نوشته های hosna.attar

حقوق حفاظت از داده‌های شخصی: چهارچوبی برای توانمندسازی کاربران*

hosna.attar — Sun, 01 Dec 2019 17:05:46 +0330

حُسنی شیخ‌عطار**حجم اطلاعاتی که توسط شرکت‌ها از کاربران جمع‌آوری می‌شود و کاربردهای احتمالی دانش‌های به دست‌آمده در نتیجه تجمیع این اطلاعات، فراتر از تصور بسیاری از افراد است. با وجود اینکه بسیاری از محققان حوزه حریم خصوصی، برای تشریح وضعیت موجود از استعاره «ناظر کبیر» رمان ۱۹۸۴ جرج اورول استفاده می‌کنند، دانیل سولوو، استاد به‌نام حقوق حریم خصوصی در دانشگاه جرج واشنگتن اعتقاد دارد که تمثیل درست برای تبیین مشکلات ناشی از نقض حریم خصوصی، رمان محاکمه کافکا است که وضعیت متهمی به نام «جوزف کا» را به تصویر می‌کشد که متهم به ارتکاب جرمی شده است که هیچ چیز از آن به یاد نمی‌آورد و نمی‌داند چه‌کسی به او اتهام وارد کرده و چه نهادی مسئول رسیدگی است. مدارک دادگاه اسرارآمیزی که به پرونده او رسیدگی می‌کند همه «غیرقابل دسترس برای متهم» هستند. سولوو اعتقاد دارد که این تمثیل، وضعیت نابرابری قدرت بین شهروندان و صاحبان پایگاه‌های داده و عدم شفافیت ناشی از آن را به خوبی به تصویر می کشد.همانطور که در مطلب پیشین بیان شد، مساله حفاظت از داده‌های شخصی، را نمیتوان به عدم افشای اطلاعات شخصی افراد تقلیل داد. بلکه، این حق عمدتا ناظر است به اطمینان از اینکه اطلاعات شخصی افراد فقط برای هدفی که آنها خواسته‌اند مورد استفاده قرار می‌گیرد. داده‌کاوی (Data Mining) به راحتی می‌تواند این حق را نقض کند چراکه این فرآیند با کشف الگوهای غیر قابل ‌پیش‌بینی به استخراج اطلاعات جدید و غیرقابل‌توضیحی***می‌پردازد که می‌توانند در موارد مختلفی به غیر از هدف اولیه مورد استفاده قرار گیرند. چنین فرآیندی کاربران را در موضع ضعیف‌تری نسبت به جمع‌آوری‌کنندگان اطلاعات قرار می‌دهد.می‌دانیم که در بسیاری از موارد، شرکت‌ها در پی جمع‌آوری داده‌های بیشتری از آنچه ضروری است، هستند. ممکن است هدف این شرکت‌ها داشتن اطلاعات بیشتر در مورد مصرف‌کنندگان و در نهایت بازاریابی باشد. این هدف به‌خودی‌خود، هدف ناپسندی نیست اما چنین هدفی باید افشا‌ء شود و اصولا استفاده کنندگان از خدمات باید حق پذیرش یا رد جمع‌آوری اطلاعاتشان را داشته باشند. بسیاری از شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات اینترنتی ممکن است شیوه‌ای برای اخذ رضایت کاربران داشته باشند. اما صرف گنجاندن جمله‌ای مبنی بر رضایت به جمع‌آوری داده‌های شخصی و فشردن دکمه موافقت توسط کاربر لزوما منجر به حصول رضایت معتبر از نظر حقوقی نمی‌شود.در نظام حقوقی اتحادیه اروپا ، مقررات حفاظت از داده های شخصی (مقررات عمومی حفاظت از داده‌ها مصوب سال ۲۰۱۶) شرایط لازم برای رضایت معتبر به دقت بیان شده است. رضایت برای این‌که معتبر باشد باید آزادانه اعلام شده باشد، مشخص باشد، آگاهانه و غیر مبهم باشد. بنابراین نمی‌توان کسی را به دادن اطلاعات مجبور کرد. همین‌طور افشای اهداف کلی و غیردقیق برای جمع‌آوری اطلاعات کافی نیست. و نهایتا این‌که رضایت به جمع‌آوری اطلاعات باید صریح باشد و نمی‌توان وجود آن را فرض کرد بدین این معنا که در تنظیمات وب‌سایت، رضایت به جمع‌آوری داده‌های شخصی افراد نمی‌تواند تنظیم پیش‌فرض باشد. وقتی در مورد جمع‌آوری داده‌هایمان مورد پرسش قرار می‌گیریم، پیش از آن‌که پاسخ مثبت یا منفی بدهیم باید پاسخی برای این پرسش‌ها بیابیم: چه داده‌هایی از ما جمع‌آوری خواهد شد، با چه هدفی، چه کسی مسئول امنیت داده‌ها خواهد بود، و در صورت تغییر عقیده و تمایل به حذف داده‌هایمان با چه کسی باید تماس بگیریم؟ اگر هر کدام از این موارد مشخص نباشد، رضایت به دادن اطلاعات کار درستی به نظر نمی‌رسد.باید توجه داشت که رضایت، تنها مبنای قانونی جمع‌آوری داده‌ها نیست. مبانی دیگری از جمله منافع مشروع شرکت جمع‌آوری کننده داده نیز می‌توانند به عنوان مبنای جمع‌آوری و پردازش داده‌های شخصی قرار بگیرند. اما این منافع باید واقعی و غیر مبهم باشند و نیز توازن بین آنها و سایر منافع مورد سنجش و بررسی قرار گیرد. منافع مشروع شرکت جمع‌آوری کننده و پردازش‌گر داده تا جایی می‌توانند مبنای جمع‌آوری و پردازش داده‌ها باشند که منافع شخصی افراد بر آنها اولویت پیدا نکند. اگر شرکتی ادعا کند که جمع‌آوری داده‌ها را بر مبنای منافع مشروعش انجام می‌دهد، افراد حق اعتراض و درخواست رسیدگی به صحت این ادعا را دارند.یکی دیگر از بحث‌های چالش‌برانگیز در دنیای امروز، بحث هویت دیجیتال است. تجمیع همه اطلاعات در مورد افراد در اینترنت منجر به پیدایش پدیده هویت دیجیتال شده است. رفتار و عادات افراد ممکن است در محیط‌های مختلف و نزد اشخاص گوناگون، متفاوت باشد. هویت دیجیتال هیچ وقت منعکس‌کننده کامل هویت یک فرد نیست و حتی می‌تواند گمراه‌کننده باشد. این در حالی است که امروزه بسیاری از تصمیم‌های مهم با جست وجوی نام افراد در موتورهای جست‌و‌جو گرفته می‌شود. به همین خاطر است که امروزه در حقوق حفاظت از داده‌های شخصی اتحادیه اروپا، «حق بر فراموش شدن» به رسمیت شناخته شده است. این حق به افراد اجازه درخواست عدم نمایش اطلاعات شخصی ناکافی، غیرمرتبط و یا منقضی را می‌دهد. با این حال اجرای این حق چندان هم آسان نیست و بهتر است افراد قبل از انتشار هرگونه اطلاعاتی، نسبت به ردپای دیجیتالی که می‌گذارند بیشتر فکر کنند.علاوه بر حق اعلام رضایت یا عدم رضایت به استفاده‌ از داده‌ها و حق درخواست پاک‌کردن داده‌ها زمانی که دلیل موجه برای نگهداری آنها وجود ندارد (حق بر فراموش شدن)، حقوق دیگری نیز برای صیانت از داده‌های شخصی افراد در نظام حقوقی اتحادیه اروپا شناسایی شده اند که مهم‌ترین آنها عبارتند از: حق اطلاع (چه کسی داده را پردازش می‌کند؟ با چه هدفی؟ کدام داده‌ها را؟)؛ حق دسترسی (دسترسی به داده هایی که پردازش می‌شود)؛ حق اصلاح داده‌های نادرست؛ و حق دادرسی نزد مرجعی مستقل در صورت نقض حقوق اشخاص. اجرای هر کدام از این حقوق شرایط و استثنائات مختص به خود را دارد که درک آنها برای همه کاربران آسان نیست. و البته با وجود پیش‌بینی جریمه‌های سنگین برای نقض این حقوق در نظام حقوقی اتحادیه اروپا، هنوز هم نمی‌توان مطمئن بود که همه شرکت‌ها به درستی این حقوق را رعایت کنند.توانمندسازی شهروندان در مقابل نابرابری در دسترسی به اطلاعات شخصی کاربران، کار آسانی نیست، اما محال هم نیست. احتیاط در به اشتراک‌گذاری اطلاعات، اولین راهی است که برای حفظ حریم خصوصی و داده‌های شخصی به ذهن می رسد. برای این‌ که کاربران احتیاط لازم را در رفتارهای دیجیتال‌شان داشته باشند، نیاز یه آگاهی کافی از نتایج افشای اطلاعات و استفاده‌های احتمالی سرویس‌دهندگان مجازی از اطلاعات‌شان دارند و از این رو، آگاهی بخشی جزء مهمی از فرآیند توانمندسازی است. علاوه بر مسئولیت فردی ما به مراقبت و احتیاط در اشتراک‌گذاری اطلاعات، دولت نیز موظف است که سازوکارهای حقوقی مناسبی برای حفاظت از اطلاعات افراد اتخاذ کند. اگر قانون این حقوق را به رسمیت بشناسد و راهکارهای مناسبی برای اعمال آنها ارائه دهد، جمع ین آگاهی فردی از خطرات افشای اطلاعات و آشنایی با حقوق قانونی موجود، شهروندان را در حوزه رفتارهای آنلاین توانمند می‌کند و به آنها در اتخاذ تصمیم‌های معقول‌تر کمک خواهد کرد.در نظام حقوقی ایران هرچند برخی مصادیق حریم خصوصی در ضمن قوانین مختلف به طور پراکنده مورد حمایت قرار گرفته است، اما در خصوص پردازش داده‌های شخصی باید گفت که صرفاً در چهارچوب قانون تجارت الکترونیک مصوب 1382 به حمایت از داده‌های شخصی در بستر الکترونیکی به عنوان داده‌پیام و چگونگی پردازش این داده‌ها پرداخته شده است و قوانین کلی راجع به چگونگی پردازش داده‌های شخصی در خارج از چهارچوب این قانون در حال حاضر وجود ندارد. در قانون تجارت الکترونیک ذخیره و پردازش و توزیع داده‌پیامهای شخصی مبیّن ریشه‌های قومی یا نژادی، دیدگاههای عقیدتی مذهبی، خصوصیات اخلاقی و داده‌پیام‌های راجع به وضعیت جسمانی، روانی و یا جنسی اشخاص بدون رضایت صریح آنها به هر عنوان غیرقانونی است و در صورت رضایت شخص نیز پردازش دادهها و توزیع آنها در بستر مبادلات الکترونیک باید با اهداف مشخص و واضح و به اندازۀ ضرورت و با فراهم کردن امکان اصلاح یا محو داده‌پیامها توسط اشخاص مرتبط صورت گیرد. در سال‌های اخیر، لزوم وجود قانونی جامع در مورد صیانت از داده‌های شخصی مورد توجه قانون‌گذار ایران قرار گرفته است و پیش‌نویس لایحه حفاظت و صیانت از داده‌های شخصی در تیرماه ۱۳۹۷ تهیه شده و در اردیبهشت ماه ۱۳۹۸ به مجلس ارائه شده است.تا زمان تصویب و اجرایی شدن ساز و کار مناسب حقوقی برای حفاظت از حریم خصوصی و داده‌های شخصی در نظام حقوقی ایران، آشنایی با ماهیت این حقوق که جزء حقوق بنیادین بشر شناخته میشوند و دانستن اینکه در نظام های حقوقی دیگر، قانون‌گذاران چه حمایت‌هایی از اشخاص می‌کنند، می‌تواند به بازبینی رفتارهای دیجیتال‌مان، آموزش کودکان و نوجوانان و نهایتا مطالبه حقوق‌مان کمک کند. به علاوه، شناخت این حقوق، زمینه راستی‌آزمایی ادعای شرکت‌های ایرانی را مبنی بر اینکه حقوق ناظر به اطلاعات شخصی افراد را رعایت می‌کنند برای کاربران فراهم می‌کند.---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------* متاسفانه در نتیجه بی‌دقتی تحریریه روزنامه شرق، بخشی از این نوشته در تاریخ ۲۸ آبان ۱۳۹۸ با نام نویسنده اشتباه در آن روزنامه به چاپ رسیده است.** کارشناس ارشد حقوق، دانشگاه لیدن هلند*** غیرقابل توضیح بودن در اینجا به این معناست که این شیوه استخراج دانش، مدل زیربنایی برای توضیح و تبیین دانش به دست آمده در دسترس قرار نمی‌دهد و تنها به این بسنده می‌شود که دانش مورد نظر حاصل پیش‌بینی‌هایی احتمالی است. برای مطالعه بیشتر و تخصصی‌تر ر.ک.Mark Ndrejevic, 'Big Data, Big Questions| The Big Data Divide', International Journal of Communication, [S.l.], v. 8, p. 17, jun. 2014. ISSN 1932-8036. Available at:. Date accessed: 13 Aug. 2019.

چرا حق بر حریم خصوصی و حفاظت از داده‌های شخصی مهم هستند؟*

hosna.attar — Sat, 30 Nov 2019 21:46:37 +0330

حُسنی شیخ‌عطار**مقدمههدف این نوشتار، آشنایی اجمالی با حق حریم خصوصی (right to privacy) و حق حفاظت از داده‌های شخصی (right to the protection of personal data) است. برای این منظور، چرایی اهمیت این حقوق و نیز چیستی محتوای آنها به اختصار بررسی خواهند شد. با توجه به رویکرد تخصصی و پیشرو نظام حقوقی اتحادیه اروپا در نظام‌مند کردن حقوق حریم شخصی و حفاظت از داده‌های اشخاص، معرفی این حقوق با تمرکز بر تکامل آنها در نظام حقوقی اتحادیه اروپا صورت خواهد گرفت.حق بر حریم خصوصیدر مراودات روزمره‌،ما مدام در حال برآورد کردن معایب و مزایای افشای اطلاعات شخصی‌مان هستیم و بر اساس این برآوردها، نسبت به افشا یا عدم افشا تصمیم می‌گیریم. از یک طرف، صحبت از احساسات شخصی در جمع همیشه کار آسانی نیست و ممکن است احساساتی چون شرم، معذب بودن و یا بیش از حد در معرض بودن را به ما بدهد. حریم شخصی به ما حس داشتن موجودیتی مستقل و مجزا از بقیه و نهایتا مالکیت بر اطلاعات‌مان میدهد. این حریم به ما اجازه میدهد که خودمان باشیم و زندگی مان را بر اساس ترجیحات و اراده‌مان شکل بدهیم و تا حدی از دخالت دیگران جلوگیری کنیم. در حالی‌که، افشای اطلاعات در زمان نامناسب، با اشخاص نامناسب و یا افشای بیش از حد اطلاعات ما را در معرض خطراتی قرار میدهد. از طرف دیگر، در مواردی که شرایط بحرانی در زندگی پیش می‌آید، صحبت کردن و به اشتراک گذاشتن احساسات، برای انسان مزایایی دارد. علاوه بر آن، در بسیاری از موارد ساختن روابط نزدیک و تحکیم آنها مستلزم افشای بخشی از اطلاعات شخصی است. بنابراین، هم افشای اطلاعات و هم حفظ حریم خصوصی دو نیاز معتبر بشر محسوب میشوند که مدام باید بین آنها تعادل برقرار کرد.حریم خصوصی را می توان به دو نوع حریم خصوصی محدود و حریم خصوصی باز تقسیم کرد. حریم خصوصی محدود ناظر است به پوشیده نگه داشتن و حفظ حریم بدن، احساسات، افکار، عقاید و اعمال اشخاص. در مقابل، حریم خصوصی باز ناظر است بر حق افراد بر بیان و ابراز علنی و عمومی خودشان . هر دو نوع از حریم خصوصی برای حفظ احساس ارزشمندی فرد، محافظت از تصویر شخص در جامعه، ارتباطات اجتماعی و البته آزادی و اختیار در تصمیم‌گیری و استقلال اخلاقی لازمند. اموری مثل ترس از طرد شدن، مسخره شدن و یا فشار محیط و اطرافیان برای به رنگ جماعت در آمدن، توانایی تصمیم‌گیری فردی و داشتن قضاوتی مستقل در امور اخلاقی، سیاسی و... را تحت تاثیر قرار میدهد. به طور کلی، نگرانی مداوم از همواره در معرض دید بودن، استقلال فردی را به نحو جدی خدشه دار میکند. فرض کنیم که همه ابعاد زندگی ما در تنگ ماهی بود و افراد دور آن حلقه زده بودند تا زندگی ما را نگاه کنند. در این حالت، نه تنها اعمال ما، بلکه به تدریج نحوه فکر کردن ما هم تحت تاثیر این امر قرار می گرفت که در معرض دید دیگران هستیم. اما آیا وقتی افراد در محیط عمومی و در معرض دید دیگران هستند، همچنان می‌توان قائل به حریم شخصی بود؟ پاسخ این است که در محیط‌های عمومی، ناشناخته بودن و به طور سیستماتیک تحت نظارت دیگران نبودن، حدی از حفظ حریم شخصی را تضمین می‌کند.بنابراین، حریم شخصی به نوعی امکان بروز مالکیت و یا حاکمیت بر خود را برای ما فراهم میکند و به ما اجازه میدهد که حدی از استقلال در اینکه چه کسی هستیم و چگونه زندگی میکنیم و از بیرون چگونه دیده می‌شویم را تجربه کنیم. حریم شخصی بیش از آنکه ناظر به جدا بودن از دیگران، رازداری یا پنهان کردن خود باشد، فرآیندی است برای تعیین مرزهای شخص نسبت به دیگران در موقعیت‌های گوناگون مکانی، زمانی و فرهنگی. از این رو، حق بر حریم شخصی را میتوان حق رهایی از محدودیت‌های غیر معقول در ساختن هویت فردی دانست.حفظ حریم خصوصی به عنوان یکی از حقوق بشر در اعلامیه حقوق بشر و بسیاری معاهدات دیگر از جمله منشور حقوق اساسی اتحادیه اروپا به رسمیت شناخته شده است و دولتها مجاز به مداخله در حریم خصوصی افراد نیستند. به علاوه، دولت‌ها باید از افراد در مقابل نقض این حقوق توسط اشخاص خصوصی یا عمومی حمایت کنند. البته، ارتباط حریم شخصی با استقلال فردی و آزادی عمل به این معنا نیست که افراد مجازند تحت لوای حریم شخصی به دیگران آسیب برسانند. نظام‌های حقوقی بر اساس ارزش‌هایشان معمولا حدود و ثغور معیار آسیب به دیگران را تعریف میکنند و بر آن اساس استثنائات حق بر حریم شخصی هم تعیین می‌شود.حق حفاظت از داده‌های شخصیحق حفاظت از داده‌های شخصی از دیگر حقوق بنیادینی است که در برخی از نظامهای حقوقی به رسمیت شناخته شده است. داده‌های شخصی، هرگونه اطلاعاتی است که مربوط به شخص معین یا قابل تعیین باشد. به عبارت دیگر، هر اطلاعاتی که قابلیت انتساب به شخصی را داشته باشد، اطلاعات شخصی محسوب میشود. نکته قابل توجه این است که در منشور حقوق بنیادین اتحادیه اروپا، حق حفاظت از داده‌های شخصی به عنوان حقی مستقل از حق حریم خصوصی به رسمیت شناخته شده است. در حالی‌که حق حریم خصوصی گستره وسیعی دارد و به طور کلی در پی محافظت از استقلال شخص در تعیین هویت و سرنوشت خود است، حق حفاظت از داده‌های شخصی به طور خاص در پی ایجاد رویه‌های عادلانه برای پردازش اطلاعات شخصی است. با وجود ارتباط نزدیکی که بین این دو حق وجود دارد، نسبت بین آنها در واقع عموم و خصوص من وجه است. گستره حق حفاظت از داده‌های شخصی از جهتی محدودتر از حق حریم خصوصی است چرا که اولی فقط ناظر به رویه‌های پردازش اطلاعات است و دومی منحصر به رویه خاصی نیست. از طرف دیگر، گستره حق حفاظت از داده‌های شخصی از حق حریم خصوصی وسیع‌تر است به دلیل این که حق حفاظت از داده‌های شخصی، پردازش این داده‌ها را حتی در مواردی که مداخله‌ای در زندگی خصوصی افراد صورت نگرفته هم تحت پوشش قرار می‌دهد.لازم به ذکر است که در حقوق حفاظت از داده‌های شخصی، برخی از اطلاعات، اطلاعات حساس قلمداد می‌شوند. این اطلاعات ناظرند به عقاید مذهبی، سلامتی، نژاد و زیست جنسی افراد. به دلیل اینکه افشای چنین اطلاعاتی میتواند موجب تبعیض نسبت به گروهی از افراد شود، حمایت قانونی شدیدتری نسبت به آنها به عمل می‌آید و پردازش آنها با محدودیت‌های جدی‌تری مواجه است. اما، داده‌های شخصی محدود به این موارد نیستند. شماره تلفن، عکس و حتی لیست خرید اگر به شخص معین یا فرد قابل تعیینی منتسب باشند، اطلاعات شخصی محسوب میشوند. دلیل اینکه حتی اطلاعات به ظاهر بی‌اهمیت هم اطلاعات شخصی دانسته میشوند این است که تجمیع اطلاعات ظاهرا بی اهمیت و جزئی میتواند منجر به آشکار شدن اطلاعات زیادی در مورد فرد شود. با گسترش فزاینده پردازش اطلاعات شخصی، نگرانیهای ناظر به تجمیع این اطلاعات و استفاده آسیب‌زا از آنها بیشتر شده است.در دسترس بودن حجم عظیمی از اطلاعات، موجب ظهور امکانات و توان‌مندی‌های کم‌سابقه‌ای شده است. از این پدیده به عنوان کلان‌داده یاد می‌شود که ناظر است به وضعیتی که در آن حجم وسیعی از داده‌ها با سرعت زیاد و تنوعی گسترده تولید می‌شوند و تحلیل و پردازش آنها موجب استخراج دانش‌های جدید می‌شود. برخی از آثار تحلیل کلان‌داده‌ها (Big Data Analytics) را در این مثالها می‌شود دید: نرم‌افزار بازاریابی براساس رفتارهای خرید مشتریان نسبت به اقلام معینی از کالاها، مصرف‌کنندگان باردار را شناسایی می‌کند؛ متخصصان اطلاعات پزشکی توانایی تشخیص ریسک ابتلا به برخی بیماری‌ها را بر اساس برخی مولفه‌های جزئی مانند عادات استفاده از کیبورد دارند؛ برخی از نرم‌افزارها قادرند رفتار خریداران را پیش‌بینی کنند و بر آن اساس استرانژی‌های معینی برای قیمت‌گذاری تعیین کنند؛ موسسات سنجش اعتبار می‌توانند بر اساس اطلاعات آزاد موجود در اینترنت، ابزارهایی برای سنجش اعتبار مالی افراد یا احتمال بروز رفتارهای پرخطر از ناحیه آنها به موسسات بیمه ارائه کنند. این اطلاعات نوع و بهای ارا‌ئه خدمت به مصرف‌کنندگان را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد.ممکن است گفته شود که این اعمال در مقایسه با اعمال مجرمانه‌ای مثل سوء‌استفاده‌های کودک‌آزارها یا جاعلین هویت از اطلاعات افراد، مشکل ساز نیستند و در نهایت منافعی هم برای کاربران دارند. اما، یکی از مشکلات اصلی چنین رویه‌هایی، نابرابری اطلاعاتی است؛ به این معنا که در بسیاری از موارد افراد از اینکه اطلاعات‌شان به نحو سیستماتیک جمع‌آوری می‌شود آگاه نیستند و نمی‌دانند که اطلاعاتی که آگاهانه در اختیار دیگری قرار می‌دهند، دارای ارزش اقتصادی در بازار اطلاعات است و ممکن است در حوزه دیگری که آنها از آن مطلع نیستند، استفاده شود. این در حالی است که جمع‌آوری‌کنندگان اطلاعات با تجمیع آنها، قدرت زیادی پیدا میکنند. به علاوه، پیش‌بینی الگوهای رفتاری افراد بر اساس تجمیع داده‌ها، امکان طبقه‌بندی افراد و نهایتا مدیریت کلان ترجیحات شخصی آنها با طراحی تبلیغات تجاری یا سیاسی شخصی شده و هدفمند را فراهم می‌کند. مثال معروف چنین استفاده‌ای، رسوایی شرکت کمبریج آنالتیکا در گردآوری و استفاده از اطلاعات میلیونها کاربر فیس‌بوک برای استفاده در همه‌پرسی خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا و در کارزار انتخاباتی دونالد ترامپ است. چنین شرکت‌هایی بر اساس رفتار آنلاین کاربران، آنها را طبقه‌بندی سیاسی می‌کنند تا علایق، ترس‌ها و نگرانی‌هایشان را بهتر شناسایی کنند و بر این اساس آنها را در معرض تبلیغات هدفمند قرار دهند. این رویه‌ها استقلال فردی را تضعیف می‌کنند و به دلیل عدم شفافیت، دموکراسی را به مخاطره می‌اندازند.***به علاوه، به دلیل آگاهی کمتر کودکان از اینکه رفتارهای آنلاین‌شان بر نوع تبلیغاتی که می‌بینند اثر دارد، مساله تبلیغات هدفمند در مورد کودکان از اهمیت و حساسیت بیشتری برخوردار است.با عنایت به مخاطرات گوناگونی که تجمیع اطلاعات شخصی افراد و استفاده‌های غیرقابل پیش‌بینی از آن در پی دارد، بسیاری از نظام‌های حقوقی، پردازش اطلاعات شخصی را نظام‌مند کرده‌اند. در مطلب آینده، به معرفی اجمالی چارچوب حقوقی لازم برای توانمندسازی کاربران با تاکید بر نظام حقوقی پردازش اطلاعات شخصی در اتحادیه اروپا می‌پردازیم.--------------------* متاسفانه در نتیجه بی‌دقتی تحریریه روزنامه شرق، بخشی از این نوشته در تاریخ ۲۸ آبان ۱۳۹۸ با نام نویسنده اشتباه در آن روزنامه به چاپ رسیده است.** کارشناس ارشد حقوق، دانشگاه لیدن هلند*** برای آشنایی بیشتر با مداخله دیجیتال بشنوید: Date accessed: 15 Aug. 2019.