https://virgool.ir/feed/@jdyd57744fa2026-11-12 00:19:06https://virgool.ir/images/default-avatar.jpghttps://virgool.ir/@jdyd57744https://virgool.ir/@jdyd57744/پوشاک-لکی-هویت-و-زیبایی-شناسی-قوم-لَک-jq2uj72focrvپوشاک لَکی | هویت و زیبایی‌شناسی قوم لَکپوشاک لَکی (به لکی: جِنِک، پِرتال، دولِنگ) از کهن‌ترین و ماندگارترین عناصر فرهنگی قوم لَک است؛ پوششی که ریشه در زیست‌جهان، باورها، آیین‌ها و شرایط اقلیمی این مردم دارد و هنوز هم یکی از مهم‌ترین نمادهای هویتی آنان به‌شمار می‌رود. گستردگی استفاده از این پوشاک در میان لَک‌ها به اندازه‌ای بوده که در ادبیات و اشعار قدیمی نیز بازتاب یافته است.---پوشاک مردان لَکپوشاک سنتی مردان لَک شامل مجموعه‌ای از پوشش‌های کاربردی، مقاوم و در عین حال زیباشناسانه است:۱. کُلاه (کِلاو)کلاو، کلاه نمدی رایج در میان مردان لک است که از نمد طبیعی تهیه می‌شود و برای محافظت در برابر سرما و باران بسیار کاربردی بوده است.۲. سربند (سَرۆەن / سەروەن)کلاه لکیپارچه‌ای که به دور سر بسته می‌شود. این سربند بخشی مهم از آراستگی مردانه و در مواردی نشانه‌ی موقعیت اجتماعی بوده است. برخی گونه‌های آن از پارچه‌های گلونی تهیه می‌شد.کلاه لکی ( شهر خرم آباد).کلاه سفید نوک تیز لکی کلاه سفید نمدیشباهت با پوشش مادی ۳. شالشالی پارچه‌ای که به دور کمر بسته می‌شود و علاوه بر جنبه‌ی تزیینی، نقش حفظ گرما و گاهی نگه‌داشتن اقلام کوچک را نیز داشته است.۴. شاوَال (Shawoal)شلواری ساده و بدون جیب با دوختی آزاد، دمپاهای چین‌چین و برجسته. شاوَال از نخستین پای‌پوش‌های رایج در میان لَک‌ها بوده و شباهت ظاهری به شلوارهای ایرانی دارد اما الگوی لکیِ آن کاملاً متفاوت است.لک‌های هلیلان، ایلام لک هرسین _ کرمانشاه شلوار لکی۵. گیوه / کِلاشکفش دست‌دوزی از جنس نخ و تختۀ چرم یا لاستیک. این کفش به دلیل سبکی و استحکام، مناسب کوهستان‌های زاگرس بوده است.گیوه لکی ۶. قَوه (قبای لکی)همان قبا در فارسی، اما به شیوه‌ی لکی دوخته می‌شده. در گذشته یکی از بخش‌های اصلی پوشاک مردان لک بوده و ساختار آن برای فعالیت‌های روزمره و سفرهای طولانی بسیار مناسب بود.۷. فَرَجی یا کۆلَبالروپوشی پشمی شبیه جلیقه که در فصول سرد استفاده می‌شد و از نمد یا پشم طبیعی تهیه می‌گردید.شعر فولکلور در وصف ستره:یاران کِی دییِ کُر ویِ رنگینیسترهٔ لطیفی، شالیِ گلونیپوشاک زنان لَکپوشاک زنان لکی مجموعه‌ای از زیبایی، شکوه، نقش‌ونگار و هویت زنانه‌ی زاگرس است. هر جزء آن تاریخی طولانی و جایگاهی فرهنگی دارد.۱. هَراتی / گُلوَنی / لَچِکروسری سنتی زنان و مردان لک. گونه‌ی هراتی معمولاً بزرگ‌تر است و گاهی تا نیم‌تنه را می‌پوشاند. گلونی لکی با زمینه‌ی مشکی و نقش‌های سفید، قرمز یا بنفش از شناخته‌شده‌ترین گونه‌هاست.سربند زنان غرب کشور/ سرونزن و مرد لک در جشن «اگر نوروزی» در شهر کرمانشاهسربند های سیاه، برای عزاداری و سوگ۲. کِراسپیراهنی بلند تا مچ پا که در رنگ‌های شاد، گل‌دار و پارچه‌های مختلف دوخته می‌شود. در گذشته به آن «پارچه» نیز گفته می‌شد و از اصیل‌ترین لباس‌های زنان لکی است.۳. کُلنجه / سَرداریلباسی رویی از جنس مخمل‌های رنگین که تا زیر زانو را می‌پوشاند. «سرداری» اشاره به شباهت آن به لباس فرماندهان و سرداران دارد؛ «ی» پایانی آن نیز «ی نسبت» است. این لباس در گذشته برای جشن‌ها، مهمانی‌ها و مراسم رسمی پوشیده می‌شد و امروزه بیشتر در مراسم عروسی دیده می‌شود.سرداری، کتی بلند کلنجه، جلیقه‌ای کوتاه کولنجهسرداری دختر لک و بالاپوش سرداری، خرم آباد ۴. لَرزونهزیورآلاتی از سکه‌ها، گوی‌ها و مهره‌ها که همراه با هلهله‌های کوچک فلزی ساخته می‌شود. لَرزونه معمولاً به گلونی متصل می‌گردد و با حرکت، صدایی ظریف و آیینی ایجاد می‌کند.دختر لک و لرزانه‌های آویزان از گلونی‌اششعر فولکلور درباره سرداری و کلنجه:سَرداری مَخمل، کولنجه زَرّینهَر گُوَا کوگی، کی داته سِیی گَرّینهَر گُوَا کوگی، کی داته سِیی گَرّینایرونیایرونیSat, 29 Nov 2025 01:51:10 +0330