https://virgool.ir/feed/@hassan.ebrahimi33fa2026-11-12 20:53:31https://virgool.ir/images/default-avatar.jpghttps://virgool.ir/@hassan.ebrahimi33https://virgool.ir/@hassan.ebrahimi33/قلب-مصنوعی-dou96bnc5vlv«حاج عبدالحسین» را از زمانی که هنوز «میش عبدالحسین» بود یادم هست. سالی که حاجی شد کلاس دوم یا سوم بودم و سالها طول کشید تا عادت کنم و به او حاج عبدالحسین بگویم. حاج عبدالحسین که از پدرم بیست سال بزرگتر بود اولین حاجی روستا در طول عمر من بود. دومین حاجی پدر خودم بود که بیست سال بعد از از او به حج رفت. پدر به همراه عموهایم همان سال که میش عبدالحسین به حج می‌رفت ثبت نام کردند و منتظر ماندند تا چند سال دیگر نوبتشان برسد. اما حجاج ایرانی در حج سال ۶۶ به تحریک و ترغیب عناصر تندرو در مراسم برائت از مشرکین با شعار های «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» راهپیمایی به راه انداختند که منجر به دخالت پلیس شد. دراثر ازدحام پیش آمده از یک سو و مقابله به مثل تعدادی از حاجیان ایرانی از سوی دیگر، صدها تن از حجاج بیگناه و دهها تن از نیروهای پلیس کشته شدند. پس از این سانحه تا سالها اعزام حجاج متوقف شد و به همین علت پدر و عمویم بیست سال بعد به حج رفتند. عموی بزرگم چند سال پیش از رسیدن نوبت حجش از دنیا رفت.. حاج عبدالحسین همسایه مان بود ولی تنها دیوار مشترکی که با منزل آنها داشتیم دیوار «خَسّ» آنها بود. خس حیاط کوچکی درون حیاط اصلی است که شبها بزها و میش ها را وارد آن میکنند . روی دیوار خس را هم خار میکارند تا گرگ یا شغال وارد آن نشود. حیاط حاج عبدالحسین پر از کبوترهای چاهی بود. بعضی از روزهای گرم تابستانی، یکی دو تا ازآنها روی دیوار خس که سایه اتاق بر آن افتاده بود مینشستند. من همیشه چشم به دیوار بودم که کبوتری بیایند و با تیرکمان به سراغش بروم. دست به تیرکمانم خوب نبود و کبوترها هم هشیار بودند و نمیشد به آنها نزدیک شد. از گوشه دیگر حیاط در حالی که به دیوار چسبیده بودم خودم زیر پای آنها میرساندم. اما برای نشانه گرفتن باید در دید آنها می آمدم. از طرفی خارهای دیوار هم کمی مانع بودند وباید به خوبی از دیوار فاصله میگرفتم تا بتوانم آنها را بدون مانع ببینم. فقط یک ثانیه وقت داشتم تا از دیوار فاصله بگیرم، کبوترها را ببینم به سمت آنها نشانه بگیرم و تیر را رها کنم. بیشتر اوقات پیش از آنکه موفق به رها کردن تیر شوم کبوتر ها میپریدند. تیرهایی که رها میکردم هم بیشترشان خطا میرفتند. دو سه بار هم تیر به کبوتر اصابت کرد ولی توان انداختن آنان را نداشت. حاج عبدالحسین خوش اخلاق، آرام و پاکیزه بود و همیشه لباس های سفید میپوشید. کمی چاق بود ولی قامتی راست داشت و صاف راه میرفت. موهایش کمی زود سفید شده بود. بعد از اینکه حاجی شده بود همیشه موهایش را کوتاه نگه میداشت. قبل از آن را درست یادم نیست ولی گاهی مادر به عنوان مزاح از بچگی های من نقل قول میکند که گفته بودم: «سر میش عبدالحسین مثل دوغ است». بیشتر اوقات با دیدن من با لحن آرامی می‌خندید و میگفت:«هه هه هه! حسن!» نمیدانم چه چیز خنده داری در من میدید. سال هایی که روستا به تازگی برق دار شده بود، هر شب به همراه برادرم به منزل او میرفتیم و آنجا تلویزیون تماشا میکردیم. به جز اخبار و سخنرانی شیخ ها، بقیه برنامه ها برایم دیدنی بودند. رژه نیروهای مسلح، نامها و نشان ها، سریال «آیینه». حاج عبدالحسین فرزندان و نوه های بسیاری داشت ولی آن سالها منزلشان سوت و کور بود.از اینکه هر شب مزاحم آنها میشدم از خودم خجالت می‌کشیدم. یک شب کاری پیش آمد که نتوانستم بروم. با خودم گفتم: قطعا امشب از اینکه مزاحمشان نشوم خوشحال می‌شوند. شب بعد که رفتم پرسید: چرا دیشب با برادرت نیامدی؟! نخل حاج عبدالحسین بلندترین نخلی بود که تا کنون دیده ام. سنگ تیر-کمون من به سختی به سر نخل میرسید ولی حاج عبدالحسین در آن سن همچنان از آن بالا میرفت. این نخل که از صاحبش بیشتر عمر داشت وسط باغ کوچکی پشت اتاق «دَرتا» یمان بود. همیشه در ذهن خود ارتفاع نخل و فاصله آن تا اتاق را با هم مقایسه میکردم و هر بار به این نتیجه میرسیدم که اگر روزی نخل بیفتند، اتاق را ویران خواهد کرد. مقایسه فاصله عمودی با فاصله افقی کار سختی بود و هر بار کلی عذاب میکشیدم که به نتیجه برسم. شنیده بودم که فاصله نقطه پنالتی تا دروازه فوتبال 12 متر است. در نظرم فاصله دیوار تا نخل تقریبا همین اندازه یا کمی بیشتر بود، اما به بالای نخل که نگاه میکردم به نظرم خیلی بیشتر از اینها می آمد. به نظرم می آمد که حتی علی پروین هم نمیتواند از این فاصه توپ را وارد دروازه کند. چند سال بعد که کمی بزرگتر شده بودم دیگر به ندرت حاج عبدالحسین را بیرون میدیدم. شنیدم بیماری قلبی دارد. او را به شهر بردند و مدتی طولانی آنجا ماند. بعد که آمد گفتند برایش قلبش مصنوعی گذاشته اند و باید مراقب باشد چون حتی صدای شدید ناگهانی برایش خطرناک است. از آن به بعد وقتی خروسها نزدیک دیوارشان میخواندند یا خر آواز سر میداد نگران حال حاج عبدالحسین میشدم. یکی از همان روزها یک پوکه خالی فشنگ کلاشینکف پیدا کردم. از بیکاری و کنجکاوی در آن مقداری باروت کبریت ریختم و با سرب گلوله هم درست کردم و در دهان پوکه جا زدم. فشنگ را در آتش گذاشتم و جلوی آن یک تکه تخته نهادم و از آن دور شدم. گلوله با صدایی هیجان آوری در رفت. صدا زیاد شدید نبود ولی طوری بود که خروس هایی که دور و بر حیاط در حال دانه چیدن بود صدایی ازشان برخاست و میخکوب شدند. نزدیک گلوله رفتم و شدت ضربه گلوله را وارسی کردم. تخته را پرت کره بود و جایش هم بر آن مانده بود. با خود گفتم من فقط یک ذره باروت در آن ریخته بودم. اگر آن را پر میکردم به اندازه شلیک تفنگ صدا می داد. این بار پوکه را پر کردم و گلوله سربی را در آن جا زدم. در این بین چند تا از بچه ها هم رسیدند و برایشان توضیح دادم میخواهم چکار کنم. فشنگ که آماده شد گفتم بیرویم بیرون از روستا چون این بار صدایش خیلی شدید خواهد بود. رفتیم وکمی دور به باغچه ای رها شده ای رسیدیم که در آن چند نخل بود. یکی از نخل ها افتاده بود. یکی هم سر نداشت. کنار آن باغچه حاج علی بود که در آن تعدادی نخل جوان بود و خاکریز بلندی دور آن را حصار کرده بود. نمیدانم حاج علی کی بود و کجا رفته بود. شاید هم از دنیا رفته بود . هر چه بود از زمانی که یادم هست باغچه حاج علی در اختیار حاج عبدالحسین بود. فشنگ را روی سنگی نهادیم و همان تخته چهار گوش را جلوی گلوله قرار دادیم. مقداری علوفه خشک و شاخ و برگ نخل دور و بر فشنگ توده کردیم. آتش در علوفه زدیم و همگی دویدیم به به طرف خاکریزی که نزدیک بود. همین که پشت خاکریز دراز کشیدیم دیدم حاج عبدالحسین از باغ کوچکتر بیرون آمد و وارد باغ قدیمی شد. ما را ندیدید ولی رنگم پرید. فرصتی نبود که به او بگوییم روی زمین دراز بکشد یا به پشت خاکریز برگردد. علاوه بر آن از اینکه در زمین او آتش روشن کرده بودیم احساس تخلف هم میکردیم. با خود گفتم لابد با دیدن آتش و دود به آن نزدیک میشود تا ببیند چه خبر است و در همان حال که در حال بررسی آتش است فشنگ در خواهد رفت. حتی اگر گلوله به او اصابت نکند قلب مصنوعی او از کار خواهد ایستاد و جنازه اش روی دستمان خواهد ماند. چشمانم را بستم و دست به آسمان برداشتم که «خدایا، نگذار فشنگ در برود!» با اضطراب منتظر ماندیم. نزدیک به یک دقیقه گذشت و از صدای فشنگ خبری نشد. از بالای خاکریز سرک کشیدم. دیدم حاج عبدالحسین دور شده است و آتش هم خاموش است. از صمیم قلب خدا را شکر گفتم اما هنوز جرات رفتن به سوی گلوله را نداشتم. کمی دیگر صبر کردم. وقتی مطمئن شدم که دیگر در خواهد رفت به آن نزدیک شدم. به فشنگ نگاه کردم دیدم گلوله در رفته و چند وجب آن طرف تر افتاده است. اینبار خدا را بسیار بیشتر شکر گفتم. آن روز آخرین باری بود که حاج عبدالحسین را دیدم. بعد از آن من به شهر رفتم و حاج عبدالحسین و همسرش هم به شهر رفتند. با اینکه سالها با قلب مصنوعی خود زندگی کرد دیگر او را ندیدم تا اینکه خبر درگذشت او را شنیدم. برای کسی که یک عمر در روستا زندگی کرده است، مردن در شهر چقدر ناخوش است آن هم در پیری و افتادگی. خوش به عاقبت پدر خودم که در هشتاد ساگی در همان روستایی که به دنیا آمده بود و در آن به کار و کوشش و آبادانی پرداخته بود از دنیا رفت، آن هم نه در بستر بلکه در هنگام کار. چند سال پس از درگذشت حاج عبدالحسین نخل بلند هم یک روز زیر فشارباد کمرش شکست نقش بر زمین شد اما فقط شاخه های سبزش به دیوار اتاق رسید. محاسبه من چندان هم اشتباه نبود‌. تنه نخل در نقطه ای که حدود سه متر از زمین فاصله داشت شکسته بود. اگر از بیخ شکسته بوده سر نخل وسط دیوار اتاق فرو می آمد.hassan.ebrahimi33hassan.ebrahimi33Sun, 25 Aug 2019 22:09:57 +0430