و ارتقای جایگاه بازیگران اصلی این عرصه در چشم و ذهن مردم و جامعه است.شعر هم که یکی از مهم‌ترین ابزارهای ادبی و هنری برای ماندگارکردن افکار و فرهنگ و اندیشه‌هاست. شعر مقاومت امروز، ادامه شعر انقلاب و دفاع مقدس است. مدافعان حرم دایره تعریف ما را از دفاع مقدس گسترش داده‌اند و می‌توان گفت تکامل شعر دفاع مقدس، در شعر مدافعان حرم خود را نشان داده است.همان‌طور و همان‌قدر که شاعرانی که انقلاب و دفاع مقدس را درک کرده‌اند، تأثیر این درک عینی در اشعار و مضامین‌شان به خوبی قابل مشاهده است، شاعر جوان امروز هم در عرصه شعر مدافعان حرم خوش می‌درخشد. مدافعان حرم هم‌نسل و هم‌زیست شاعران امروزند و برایشان فقط در زندگی‌نامه و خاطره و فیلم و عکس خلاصه نمی‌شوند. هم‌چنین فهم و درک ملموس‌تری از آن‌ها، انتخاب‌شان و رشادت‌هایشان دارد.سرودن از حماسه‌های شهدای انقلاب و دفاع مقدس برای شاعر جوان امروز از این جهت سخت‌تر است که او انگار با داستان طرف باشد و تمام اتکایش به شنیده‌هایش است؛ اما شعر مدافعان حرم به مدد رسانه‌ها، برای شاعر جوان متعهد، نوشتن از تجربه زیسته است. تجربه تصمیم و انتخاب و غیرتمندی و ایثار در همین زمانه.مدافعان حرم، ادبیات مقاومت را در زمانه ما، پویا نگه‌داشته‌اند. به لطف ایشان، مضامین و نگاه‌های تازه‌ای برای شعر مقاومت در دسترس قرار گرفته است.خود فرهنگ و الهامات عاشورایی هم از دیرباز تا کنون، همچنان در متن ادبیات مقاومت حضور فعال دارند. اصلاً شاید ورود تعبیر «مدافعان حرم» به دایره واژگانی شعر فارسی، ریشه در همین فرهنگ عاشورایی ادبیات مقاومت داشته باشد.پر بیراه نیست اگر بگوییم ادبیات و شعر مقاومت قدمتی به اندازه خود واقعه عاشورا دارد. رجزهای شاعرانه هنگامه نبرد از زبان اهل‌بیت و اصحاب، سرآغاز ادب مقاومت به شکل و معنای امروزی آن است. برای مثال کلمه حرم را که حریم و حرمت از دل آن به گوش می‌رسند، بیشتر از همه در بازخوانی مصائب عاشورا و در قالب عبارت اهل حرم شنیده‌ایم.تجلی حماسه‌هایی که ورودشان به ادبیات مقاومت از عاشورا بوده، در شعر مداقعان حرم هم بازتاب آشکاری دارد. وفا و ادب، غیرت و استقامت، حق‌طلبی و ایثار، حماسه‌آفرینی و حتی اسارت و مظلومیت از جمله این مضامین است که در زمره المان‌های پررنگ ادبیات مقاومت در شعر امروز هم هستند.شعر مدافعان حرم با داشتن ارجاعات و اشارات آشکار و پررنگ به عاشورا و حتی آوردن نام شخصیت‌ها و القاب عاشورایی (زینب و عباس / علمدار و سربریده)، مرتبط بودن روح حاکم بر مسیر شهدای مدافع حرم و شهدای کربلا را خاطر نشان می‌شود و این پیوند همیشگی را به درستی نمایان می‌کند.خط مقدم: خانه گفتمان مقاومتخط مقدم: خانه گفتمان مقاومتSat, 21 Aug 2021 14:17:06 +0430https://virgool.ir/@khatemoqadam.ir/پیوند-جنگ-ادبیات-و-تاریخ-izrabz6pumaxندا رسولیدر جنگ یا دفاع پای انسان در میان است، وحشی‌گری و سبعیت، نفرت، ظلم، تحقیر، حیله، جوانمردی یا ناجوانمردی، فداکاری، خرابی و ویرانی، بی‌خانمانی، ترس و... وجود دارد؛ انتخابی وجود ندارد؛ این‌ها یقه‌ی آدم‌هایی را که در معرض جنگ هستند می‌چسبند و منجر به بروز کُنش‌های متفاوت از شخصیت‌های مختلف خواهند شد که شنیدن یا خواندنِ روایتِ آن‌ها برای مخاطب تأثیرگذار خواهد بود.وقتی پای جنگ به شهرها و خانه‌‌زندگی آدم‌ها می‌رسد؛ اوضاع وخیم‌تر خواهد شد؛ انگار به‌یک‌باره دکمه‌ای زده می‌شود و زندگی می‌ایستد؛ همه‌ی آنچه تا هفته‌ای، روزی یا ساعتی پیش برایت مهم بوده، بی‌اهمیت خواهد شد؛ و تنها برای جان تلاش خواهی کرد...چه فرقی خواهد کرد که جنگ وارد کدام شهر یا کشور شده است؛ در هر صورت به انسان و سوژه‌های انسانی خواهیم رسید؛ و نویسنده نمی‌تواند نسبت به چنین رویدادهایی که در محیط پیرامونش یا جهان رخ داده بوده یا رخ می‌دهد بی‌تفاوت باشد. نویسنده می‌تواند با تحقیق و پژوهش آنچه را واقعاً رخ داده، به تصویر بکشد؛ می‌تواند به شناخت جنگی بپردازد که بخشی از تاریخ است؛ و این تاریخ را با ادبیات پیوند بزند و به مخاطب بشناساند، و شاید بشود با چنین شناختی به این نقطه‌ی مهم رسید که: «گذشته چراغ راه آینده است.» شاید برای همین است که بسیاری از نویسندگان بزرگ دنیا و بسیاری از آثار برتر جهان با درون‌مایه‌ی جنگی خلق شده‌اند که بخشی از تاریخ بوده.در کنار توجه به رویدادهایی که سببش جنگ بوده، توجه به شخصیت‌هایی که در مقابل این رویداد بی‌تفاوت نبوده یا نیستند و آسایش خود را کنار می‌گذارند و راه مقاومت و دفاع را برای جلوگیری از وخیم‌تر شدن اوضاع یا ورود جنگ به شهرها یا جلوگیری از پیروزی دشمن، پیش می‌گیرند ارزشمند است. ادبیات می‌تواند به شناخت چنین شخصیت‌هایی و شناساندن آن‌ها به مخاطب بپردازد؛ ادبیات می‌تواند جنگ و تاریخ و شخصیت‌هایی را که در آن نقش داشته‌اند زنده نگه دارد و به مخاطبین نشان دهد.خط مقدم: خانه گفتمان مقاومتخط مقدم: خانه گفتمان مقاومتSat, 07 Aug 2021 13:57:23 +0430https://virgool.ir/@khatemoqadam.ir/ردپای-زنانگی-در-عناصر-مقاومت-rrlezs80qkscنفیسه‌سادات موسویزن در ادبیات جهان نماد وطن است. شعر مقاومت هم معمولاً حول محوری به نام وطن چرخ می‌خورد. وطن می‌تواند به بزرگی یک کشور و یک ملت باشد، می‌تواند حریم مذهبی داشته باشد و برای چند ملت مقدس شمرده شود یا مفهومی به فراگیری آزادگان جهان داشته باشد و برای پاسداری از حریم آن، شاعران دست به قلم (یا دست به غزل) شوند. اما آنچه بین این سه مشترک است، این است که وطن مفهومی زنانه دارد و در اشعار مقاومت گوشه و کنار جهان، عشق به زن تعبیری کنایی از عشق به وطن است. این زن می‌تواند مادر، همسر، خواهر، دختر یا تنها یک معشوقه باشد.ردپای زنانگی را در عناصر واژگانی شعر مقاومت هم می‌توان یافت. واژه‌هایی که چه در جای خود به کار روند و چه به‌عنوان سمبل و کنایه، یادآور زنانگی هستند. زیبایی، عروس، موبافتن، لالایی و واژگانی از این دست در زمره این گروه قرار دارند.از دیگر سو می‌دانیم که مادرانگی از عواطف اصیل زنانه است. پس هرجا در شعر مقاومت به احساسات مادرانه برمی‌خوریم، با مرور و نمایش زنانگی سروکار داریم. مادرانگی را در شعر با واژه‌های گوناگونی می‌توان تداعی کرد که پسرم یا دخترم خطاب کردن در شعر، چشم به راه برگشت نشستن، شیر دادن و تربیت فرزند از آن دسته‌اند. همچنین به جز واژه، مادرانگی در ساحت توصیف حال هم استفاده می‌شود. حتی گاهی شاهد قیاس‌های زیبایی هستیم از این جنس که مادری که در خانه برای سرمای جبهه‌های مقاومت و رزمنده‌ها شال می‌بافد، هر رجی که در خانه می‌بافد همانند گلوله‌ای است که رزمنده‌ای در خط مقدم به سمت دشمن متجاوز شلیک می‌کند. نکته‌ای که بسیار در شعر مقاومت حائز اهمیت است هم همین است؛ زن و زنانگی نه تنها پشت صحنه و شخصیت فرعی نیستند بلکه دوشادوش مردان و رزمنده‌ها حضور فعال و پررنگ و نقش اصلی دارند و این مسئله، نشان‌دهنده این است که ادبیات مقاومت، جهان‌بینی‌اش نسبت به جهان مقاومت، واقعی و ملموس است و اتفاقات با همان درجه اهمیتی که رخ می‌دهند، ثبت می‌شوند.در شعر مقاومت بر خلاف عاشقانه‌ها، زن در چشم شهلا و ابروی کمان و لب غنچه خلاصه نمی‌شود. ترکیب‌ها و اصطلاحات ظاهری مرسوم، جای خود را به تعابیر ارزشمند معنوی می‌‌دهند که بیانگر قدر و منزلت و شخصیت زنان هستند. البته که زن در شعر مقاومت همچنان پیوند مستحکمی با عشق دارد. اما به جای اینکه فقط معشوق باشد، هم عاشق است و هم معشوق. اصلاً یکی از کارهای اصلی‌اش عشق پروریدن است. عشق ورزیدن است. عاشقانه انتظار کشیدن و عاشقانه تربیت کردن است و پر بیراه نیست اگر بگوییم زن در جهان ادبیات مقاومت، خود عشق است.زنانگی در شعر مقاومت، کالاانگاری زنان نیست و چه درباره زنان باشد و چه مردان و چه بی‌جان‌ها (المان‌های مختص ادب مقاومت مثل تفنگ و سنگر و وطن و...) شرافت‌محور است.اندیشه‌های منفی درباره‌ی زن هم در شعر مقاومت به عقب رانده شده است. زن دیگر یک معشوق غرق در ناز و دست‌نیافتنی نیست. عضو فعالی از متن داستان است که اتفاقات را رقم می‌زند و نقش ایجابی دارد. چه در میدان مبارزه صاحب نقش باشد و چه بیرون از میدان، حضورش و مسئولیت‌هایش کاملاً در راستای پیش‌برد و موفقیت جبهه مقاومت است.نمادهایی که حتی اگر به مردان نسبت داده شود، همچنان از عناصر زنانگی محسوب می‌شوند، در ادبیات مقاومت فراوان‌اند. صبر و پایداری، نجابت و ایثار، امیدواری و نیایش‌گری و در نهایت حماسه‌آفرینی‌های غیرت‌مندانه همه و همه از رفتار زنان وام گرفته می‌شوند. ترکیب این عناصر هم از جمله شاخصه‌هایی‌ست که منحصر به ادبیات مقاومت است. مثل نجیبانه امیدوار بودن و غیورانه انتظار کشیدن.خط مقدم: خانه گفتمان مقاومتخط مقدم: خانه گفتمان مقاومتTue, 27 Jul 2021 12:40:04 +0430https://virgool.ir/@khatemoqadam.ir/انگیزه-ای-برای-نوشتن-mbb8upukf6iqفاطمه رهبرتصور کنید ساختمانی در حال سوختن است و ساکنینش هیچ راهی برای گریز از آتشی که احاطه‌شان کرده ندارند. تصور کنید خانه‌تان کمی دورتر از محل آتش‌سوزی است، یا اصلاً چند تا محله آن‌ورتر. تصور کنید آدم‌های توی آتش‌مانده ازتان کمک می‌خواهند؛ از پیر و جوان، کودک و نوجوان چسبیده‌اند به پنجره‌های قفل شده، با دهانی که جیغ می‌کشد و شما فقط باز و بسته‌شدن ملتمسانه‌اش را می‌بینید. نیروی آتش‌نشانی و امداد آمده است، اما به نفرات بیشتری نیاز است. همه در حال دویدن و کمک‌رسانی هستند‌. شما چه می‌کنید؟ می‌توانید چشم روی دست‌هایی که برای کمک‌خواهی از آن سوی شیشه‌ها و دل آتش به سمتتان دراز شده ببندید؟می‌توانید اگر به کمک بیشتری نیاز بود نروید؟ مثلاً بگویید این آتش تا محل زندگی من خیلی فاصله دارد و پس اشکالی ندارد دیرتر خاموش شود. یا یک‌دفعه یادتان بیاید یکی از دشمنان یا یک مثلاً دوست که سال‌ها پیش سرتان را کلاه گذاشته ساکن این خانه است. بعد بگویید: بهتر! بگذار بسوزد! اصلاً چرا باید جانم را برای آدم‌هایی که هیچ ارتباطی با من ندارند به خطر بیندازم. اصلاً مرکز آتش‌نشانی و آدم‌هایش برای همین روزها تعلیم دیده‌اند و پول می‌گیرند دیگر!به‌گمانم خیلی از این فکرها توی سر ما آمده و رد شده و شاید جایی از اندیشه‌مان هم گیر کرده و پای اراده‌مان را شل. خیلی‌ها هستند که وقتی در چنین موقعیتی قرار می‌گیرند دو دو تا چهارتایی می‌کنند و می‌روند. همان حساب کتابی که چند نمونه‌اش در بالا ذکر شد.این‌ها آدم‌هایی هستند که اگر برای انجام دادن کارشان دلیل منطقی هم داشته باشند، باز منفعت شخصی‌شان برای انجام ندادن پررنگ‌تر است. «منفعت» کلمه‌ای است که انسان را در تصمیم گیری ترسو و مردد می‌کند. طرح این سؤال از خود که اگر این کار را کنم چه نصیبم می‌شود و اگر نکنم چه، پای انسانیت آدمی را شل می‌کند و نگاهش را تار.اما در کنار همین آدم‌ها، انسان‌هایی هستند که برای کمک به دستان درازشده درنگ نمی‌کنند. پای حساب‌وکتاب مغزشان نمی‌نشینند که چقدر از حادثه دورند که کسی دارند می‌سوزد و فریاد کمک‌خواهی سر داده هم‌زبانش است؟ هم‌خونش است؟ دشمنش است؟ آن‌ها فقط یک چیز را می‌بینند. اینکه «انسانی در شرایط بدی قرار دارد و وظیفه انسانی اوست که به کمکش بشتابد.» همین.حالا بیایید تمام تصورهای ابتدایی از ساختمان و آتش‌سوزی و فریاد کمک‌خواهی را تبدیل به سوریه و جنگ و آدم‌های جنگ‌زده کنید. حالا همان رهگذران را آدم‌هایی ببینید که از روزنامه‌ها از صفحه رنگی تلویزیون و موبایل درد و سوختن آدم‌های دیگری را شاهدند. مسلماً باز همان دو دسته ایجاد می‌شود. بستن روزنامه، خاموش کردن تلویزیون، رد شدن از پیج‌های اخبار اینستاگرام و گفتن زیرلبیِ ایران کجا سوریه کجا! عمراً این آتش و دشمن به اینجایی ‌که من لم داده‌ام برسد!و اما دسته دوم آن‌ها که خون انسانیت در رگ‌هایشان بیشتر است غلیظ‌تر است خوش‌رنگ‌تر است برمی‌خیزند تا به کمک بروند؛ چون تصور درد کشیدن و نزدیک شدن این بلایا به مرز و بوم و ناموسشان خون در رگ‌هایشان را به جوش می‌آورد. چون درد کشیدن هیچ آدمی را تاب نمی‌آورند. حتی آدم‌های هزاران فرسنگ دورتر.همه این‌ها را گفتم تا بگویم آن‌هایی که روزی انسانیتشان شجاعت و قدرت به قدمشان بخشید و گام‌هایشان را سوی آتش و گلوله به راه انداخت، مدافعان همان حرمی شدند که هزار سال پیش برخاستند و بذر انسانیت را همراه خون خود بر این جهان کاشتند تا رسالتِ انسان ماندن خشک نشود و از یاد نرود. اگر کربلا و روز عاشورا قیام حسین صبر زینب اشک‌های رقیه هنوز جان‌ دارد هنوز اسمشان بغض می‌دواند در گلویمان هنوز صحرای کربلا داغی خون‌ و ترک لب‌هایشان را از یاد نبرده به برکت همان ایمانِ آغشته به انسانیت است. به‌خاطر کسانی است که لحظه‌به‌لحظه انسانیت آن‌ها را بر پیکر دردناک تاریخ ثبت کرده‌اند تا به یادگار بماند. فراموش نشود، رنگ نبازد. حالا سؤال من این است، چرا نباید از کسانی که راه انسانیت و دفاع از انسان را سبز نگه می‌دارند ننوشت؟ چرا نباید یادشان را در سطر سطر کتاب‌ها با ناب‌ترین کلمات ثبت نکرد، برای روزگاری که انسان بودن و انسان ماندن دارد جزء پدیده‌های نادر می‌شود؟خط مقدم: خانه گفتمان مقاومتخط مقدم: خانه گفتمان مقاومتSun, 25 Jul 2021 17:38:58 +0430https://virgool.ir/@khatemoqadam.ir/روایت-یک-حقیقت-vqtlagbbysa0هادی شیرازیچند سال پیش با رفیقی نشسته بودیم و مثل همیشه، یک سر بحثمان کشید به کتاب و روایت. گفت در سایت آمازون گشته است و بیش از سیصد کتاب درباره‌ی داعش و خاطرات آن‌ها از جنگ در منطقه پیدا کرده است.سکوت، سکوت و سکوت. سکوت سرشار از ناگفته‌هاست. درد من را در خود فرو برد. در منطقه، دوستان بسیاری داشته و دارم و چه بسیاری از آن‌ها که زیر چرخ جنگی داعش به شهادت رسیدند و چه دیگرانی که جانباز شدند و زیر چرخ زندگی و لابه‌لای مردم شهر و در این اوضاع سخت اقتصادی باید به دنبال دارویی و قرص و شربتی ساعت‌ها انتظار بکشند؛ تازه اگر پولی ته جیبشان سوسو بزند.و چه می‌دانیم این‌ها روزگاری در منطقه‌ی نبرد، آن هم رو در رو با دشمنی که اعتقادی می‌جنگید، برای اینکه غبار یتیمی بر سر فرزندان ما ننشیند و ناموسمان به غارت نرود، جنگیدند و روز و شب نداشتند. گاهی در سرمای جنوب حلب و موصل جنگیدند، گاه زیر شراره‌های آتشی که در دیرالزور و بوکمال بر سرشان می‌بارید.یاد خاطره شیخ عمار می‌افتم از روزگاری که مسئول فرهنگی زینبیون بود و شاگردش برایش طناب فرستاد که خودت را با این دار بزن؛ لازم نیست به سوریه بروی! یا حرف شیخ جواد که می گفت شیخی پس از مجروحیتم به همسر گفته بود نگذار دیگر به منطقه برود. شرعاً هم درست نیست.یاد خاطره مادر شهید افغانستانی می‌افتم که می‌گفت من نمی‌توانم سر قبر فرزندم بروم. چندین متر آن طرف‌تر می نشینم تا موقع فاتحه‌خوانی گوشه و کنایه مردم حالم را خراب نکند و نفس کشیدنم را سخت.چه می‌توانستم بگویم. بار سنگین این حرف‌ها کمرم را خم می‌کرد و نمی‌دانم این همه گزافه‌ها را چگونه می‌توان پاسخ گفت. چه بگوییم که بدانند و بفهمند، این همه آدم که صدها نفرشان در این مسیر به شهادت رسیدند، نه تنها که عقل داشتند، نخبگانی بودند در حوزه و دانشگاه. یا برخی در اقتصاد ایران سری میان سرها داشتند؛ ولی نه دنبال پول بودند و نه دنبال شهرت. دنبال حقیقتی می‌گشتند که در روزمرگی‌ها گم شده بود و کسی حواسش به آن نبود.همه این‌ها کفایت می‌کند که بدانیم آنچه مردم کوچه و بازار را روشن می‌کند که چرا ما به سوریه یا عراق رفتیم چیزی نیست، جز روایت یک حقیقت. روایت مجاهدتی عاقلانه و عاشقانه. روایتی با عطر روشنایی خورشید که بر تاریکی شب می‌تابد و چشم را باز می‌کند.مردم باید بدانند که فرزندانشان با چه چیزی و برای چه چیزی جنگیدند. باید بدانند که این مرزی که من ایرانی را از سیده ماهرخ که از تهران بلند شده و در سوریه همسر یک فلسطینی مجاهد و شهید شده است، دور کرده، اصالت ندارد. این مرزی که من را از رفیق لبنانی‌ام دور کند، حقیقتی ندارد. این مرزی که ما را از هم خون و هم‌کیش و آیینمان جدا کند، چیزی نیست جز اوهامی که رنگ حقیقت گرفته است.همین می‌شود که باید بند کفش‌هایم را محکم کنم؛ در مسیری سخت قدم بردارم. از یک‌سو باید با دشمنی بجنگم که روایت نبرد را محکم و سریع روی میز می‌گذارد و از سویی درگیر با دوستانی هستم که برای رسیدن به اسم و رسمی حاضرند با روایت مقاومت مقابله کنند. در کنار خودم نیز کسانی را می‌بینم که همین دو گروه می‌توانند، آنان را در مسیری خلاف صراط مقاومت قرار دهند.تصمیم خود را گرفته‌ام. راه را دیده و سختی‌اش را می‌دانم. پس دیگر حرفی نمی‌ماند. حجت تمام است. باید به آن‌هایی که می‌گویند سوریه به ما چه ربطی دارد، بگویم که روزگاری عبدالسلام از فوعه و کفریا از همین سوریه بلند می‌شود و به کمک میرزا جنگلی می‌پیوندد. باید بگویم از سیدجهاد سوری که جانباز دفاع مقدس ماست. باید بگویم از رزمندگان بی‌شمار عراقی که سپاه بدر را تشکیل دادند برای مقابله با دشمن بعثی. برای دفاع از من و تو برای دفاع از حقیقتی عظیم که اگر آن را بشناسیم دیگر رزمنده‌ی بی‌مرزی خواهیم بود که برایمان فرقی ندارد در بوسنی کشته شویم یا در عراق، در کنار سیاه‌پوستان حسینیه بقیه‌الله زاریا بر زمین بیفتیم یا در کنار جوان سوری و لبنانی.برایمان یک چیز مهم خواهد بود. حقیقت یک مسیر که به حق منتهی می‌شود، به خدا...در این جنگ روایت نباید عقب بیفتیم. آمریکایی‌ها داعش را تجهیز کردند و اسرائیلی‌ها جبهه‌النصره را ولی امروز خودشان مقاومت در برابر داعش را روایت می‌کنند. از نادیا مراد می‌نویسند و از فریده خلف. کتاب را ترجمه می‌کنند و در ایران هم به خورد ما می‌دهند. از کارهای خودشان می‌گویند و علیه ایرانی و فلسطینی قلم‌فرسایی می‌کنند.در این جنگ روایت، قلم حرف اول را می‌زند ولی نه حرف آخر را . باید همگی باهم بایستیم نه فقط به احترام شهیدان این راه و جانبازان این مسیر؛ بلکه باید جانانه جنگید. قلم زد. نوشت. از آنچه بر مردان جبهه مقاومت گذشت تا من و تو امروز بلندترین صدایی که به گوشمان برسد صدای هوهوی کولر بالای سرمان باشد.خط مقدم: خانه گفتمان مقاومتخط مقدم: خانه گفتمان مقاومتSat, 24 Jul 2021 12:02:38 +0430https://virgool.ir/@khatemoqadam.ir/زندگی-به-سبک-شهدا-k8qsh4cfjmggعلیرضا کلامییکی از دغدغه‌های اصلی ما «سبک زندگی اسلامی» است. زمانی شما از ضرورت‌ها حرف می‌زنید و زمانی از مصادیق. ابعاد و مصادیق سبک زندگی اسلامی برای همه ما روشن است. شهدا نمونه‌های امروزی و متجسم سبک زندگی اسلامی هستند. اگر بخواهیم به‌درستی از شهدا بگوییم خواه‌ناخواه به سمت معرفی درست سبک زندگی اسلامی رفته‌ایم. اگر اعتقاد داریم که این کار ضرورت دارد و باید به سبک زندگی اسلامی پرداخت و خلأ بزرگی در این حوزه داریم، شهدا نمونه‌های امروزی این سبک زندگی هستند. ما امروز با عقیده اسلامی ولی به روش غربی زندگی می‌کنیم و خیلی وقت‌ها جور درنمی‌آید. باید خیلی چیزها را احیا کنیم و آنچه باعث احیا می‌شود همین زندگی شهداست. چرا که شهدا آیینه اهل‌بیت علیهم‌السلام هستند.نیاز اصلی ما سیره‌ی شهداست؛ یعنی نمونه‌ی امروزی شهدای کربلا. امام حسین (ع) فرموده‌اند نمونه یاران من تا قیام قیامت نمی‌آیند. حرف درستی است ولی شهدای ما از بسیاری جهات شبیه شهدای کربلا بودند. روایت داریم که شهادت بالاترین خوبی‌ها و فضائل است؛ برای اینکه بدانم شخص چطور به آن مرحله رسیده است باید در زندگی او جست‌وجو کنم و ببینم چطور این مسیر را رفته و نقطه پرواز و رمز پیروزی او چه بوده است. اگر اخلاص بود در خودم تقویت کنم و اگر تلاش بود بیشتر بکوشم.به دلیل نزدیکی ما به شهدای حرم و شهدای دفاع مقدس مسئله برای نوجوانان و جوانان باورپذیر و ملموس‌تر است؛ بنابراین اگر تبیین سبک زندگی اسلامی نیاز امروز ماست و اگر باید برای آن الگوهای امروزی تعریف کنیم، شهدا نمونه‌های بارز آن هستند و نیاز همه ما را برطرف می‌کنند؛ این نیاز که من امروز چگونه باید زندگی کنم که به خدا برسم؟! اگر بتوانیم تعریف درستی از حاج قاسم ارائه کنیم، می‌توانیم جا جای پای او بگذاریم و مسیر درست را طی کنیم.در کتابی که درباره‌ی شهید حمزه نوشتم، آمده است که ایشان در زمان شهادت سه فرزند داشت و در زمان شهادت ایشان بچه سوم در ماه چهارم بارداری همسر بود و علی‌اصغر آخرین فرزند شهید بعد از شهادت او به دنیا آمده است. امروز به زوج‌های جوان نگاه کنید که برای آوردن بچه باید ساعت‌ها وقت گذاشت و آن‌ها را مجاب کرد. یا برای شروع زندگی باید آن‌ها را قانع کرد. در این حوزه چه چیزی برای گفتن داریم؟ وقتی کسی از سختی‌های ازدواج و فرزندآوری می‌گوید باید این کتاب را نشانش داد و گفت ببین تو سختی کشیده‌ای یا این خانم؟ یا این آقا؟ که مرد این‌طور رفته و به شهادت رسیده و این یکی این‌طور بچه‌ها را نگهداری کرده و مسیر سخت زندگی را طی می‌کند.همه کشور می‌تواند مخاطب کتاب‌های ادبیات مقاومت باشند و نباید کار را به طیفی محدود کنیم. همه می‌توانند مخاطب این کتاب‌ها باشند ولی این ارائه باید هوشمندانه باشد. اگر می‌خواهیم اولویتی قائل باشیم حتماً جوانان جامعه هستند. کسانی که در ابتدای راه هستند و گمشده دارند و به دنبال کشف رمز هستند. وگرنه با پخش عکس و شبیه کردن قیافه، کسی به شهدا نمی‌رسد و اول و آخر با خواندن از زندگی ‌آن‌هاستخط مقدم: خانه گفتمان مقاومتخط مقدم: خانه گفتمان مقاومتTue, 20 Jul 2021 14:00:34 +0430https://virgool.ir/@khatemoqadam.ir/شرط-های-نوشتن-از-شهدا-vwyccvvek8tvمعصومه قیطاسیبرای پژوهشگری و نویسندگی در عرصه دفاع و مقاومت، ضروری است که رمان‌نویس باشیم؛ ثانیاً عاشق این حوزه. ثالثاً با آگاهی کامل وارد این عرصه شویم. من فقط دارم تجربیاتم را به اشتراک می‌گذارم. تقریباً یک دهه است که خاک این عرصه را به تبرک برداشته‌ام. با شخصیت شهدای انقلاب، دفاع مقدس و مدافعان حرم آشنا شده‌ام و کارم پژوهش، تدوین و نگارش داستانی زندگی این شخصیت‌هاست.پژوهشگر این عرصه کارش حساس و هنرمندانه است. باید آن‌قدر مسلط به شخصیت و زندگی شهید باشد که بتواند به‌طور واقعی آن شخصیت را برای مخاطبانش بسازد؛ طوری که دوستان و خانواده هم که مدت زیادی با او زندگی کرده‌اند، بتوانند با مطالعه کتاب، لمسش کنند و مخاطبان دیگر بتوانند با اتفاقات و شخصیت اصلی کتاب هم‌ذات‌پنداری کنند. این ثمره‌ی تلاش، عشق و علاقه نویسنده است.نویسنده این عرصه اگر خود مصاحبه کند و خودش تحقیق کند، بزرگ‌ترین قدم را در بهتر شدن کارش برداشته است. زمانی که نویسنده قدم‌به‌قدم در مصاحبه و تحقیق پیش می‌رود و محله‌ها، خانه، پایگاه و حتی منطقه جنگی‌ای را که شهید مدتی آنجا بوده ببیند، کم‌کم شخصیت شهید در ذهنش ساخته و پرداخته می‌شود. به‌همین‌خاطر مهم‌ترین کار نویسنده، خرد شدن در خاطرات است. لحن، خلق‌وخو، نوع نماز خواندن، نوع غذاخوردن. علاقه به بازی‌ها و غذاها، حتی اینکه چه فیلم‌هایی می‌دیده یا برنامه روزانه‌اش به چه شکل بوده؛ همه و همه در ساخت و نشان‌دادن شخصیت و زندگی‌اش مهم است.در یکی از مصاحبه‌های دوساعته‌ام درباره‌ی سیدجمال قریشی چیزی که برایم باارزش‌ بود، این بود که فهمیدم شهید عزیز قبل از نمازهای واجب و مستحبی، سجده‌ای انجام می‌داده با دعایی مشهور. همین علاقه به شهید باعث شده همرزمش بعد از شهادت او نمازی نمی‌خواند مگر اینکه سجده قبل از نمازش را ادا می‌کند. از این نکته آنقدر خوشحال بودم که پیاده تا خانه آمدم و بین راه از شهید عزیز تشکر کردم.دو ساعت مصاحبه جز ساخته‌شدن فضای پادگان شهید رجایی و این مورد چیز دیگری نداشت. به‌همین خاطر می‌گویم پژوهشگر و نویسنده این عرصه باید عاشق این کار باشد. معنی دفاع مقدس و مقاومت را بداند. معنی رفتن ایرانیان به سوریه و عراق را بداند و به عشق واقعی به ائمه علیهم‌السلام و شناخت دشمنان شیعه، داعش و تکفیری‌ها واقف باشد. داشتن اطلاعات درباره‌ی اصطلاحات جنگ دفاع مقدس، انقلاب، دفاع و مقاومت حتی تکفیری‌ها هم ضروری است و نویسنده باید آگاهی‌اش را از این موارد افزایش دهد.هر جنگی در دوران خودش اصطلاحات، مکان‌ها و زمانه خودش را دارد. نویسنده باید بداند که داعش و تکفیری‌های ملعون و دارودسته‌شان، در اصل برای شیعه و ایران نقشه کشیده‌اند و از سوریه و عراق و یمن شروع کرده‌اند تا زودتر به ایران برسند. در اصل خواستند از این طریق میان‌بر بزنند. ایستادگی و کاری که سردار دل‌ها و سربازان مجاهد ما کردند، نشانگر علم، درایت و دیدگاه بلندشان است که فراتر از خود و خانواده‌شان اندیشیده‌اند. همین است که یک جهان سردار را عاشقانه دوست داشتند و همچنان دارند و لقب سردار دل‌ها را به ایشان داده‌اند. وقتی خدایی فکر کنی، خدا به تو عزت خدایی می‌دهد.اما متأسفانه هنوز اشخاصی هستند که فقط مو می‌بینند نه پیچش مو. چرا ایران با داشتن این همه مشکل اقتصادی و بیکاری و... به مردم سوریه و عراق و یمن کمک می‌کند و... آن‌ها نمی‌دانند که مدافعان حرم چه وسعت فکری داشته و دارند.بی‌راهه نروم، همین‌ها کار پژوهشگر را حساس و مهم می‌کند تا در مصاحبه‌ها تمام لایه‌های زندگی شهید و خانواده‌اش و جد پدری و مادری و نوع زندگی‌اش را جست‌وجو کند. مثلاً نوع قنوت شهید نشانگر شخصیت اوست. شاید نماز خواندن آیت‌الله بهجت را دیده باشید؛ روحش قرین رحمت الهی است و متعالی‌تر باشد. نوع نماز خواندن و قنوتش نشانگر تمام زوایای شخصیتی، ساده‌زیستی ایشان و عشق به الله بود.خوب است به این نکته هم در آخر اشاره کنم که هر کس کاری را انتخاب کند که عشق خدایی در آن باشد، حتماً اجر جمیل دارد و مظلومیتی که فقط و فقط خدا نصیب بنده‌های خوبش می‌کند.به‌عنوان پژوهشگری که ده سال است خاک این حوزه را را به تبرک برمی‌دارم و به چشمانم می‌کشم، دور از این برکات نیستم و این لطف را بعد از خدا از شهدا می‌دانم. همان اول هم عهدی با آن‌ها بستم که هوای خواهر کوچکشان را داشته باشند.خط مقدم: خانه گفتمان مقاومتخط مقدم: خانه گفتمان مقاومتSun, 18 Jul 2021 12:54:25 +0430https://virgool.ir/@khatemoqadam.ir/چرا-زندگی-نامه-شهدا-را-می-خوانم-l5cuwq4h1orwمهدی قنبری‌هاسال 97 بود که کتاب «تپه‌العیس»، زندگی‌نامه طلبه شهید میلاد بدری را خواندم. در عین اختلاف کم سنی‌ای که با او داشتم از او دور بودم. در حین مطالعه نکاتی از او من را به تأمل واداشت. بعد از اتمام این کتاب، کتاب دیگری را شروع کردم: «یک روز بعد از حیرانی»، زندگی‌نامه شهید محمدرضا دهقان امیری. همان نکات دوباره ذهنم را مشغول کرد و به‌نظرم رسید در این میان جریانی وجود دارد. جریانی که باعث شده با اینکه من با این شهدا هم‌سنم، فاصله‌ای عجیب بینمان باشد. تأملم به همین جا ختم نشد و درباره‌ی زندگانی شهدای روحانی و غیرروحانی مدافع حرم بیشتر خواندم. مثلاً روح‌الله قربانی، محمدحسین محمدخانی، شیخ علی تمام‌زاده، سیداصغر فاطمی‌تبار، محمدهادی ذوالفقاری، مجید سلمانیان و...دغدغه‌های من با آن‌ها که در ظاهر شبیه هم هستیم، در آن روزها و هفته‌ها تفاوت بنیادین داشت. ابتدا این‌طور فهمیدم که دغدغه‌ی تحصیل در حوزه، دانشگاه و این‌طور چیزها در سر این شهدا نبوده، اما بعداً دیدم اتفاقاً خیلی هم حواسشان به درس و بحثشان بوده. بعدتر دیدم این دغدغه‌ها اولویت اصلی زندگی آن‌ها نبوده است. یعنی طوری نبوده که فکر کنند بدون این‌ها هیچ‌اند و مثلاً بدون رتبه خوب کنکور شکست‌خورده‌اند. به‌نظرم آن‌ها شکست را در جای دیگری تعریف کرده‌ بودند.این تفاوت‌ها و ذهنیت‌ها خیلی وقت است که من را درگیر این پرسش کرده که: «آن‌ها چه در سر داشتند؟»اگر بخواهیم در این زندگانی آن‌ها نقطه‌ای خاص پیدا کنیم، باید روزهای قبل از منطقه (سوریه یا عراق یا...) و بعد از منطقه رفتن آن‌ها را ببینیم. این تحول حتی در اولین اعزام آن‌ها هم حس می‌شود. آدمی که دیگر با قبلش قابل‌مقایسه نیست. البته قبل از رفتن هم همین که با آن سن کم عزم ویژه‌ا‌ی داشتند، از خیلی چیزها گذشتند و در این وادی پا گذاشتند، گواه خاص بودن آن‌هاست. آن حضور در جبهه‌ها هم به آن‌ها معرفتی ویژه داد، شجاعتی مثال‌زدنی، معنویتی خاص، هیچ‌بودن در مقابل مالک حقیقی و...آنچه برای رسیدن به این مقام والا به انسان دلداری و دلگرمی می‌دهد این است که اگر بخواهیم، می‌شود؛ چرا که آن‌ها خواستند و شد. آن هم با تأسی به این جمله از سردار دل‌ها شهید حاج قاسم سلیمانی که فرمود:«برای شهید شدن باید شهید بود.» که البته این مهم بدون مطالعه سیره زندگانی آن مردان بی‌ادعا نشدنی است.خط مقدم: خانه گفتمان مقاومتخط مقدم: خانه گفتمان مقاومتSat, 17 Jul 2021 17:15:02 +0430https://virgool.ir/@khatemoqadam.ir/شهدای-مدافع-حرم-قهرمان-های-دوران-ما-obyxcnsuvligمعصومه عبدالله‌زاده آرپناهیاز زمانی که درگیر کار برای شهدا شده‌ام فهمیدم چقدر این کار، کار شیرینی است و هنوز هم دارم آن را ادامه می‌دهم. وقتی برای شهدا می‌نویسم در لحظه لحظه‌ی زندگی‌ام شهید را حس می‌کنم. حتی کنار سفره و وقت غذا خوردن زندگی شهید در ذهنم مرور می‌شود. حس می‌کنم شهید الآن با من است. حس می‌کنم حتی بعضی اوقات مشکلاتی که در زندگی روزمره‌ام پیش می‌آید، به دست شهید حل یا تسهیل می‌شود.ما برای جوان‌هایمان باید الگوسازی کنیم. اگر ما برایشان الگو نسازیم دیگران برای آن‌ها الگو می‌سازند. مدافع‌های حرم بهترین الگو برای جوانان ما هستند؛ چون ‌هم‌دوره‌اند و با مشکلات مشابه دست‌وپنجه نرم کردند. ولی این‌ها از بین همه‌ی این مشکلات سربلند بیرون آمدند. این نشان می‌دهد که همه‌ی جوان‌های ما می‌توانند راه آن‌ها را ادامه بدهند و این‌طور نیست که جوانی فکر کند که اگر دو بار اشتباه و گناهی کرده است دیگر نمی‌تواند راه آن‌ها را ادامه دهد.جوان‌ها دنبال قهرمان‌اند تا او را الگوی خودشان بکنند. اغلب این شهدایی که داریم و من با آن‌هایی که برخورد دارم واقعاً می‌توانند برای جوان‌های ما الگو باشند. می‌توانند قهرمان زندگی جوان‌های ما باشند. مثلاً شما شهید ابراهیم هادی را که نگاه کنید، واقعاً الگوست. هم ورزشکار بوده، هم روحیه جوانمردی داشته است. چیزی که جوان‌های ما الآن دنبال آن هستند. و این نیاز کمی هم نیست که باید در جوان‌های ما برطرف شود. اگر این نیاز آن‌ها برطرف شود مطمئناً جوانان ما راه‌های درست‌تری را برای زندگی‌شان انتخاب می‌کنند.در این میان مادرها و همسران شهدا هستند که شهید را به ما نشان می‌دهند. شهید داخل خانه را، شهید در زندگی را. اینکه زندگی او چگونه بوده است، سبک زندگی او چگونه بوده است. ساده زندگی می‌کرده است، به چه چیزهایی اعتقاد داشته است، به چه چیزهایی سخت‌گیر است. خب این را چه کسی به ما نشان می‌دهد؟ این را یک مادر و همسر شهید برای ما می‌گوید. ما نویسنده‌ها فقط کارهای حاشیه‌ای را انجام می‌دهیم.نوشتن از شهدا اگر به صورت رمان‌ باشد حتماً مخاطب بیشتری خواهد داشت. البته باید نقدهایی که بزرگان داستان‌نویسی به این حوزه می‌گیرند دیده و حل شود. بزرگان داستان‌نویسی می‌گویند شما چیزهایی می‌نویسید که نه رمان و داستان است و نه خاطره. می‌توانیم آن اشکالات را برطرف کنیم. هر چند من خودم خاطره خواندن از شهید را خیلی دوست دارم. اما ما باید فکر آن‌هایی باشیم که می‌خواهند داستان بخوانند. باید این حوزه را توسعه بدهیم که هر سلیقه‌ای را دربربگیرد. حالا جدای از اینکه این کتاب‌ها می‌تواند بعدها برای فیلم‌سازها هم جذاب باشد.ما که درباره شهدا کتاب می‌نویسیم دوست داریم زندگی شهدا آن طور که هست در کتابمان بیاید اما گاهی بعضی از خانواده‌های شهدا می‌گویند قسمت‌هایی را حذف کنید. حالا آن قسمت مثلاً شهید شیطنتی کرده است. بالاخره شهید هم انسان بوده. اگر ما آن قسمت‌ها را زندگی شهید پاک کنیم، شهید به صورت قدیس و آدم معصوم درمی‌آید و برای جوانان ما دست‌نیافتنی می‌شود. من که این حرف را می‌زنم خودم خانواده‌ی شهید هستم. برادرم شهید شده است و به تازگی برادرزاده‌ام در دفاع از حرم به شهادت رسیده است. بگذارید جوان‌های ما متوجه شوند که این شهیدی که رفته است این اشکالات را داشته است. اما با این حال به درجه‌ی رفیع شهادت رسیده است. جوان‌های ما هم می‌توانند اگر اشتباهی کرده‌اند، گناهی کرده‌اند مثل شهید زندگی کنند و نتیجه‌ی عمرشان و مرگشان به شهادت ختم شود.خط مقدم: خانه گفتمان مقاومتخط مقدم: خانه گفتمان مقاومتWed, 14 Jul 2021 18:47:30 +0430https://virgool.ir/@khatemoqadam.ir/مخاطب-شناسی-در-ادبیات-مقاومت-wocjapqqebekمحمدهاشم نعمت‌اللهیدر جایی می‌خواندم که چند سال پیش، یک شرکت ژاپنی برای شناخت ذائقه ایرانی‌ها به کمک سفارت ژاپن در ایران یک مسابقه نقاشی برای کودکان طراحی کرده و بر اساس آنالیز آن نقاشی‌ها، رنگ تلویزیون‌های صادراتی به ایران را از زرد و قرمز به نوک‌مدادی تغییر داده است.نمی‌دانم این ماجرا افسانه است یا واقعیت! اما به خوبی اهمیت مخاطب‌شناسی و آشنایی با نیازهای مخاطبان را تبیین و ترسیم می‌کند.با نگاهی به رشد روز‌افزون صنعت چاپ و نشر و تولید آثار متعدد در زمینه‌های مختلف، مخاطب‌شناسی و شناختن نیازهای مخاطب بیش از گذشته احساس می‌شود. به‌طوری که گاهی باید دست به دامن برخی از نویسندگان شد که لطفاً ننویسید یا اگر می‌خواهید بنویسید نیاز و سطح مخاطبان را مشخص کنید.توجه به نیازها و سطح مخاطبان در همه عرصه‌های ادبی به ویژه ادبیات مقاومت مهم و ضروری است؛ این‌که بدانیم در ادبیات مقاومت باید برای تمام سطوح سنی و در تمام قالب‌های موجود ادبیاتی روشن و محتوایی مناسب آماده کنیم. از طرفی با در نظر گرفتن تنوع آرا و اندیشه‌ها برای طیف‌های مختلف سیاسی و اجتماعی با تحصیلات متفاوت نیز محصول قابل عرضه داشته باشیم. و این محقق نمی‌شود مگر با تسلط بر موضوع ادبیات مقاومت و شناخت درست از مخاطبان.وقتی از ادبیات مقاومت سخن می‌گوییم در کمترین حالت صحبت از شهدای مدافع حرمی است که طیف گسترده‌ای از افراد را در کشورهای مختلفی همچون سوریه، پاکستان، افغانستان، یمن، عراق، لبنان، ایران و فلسطین در برمی‌گیرند به ویژه آن‌که دارای ادیان و مذاهب مختلفی همچون مسلمان، مسیحی، شیعه و سنی هستند. شناخت این رزمندگان جبهه مقاومت، جامعه‌ّهایشان، دیدگاه‌هایشان ضروری است.وقتی هم از مخاطبان صحبت می‌کنیم همان‌طور که بیان شد طیفی گسترده و متنوع را در نظر داریم که در کنار پرسش‌های منطقی درگیر شبهات فضای مجازی هم هستند.لذا دست زدن به تولید کتاب و محتوا در این حوزه بدون توجه به این دو موضوع کاری کم‌فایده و حتی عبث است:- تنوع موضوعی ادبیات مقاومت- تنوع پرسش‌ها، ابهامات و نیازهای مخاطبانبا چرخی در فضای مجازی می‌توان تا حدی به نیاز و سلیقه مخاطبان دست یافت، ولی این کافی نیست و باید در تعاملی دوطرفه در کف جامعه به سلیقه، ذائقه و پرسش‌های آنان دست یافت. این گستردگی به ما این توانایی را می‌دهد و این بستر را ایجاد می‌کند که به عناوین مختلف در این موضوع به تولید محتوا بپردازیم و به شبهاتی که در این زمینه ایجاد شده است در قالب‌های مختلف پاسخ بدهیم. پرسش‌هایی چون:- چرا باید در سوریه بجنگیم؟- چرا باید جان جوانانمان را در کشور دیگر و برای حفظ یک نظام دیگر به خطر بیندازیم؟- مدافعان حرم در مقابل بذل جان خود چقدر دریافت می‌کنند؟- آیا مسائل مادی ارزش فدا کردن جان را دارد؟و...البته آنچه بیان شد تا حدی زیادی به عهده مراکز، سازمان‌ها و ناشران این حوزه است. ناشرانی که ادبیات مقاومت را مسیر کاری خود دانسته‌اند باید با تأمین محتوا و تلاش برای شناخت مخاطب بستر را برای کارآمدی نویسندگان این حوزه فراهم کنند. در انتشارات خط مقدم به‌عنوان ناشر تخصصی جبهه مقاومت تلاش بر این است تا روایت‌هایی دست اول از جبهه مقاومت به دست بیاوریم و همگام با نیاز و ذائقه‌ی مخاطبان آن را منتشر کنیم.امیدواریم در این راه یاریگر ما باشید و ما را از نظرات خود محروم نکنید.خط مقدم: خانه گفتمان مقاومتخط مقدم: خانه گفتمان مقاومتTue, 13 Jul 2021 18:29:26 +0430https://virgool.ir/@khatemoqadam.ir/نکاتی-درباره-ی-نوشتن-از-شهدا-f4oklc1y5bf1علیرضا کلامیچرا بیش از جمع‌آوری آثار به آموزش نیاز داریم؟در ادبیات مقاومت، فرم کارها و محتوای آن جای کار بسیاری دارد. بایدها و نبایدها یک طرف قضیه است اما بود و نبودها هم مبهم است. در نگارش خاطرات شهدا گاهی فرم نامناسبی به مخاطب عرضه می‌کنیم تا آنجا که گاهی به سمت کوچه‌بازاری شدن رفته‌ایم. برخی از ناشرانی که حتی اسم و رسم دارند در نگارش خاطرات به نوعی عمل کرده‌اند که کار به محاوره نزدیک شده و زبان معیار را رعایت نکرده است و از اساس فرم غلط است. اگر مخاطب به سمت کتاب‌های برخی از ناشران اقبال دارد به دلیل محتوای اثر است نه فرم آن. مثلاً شخصیت ابراهیم هادی شخصیت برجسته‌ای بود و این کشش را در مخاطبان ایجاد کرد تا مطلب را بخوانند. کار در استان‌ها به دلیل نگاه استانی و غیرملی به‌مراتب وضع بدتری دارد.شعارزدگیدرست است که باید شهید را با کلماتی پرمعنا و مناسب به تصویر بکشیم ولی نه اینکه کتاب را پر کنیم از کلمات شعاری و اغراق‌آمیز. نویسنده زبردست بدون شعارزدگی و بدون استفاده از کلمات و توصیفات اغراق‌آمیز می‌تواند مطلب خود را برساند. معمولاً نویسندگان تازه‌کار کارهای اول خود را با کتاب‌هایی ضعیف شروع می‌کنند. امروز روال قدیم که نویسنده ابتدا خود را از نظر دایره واژگان قوی می‌کرد و بعد وارد کار می‌شد کمتر دیده می‌شود و اینجاست که مشکل آغاز می‌شود. نویسنده‌ی‌ تازه‌کار وارد این عرصه شده و می‌خواهد با این قلم بی‌تجربه از شهید بنویسد و شهید را با این کار شهید می‌کند! البته نمی‌خواهم منع کنم، اما با این شیوه دچار تحریف می‌شویم. چون ضعیف بودن قلم و دایره لغات باعث می‌شود نویسنده نتواند شهید را به خوبی معرفی کند. توصیف پایه نویسندگی است و به‌طور مثال نویسنده‌ی تازه‌کار نمی‌تواند به‌خوبی احوال خانواده شهید تازه‌درگذشته را توصیف کند.محتوابرخی از همرزمان شهدا همکاری نمی‌کنند و تا می‌بینند شما ضبط‌صوت را روشن کردید و فیلم می‌گیرید، زبانشان بند می‌آید و نمی‌توانند حرف بزنند و همکاری نمی‌کنند. از این رو خواننده با این سؤال روبه‌رو می‌شود که چرا مطلب محدود و کم‌مایه است. اگر مطلبی نباشد به‌خاطر این است که همکاری‌های لازم با نویسنده نشده است.از طرفی باید دید روایتی که خلق می‌کنیم، جزئی‌نگر است یا کلی‌نگر است و خط اصلی روایت چیست؟ اول شخص است یا دانای کل است؟ قصه چیست؟ آیا می‌خواهیم مینی‌مال بنویسیم یا داستانک؟ می‌خواهیم به رمان نزدیک کنیم یا مستندگونه بنویسیم. شناختن این قالب‌ها هم بسیار مهم است.فن مصاحبه هم از چالش‌های کار است و توانستیم تعدادی سوال را طراحی کنیم تا نویسندگان جوان و تازه‌کار بدانند که باید از پدر و مادر و همرزمان شهید چه بپرسند و چه چیزهایی اصل و چه چیزهایی فرع است. از طرفی مرکز و متولی خاصی در حوزه آموزش این موضوع نداریم. با اینکه مراکز متعددی به‌طور موازی این کار را برای شهدا انجام می‌دهند ولی مهارت‌های نویسندگی در این حوزه را گسترش نمی‌دهند و این ضعف بزرگی است. متولی جمع‌آوری آثار داریم ولی متولی آموزش نداریم و باید به سمت آموزش این کار برویم.انتخاب سوژهعنوان «هر شهید، یک کتاب» به خوبی تبیین نشده و جا نیفتاده است. در هر شهر و شهرستانی برای نگارش کتاب فقط سراغ شهدای شاخص می‌روند. آیا یک شهید حق ندارد درباره‌اش کتاب بنویسیم و از رفتار و سرگذشت و خانه و محله و شهادتش حرف بزنیم؟! گویا چون تا خورشید به آسمان می‌آید، ستاره ها محو می‌شوند. با مطرح‌شدن کسی مثل حاج قاسم که نور چشم همه‌ی ماست ستاره‌ها ناپدید می‌شوند؛ ولو شهدایی که هم‌رزم خودشان یا هم‌درجه ایشان بودند. این کم‌لطفی در حق سایر شهداست. بیش از ۷۰ تا ۸۰ جلد کتاب برای حاج قاسم نوشته شده که بسیار خوب است. ولی دیگر شهدا هم حق دارند. درباره آن‌ها هم باید نوشت.گاهی می‌بینیم که می‌خواهند بروند و کار نگارش کتاب خاطرات یک شهید را شروع کنند و می‌بینیم اولین انتخاب‌هایشان شهدای شاخص است و وقتی صحبت می‌کنیم و ضرورت پرداختن به کار سایر شهدا را از نگاهی دیگر برایشان تبیین می‌کنیم متوجه می‌شوند که درست است و شاید در بین اقوام و خویشان خودشان شهدایی هستند که فکر نمی‌کردند می‌شود به آن‌ّه پرداخت. اعتقاد داریم که می‌توان درباره‌ی هر شهید حداقل یک کتاب نوشت و اگر روی این شهدا تمرکز نکنیم، فردا دست ما خالی است و ده-بیست کتاب از سرداران دفاع مقدس داریم و کتابی از شهدایی که در سایر درجات و رتبه‌ها بودند در دست نیست. ای بسا که این شهدا افرادی مخلص‌تری هم بودند.خط مقدم: خانه گفتمان مقاومتخط مقدم: خانه گفتمان مقاومتTue, 13 Jul 2021 17:41:21 +0430https://virgool.ir/@khatemoqadam.ir/به-دنبال-آرامش-nmoymlxbmxjqمعصومه عبداله‌زاده آرپناهیهمیشه دوست داشتم کاری انجام بدهم اما نمی‌دانستم چه کاری است که درون پر تلاطم مرا به ساحل آرامش می‌رساند. گاهی دست به کارهای می‌زدم که درآمد خوبی داشت اما نمی‌توانستم جواب این سؤالم را بگیرم که فایده این کار چیست و چون جوابی پیدا نمی‌کردم آن کار را رها می‌کردم و دنبال کار دیگری می‌رفتم تا رسیدم به شهدا و زندگی کوتاه، اما پر بار آن‌ها.از کار روی زندگی شهید حسین علم‌الهدی شروع کردم، چقدر این شهید زندگی پر فرازونشیبی داشت و چقدر آموزنده. در سن نوجوانی به جرم کار سیاسی به زندان ساواک افتاده بود ولی کم نیاورده و در همان زندان شروع کرده بود به آموزش قرآن برای زندانی‌ها و آنجا را کرده بود خانه قرآن. مجبور شدند تا همه زندانی‌ها را حافظ قرآن نکرده او را آزاد کنند. شجاعتش در زمان جوانی و نوجوانی شهره خاص و عام بود. در آخر در سن 22 سالگی در هویزه به شهادت رسید.یا شهید جوانی عاشق می‌شود. عاشق دختری که به ظاهر شبیه او نیست. فقط گاهی به مؤسسه شهدایی سر می‌زند و با بچه‌های مؤسسه همکاری می‌کند. اغلب دوستان و همکاران پسر او را توصیه می‌کنند که دست از این دختر بردار و سراغ دختری دیگر برود. ولی حرف مرد یکی است. فقط همین دختر. دل در گرو همین دختر بسته است. همه تلاش خود را می‌کند و با احترام محض به خانواده و خصوصاً پدر و مادر بالاخره همه را راضی می‌کند که به خواستگاری دختری بروند که حجاب درست‌وحسابی ندارد. کم‌کم دخترخانم تغییر می‌کند عاشق پسر می‌شود عاشق ایمان، تقوا، نماز، خوش‌اخلاقی و... بله را می‌گوید و عقد می‌کنند و به خانه بخت می‌رود.حالا دختر آن‌چنان خود را در چادر پیچانده که هیچ‌کس باور نمی‌کند این همان دختری بود که تا دیروز حاضر نبود موهای خود را بپوشاند، گویی داستان یوسف و زلیخا تکرار می‌شود. مدتی بعد خدا آن‌ها را صاحب فرزندی می‌کند که نام آن‌ها به عشق مولای متقیان علی می‌گذارند.جوان رعنا و دوست‌داشتنی و عاشق‌پیشه در همان سال‌های اول زندگی به سوریه می‌رود و می‌شود شهید مدافع حرم، می‌شود محسن حججی.مصاحبه با خانواده شهدا و شرح زندگی شهدا آرامم کرده بود. فهمیدم اینجا همان‌جایی است که باید بمانم و کار کنم.عشق، همسر ایدئال، ثروت و قدرت، فرزند دوست‌داشتنی، در کنار تفریح و گردش با خانواده و دوستان، این‌ها همه جذابیت‌های زندگی هستند که دنیای غرب و سرمایه‌داری روی آن دست گذاشته‌اند. برایشان ساعت‌ها فیلم می‌سازند کتاب می‌نویسند، نمایش اجرا می‌کنند تا بتوانند انسان‌ها را از فطرت خداجویشان جدا کنند و به ورطه‌ی اسارت و بندگی بکشانند. از نگاه آن‌ها هر انسانی برای رسیدن به خواسته‌های فردی خود باید هر آنچه را می‌تواند فدای خود کند و از سر راه بردارد. هدف کمال قدرت و کمال ثروت و رسیدن به خواسته‌های تمام‌نشدنی انسان است و این انسان باید بدود و بدود و بدود و زیر پای همه را خالی کند و از سر و کول همه بالا برود تا بتواند آنچه سال‌ها رسانه‌ها در گوش او از زندگی خوب و ایدئال خوانده‌اند، به دست آورد و برای رسیدن به این مقصود از هیچ خیانتی و ظلمی به هم‌نوع خود صرف‌نظر نمی‌کند اما عمر کوتاه است و پیری و ناتوانی در راه است و در آخر نرسیدن به آنچه یک عمر دنبال آن بوده است.این آن چیزی است که دنیای سرمایه‌داری و غرب آن‌ها به خورد مردم خصوصاً جوانان داده بودند اما به یک‌باره در گوشه‌ای از این کره خاکی جوانانی ظهور می‌کنند که تمام محاسبات دنیا را به هم می‌ریزند آرامش را در فدا شدن برای هم نوع و مظلومانی می‌دانند که در گوشه گوشه دنیا صدایشان برای کمک طلبیدن بلند است و حالا آنچه باعث ترس زورگویان و سیاستمداران دنیا شده نه‌تنها قدرت نظامی که بزرگ‌تر از آن قدرت فرهنگ شهادت و ایثار این جوانان است جوانانی به نام مدافعان حرم که همه تربیت‌شده در مکتب حسین علیه‌السلام هستند.و این وظیفه هنرمندان و نویسندگان است که این جوانان را به دنیا نشان بدهند. جوان‌هایی که همه لذایذ دنیا را رها می‌کنند تا دیگران بتوانند در کمال آرامش و امنیت به هر آنچه می‌خواهند برسند.جواب تمام سؤال‌هایم را گرفته بودم و به آرامش رسیده بودم اینجا همان‌جایی است که باید می‌ماندم و کار می‌کردم و هنوز هم بعد از گذشت ۶ سال به نظرم این بهترین کار دنیاست.خط مقدم: خانه گفتمان مقاومتخط مقدم: خانه گفتمان مقاومتMon, 12 Jul 2021 14:55:37 +0430https://virgool.ir/@khatemoqadam.ir/چرا-باید-از-مدافعان-حرم-نوشت-qaqzfder0mlkاعظم محمدپورضرورت کار برای شهدای مدافع حرم در این است که در دنیایی زندگی می‌کنیم که عدالت به معنای واقعی در آن وجود ندارد. در دنیای اطراف ما قدرت، حرف اول را می‌زند. اگر کشوری قدرت نداشته باشد، ماهیت و تمامیت ارضی آن توسط کشورهای قدرتمند تصرف می‌شود. نمونه آن هم در دنیا زیاد است. مانند کشورهای آفریقایی یا همین سوریه و عراق. از طرفی ایران تنها کشور شیعه جهان است که توانسته با یک انقلاب مردمی و اسلامی یک حکومت دینی با مدل ولایت فقیه تشکیل دهد و اتفاقاً موفق هم بوده و توانسته در برابر نظام‌های اومانیستی یک مدل حکومتی الهی و دینی موفق داشته باشد و مورد توجه سایر ملت‌های آزاده دنیا قرار گیرد و از طرفی هم مورد غضب کشورهای استعمارگر باشد. در این چهل سال بارها چه با ترور و چه جنگ هشت ساله مورد تهاجم قرار گرفته است.بعد از شروع قضیه داعش و شکل‌گیری جبهه مقاومت با بازگشت اولین شهید مدافع حرم به خوزستان طبق تکلیف و وظیفه‌ای که بر دوش خودمان احساس می‌کردیم کار ثبت و ضبط خاطرات شهدای مدافع حرم را شروع کردیم و برای بعضی از شهدا ویژه‌نامه شهادت تولید کردیم و در مراسم چهلم هر شهید توزیع می‌کردیم. تا اینکه از طریق حوزه هنری با انتشارات خط مقدم آشنا شدم. «راز قلعه حمود»، اولین کتابی بود که برای این انتشارات کار کردم. این کتاب زندگی طلبه شهید مدافع حرم، سیداصغر فاطمی‌تبار بود. دومین کتابی که این انتشارات افتخار تدوینش را به بنده سپردند، زندگی‌نامه طلبه شهید مدافع حرم، احمد مکیان با عنوان «پسری با تی‌شرت کلاه‌دار» بود.کار برای مدافعان حرم و ثبت و ضبط خاطرات واقعاً سخت است. گاهی خانواده‌ها و اطرافیان باور ندارند که حرف‌ها و خاطراتشان می‌تواند در جامعه اثرگذار باشد. عموماً می‌گفتند تولید این کتاب‌ها چه فایده دارد؟ چرا وقتتان را برای این‌کار می‌گذارید؟ بعضاً برای بیان خاطرات همکاری لازم انجام نمی‌شد، گاهی خودم و دوستان برای انجام مصاحبه ساعت‌ها وقت می‌گذاشتیم تا افراد را قانع کنیم که یک ساعت وقت بگذارند و خاطرات شهدا را بیان کنند. گاهی کارمان به توسل می‌کشید تا خانواده‌ای راضی به مصاحبه شوند و گاهی هم بعضی افراد اصلا قانع نشدند و خاطرات زیادی در پستوی ذهن آنها ناگفته باقی ماند.اگر کسی از نزدیک شهدای مدافع حرم را بشناسد، خوب می‌داند که این شهدای عزیز به سختی توانستند خانواده و اطرافیان خودشان را راضی کنند‌ تا اجازه دهند آن‌ها برای شرکت در جهاد مقدس به کشور دیگری بروند. شاید اگر حرم مطهر اهل بیت(ع) در عراق و سوریه نبود، این شهدا هرگز موفق راضی کردن اطرافیانشان نمی‌شدند.حالا ببینید برای قانع شدن یک ملت چقدر باید وقت و انرژی صرف شود تا آن‌ها هم به اهمیت این موضوع پی ببرند. مردم کشور ما شیعه هستند و حضور حرم مطهر اهل‌بیت(ع) در سوریه و عراق در فهم مسئله ضرورت حضور مدافعان حرم بسیار کمک‌کننده بود. اما باز هم عده‌ای این شبهه را وارد می‌کنند که با وجود نیروهای نظامی چرا جوانان بسیجی در این جبهه حضور پیدا کردند؟ اینجاست که تألیف کتب زندگی مدافعان حرم برای رفع این شبهات می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد به شرطی که همه افراد و نهادهای دخیل در این مسئله با ناشران و مؤلفان این کتب همکاری کنند تا دلایل، شواهد و اسناد موجود در این زمینه را با قلم خود به تصویر بکشند. هرکتاب بسته به میزان همکاری افراد برای تألیف، درصدی از این تکلیف زینبی را ادا کرده است، اما هنوز تا رسیدن به هدف اصلی راه زیادی باقی است.ما از حوادث دفاع از حرم و جهاد در جبهه مقاومت فاصله زمانی زیادی نگرفته‌ایم. از طرفی ابزار الکترونیک و فضای مجازی اصلا قابل مقایسه با دوران دفاع مقدس نیست. لذا قاعدتا برای اثبات حقانیت مطالب نشر شده نباید مشکلات زیادی داشته باشیم. اما متأسفانه چون بحث تألیف کتاب برای شهدای مدافع حرم خیلی جدی گرفته نمی‌شود و یا بعضا از طرف خانواده‌ها یا‌ متولیان امر همکاری لازم انجام نمی‌شود برای بیان همان حقایق واضح هم دچار مشکل هستیم. امیدوارم قبل از اینکه أثار جهاد در این جبهه زیر غبار فراموشی پنهان شود، فکری برای ثبت و ضبط این آثار به‌صورت مکتوب هم ‌اندیشیده شود.احساس می‌کنم‌ هنوز جایگاه شهدای مدافع حرم و ارزش ازخودگذشتگی و شجاعت این شهدا برای جامعه ما جا نیافتاده است. مقام معظم رهبری فرمودند: «شهدای مدافع حرم اجر مضاعف دارند، چون هم مجاهد بودند، هم این جهاد در غربت انجام شد». این تکلیف متولیان فرهنگی کشور است که باید غبار غربت و شبهات را از چهره معصوم و مظلوم این شهدا کنار بزنند. جامعه باید بداند که شهدای مدافع حرم از نظر جایگاه، هدف، ایثار و مجاهدتی که انجام دادند، هیچ تفاوتی با شهدای دفاع مقدس ندارند و شاید مظلوم‌تر هم باشند. هم خودشان مظلوم‌اند و هم خانواده‌هایشان که با انواع نیش و کنایه‌ها و طعنه‌ها از سوی عده قلیلی از افراد جامعه مواجه شدند. بنابراین تکلیف ما نویسندگان نیز به‌عنوان راویان جبهه مقاومت سخت‌تر می‌شود.شاید با گذشت زمان نگاه جامعه نسبت به ضرورت بحث جهاد و جنگ نیابتی و حضور مجاهدین ما در بیرون از مرزهای جغرافیایی قدری موشکافاته‌تر شود و اینکه پژوهشگران و نویسندگان ما با حضور در مناطق عملیاتی سوریه و عراق برای تصویرسازی از صحنه‌های این جهاد‌ مقدس موفق‌تر عمل کنند.شاید با گذشت زمان، مطالبه‌گری جامعه به‌ویژه جوانان و نسل‌های آینده از نقش مدافعان باعث شود خانواده‌های شهدا برای نشر آثار شهید همکاری بیشتری داشته باشند. همچنین همرزمان و مسئولان امر با آزادی بیشتری بتوانند به تشریح شرایط مجاهدت این شهدا بپردازند و نکته آخر اینکه با گذشت زمان قدری از ملاحظات امنیتی کاسته می‌شود و نقد و بررسی عملیات‌های برون‌مرزی و مجاهدت‌های ارزشمند مدافعان حرم بدون‌ محدودیت منتشر خواهد شد.نوجوانان و جوانان امروز شوق عجیبی برای خواندن رمان‌ها و خاطرات شهدای مدافع حرم دارند. این نسل سوم و چهارم انقلاب سال‌ها زندگی شهدای دفاع مقدس را خواندند و آن‌ها را الگوهای دست‌نیافتنی می‌دیدند، اما وقتی عمده شهدای مدافع حرم که از لحاظ سنی از همین نسل بودند، توانستند مخاطبان زیادی را به خود جلب کنند، طوری که شاید اگر منع قانونی اعزام نیرو در کشور نداشتیم، جبهه سوریه و عراق را جوانان ایرانی پر می‌کردند.با این همه شوق و اشتیاق نوجوانان و جوانان، متأسفانه در چند سال اخیر و همزمان با مبارزه با داعش، کار تولید کتاب‌های شهدای مدافع حرم تعطیل بود و شاید اگر مجاهدت چند ناشر و نویسندگان متعهد نبود، همین چند اثر هم تولید نمی‌شد. بازار فروش و حمایت از این کار تولیدی جایگاه اصلی خود را پیدا نکرده است، چون متناسب با نیاز جامعه قدرت تألیف این کتب توسط ناشران وجود ندارد.خط مقدم: خانه گفتمان مقاومتخط مقدم: خانه گفتمان مقاومتSun, 04 Jul 2021 17:07:40 +0430