https://virgool.ir/feed/@hosseinsobhaniنوشته‌هایم را درباره‌ی بازاریابی محتوایی، SEO و البته چیزهای دیگری که شاید برایتان جالب باشد خواهید خواند. در اینستاگرام من را با آیدی hossein__sobhani پیدا کنید.fa2026-11-12 04:12:33https://files.virgool.ir/upload/users/45541/avatar/ovK489.pnghttps://virgool.ir/@hosseinsobhanihttps://virgool.ir/@hosseinsobhani/do-small-businesses-need-content-marketing-ueeddcb9tkd5آیا کسب و کارهای کوچک و نوپا به بازاریابی محتوایی نیاز دارند؟یکی از چالش‌هایی که کسب و کارهای کوچک در شروع فعالیتشان با آن مواجه‌اند، آن است که در بازاری با بسیاری رقبای قوی، چگونه برند خود را عرضه و تثبیت کنند. قطعاً کمپین‌های مارکتینگی آنقدر جذابیت دارد که گزینه‌ی اول این این کسب و کارها باشد. اما محدودیت بودجه، تعداد اندک پرسنل و عدم امکان استفاده از نیروهای باتجربه و کارآموزده می‌تواند چالش دیگری برای اجرای این کمپین‌ها باشد. از طرف دیگر در ابتدای کار، احتمالاً با توجه به عدم تجربه و دانش کافی در زمینه‌ی آن کسب و کار نوپا و همچنین عدم اشراف کافی به نیازهای آن، برنامه‌ریزی و استراتژی و رسیدن به نتیجه‌ی دلخواه چندان ساده نمی‌نماید.اینجاست که Content Marketing یا بازاریابی محتوایی به کمک شما خواهد آمد. شاید در نگاه اول، نتیجه‌گیری از بازاریابی محتوایی فرآیندی طولانی به نظر برسد. قابل درک است که شما به عنوان صاحب این کسب و کار نوپا علاقه دارید که هرچه سریعتر وارد بازار رقابتی شوید و سری در سرها درآورید. اما دو نکته را در نظر داشته باشید: اول آن که در بین فعالیت‌های بازاریابی، بازاریابی محتوایی بسیار کم‌هزینه خواهد بود. و دوم آنکه اگرچه کمپین‌های تبلیغاتی تأثیر آنی و فوری به همراه دارند، اما ماندگار نیستند. در حالی که محتوا تا همیشه در خدمت کسب و کار شما خواهد بود.بازاریابی محتوایی یا Content Marketing چیست و چگونه می‌تواند به شما کمک کند؟بازاریابی محتوایی یک استراتژی بلندمدت است که از محتوا (در فرمت‌های مختلف آن) استفاده می‌کند تا با مخاطب ارتباط برقرار کند، توجه و سپس اعتمادش را به برند شما جلب کند، او را به تعامل با شما وادارد و در نهایت مخاطب شما را به مشتری‌تان تبدیل کند.شاید اگر به این باور برسید که بسیاری از کاربران ترجیح می‌دهند که یک شرکت را از طریق یک مقاله بشناسند، تا آگهی‌های تبلیغاتی، کار کمی ساده‌تر شود، ولی اگر هنوز قانع نشده‌اید که محتوا چگونه می‌تواند به شما کند، در زیر به چند مورد از مزایایی که کانتنت مارکتینگ به همراه خواهد داشت اشاره می‌کنیم:1. خوشه‌ای بکارید و خرمنی درو کنیدیکی از نتایج کانتنت مارکتینگ، افزایش ترافیک وب‌سایت و بلاگ شما خواهد بودحتی اگر بخواهید محتوای مورد نظرتان را برای Content Marketing یا Inbound Marketing از طریق برون‌سپاری تأمین کنید، باز هم هزینه‌ی آن کمتر از بسیاری فعالیت‌های Outband Marketing خواهد بود. اما این فقط یک سوی ماجراست. محتوا افزایش ترافیک و بعد از آن تولید لید در پی خواهد داشت. محتوای ارزشمند توسط کاربران بازنشر می‌شود و در معرض دید افراد بیشتری قرار خواهد گرفت. و این یعنی بدون هزینه‌ی زیادی، افراد بیشتری با برند شما آشنا خواهند شد.2. محتوا همیشه سبز استمحتوای همیشه‌سبز (Evergreen Content) محتوایی است که تاریخ انقضا ندارد. به موضوعاتی می‌پردازد که همواره خواهان دارد و همیشه افرادی هستند که به برای یافتن و دانستن آن مشتاق باشند (برخلاف محتوایی مانند خبر که پس از چند روز تاریخ انقضای آن به پایان می‌رسد). شما یک بار محتوایی را تولید کرده‌اید و این محتوا دائماً و به طور خودکار و بدون زحمت چندانی، رسالت خود را -از جمله افزایش ترافیک- انجام می‌دهد. مقایسه کنید با کمپین‌های تبلیغاتی که به محض اتمام کمپین، ترافیک به طور ناگهانی سقوط می‌کند.3. ارزش بیافرینید و جایگاه برند خود را تثبیت کنیدمشتری‌ها (یا به طور کلی کاربران) شما را در شبکه‌های اجتماعی یا بلاگ و یا رسانه‌های دیگر دنبال می‌کنند، چرا که می‌خواهند با شما در ارتباط باشند و از شما مجموعه‌ای از اطلاعات، پیشنهادها، پروموشن و معرفی محصول و چیزهای مشابه دیگر بگیرند. چیزی که کاربر را عاصی می‌کند، آن است که محصول خود را بیش از حد پیش چشمش بگذارید و از سایر راه‌هایی که می‌توانید با مخاطب خود ارتباط برقرار کنید غافل بمانید. این چاهی است که باید مواظب باشید تا در آن نیفتید.قطعاً محصولات و خدمات شما دردی از مشتری‌هایتان دوا خواهد کرد، اما او به غیر از این محصولات به دنبال چیزهای دیگری نیز می‌گردد. اینجاست که میدان هنرنمایی برای یک کسب و کار باز می‌شود. محتوای باکیفیت و مرتبطی که شما تولید می‌کنید -که ممکن است هیچ ربط مستقیمی به فروش محصولتان نداشته باشد- می‌تواند به کاربر کمک کند و دانش و اطلاعات و تجربیاتی که در پی آن‌هاست در اختیارش بگذارد. بدون چشم‌داشت.خلق ارزش و ارائه‌ی بی‌منت این ارزش به کاربر و آن هم به بهترین نحو، نقطه‌ی تفاوت شما با رقبایتان خواهد بود. همین‌جاست که برند شما اعتبار پیدا می‌کند و کاربر آن را به عنوان یک برند ارزشمند در ذهن می‌سپارد.خیالتان از بابت نتیجه‌ی کار ارزشمندی که می‌کنید راحت باشد. به قول حافظ:تو بندگی چو گدایان به شرط مزد مکنکه دوست خود روش بنده‌پروری داند.ارزش بیافرینید و منتظر نتایج آن باشید4. اعتماد بسازیدشما باید اعتماد کاربر را نسبت به خود جلب کنید و کانتنت در این زمینه به شما کمک می‌کند. نیازهای کاربر خود را بشناسید و با محتوای ارزشمندی که گاه حتی برای او شخصی‌سازی شده است، اعتمادش را جلب کنید.فرض کنید برای خرید یک محصول سری به یک مغازه می‌زنید. فروشنده با دقت و حوصله حرف‌های شما را می‌شنود، نیازتان را بررسی می‌کند و سعی می‌کند تا از دانش و تجربه‌ی خود بهره بگیرد و با راهنمایی درست، شما را در خرید مناسب‌ترین محصول یاری کند. حالا برای دانستن قیمت یا اطلاعات بیشتر، سری به مغازه‌ی دوم می‌زنید که در آن فروشنده بدون حوصله و بدون اینکه توجهی به نیازهای شما داشته باشد، صرفاً سعی در فروش محصول دارد. شما ترجیح می‌دهید که از کدام مغازه خرید کنید؟ قطعاً گزینه‌ی اول را انتخاب می‌کنید. چرا؟ چون فروشنده‌ی اول توانسته اعتماد شما را جلب کند.با کمک محتوا کاربرانتان را به دست بیاوریدمحتوا و کانتنت نیز دقیقاً چنین میدانی در اختیار شما می‌گذارد که بتوانید اعتماد کسانی را که گذرشان به سوی شما افتاده به دست بیاورید. چگونه؟ با محتوای باکیفیت و ارزشمند. این اعتماد باعث می‌شود که کاربر باز هم سراغ شما بیاید، به مشتری تبدیل شود و شما را به اطرافیانش نیز معرفی کند. و این چرخه همچنان ادامه خواهد داشت.5. با SEO در جستجوهای ارگانیک خودنمایی کنیدتولید انبوهی از محتوای باکیفیت بسیار هیجان‌انگیز است، اما اگر دیده نشود چه؟ اصلاً محتوا به عنوان ابزاری در خدمت کسب و کار، وقتی معنی پیدا می‌کند که مخاطبی داشته باشد. اگرچه باید از همه‌ی امکانات موجود از جمله شبکه‌های اجتماعی و ایمیل مارکتینگ برای پروموت محتوای تولید شده بهره گرفت، اما در این بخش از ماجرای محتوا، قهرمان اصلی سئو (SEO) است. در صورت رعایت بعضی نکات که مهم‌ترین آن کیفیت است، سئو نردبانی خواهد بود که به رایگان محتوای شما را بالا برده و در معرض دید افراد بیشتری قرار می‌دهد.نقش اساسی سئو در افزایش بازدید ارگانیکشاید در ابتدای کار کمی ناامید باشید و تصور کنید با وجود رقبای بزرگی که بودجه‌ی عظیمی صرف محتوا و Google Adwords کرده‌اند، شانس چندانی برای دوستی نزدیک‌تر با گوگل ندارید. اما ناامید نباشید چرا که گوگل همیشه از محتوای خوب استقبال می‌کند. کاری که شما باید انجام دهید، در ابتدا برنامه‌ریزی و استراتژی دقیق و درست برای تولید و انتشار کانتنت است.اگر محتوای تولید شده باکیفیت، مرتبط و مداوم باشد، موتور جستجو کم‌کم پی خواهد برد که کانتنت شما باید در رده‌های بالاتری از نتایج جستجوها قرار بگیرد.پس استراتژی و کیفیت را در نظر بگیرید و پس از آن منتظر نتیجه باشید. اندکی صبر.اگر از شما بپرسند که در حوزه‌ی کسب و کار خودتان، قدرت و سلطه در دست چه کسانی است، نام یک یا دو کمپانی در ذهنتان نقش می‌بندد. و اگر کمی دقیق شوید، احتمالاً به این نتیجه خواهید رسید که یکی از دلایل موفقیت آن‌ها، اهمیت و کیفیت Content Marketing در کارشان بوده است.کانتنت مارکتینگ به نسبت سایر فعالیت‌های مارکتینگ کم‌هزینه است و تا همیشه می‌تواند در معرفی و توسعه‌ی کسب و کار شما یاری‌تان دهد. پس چرا یکی از همان نام‌های معتبر، نام شما نباشد؟حسین سبحانیحسین سبحانیSun, 21 Jun 2020 05:19:58 +0430https://virgool.ir/@hosseinsobhani/hasan-abad-square-history-fvzbqnp9blc7میدان حسن‌آبادباغ بزرگی در اطراف تهران بود که از مایملک میرزا یوسف آشتیانی مستوفی‌الممالک بود و به نام پسرش حسن، «حسن‌آباد» می‌خواندندش. بعد از مرگ مستوفی‌الممالک باغ تکه و پاره شد و جز یکی دو چهارراه کوچک، چیزی از آن باقی نماند.گورستانی در شمال‌غربی چهارراه بود و در کنار گورستان، حمامی. حمامِ حسن‌آباد اما بخت و اقبال نداشت. چو افتاده بود که حمام جن دارد و همین، ترس به دل مشتری‌هایش انداخته بود، چنان که کسی بعد از غروب آفتاب جرأت آن نداشت که پا در حمام بگذارد و یک عده هم می‌گفتند که از تون (همان کوره) حمام صدای «سوختم سوختم» می‌آید. همان شد که کم‌کم بازار این حمام از سکه افتاد و مشتری‌هایش پراکنده شدند و در نهایت متروکه شد.بعد از مدتی گورستان و در کنارش حمام متروکه را ویران کردند و به جایش اداره‌ی اطفائیه سربرآورد. آن موقع‌ها به آتش‌نشانی، اطفائیه می‌گفتند و بعد از آن هم آتش‌فشانی روی زبان‌ها راحت‌تر می‌چرخید.سال 1309 بود که برای متجدد نمودن تهران، در زمانی که کریم بوذرجمهری رئیس بلدیه‌ی تهران بود، میدانی در اینجا ساختند و بناهای با معماری فرنگی به قرینه در چهار گوشه‌اش علم کردند و روی هرکدام دو گنبد فلزی گذاشتند و اینطور بود که میدان حسن‌آباد، به میدان هشت‌گنبد هم معروف شد.میدان حسن‌آباد در دهه 20 و تندیس ملک‌المتکلمین از چهره‌های مشروطه‌خواه در وسط میدانبعدها میدان برداشته شد و حالا دوباره چهارراه سنگ‌فرش شده در حسن‌آباد مانده است، اگرچه همه همچنان میدان می‌دانندش. از سرنوشت اطفائیه هم اگر بپرسید، هنوز زنده است و احتمالاً خاطرات اموات را همچنان در سینه دارد. نمی‌دانیم اجنه هنوز هم به آنجا رفت و آمد دارند یا نه، ولی شاید توانسته باشد آتشِ جانِ همان را که «سوختم سوختم» سرمی‌داد اطفاء کند.حسین سبحانیحسین سبحانیThu, 12 Mar 2020 15:38:29 +0330https://virgool.ir/@hosseinsobhani/all-about-persian-bath-tncnq6obetw8قدیم‌ترها اینطور نبود که آدم هروقت و هر زمانی از شبانه روز اراده کند بتواند برود حمام و سر و تن به آب بزند. آن موقع‌ها در خانه‌ها حمام نبود و مردم مجبور بودند برای استحمام و طهارت به حمام‌های عمومی بروند. در این حمام‌ها که اوضاع و آداب مخصوصی داشتند، ترتیبی و قاعده‌ای وجود داشت و عوام در باب حمام اعتقاداتی داشتند.موزه حمام قجر - قزوینمراحل حمام از بدو ورود تا پاکیزگی! و خروجاول نشانه‌ی حمام‌ها آن بود که روی دیوار و جلوی درِ آن‌ها لُنگ‌هایی آویزان بود و خبر از کسب و کار درون می‌داد. مشتری در بدو ورود باید چندین پله پائین می‌رفت چرا که حمام‌ها برای تسهیل ورود آب به داخل و حفظ دمای محیط در سطحی پایین‌تر از زمین ساخته می‌شدند.سربینه و خزینه کجا بودند؟بعد از پائین رفتن از پله‌ها به «سَربینه» می‌رسیدی که از بخش‌های مهم حمام به حساب می‌آید. سربینه در واقع همان رختکن است که حوضی نیز در وسط آن وجود داشت. مشتری به محض ورود لباس‌هایش را درآورده و در لُنگی که از سربینه‌دار گرفته بود می‌گذاشت و لنگی دیگر به کمرش بسته که نوئی و کهنگی و خیسی و خشکی لنگی که به مشتری داده می‌شد، بستگی به ارج و قرب و دارا و ندار و آشنا و غریبه بودن او داشت. حوض وسط برای شستشوی پاها قبل از ورود به «گرمخانه» بود.در گوشه‌ای از گرمابه جائی شبیه به اتاق کوچکی بود که آن را «واجبی‌خانه» گفته، جلوی آن ظرفی وجود داشت که هرکس لازم می‌دید از آن به قدر کفایت واجبی برمی‌داشت و به درون رفته لنگ خود را به عنوان پرده و پوشش آویزان کرده مشغول می‌شد.بعد نوبت به گرمخانه می‌رسید که اصلی‌ترین قسمت حمام بود. در گرمخانه استخرهایی بود که آن‌ها را «خزینه» می‌گفتند و معمولاً در حمام‌ها یک خزینه‌ی آب گرم و یکی آب ولرم بود که دومی مشتری بیشتری داشت و جماعت بیشتری در آن مشغول بودند و گفتگو و خوش‌وبش و آواز و شوخی و گاهی هم مشاجره در خزینه اموری عادی بود.موزه حمام چهار فصل - اراکبرای گرم کردن آب خزینه در زیر آن جائی شبیه به کوره بود که «تون» نام داشت و سوخت تون فضولات حیوانات بود و شخصی که مسئولیت انجام امور تون و آتش کردن آن را برعهده داشت «تون‌تاب» می‌گفتند.آب خزینه در سال یکی دو بار عوض می‌شد و این را اضافه کنید به کارهایی که بچه‌ها (و البته بزرگترها) در خزینه می‌کردند و لذتی بر لذت استحمام می‌افزودند. به علاوه عده‌ای بودند که سال به سال حمام می‌رفتند که تصور لذت حمام مشترک با این افراد در یک خزینه را به عهده‌ی خود دوستان می‌گذاریم. یعنی همین آب به جای پاکی و طهارت، پلیدی و نجاست عاید شخص کرده، ناپاک‌تر از قبل بیرون می‌رفت و بسیاری از بیماری‌های رایج آن دوره هم از همین چرک و مرض آب حمام منتقل می‌شد و جالب آن که عقیده‌ی عموم بر این بود که آب حمام برای مداوای بسیاری امراض مفید است، جلّ‌الخالق.تعویض آب خزینه‌ی یک حمام برای اهالی محل چنان اتفاق مهمی بود که خبرش را گاهی با بوق حمام یا به وسیله‌ی جارچی اعلام می‌کردند و در این موقع بازار حمام چنان شلوغ می‌شد که اگر کسی حتی تا یک هفته بعد از تعویض آب می‌توانست به حمام برود جزو خوش‌اقبالان محسوب می‌شد.در اوقات به خصوصی کسب و کار حمام رونق داشت که مثلاً یکی چند روز قبل از نوروز بود و یکی قبل از ماه رمضان و البته عروسی بهانه‌ی محکمی برای رفتن به حمام بود.خشک، خشکالقصّه، در ادامه‌ی کار، شخص به خزینه رفته سر و تنی به آب زده بیرون می‌آمد و از اینجا دلّاک به میدان می‌آمد. اول یک لنگ برایش پهن کرده لنگ دیگری را لوله کرده زیر سرش می‌گذاشتند و دلاک عملیات کیسه‌کشی را آغاز می‌نمود. بعد از کیسه‌کشی و درآوردن چرک‌ها و گاهی نشان دادن آن‌ها به مشتری که نشان از خوش‌خدمتی و درستی کار دلاک بود، نوبت به مشتمال می‌رسید. مشتمال یکی از مطلوب‌ترین مراحل حمام بود که دلاک به جان مشتری افتاده گاه گردنش را می‌مالید، گاه شانه‌اش را، گاه زانو روی پایش می‌گذاشت، گاه روی کمر و پاها و سینه‌اش راه می‌رفت و آن وسط به جهت شیرین‌کاری با کف دست ضربه‌ی درستی به قسمتی از تن آن فلک‌زده نواخته صدای شترق مقبولی در حمام می‌پیچید که همین هم از آداب مشتمال بود. اگر کسی طالب آن بود که سر و ریش بتراشد یا حنا و خضاب به دست و پا و سر و رویش ببندد، در همین موقع دلاک خواسته‌ی مشتری را اجابت می‌کرد. حجامت نیز امری به شدت توصیه شده بود که هر شخص باید یکی دو مرتبه در سال انجام دهد که در گرمابه هم انجام می‌شد.مشتمال در حمامبعد از مشتمال نوبت لیف و صابون بود و بعد از آن شخص دوباره به خزینه رفته آبکشی نموده بیرون می‌آمد و با فریاد «خشک، خشک» که دلاک سرمی‌داد، برای شخص لنگ خشک می‌آوردند تا کار شستشو تمام شود. البته کیسه‌کشی و مشتمال و صابون‌زنی باز بسته به وسع و شأن و منزلت مشتری و انعامی که می‌پرداخت داشت و در مورد ناتوانان و غریبه‌ها یا اصلاً انجام نمی‌شد یا سردستی کار را انجام می‌دادند و روانه‌اش می‌کردند.در مرحله‌ی بعد شخص به سربینه بازگشته و تا خشک شدن و رفع خستگی، باز بر حسب قدر و جایگاهش برایش چای و قهوه و چپق و قلیان می‌آوردند تا کیف حمام تکمیل گردد. سرآخر به پای تخت و بساط صاحب یا مسئول حمام که او را استاد حمامی (اوستا) صدا می‌زدند می‌رفت و حسابش را می‌پرداخت.از آنجایی که در گرمابه‌ها گاه دزدی‌های اتفاق می‌افتاد و شخص بعد از حمام می‌آمد و می‌دید لباس و پول یا اشیاء دیگرش را زده‌اند و جا تر است و بچه نیست و همین مشکلاتی برای صاحب حمام به وجود می‌آورد، اشعار و جملاتی از این قبیل در حمام نصب کردند که:هرکه دارد امانتی موجودبسپارد به من به وقت ورودنسپارد اگر شود مفقودبنده مسئول آن نخواهم بود.تا اینجا هرچه گفتیم مربوط به حمام مردانه بود اما حمام زنانه هم ماجرا دارد. قبل از آن اجازه بدهید از زمان و ساعت کار حمام‌ها بگوئیم.بوق حمامکار حمام‌ها با «بوق حمام» که نزدیک سحر از پشت بام حمام می‌نواختند و اهالی را خبر می‌کردند که حمام باز شده و آن‌هائی که نیاز به غسل و طهارت دارند قبل از اذان بشتابند تا دیر نشود، شروع می‌شد و تا غروب ادامه داشت. البته به جز ماه رمضان که حمام در تمام روز و شب باز بود.معمولاً در کنار حمام مردانه، حمام زنانه بود که البته محل ورود آن در جائی غیر از معبر اصلی و یا حمام از سحر تا اول صبح مردانه و پس از آن تا غروب زنانه بود.بام موزه حمام نواب - تهرانچه خبر است؟ مگر حمام زنانه است؟آداب حمام زنانه قدری فرق داشت. به این ترتیب که اگر از زنان اعیان می‌خواستند به حمام بروند، خدمتکار و ندیمه و باقی را همراه خود برده تفاخر می‌کردند. دیگر اینکه همه‌ی زنان اسباب حمام مربوط به خودشان را داشتند و به وقت ورود و درآوردن لباس، برای جلوگیری از اتفاقاتی ناخواسته، روی سینی‌ای که با خود برده بودند نشسته، اعمال استحمام را به نوبت به جا می‌آوردند.در حمام زنانه معمولاً صحبت گل می‌انداخت و زنان که همراه خود خوردنی‌های رنگارنگ می‌آوردند، ساعات طولانی در حمام به خوش‌وبش و صحبت و خوردن تنقلات و لقمه غذا و چیزهای دیگر مشغول می‌شدند و چنان غلغله‌ای در حمام به پا می‌شد که با همه‌ی پرده‌پوشی‌ها صدا به بیرون هم درز پیدا می‌کرد و از اینجاست که یک مکان شلوغ را به حمام زنانه تشبیه می‌کنند.فعالیت‌های زنانه در حمامحمام‌های زنانه محل بسیار خوبی برای نشان کردن دختران بود، چه در حمام هم ظاهر دختر هم رفتار و آداب و حجب و حیایش معلوم بود. دیگر آن که حمام‌های زنانه جایی برای طلسم و جادو و جنبل بود. برای آن که بخت یکی باز شود و بخت فلانی بسته. مهر یکی به دل دیگری بیفتد و مهر هوو از دل شوهر بیرون رود و هزار جور طلسم و سحر دیگر.آخر سر هم بعد از مدتی طولانی، پای حساب و کتاب رفته مبلغ را به مسئول حمام که معمولاً همسر استاد حمامی بود و او را زن استاد (زن اوستا) می‌گفتند می‌پرداخت و روانه می‌شد.حمام جن دارداما شایعاتی در مورد حمام‌ها وجود داشت از این قبیل که حمام شب‌ها محل اجتماع اجنه است و آن‌ها به استحمام می‌پردازند و چه حکایت‌ها و قصه‌های عجیب و غریب در این باب که دهان به دهان نمی‌گشت. از جمله بعضی می‌گفتند که جنیان زودتر از وقت، بوق حمام را به صدا درمی‌آورند که آدمیان را به حمام بکشانند یا وقتی کسی غیرطبیعی و به مانند جن‌زده‌ها می‌نمود می‌گفتند: «مگر بی‌وقتی رفته‌ای حمام؟». این بود که کسی بی‌وقت حمام نمی‌رفت یا استحمامش با ترس و لرز و نذر و آیه بود.حمام نمره از کجا آمد؟حمام نمرهگذشت و گذشت تا وضع مملکت قدری تغییر کرده آب با لوله‌کشی به منازل و اماکن رسید. کم کم بساط حمام‌های خزینه هم برچیده شد و به جایش «حمام نمره» آمد. دلیل آن که این حمام‌ها به چنین اسمی معروف شده بودند آن بود که شکل حمام عوض شده به صورت اتاقک‌هایی درآمد که هرکدام یک رختکن کوچک و دوش مخصوص جداگانه و نمره‌ی مخصوص به خود داشت. این حمام‌ها حالت خزینه را نداشتند که عده‌ی زیادی همزمان بتوانند از آن استفاده کنند و به ناچار صفی تشکیل می‌شد و یکی از نمره‌ها که خالی می‌شد استاد حمامی نفر بعدی را صدا می‌زد که مثلاً به حمام نمره 5 برود. البته کیسه‌کشی و مشتمال همچنان در این حمام‌ها رواج داشت و تغییر زمانه، شکل حمام و بعضی جزئیات آن را تغییر داده بود. مثلاً در کنار چای، حالا نوشابه‌ی خنک هم به اقلام پذیرائی حمام‌ها اضافه شده بود و همین نوشابه که بعد از حمام گرم و بیرون آمدن از آن فضای بخارآلود صفایی داشت، یکی از دلخوشی‌های بچه‌ها و البته بزرگترها برای رفتن به حمام بود و چنین صداهایی که: «پسر یه کانادای تگری بیار برا آقا» زیاد در حمام شنیده می‌شد.در حمام نمره هم یا شخص با خودش صابون و کیسه و سفیداب می‌آورد که در این صورت فقط پول آب را می‌پرداخت، یا این اقلام را حمام در اختیارش می‌گذاشت که بهای جداگانه داشت و مثلاً موقع حساب و کتاب که استاد حمامی می‌پرسید: «چی داشتی؟» جواب می‌داد: «آب و کیسه و صابون».کم کم در خانه‌های اعیان حمام هم ساخته شد و به مرور در همه‌ی خانه‌ها رواج پیدا کرد و بازار حمام‌های عمومی از سکه افتاد. حالا هنوز هم گرچه خیلی اندک و انگشت‌شمار، در محله‌های قدیمی حمامی که درش باز باشد و بخاری از آن بلند شود و بشود در آن سر و تنی به آب زد پیدا می‌شود. بیشتر مشتری‌هایشان هم کارگران‌اند که با کم شدن کار و کارگر، بازار حمام هم بیشتر از قبل از رونق افتاده است. در همین موقع که سال 1398 باشد، حسب تفحصی که به عمل آوردیم، نرخ حمام ساده یعنی فقط آب ده هزار تومان و همراه با کیسه‌کشی و مشتمال و خلاصه حمام کامل حدود سی هزار تومان است.معروف‌ترین حمام‌های ایرانبسیاری از حمام‌های قدیمی و بزرگ و مهم در ایران اکنون تبدیل به موزه شده‌اند که از میان آن‌ها می‌توان به حمام چهارفصل در اراک، حمام گنجعلی خان در کرمان، حمام فین در کاشان، حمام وکیل در شیراز، حمام قجر در قزوین و حمام نواب در تهران اشاره کرد.حسین سبحانیحسین سبحانیWed, 11 Mar 2020 12:02:27 +0330