https://virgool.ir/feed/@info.smartthinking.irموسسه آموزشی مهارت‌های اندیشیدن تیزفکریfa2026-11-12 16:25:53https://files.virgool.ir/upload/users/2270574/avatar/AlbzPw.jpghttps://virgool.ir/@info.smartthinking.irhttps://virgool.ir/@info.smartthinking.ir/چطور-هر-روز-خلاق-تر-شویم-a1vtaefvk6ai https://tizfekri.com/text1401-01/ 10 راه‌کار ساده برای بالابردن خلاقیتاقتباس و بازنویسی: دکتر حامد صفایی‌پورشما هم فکر می‌کنید هوش و میزان خلاقیت یک کمیت ثابت است، با تولد به وجو د می‌آید و بعد از آن دیگر تغییر نمی‌کند؟ اگر این‌طور است، باید بدانید؛ با توجه به تحقیقات انجام‌شده، نحوه مواجهه ما با موقعیت‌ها و مسائل روزانه می‌تواند به طور چشم‌گیری خلاقیت و توانایی ذهنی ما را افزایش دهد. می‌پرسید چطور؟1. آموخته‌های خود را ثبت کنیدآموخته‌های خود را بنویسید. مثلا روزی یک پاراگراف به‌شوق ثبت آموخته‌ها یا کشفیات خود قلم بزنید. حتی اگر نه چندان زیبا و شسته‌ورفته!2. اوقات فراغت را پر نکنید!گاهی از کارهای خود فاصله بگیرید. مثل میناگری که گاهی اثر خود را از دور نگاه می‌کند تا آن را در یک نمای کلی ببیند. در اوقات فراغت به ذهن خود فرصت دهید تا پیش از فرمان شما راهی را پیشنهاد کند. با زبان سکوت، انس بگیرید تا ایده‌ها به شما الهام شود.3. بازی‌های فکری را جدی بگیرید!بازی‌های فکری واقعا سرگرمی‌اند؛ یعنی ذهنتان را برای کاویدن پیچیدگی‌ها و دوندگی در مسائل دشوار گرم می‌کنند! ذهن را فعال می‌کنند، دور موتور آن را بالا می‌برند و حافظه فعال و خلاق را به کار می‌اندازند[d2] .4. آموخته‌ها را به زبان خودتان بازگو کنیدآلبرت اینشتین می‌گفت: «اگر نمی‌توانید چیزی را برای مادربزرگتان به سادگی توضیح دهید، هنوز آن را به خوبی نفهمیده‌اید!». با بیان برداشت‌ها و ایده‌ها، از عمق یادگیری و حک شدن دانسته‌ها در ذهن خود مطمئن شوید.5. انجام کارهای جدید و ناگهانیاستیو جابز، بعد از انصراف از تحصیل، در یک دوره خوش‌نویسی شرکت کرد. کار او در آن زمان نامربوط تلقی می‌شد، اما او مهارت‌هایی را که در رقص قلم آموخته بود، بعدها در فرآیند طراحی محصولات اپل به کار گرفت. شما هیچ‌وقت نمی‌دانید در آینده چه چیزی به کارتان می‌آید. پس در ورود به کارهای جدید یا ناگهانی آن‌قدرها هم سخت‌گیری نکنید! در انجام ندادن کارهای جدید تعادل را رعایت کنید.6. مدیریت رفتار با اینترنت«دنیای مجازی» دنیای شلوغی است. در این دنیای شلوغ که گاهی برای آرامش ذهنی به مطالب شاداب و تفننی آن رجوع می‌کنید، مطالب آموزنده بسیاری هم وجود دارد. کتاب‌های صوتی، گفت‌وگوهای روشمند، معرفی کتاب و بسیار مطالب دیگر ذهنتان را پر و بال می‌دهند و انگیزه‌های تازه‌ای در شما به وجود می‌آورند. «پیوندهای روزانه» خود را در فهرست مطالب برانگیزاننده قرار دهید. این کار به تنفس فکری‌تان سرعت می‌بخشد و راه ذهن را برای خلاقیت باز می‌کند.7. انبوه‌خوانیاز اول قابل پیش‌بینی بود که مطالعه نیز باید یکی از راه‌کارهای ده‌گانه «بهتر فکر کردن» باشد، اما نظر ات مختلفی درباره چگونه خواندن و چه خواندن وجود دارد. اما همه بر این موضوع توافق دارند که عادت به مطالعه، از روزنامه گرفته تا داستان و جدی‌خوانی‌های آکادمیک، قوی‌ترین راه برای خانه‌تکانی ذهنی و نظم بخشیدن به افکار است. ذهن خلوت کشتزار ایده‌های خلاق است.8. تهیه فهرست کارهای انجام‌شدهبرای زندگی شخصی خود یک تقویم داشته باشید. نقاط عطف زندگی‌تان، تجربه خواندن یک کتاب، دیدن یک نوزاد، هم‌صحبتی با یک استاد، جاری شدن در یک شعر و... را که به خلق احساس و اندیشه‌ای دوست‌داشتنی برایتان تبدیل شده است، ثبت کنید. مثلا در تقویم شخصی خود بنویسید:3 بهمن‌ماه 1401، مطالعه کتاب قدرت پنهان زیبایی، با همکاران سازمان4 بهمن‌ماه 1401، شرکت در کارگاه چگونه هرروز یک واژه انگلیسی یاد بگیریم؟این نوشته‌ها بعدا منبع الهام خوبی برای خلاقیت شما خواهند شد.9. معاشرت با آدم‌های خوش‌فکروقت‌گذاری با آدم‌هایی که از شما خلاق‌تر و نکته‌سنج‌ترند، یکی از سریع‌ترین و غالبا رایگان‌ترین راه‌های یادگیری است. غبطه‌ها و احتمالا غرولندهای درونی‌تان که ناشی از احساس عقب‌ماندگی است، را کنار بگذاید و به حرکت فکر کنید. هم‌نشینی با افراد خلاق و خوش‌فکر تاثیر مستقیمی بر رشد خلاقیت شما دارد.10. کلنجار رفتن با یک زبان جدیدحتی اگر نمی‌توانید با اختصاص وقت و هزینه، یک زبان جدید یاد بگیرید، خود را در معرض یادگیری قرار دهید. نرم‌افزارهای زیادی برای آموزش زبان دوم وجود دارند. آن‌ها را پی‌جویی کنید. روزی یک لغت، یک ضرب‌المثل یا یک خبر را دوزبانه بخوانید. در کیف خود همواره یک متن به زبان دوم داشته باشید. مثلا یک ماه گوشی خود را عربی کنید یا زبان ویندوزتان را به فرانسه تبدیل کنید! خود را مجبور به فکر کردن کنید.ایده‌ها از ناکجا نمی‌آیند!پاسخ به سوال «چطور هر روز خلاق‌تر شویم؟» یکی از سرفصل‌های دوره «حل خلاق مسئله» در تیزفکری است. هدف این دوره این است که به چارچوبی ممتاز درباره «خلاقیت» دست‌یابیم به‌گونه‌ای که بتوانیم از خلاقیت در حل مسئله به صورت دقیق و کارآمد (نه مبهم و تصادفی) استفاده کنیم.موسسه تیزفکریموسسه تیزفکریTue, 07 Mar 2023 17:29:44 +0330https://virgool.ir/@info.smartthinking.ir/سدهای-خلاقیت-آیا-موانع-خلاقیت-با-آموزش-از-میان-می-روند-zwiqmb0zfpzk https://tizfekri.com/text1401/ بسیاری از ما گمان می‌کنیم خلاقیت، امری ذاتی است و این تنها افراد خلاق هستند که هرروز خلاق‌تر می‌شوند! اما امروزه محققان تفکر، باور دارند همه انسان‌ها خلاق هستند و سدهایی مانع از جریان خلاقیت آن‌ها می‌شود. اما نکته امیدوارکننده این‌جاست که این موانع با آموزش و تربیت ایجاد شده‌اند، پس با آموزش و تمرین نیز از بین می‌روند. جون در 1987 م. چهار مانع یا سدِّ خلاقیت را معرفی می‌کند. در این مطلب ابتدا هر کدام را معرفی می‌کنیم و سپس راه‌حل‌های از میان بردن این سدها را بررسی می‌کنیم.1. سدهای راهبردی ( Strategic blocks)2. سدهای ارزشی (value blocks)3. سدهای ادراکی (perceptual blocks)4. سدهای خودانگاره (self-image blocks)۱. سدهای استراتژیک این رویکرد که «فقط یک پاسخ صحیح وجود دارد» یا انعطاف‌ناپذیری در اندیشیدن، شناخته­‌شده­‌ترین نماینده این سد راهبردی است که مانع رویکردهای حلِّ خلاقِ مساله می‌شود. تمایلِ شدید به اتکا بر تجربیات گذشته یا استفاده از ترفندهایی که حافظۀ ما دیکته می‌کند، بدون به چالش‌کشیدن تناسب آن تجارب و ترفندها با موقعیت‌های پیش رو از نمونه‌های این سد است. افراد با سد استراتژیک غالبا رویکردی بیش از حد جدی به مشکلات دارند که از بروز فضای بازی‌گونه، تخیلی‌ و طنزآمیز در بررسی مسئله جلوگیری می‌کند. راه حل: پژوهش­‌ها نشان می‌دهند آموزش مهارت­‌های حل خلاق مسئله، سدهای استراتژیک را به چالش می­‌کشد. استفاده فرد از تکنیک‌های تفکر خلاق تاثیر تجارب گذشته و تاثیر دیکتة حافظه را کم‌رنگ می‌کند. «خالی‌کردن سبد ذهن» از تجارب گذشته، بازتعریف مسئله و نگرش انتقادی به راه‌حل‌های موجود، از اصول حّلِ خلاق مسئله در این ترفندها است. ۲. سدهای ارزشی این سد زمانی به وجود می‌آید که باورها و ارزش‌های شخصی ما دامنۀ ایده‌ها را محدود می‌کند. این در حالی است که وجودِ رنگین­‌کمان ارزش‌ها طبیعی است. کسی که تصور می‌کند همیشه باید کارها را با یک روش انجام دهد، پذیرای ایده‌های جدید نیست و ذهنیت و ارزش‌هایش بر شیوه­‌های برخورد با مشکلات غالب است. این در حالی است که طبیعتا تنوع ارزش­‌ها در محیط کار وجود دارد و ایدۀ ناممکن‌بودن «آشتی ارزش­‌ها» محکوم به شکست است. مدیری که انتظار دارد شیوه صحبت‌کردن و نشست ‌و برخاست کارکنانش مطابق با نظر و سلیقه او باشد، یک سد ارزشی در پذیرش دیگر شیوه‌های فرهنگی دارد. راه حل: تغییر یا انعطاف‌پذیری ارزش­‌های شخصی به سادگی امکان‌پذیر نیست. حتی دوره‌های آموزشی هم اثر چندانی در تغییر آن‌ها ندارد! با این حال، «آگاهی» بیشتر از همان ارزش­‌های شخصی، فرصت تأمل و بازاندیشی شخصی را فراهم می‌کند. نوشتن از ارزش‌ها که غالبا منجر به افشای احساسات می‌شود، گامی اثربخش در آشکارشدن این «آگاهی» است. اما اگر مدیری/ کارمندی دارید که سال‌هاست یک تأمل شخصی ننوشته است، احتمالا گرایش به تامل در او کم‌رنگ است. ۳‌. سدهای ادراکی: سدهای ادراکی با تمرکزِ بیش از حد و محدود به بخش‌هایی از موضوع (سوگیری­‌های شناختی) به وجود می‌آیند؛ برای مثال، گرایش به انتخاب از میان گزینه‌های روی میز (خطای دسترس­‌پذیری)، گرایش به انتخاب گزینۀ مورد تایید جامعه (خطای تاییدخواهی)، گرایش به توصیف وقایع آن‌طور که دوست داریم (خطای آرزواندیشی)، سه نمونه از شایع­‌ترین خطاهای ادرکی هستند. راه حل: ترفندهای حل خلاق مسئله در ایجاد تحریک فکری و شکستن سد‌های ادراکی واقعا موثرند. هم‌چنین «جمع‌اندیشی» و گردهم‌آمدن چندین نفر، آشنا به مسئله با تنوع رأی یا برگزاری جلسات «طوفان فکری» شکنندۀ سدهای ادراکی است. به اشتراک گذاشتن تجربیات در گروه می‌تواند به ایجاد اعتماد به نفس، کاهش خطر اشتباهِ فردی و غلبه بر هرگونه پیش‌داوری ارزشی هم کمک کند یا خطای ناشی از سوگیری‌های شناختی را که ممکن است به صورت فردی از خود نشان دهیم، جبران سازد. این‌که ببنیم دیگران چگونه یک مسئله مشابه را می‌بینند تله‌های ذهنی بسیاری را می‌شکند. مشاهده دقیق و چندباره نیز از ترفندهای مؤثر در شکستن سدهای ادراکی است. ۴. سدهای خودانگاره: این سدها در اثر تصویر ما از خودمان به وجود آمده است. تشخیص این موانع ممکن است دشوار باشد، مگر این‌که خود فرد آشکارا به آن اعتراف کند. شاید، نبود تمایل به تصمیم‌گیری در مورد مسئلة روی میز، یا بی‌تابی حتی در برابر ریسک‌پذیری‌های محدود، از نشانه‌‌های نبودن اعتماد به نفس است. هیچ چیز به اندازه ترس از اشتباه‌کردن‌، مانع خلاقیت نیست. راه حل: سدهای خودانگاره می­تواند از طریق آموزش و الهام‌بخشی با تحریک «جرأت­مندی» یا رشادت در اندیشیدن و عمل کنار روند. استفاده از مشورت افراد واقع‌بین اما شاداب و امیدوار و خواندن زندگی‌نامة افراد اثربخش و خلاق می‌تواند خودانگارۀ منفی را به مثبت تبدیل کند. منبع: Creative Problem Solving for Managers; Developing Skills for Decision Making and Innovation,Tony Proctor, 2019موسسه تیزفکریموسسه تیزفکریTue, 07 Mar 2023 16:51:06 +0330