https://virgool.ir/feed/@jdsharif.farhangifa2026-11-11 10:36:37https://files.virgool.ir/upload/users/40174/avatar/avatar.pnghttps://virgool.ir/@jdsharif.farhangihttps://virgool.ir/@jdsharif.farhangi/ضرورت-گفتگو-بین-تشکلهای-دانشجویی-و-دانشجویان-os34ohl9wzk7 مسلم همدمی/ فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد فتونیک دانشگاه شهید بهشتیگفتگو و ضرورت آنبرخی از فلاسفه تمایز اساسی انسان با سایر موجودات را ناطق بودن و توانایی گفتگو می‌دانند و حتماً شما تعریف مشهور "انسان حیوان ناطق" را شنیده‌اید. توانایی "بیان"، برجسته‌ترین ویژگی انسان است که خداوند پس از خلقت انسان، به عنوان یک موهبت از سوی خود به انسان ارزانی داشت که در قرآن به صورت صریح در آیات ابتدای سوره الرحمن (الرحمن* علم القرآن* خلق الانسان* علمه البیان) بیان شده است.انسان با ابزار بیان که خداوند در اختیارش قرار داده، قادر است افکار نوین و پیچیده و همچنین احساسات مخفی و پنهان خود را به شکل کلمات و واژه‌ها به دیگران ابراز کند. آنجا که حیوانات در جدال و تقابل هم قرار می‌گیرند و هیچ راهی جز حذف یکی از آنها را در خود نمی‌بینند و یا آنجا که در انتقال خشم و نفرت خود راهی جز ریختن خون دیگری ندارند، انسان‌ها راه مقدس دیگری با عنوان "گفتگو" دارند. گفتگو؛ انتقال اندیشه و احساس به عنوان انسانی‌ترین راه‌حل، مورد قبول بشریت بوده و هست و هرگاه از این راه دور شده به قلمرو سایر جانداران نزدیک شده است. گفتگو به عنوان مقدس‌ترین راه محسوب می‌شود چرا که خداوند در انتقال حقایق و مصالح انسان همواره این راه را برگزیده است و در ارتباط با تمامی پیامبرانش اولین و بهترین راه برای انتقال اندیشه و حل اختلاف‌ها و رسیدن به یک نقطه مشترک را گفتگو می‌دانند.کاربرد فراوان واژه‌هایی نظیر «قل؛ بگو» 315 بار و «قال؛ گفتند» 501 بار، بیانگر اهمیت فرهنگ گفت‌وشنود و تبادل‌نظر در قرآن کریم می‌باشد. قرآن همواره تأکید می‌کند که اگر به مسئله‌ای اعتقاد دارید و آن را حق می‌دانید دلایل خود را بیاورید. این امر ناشی از اعتقاد عمیق قرآن به فرهنگ گفتگو است. آنجا که خداوند پیامبری را می‌فرستد تا مردم را دعوت به آیین خود کند، در واقع راه گفتگو را برگزیده است. قرآن از همه فرق و گروه‌ها دعوت می‌کند که برای اعتقادات و اندیشه‌های خود دلیل بیاورند و حقانیت آن را اثبات کنند.یکی از برجسته‌ترین موارد که به خوبی می‌توان فرهنگ گفتگو را در این زمینه بررسی کرد، داستان موسی و فرعون می‌باشد.اذهب الی فرعون انه طغی* قال رب اشرح لی صدری* و یسرلی امری* و احلل عقده من لسانی* یفقهوا قولیموسی در برابر فرمان حرکت به سمت فرعون گردنکش و طغیان کرده، چه چیزی را از خداوند طلب می‌کند؟ قشون و لشکری از افراد بسیار مجرب با سلاح‌های سبک و سنگین؟ خیر؛ از خداوند سینه‌ای گشاده، زبانی ملایم و خالی از عقده و گفتاری روان را مطالبه می‌کند. تقاضای آن حضرت از خدا مبنی بر همراهی برادرش ‌هارون، به عنوان کسی که دارای بیان قوی و فصاحت و بلاغت در گفتار است، بیانگر همین حقیقت است و در جای جای قرآن این فرهنگ گفتگو برای یافتن حقیقت قابل مشاهده است.دانشجو کیست و ضرورت گفتگو اینجا چگونه بروز می‌کندکلمه‌ی دانشجو از لحاظ بار معنايی، حامل معنایخيلی جالب‌توجه و مهمی است. دانشجو يعنی جوان طالب علمی که آينده در دست اوست. دانشجو، يعنی جوان؛ چون دانشجويی، به ناچار مربوط به دوران جوانی است.بدون تعارف دانشجو و دانشگاهی قشر برگزیده‌ی جامعه‌اند. در واقع دانشجو دل‌بستگی بلندمدتِ ملت و امید آینده‌ی کشور است. نگاه دانشجو به مسائل کشور باید نگاه کلان باشد ‌و دانشجویی که اصلاً نفهمد در دنیا چه می‌گذرد، این دانشجو، دانشجوی زمان خودش نیست؛ مرد زمان خودش نیست. برای مثال اگر هدف دانشجو اين باشد که درس بخوانم، براي این‌که زندگي شخصی خودم را مثلاً آباد کنم، بقيه هرچه شد، بشود؛ خطر خيلی بزرگي است. اگر به دانشجو (جوانان طالب علم و قشر پیشرو جامعه) گفته شود که بخشي از نيروهاي کشور، دچار آفات عقيدتي و فکری‌اند، شانه بالا بيندازد و بگويد به من چه!! همچنان که اگر بگويند بخشي از مردم در فلان جا دچار سیل شدند و از بين رفتند، شانه بالا بيندازد و بگويد به من چه!! بخشي از مردم از لحاظ وضع معيشتي دچار دشواري و مشکل‌اند، شانه بالا بيندازد و بگويد به من چه!! اين حالت بی‌تفاوتی، مصيبت خيلي بزرگ است. می‌توان گفتن که دو انتظار اصلي از دانشجو و دانشگاه وجود دارد: يکي ایجاد چشمه علم و تحقيق و کارايي علمي و جوشيدن استعدادهاي علمي و اين قبيل چيزها؛ يکي هم‌چشمه روحيه و تدين و حرکت صحيح معنوي و روحي و طهارت دانشجو در‌ آن.دانشگاه چنانچه نتواند علم و تحقيق را به دانشجو منتقل بکند و نتواند دانشجو را يک عالم، يک استاد، يک صاحب صلاحيت، يک مبتکر و بالاخره يک مدير بالفعل براي بخشي از بخش‌هاي بي‌شمار اداره‌ي جامعه بسازد، آن دانشگاه، ديگر دانشگاه نيست.از طرفی اگر از ایجاد چشمه روحیه و تدین در دانشگاه و طهارت دانشجو در‌ آن و تبدیل دانشجو از حالت یک فرد علمی ‌بی‌جهت و بی‌هدف، به سمت یک فرد علمی‌ جهت‌دار غفلت شود، یک انسان شبه کامپیوتر تولید می‌شود و این یک فاجعه‌ی غیر قابل جبران است. اگر ما بخواهیم انسانِ فقط عالم بسازیم، بهتر همین است که دانشجویانمان را گروه گروه به کشورهایی که دستگاه‌های علمی‌شان مجهزتر و مدرن‌تر از ماست، روانه کنیم؛ آنجا بروند یاد بگیرند و بیایند! هدف این نیست و هدف جمهوری اسلامی ‌ایران چیزی فراتر از تولید ماشین است.جمهوری اسلامی ‌ایران و ملت مسلمان آن آرزوی مقدسی دارند. دستگاه انسان‌سازی در جمهوری اسلامی ‌ایران بایستی صحیح کار کند. حرکت کشور در جهت هدف‌های آن بایستی به دست انسان‌های صالح از لحاظ علمی‌ و فکری باشد؛ و این نخواهد شد، مگر آن وقتی که این دانشجویان و افراد جامعه، آن هدف‌ها را شناخته و قبول داشته باشند.بنابراین اگر دانشگاه جایی شد که کسی که از آن‌ خارج می‌شود، نسبت به انقلاب حساس نباشد، نسبت به دین حساس نباشد، نسبت به کشور حساس نباشد، نسبت به استقلال ملی و آرزوهای بزرگ ملی حساس نباشد، این دانشگاه هرچه هم از لحاظ علمی والا باشد، ارزشی نخواهد داشت؛ زیرا که محصول این دانشگاه، راحت در اختیار سیاست‌های مختلف قرار خواهد گرفت.تشکل‌های دانشگاهی و ارتباط آن با هدف و آرزوی بزرگ جمهوری اسلامی ‌ایراننزدیک پنج میلیون دانشجو در کشور وجود دارد که روزبه‌روز هم بیشتر می‌شوند، یعنی فارغ‌التحصیل‌ها می‌‌آیند وارد میدان کار می‌شوند، حالا یا بازار کار پیدا می‌شود یا نمی‌شود، به‌هرحال وارد جامعه می‌شوند، باز جمع دیگری به این مجموعه اضافه می‌شود؛ بنابراین تعداد دانشجو، (جوان طالب علم و قشر پیشرو جامعه) در کشور ایران یک ثروت عظیم است. فرهنگ، نظر، باور و عقیده این قشر در آینده کشور مؤثر است. جمهوری اسلامی ایران هدف دانشگاه را ایجاد دو چشمه علم و معنویت و طهارت دانشجو در‌ قرار داده است. بدین منظور ایجاد تشکل‌های دانشجویی که با باورها و عقیده‌ها سروکار دارند، ضروری است. مهم‌ترین وظایف تشکل‌های دانشجویی حضور فکری، بیانی و حتی جسمانی (اجتماعات) در مسائل مهم کشور؛ تبیین کردن مسائل مهم کشور و گفتمان‌سازی و ایجاد کرسی‌های آزاداندیشی؛ گسترش اردوهای جهادی و ... است.صحیح است که اساساً گفت‌وگو راهی برای فهمیدن و فرهنگ گفتگو، فرهنگ یافتن است اما با توجه به وظیفه بسیار مهم و خطیر دانشجو و تشکل‌های دانشجویی، گفت‌وگو و نقد برای یافتن حق و حقیقت و گسترش آن در دانشگاه ضرورت بسیار بیشتری دارد. برای مثال ضرورت دقت ابزار و وسایل برای یک هواپیمای جنگنده سوخو و یک ماشین پراید با توجه به هویت و اهداف این دو وسیله یکسان نیست و در یک جنگنده نظامی ‌نیاز به وجود دقت بسیار نمایان‌تر است.سود سخن و مزیت صحبت در همه‌جا و مخصوصاً در تشکل‌های دانشجوییاهمیت گفتگو و ضرورت آن در بین تشکل‌های دانشجویی بسیار است که در ذیل چند اهمیت مهم از دید نگارنده آورده شده است:اثر بر باورها و اعتقاد قشر پیشرو جامعه و تأثیر بر آینده کشورتبیین کردن مسائل مهم کشور و گفتمان سازی برای مثال در مسئله سبک زندگی مردم شیعه مسلمان ایرانایجاد هماهنگی تشکل‌ها و همچنین جلوگیری از بروز موازی کاری و همیاری تشکل‌ها در برخی مواردایجاد وحدت و یک قلب شدن قشر حق‌طلب دانشجوژرف و عمیق شدن روی مسائل و گذر نکردن به صورت سطحی از مسائل (مخصوصاً در دنیای فعلی که انسان‌ها ژرف نظری را فراموش کرده‌اند)پیشرفت در سخنوری و بلاغت و فصاحت دانشجویانایجاد پویایی و گویایی قشر دانشجو در دانشگاهایجاد روحیه و جوش‌وخروش و انگیزه در قشر دانشجو در دانشگاهیادگیری سخن‌دانی و سخنوری به روش نیکوجلوگیری از برخورد‌های قهری بین انسان‌ها و بین حکومت و دانشجویان و ...کشف و یافته شدن حق و حقیقت در نهایت و سرانجام گفتگوو ... برای عضویت در کانال مسابقات مناظره دانشجویی دانشگاه صنعتی شریف کلیک کنید. سازمان جهاددانشگاهی صنعتی‌شریفسازمان جهاددانشگاهی صنعتی‌شریفTue, 23 Apr 2019 11:35:34 +0430https://virgool.ir/@jdsharif.farhangi/گفتگو-درک-حضور-دیگری-fqxbcvhcfrppمهدیه یاوری فارمد/ دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه فردوسی مشهدگرایش انسان به برقراری تعامل دلایل زیادی دارد و ارتباط برقرار کردن با دیگران بسیاری از نیازهای او را برطرف خواهد کرد. آبراهام مزلو، روانشناس انسان‌گرا، در بخشی از نظریه خود به سلسله مراتب نیازها اشاره می‌کند و معتقد است قبل از نیازهای انتزاعی باید اقدام به رفع نیازهای اساسی نمود. نکته حائز اهمیت در این راستا این است که از بنیادی‌ترین تا انتزاعی‌ترین سطح این سلسله مراتب، یعنی نیاز به ادامه بقاء، نیاز به ایمنی، تعلق خاطر داشتن، عزت و حرمت نفس و نیاز به خودشکوفایی، ارتباطات یکی از ابزارهای مهم در جهت رفع نیازهای انسان است و شاید اغراق‌آمیز نباشد اگر آن را به عنوان نیاز ششم، به پنج مرحله این سلسله مراتب بیفزاییم. در آستانه قرن جدید، نیاز داریم راه و رسم زندگی در یک جامعه بسیار متنوع را بیاموزیم. دنیای اطراف ما از اقوام، جنسیت‌ها، طبقات اجتماعی، سلایق جنسی، گروه‌های سنی و افرادی با توانایی‌های متفاوت تشکیل‌شده است. برای زندگی و عملکرد مؤثر در چنین جامعه متنوعی محتاج و متکی به ارتباطات هستیم. از طریق ارتباط و تعامل با دیگران است که می‌توانیم تجارب، اندیشه‌ها و ارزش‌های خود را با دیگران در میان گذاشته و به تفاوت‌ها و شباهت‌های خود پی ببریم و به مدد آگاهی از اندیشه دیگران در مسیر کمال گام برداریم. لو ویگوتسکی، روانشناس مارکسیست روسی تأکید زیادی بر ظرفیت انسان برای تولید و استفاده از ابزار به منظور ارضاء نیازهای خود داشت. وی با برگزیدن ماهیت اجتماعی تفکر، تعامل و تبادل در بستر فرهنگی را ضرورت و فرآیند میانجی برای تحول فرهنگی می‌داند و بر پایه مفهوم ابزار، آن را به «زبان» نسبت می‌دهد. از نظر ویگوتسکی، هر فرهنگ پدیدآورنده ابزارهایی است که در چیره شدن بر محیط به انسان یاری می‌رساند و در میان ابزارهای روان‌شناختی گوناگون (مانند نظام گفتاری، نظام محاسبات و خواندن و نوشتن) نظام نشانه‌ای گفتار، اساسی‌ترین و مهم‌ترین ابزار هر فرهنگ است که به مثابه واسطه بین‌الاذهانی، تعامل میان فرد و دیگران را سامان می‌دهد. مطابق با مفهوم نقش ذهنی، «واژه» به عنوان علامت از خلال تبادلات کلامی در میان افراد به فراسوی فرد رفته و به نقش اولیه خود یعنی نقش اجتماعی باز می‌گردد. در این نقش، واژه علامتی برای عمل و دستوری به دیگری است و پیوند میان واژه و عمل هدایتگر اجتماعی و در تداوم آن فراهم آورنده تجسم ذهنی «تفکر» است. آن‌گونه که ویگوتسکی درباره آن می‌گوید: «در موقعیت گفت‌وگو، واژه‌ها بر پایه کارکرد نشانه‌ای خود، تفکر و توجه را از تأثیرپذیری محرک‌ها در لحظه کنونی رهانیده، امور واقعی را رمزگذاری می‌کنند و فرد را قادر می‌سازند تا در فراسوی شرایط حاضر با تجسم نادیده در آینده و گذشته به استدلال بپردازد». به این ترتیب از دیدگاه ویگوتسکی، زبان و تفکر در حین استقلال به نحوی پویا با یکدیگر در تعامل‌اند. ساختار زبان به مثابه ابزار یا علامت به خدمت تفکر در می‌آید و گفت‌وگو موجب پدیدایی کنش ذهنی است. بنا بر شرح اجمالی آن چه که گفته شد، اهمیت زبان در حکم ابزاری برای گفت‌وگو و نقش آن در ارتباطات میان فردی بر کسی پوشیده نیست. هنگامی که فردی از طریق ابزار زبان با فرد دیگری ارتباط برقرار می‌کند، رابطه‌ای میان آن‌ها شکل می‌گیرد که ما به ازای آن را در هیچ جای دیگر طبیعت نمی‌توان یافت. همین توانایی برگرداندن اصوات بی‌معنا به کلمات گفتاری و نوشتاری، مهم‌ترین امتیاز بشر، یعنی زبان است. همان‌گونه که یاسپرس مدعی است: «عالی‌ترین دستاورد انسان در دنیا، ارتباط شخصیت باشخصیت است». هر شخصی از طریق گفت‌وگوهای خود با دیگران است که به بلوغ دست می‌یابد، چنان‌که گابریل مارسل در کتاب «معمای هستی» می‌گوید: «وقتی که حضور فردی محسوس می‌شود، هستی درون مرا تقویت می‌کند؛ مرا برای خودم فاش می‌نماید و ناچارم می‌سازد تا نسبت به زمانی که با چنین تأثیری مواجه نشده بودم، خودم را کامل‌تر احساس کنم».با وجود آن که ارتباط بین فردی و گفت‌وگو جزء بزرگ‌ترین پیشرفت‌های بشر به شمار می‌آید، اما اکثراً قادر به برقراری یک ارتباط خوب و مؤثر نیستیم. ناتوانی در ارتباط مؤثر، موجب فاصله فردی عمیقی می‌شود و در جنبه‌های مختلف زندگی اجتماعی نمود دارد. پیامد فروپاشی ارتباط در اغلب موارد، تنهایی، مشکلات خانوادگی، عدم صلاحیت و نارضایتی شغلی، فشار روانی، بیماری جسمی و حتی مرگ خواهد بود. علاوه بر ناامیدی شخصی و اندوه ناشی از آن، در حال حاضر شکاف بین فردی نیز یکی از مسائل عمده اجتماعی جامعه غمگین کنونی ما به شمار می‌رود. در مورد شیوه‌ها و روش‌های برقراری ارتباط، یک موضوع قطعی است و آن اینکه، این روش‌ها قبل از هر چیز پاسخ‌هایی آموخته‌شده‌اند. شاید مؤثرترین معلمان ما، والدینمان بوده‌اند که آنان نیز به نوبه خود رویکرد برقراری را از والدین خویش یاد گرفته‌اند و معلمان، دوستان و بسیاری از افراد دیگر نیز بر میزان درونداد آنان افزوده‌اند. ما فرآیند آموزشی نامناسب را ابتدا در سنین پایین تجربه می‌کنیم. وقتی که بسیار کوچک بودیم، ابتدا کمک کرده‌اند تا نخستین واژه‌ها را بسازیم و سپس به ما آموخته‌اند که به شیوه خاص ارتباط برقرار کنیم. بزرگ‌سالانِ مهم زندگی ما، علاوه بر تذکر کلامی، الگوهای عملی نیز از شیوه‌های رفتاری خاص ارائه می‌کردند. شاید آنان، احساسات خود را به‌ندرت بروز می‌دادند، شاید کنایه‌آمیز و تحقیرآمیز صحبت می‌کردند و یا با خشم فریاد می‌کشیدند؛ اما به‌هرحال همه ما به عنوان کودک از نمونه‌های رفتاری افراد مهم زندگی خود نیز، به اندازه تعلیماتشان چیزهایی آموخته‌ایم. فرهنگ همواره به وسیله رادیو، تلویزیون و منابع دیگر بر نحوه برقراری ارتباط انسان تأثیرگذار بوده است. هنجارهای فرهنگی و جامعه‌ای، اغلب آموزش‌هایی را که کودکان دریافت کرده‌اند، مورد تقویت قرار می‌دهد. برخی از این هنجارها، نسبت به چند دهه قبل، از استحکام کمتری برخوردارند اما بسیاری دیگر، هنوز هم دارای استحکام و پایداری زیادی هستند. به‌رغم تأثیر آموزش‌های سنین ابتدایی، باید گفت تغییر غیر قابل اجتناب است. با توجه به تغییراتی که پیوسته در درون ما و افراد دیگری که با آنان رابطه داریم و در جهان فیزیکی و فرهنگ ما روی می‌دهد، ثابت ماندن غیر ممکن است و لاجرم باید مهارت‌هایی را بیاموزیم که امکان وقوع و تسریع تغییرات مطلوب در جهت برقراری ارتباط بین فردی و گفت‌وگوی اصولی را فراهم کند. یکی از مهارت‌های فوق‌الذکر مهارت گوش دادن است.مهارتی که ما را در فهم واقعی گفته‌های دیگران توانمند می‌سازد و به ما کمک می‌کند از پاسخ‌های از پیش آموخته‌شده اجتناب کنیم. پاسخ‌هایی که طرف مقابل با مشاهده آن‌ها احساس می‌کند مشکلات و احساساتش درک شده‌اند. دسته دیگر، مهارت‌های ابراز وجود هستند، رفتارهای کلامی و غیرکلامی که ما را قادر می‌سازد احترام خود را حفظ کنیم، نیازهایمان را ارضا کنیم و بدون توسل به فریب‌کاری یا تقلب، سوءاستفاده و یا کنترل افراد دیگر از حقوق خود دفاع کنیم. آموختن مهارت‌های رفع تعارض نیز این امکان را خواهد داد که با اغتشاش هیجانی همراه با تعارض، با آمادگی بهتری مواجه شویم. دسته چهارم مهارت‌های حل مشترک اشتراکی هستند و باور به اینکه متکلم ‌وحده بودن راهگشا نیست و برای حل مشکلات و نابسامانی‌های مشترک، نیاز به تلاشی همگانی است. دسته آخر گزینش مهارت است که در انتخاب مهارت ارتباطی متناسب با موقعیت، به ما کمک خواهد کرد. همه این مهارت‌ها از ابزارهای ارتباطی پایه و ضروری برای روابط انسانی اثربخش و در حقیقت پایه‌های اصلی این رابطه‌اند. برای رسیدن به نتیجه دلخواه از کاربست مهارت‌هایی از این دست، باید بپذیریم برای تحقق همزیستی مسالمت‌آمیز در جامعه، راهی جز پذیرفتن تفاوت و گوناگونی در عقاید، باورها و ارزش‌ها که لازمه جوامع انسانی است، نخواهیم داشت. مادامی که با تعصب و در فضای عاری از نقد به قضاوت بنشینیم و فرصت شنیدن دیدگاه‌های مخالف و یا متفاوت را از یکدیگر سلب کنیم، ره‌آوردی جز جامعه‌ای بیمار نخواهیم داشت.برای عضویت در کانال مسابقات مناظره دانشجویی دانشگاه صنعتی شریف کلیک کنید.سازمان جهاددانشگاهی صنعتی‌شریفسازمان جهاددانشگاهی صنعتی‌شریفWed, 10 Apr 2019 12:01:23 +0430