https://virgool.ir/feed/@hani.shariati.7نویسنده/عکاس/ژورنالیست/علاقمند به سینما و نقد فیلمfa2026-11-12 01:21:00https://files.virgool.ir/upload/users/119510/avatar/hmetLu.jpghttps://virgool.ir/@hani.shariati.7https://virgool.ir/@hani.shariati.7/جاماندگان-در-گذشته-m1k81bu11g8qچرا سینماگران به دنبال ساخت اثر خود در زمان گذشته‌اند؟چرا اکثر فیلمسازان دنبال روایتِ قصه خود در زمان گذشته‌اند؟با دیدن فیلم‌های جشنواره فجر سال گذشته، شاید این سوال برای شما هم پیش آمده باشد که چرا داستان بیشتر فیلم‌ها در زمان گذشته رقم خورده و ما شاهد فیلم‌هایی در دهه‌های گذشته‌ایم. برای درک و فهم چرایی ساخت اینگونه آثار، در ابتدا بهتر است علت این پدیده را به چند دسته تقسیم کنیم.1- ضعف در داستان‌گوییبرخی از فیلمسازان به دلیل ناتوانی در داستان‌گویی، به دنبال خلق اثر خود در دهه‌های قبل هستند تا بتوانند با فضاسازی‌هایی که به واسطه فرم در زمان گذشته انجام می‌دهند، از ضعف فیلمنامه‌ خود کم کنند در صورتی که تماشای مردمانی با پوشش گذشته در خانه و خیابان‌های قدیمی برای بیننده هیچ جذابیتی ندارد مگر اینکه با قصه‌ای درست همراه شود. ( فیلم تابستان همان سال ساخته محمود کلاری)2-محدودیت‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگیگاهی فیلمساز توان پرداختن به محتوای خود را در زمان معاصر نداشته و به دلیل محدودیت‌های اجتماعی یا سیاسی ناچار است فیلمنامه خود را در زمان‌های گذشته برای مخاطب به تصویر کشد.3-کمبود بودجهبعضی از پرو‌ژه‌های سینمایی با کمبود بودجه برای ساخت اثر خود مواجه‌اند به همین دلیل به داستان خود جنبه‌ای تاریخی بخشیده و اینگونه با جذب سرمایه‌گذارهای دولتی، داستان خود را به یک برهه تاریخی الصاق می‌کنند، در صورتی که با یک دقت نظر متوجه می‌شویم ضرورتی برای روایت داستان، در آن برهه تاریخی وجود ندارد.4-دغدغه فیلمسازبرخی از فیلمسازان دغدغه مسائل سیاسی و اجتماعی در برهه‌های تاریخی دارند به همین جهت به سراغ داستان‌های اینچنینی می‌روند و هدفشان گاه روایت بخشی از تاریخ ایران و گاه یادآوری برخی مسائل فرهنگی است. در این میان نیز فیلم‌های بیوگرافی وجود دارد که اقتضای روایت داستان آن‌ها، در برهه‌ای از تاریخ است.برای تشخیص چرایی رو آوردن به اینگونه آثار (هرچند قضاوت در این مورد سخت است) می‌توان با رجوع به روند و کارنامه فیلمساز متوجه شد که آیا او به دنبال دغدغه و جریان خاصی بوده است یا نه. (فیلم بهشت تبهکاران ساخته مسعود جعفری جوزانی- فیلم احمد ساخته امیرعباس ربیعی)درست یا غلط؟ مسأله این است!مساله دیگری که در این موضوع مطرح می‌شود این است که آیا روایت قصه در دهه‌های قبل درست است یا نه؟ در پاسخ باید گفت این مساله دارای جنبه نسبی است و به طور قطع نمی‌توان بر همه آنان مهر تایید یا عدم تایید زد اما در این بین آنچه آسب به شمار می‌آید (فرم‌زدگی آثار) است. اینکه فیلمساز بخواهد ضعف داستان را با فرم بپوشاند، خود آسیب بزرگی است که غِنای فیلمنامه را زیر سوال برده و آن را دچار مشکل می‌سازد.چرا (پرداخت درست و اصولی قصه فیلم) اهمیت دارد؟بشر از ابتدای زندگی به دنبال داستان بوده و همواره با کشیدن نقش‌هایی بر دیواره‌های غار، این حس نیاز به داستان‌گویی را در خود دنبال می‌کرده است. فیلمنامه نیز در دنیای سینما به مثابه همان داستان در زندگی بشر است که مخاطبِ آن به طور فطری و در وهله اول به دنبال قصه و ماجرای هر اثر است. برای فهم بهتر این موضوع می‌توان به نظر مخاطب عام ِسینما بعد از تماشای فیلم استناد کرد که صرفا می‌گویند فیلم را دوست نداشته‌اند و برای این نظر، علت خاصی را نمی‌توانند پیدا کنند در حالی که آنان به طور غریزی از نبود داستان در فیلم رنج می‌برند و با معلول مواجهه پیدا می‌کنند در حالی که علت برای آنان ناپیداست.سینمایی برای همهدر حال حاضر سینمای ما از نظر کمیت تولید فیلم‌های زیادی دارد اما اتفاق نامبارک، ایجاد یک دو قطبی در سینمای ایران است.قطب اول سینمای گیشه و فیلم‌های کمدی است که معمولا دچار ابتذال می‌شوند و اقتصاد سینمای ایران و بازماندن سینماهای کشور وابسته به آن‌ها شده است.قطب دوم سینمای دولتی است که در آن فیلمسازان با بودجه‌های ارگان‌ها و سازمان‌هایی همچون فارابی به ساخت آثاری عظیم از لحاظ تولید (Big Production) و خالی از قصه و داستان می‌پردازند.در این میان فیلمسازان مهجوری هنوز اصالت سینمای ایران را با تولید آثارشان حفظ کرده‌اند. آنچه مبرهن است این است که به خودی خود گرفتن بودجه از سازمان‌های دولتی یا ساخت فیلم‌های کمدی عیب نیست، آنچه که مورد اشکال است، نبود فیلم‌نامه درست و اصولی است که سرمایه هر دو دسته را به باد می‌دهد.در دسته اول هستند آثاری که در عین کمدی و پرفروش بودن در گیشه، فیلمنامه درست دارند. در دسته دوم نیز هستند آثاری که با پرداختن به مضامین مورد توجه سازمان و ارگان‌های منظور، دچار شعار زدگی و ضعف در داستان‌گویی نمی‌شوند.اگر نگاهی به سینمای آمریکا داشته باشیم متوجه می‌شویم که همه ژانرها، گونه‌ها، گروه‌ها و جریان‌ها در سینمایشان سهم دارند اما متاسفانه این تنوع ژانر در سینمای ایران با یک نسبت متوازنی اتفاق نیفتاده است.مسأله این نیست که دیگر فیلم کمدی نسازیم یا دنبال سینمای دفاع مقدس نرویم یا ...مسأله این است که در هر کدام از این ژانرها در وهله اول آثار با کیفیت به ویژه از نظر قصه و فیلم‌نامه داشته باشیم، در وهله دوم نسبت میزان تولیدات این بخش‌ها به گونه‌ای نباشد که ذائقه مردم اشباع شود.هانیه شریعتیهانیه شریعتیSat, 20 Jul 2024 12:02:07 +0330https://virgool.ir/@hani.shariati.7/برادران-لیلا-بحث-برانگیزترین-فیلم-سال-gwueawis4mufفیلم برادران لیلابرادران لیلا را همچون بیشمار ایرانیان دیدم و در حین تماشا لحظاتی لذت برده و در صحنه‌هایی نیز افسوس خوردم. در ابتدای امر باید گفت با وجود تمام هجمه‌ و تمجیدهای وارده به فیلم از سوی منتقدین و مخاطبان، باید اقرار کرد که، سعید روستایی بار دیگر با محصول خود در میان دیگر آثار سینمایی که حتی برخی قادر به جذب مخاطب برای تماشای تمام و کمال اثر نیستند، توانسته است با وجود تمام معایب، حداقل زمان مخاطب را به هدر ندهد و او را برای ساعاتی سرگرم ‎کند.دغدغه سعید روستایی در برادران لیلا همان فقر و بحران‌های اقتصادی گریبانگیر قشر ضعیف جامعه است اما این‌بار گلوی خانواده قصه جدیدش را علاوه بر شرایط نابسامان اقتصادی جامعه، آداب و رسوم من‌درآوردی خاندانی می‌فشارد که مشابهش در جامعه ایرانی کم نظیر نیست!لیلا، دختری چهل ساله و مجرد تنها عضو خانواده‌ی غرق در فلاکت خودخواسته و ناخواسته‌ای است که خسته از شرایط موجود، برای اصلاح وضعیت خود و برادرانش برمی‌خیزد اما درست مانند فیلم ابدویک روز، در پایانِ قصه، جنگجویِ زن، با ناکامی حاصل از عدم همراهی اطرافیان، رنجور و شکسته به وضعیت پیشین خود رجعت می‌کند.لیلای قصه‌ی برادران لیلا، دختری که روح و جسمش در زندگی رنج می‌کشد، شخصیتی سردرگم است که غیر از نمایش سختی‌های او در زندگی و دیالوگ‌های شعاری که از دهانش نیز بسیار بزرگ‌تر است، مخاطب از او چیزی نفهمیده و در کشف نیاز و انگیزه‌های این شخصیت جا می‌ماند. ایرادی بزرگ در فیلمنامه که در پرداخت شخصیت ضعیف عمل کرده و راهی برای نفوذ به واقعیت درونی این کاراکتر ترسیم نمی‌کند.از دیگر نکات محتوایی این فیلم که در لحظه مخاطب را دچار بُهت کرده و میزان باورپذیری کار را تقلیل می‌دهد، دست گذاشتن روستایی روی رسمی عجیب و نادیده در میان خاندانی ایرانی است که در صورت وجود حتی، به دلیل ناملموس بودن برای اکثریت جامعه، (مانند سکانس صف کشیدن برای پرداخت هدایای عروسی) باور بیننده را به این بخش از قصه کم می‌کند. درواقع فیلمنامه با اشاره به وجود برخی رسوم غلط و بی‌منطق آن هم در عصر حاضر در میان برخی خرده جوامع، موضوع درستی را دنبال کرده است اما آنچه اشتباه به نظر می‌آید، انتخاب این مصداق، برای نمایش رسم و رسومی غلط و خانه‌خراب‌کُن است.درباره کارگردانی اما می‌توان گفت مهمترین نکته تشتت لحن است، که البته این موضوع بیشتر به فیلمنامه چندپاره روستایی برمی‌گردد.ما در این فیلم شاهد 3 لحن در کارگردانی هستیم. یک لحن که شبیه به فیلم "متری شیش ونیم" روستایی است و درام در لانگ شات اتفاق می افتد و صحنه پردازی ها بسیار شبیه به صحنه های زندان فیلم "متری شیش و نیم" است. برای مثال سکانس آغازین که علیرضا در میان آشوب کارگران معترض قراردارد، نوع دکوپاژ و فیلمبرداری بسیار شبیه به صحنه های زندان متری شیش و نیم است. این شبیه بودن فی ذاته مسئله‌ای نیست و اشکالی ندارد، آنچه که باعث غلط شدن لحن کارگردانی می‌شود، تأکید بیش از اندازه بر صحنه‌های آشوب کارگران است که در راستای کنش دراماتیک فیلم نبوده و اصلاً هماهنگ با سایر قسمت های فیلم نیست. چرا؟ چون فیلم اساساً در مورد وضعیت کارگران نیست که بخواهد انقدر با حرکت دوربین های مختلف و جذاب و صحنه پردازی های دقیق و زیبا به آن بپردازد. از یک جایی به بعد فیلم در کارگردانی به سمت "ابد و یک روز" می‌رود. اکثر صحنه‌هایی که در خانه اتفاق می افتد و دیالوگ هایی که بین اعضای خانواده شکل می‌گیرد، ناخودآگاه ما را یاد فیلم "ابد و یک روز" می اندازد. باز فی ذاته این موضوع اشکالی ندارد و اتفاقاً درست ترین قسمت کارگردانی فیلم همین صحنه هاست. چرا؟ چون کنش دراماتیک فیلم دقیقا همین نقطه است. چالشی که بین اعضای خانواده وجود دارد و مسئله بر سر آن 40 سکه طلا.اما لحن سوم در کارگردانی فیلم مربوط به سکانس عروسی است. در این سکانس و صحنه ما شاهد نوع خاصی از نورپردازی و کمرا ورک (حرکت دوربین) هستیم که بسیار شبیه به فیلم های گانگستری است و ما را ناخودآگاه یاد فیلم "پدرخوانده" می اندازد. همینطور سکانس پایانی این اثر که، یک تکه جدا افتاده از بقیه فیلم است، چه در نوع بازی به خصوص بازی "ترانه علیدوستی" و چه در نوع صحنه پردازی و دکوپاژ. این چند دست بودنِ کارگردانی نه تنها فیلمنامه را بدتر کرده، بلکه به قسمت‌هایی از فیلم نیز کمدی ناخواسته تزریق شده است (سکانس بستنی خوردن برادران لیلا و آن اسلوموشن های نابه جا در پیاده شدن زنان زیبا و به اصطلاح داف از ماشین شاسی بلند).می توان گفت اتفاقی که در چندپارگی کارگردانی فیلم رخ داده نتیجه پریشانی و تشتت در فیلمنامه است که با استفاده نا به جا از لحن های متفاوت، این چندپارگی را چندبرابر کرده است. به هر حال نمی توان زحمت عوامل را نادیده گرفت به خصوص نورپردازی و حرکت دوربین هومن بهمنش به عنوان "مدیرفیلمبرداری" که در یک سری از صحنه های فیلم بسیار درخشان است.برای مثال می‌توان به صحنه های دیالوگ لیلا و علیرضا بر روی پشت بام اشاره کرد که در این صحنه ها بهمنش با استفاده از بازی با سایه ها و نور روی دیوار پشتی کاراکترها، به زیبایی موقعیت دراماتیک لیلا و علیرضا را تصویر کرده است.در پایان می‌توان گفت شاید اگر روستایی در فیلمنامه و کارگردانی تمرکز خود را بر روی یک ایده واحد و کنش دراماتیک فیلم قرار می داد، نتیجه بهتر می شد و این همه دیالوگ و شعارهای مضمونی در قالب کلام، فیلم را تبدیل به یک مانیفست سیاسی نمی کرد.هانیه شریعتیهانیه شریعتیMon, 12 Jun 2023 21:17:51 +0330https://virgool.ir/@hani.shariati.7/آه-سردفیلمی-که-در-میان-آثار-بلند-جایگاهی-ندارد-kzpu0dnyq3ieآه سردفیلم آه سرد به کارگردانی و نویسندگی ناهید عزیزی یکی از فیلم‌های تجربی چهل‌ویکمین جشنواره فجر است که در بخش سودای سیمرغ رقابت می‌کند. این فیلم نخستین تجربه کارگردانی عزیزی محسوب می‌شود که در کنار لیلی عاج، تنها فیلمسازان زن جشنواره چهل و یکم فیلم فجر هستند.این فیلم داستان رویارویی پدر و پسری پس از سال‌هاست که یکی در نقش محکوم، ناچار به تحمل حکم دیگری می‌شود. بیست سال پس از آنکه مردی همسر خود را به اتهامی ناموسی به قتل می‌رساند، پسر آن‌ها در روز آزادی پدر به زندان می‌رود تا او را همراهی کند، درحالی‌که نه‌تنها او را نبخشیده بلکه هنوز هم به انتقام فکر می‌کند.آه سرد بیش از آنکه در پی بیان ماجرا از طریق دیالوگ باشد، به دنبال نشان دادن وضعیت روحی دو انسان در دو جایگاه متفاوت، زخم‌زده و زخم‌خورده از یک اتفاق است که در در جاده‌ای بی‌انتها همراه و همسفر می‌شوند بدون آنکه حرفی برای گفتن داشته باشند.عزیزی برای به تصویر کشیدن رابطه سرد و تیره بها و بهرام، لوکیشنی زمستانی و دور از اجتماع (جاده برفی) را برگزیده است و با قاب‌بندی‌های زیبا و هنرمندانه از محیط پیرامونی و شخصیت‌ها توانسته است تا حد زیادی محتوا را با فرم همراه کند. البته استفاده بیش از اندازه در به تصویر کشیدن طبیعت زمستانی در طول فیلم از طریق نماهای دور و نزدیک، از جمله مواردی است که با افراط در آن، کارکرد دراماتیک خود را تاحدودی از دست داده است.درواقع می‌توان گفت ایده و فیلمنامه آه سرد، بیشتر مناسب اثری کوتاه بوده و پتانسیل تبدیل به اثری بلند را نداشته است، چراکه مخاطب با تماشای بیش از حد پلان‌های اضافی خسته و گاها از دنبال کردن اثر منصرف می‌شود.از دیگر نکاتی که در فیلم مشهود است، ازدیاد کشمکش‌های درونی نسبت به اَکت‌های بیرونی است که چنین حس‌هایی برای انتقال به مخاطب نیازمند بازی قوی و حرفه‌ای تری از بازیگر است به همین جهت شاید بهتر بود در انتخاب بازیگران اصلی، وسواس بیشتری به خرج داده شود.هانیه شریعتیهانیه شریعتیThu, 16 Feb 2023 21:25:15 +0330https://virgool.ir/@hani.shariati.7/هفت-بهار-نارنج-اثری-کم-کشش-در-جشنواره-چهل-ویکم-okjt81n7mdg0هفت بهار نارنجفیلم هفت بهار نارنج ساخته فرشاد گل‌سفیدی با بازی علی نصیریان یکی از فیلم‌های حاضر در بخش مسابقه جشنواره فیلم فجر امسال است که در داستان خود به سراغ دنیای فراموشی مردی کهن‌سال اما عاشق‌پیشه رفته است.فرشاد گل‌سفیدی (زاده ۱ فروردین ۱۳۶۰) تصويربردار و مدیر فيلم برداري است كه آثار زيادي همچون من ديوانه نيستم، معراجي ها، به وقت خماري و ... را در كارنامه كاري خود داشته اما اين بار با ساخت هفت بهار نارنج در مقام كارگردان وارد جشنواره شده است.هفت بهار نارنج داستان عشقي كهنه اما زنده ميان شمس و طلعت است كه احمد رفيع زاده آن را نگاشته و گل‌سفیدی به تصویر کشیده است. این فیلم اثری آرام و روان است که چون قصه‌ای مصور، برای بیننده از دنیای خیالی یک مرد حکایت می‌کند.اين فيلم نه اثري پركاراكتر است و نه پر كنش اما سرشار از حس‌های عمیق انسانی است که بیننده را با هر سنی به ادامه تماشا ترغیب می‌کند.عاشقانه‌ی هفت بهارنارنج در لوکیشنی دلربا و با بازی زیبای علی نصیریان رقم می‌خورد و همه چیز در ساده‌ترین شکل خود راوی دهه هشتاد زندگی یک مرد عاشق است به همین دلیل نمی‌توان از این اثر توقع چیزی فراتر از نمایش روزمره این شخصیت با چالش‌ها و افکار به همان نسبت کند را داشت. هفت بهارنارنج بیش از آنکه ذهن مخاطب را درگیر کند، اثری دل‌فریب است که شاید برای برخی کسل‌کننده باشد و ریتم آرام آن از پسِ هیجان طلبی برخی مخاطبان برنیاید.با این تفاسیر اما نباید از این نکته غافل ماند که در هفت بهار نارنج همه‌چیز مهیای ساخت اثری ماندگار بوده است اما فیلمنامه در بخش پرداخت محتوای اثر ضعیف عمل کرده و حتی نتوانسته است در خلال داستان اصلی فیلم، خرده داستان‌های کامل و بی‌نقصی را چاشنی کار کند. کاراکترهای فرعی فیلم هرکدام با ماجرایی وارد داستان شده اما بدون هیچ تأثیر بر قصه و شخصیت اصلی، به ناگاه در اواسط فیلم حذف و گم می‌شوند.هانیه شریعتیهانیه شریعتیThu, 16 Feb 2023 21:14:28 +0330https://virgool.ir/@hani.shariati.7/جنگل-پرتقال-بازگشت-به-گذشته-ای-عبورناپذیر-uwl2lmtl8czyجنگل پرتقالیکی دیگر از فیلم اولی‌های جشنواره چهل و یکم فیلم فجر، آرمان خوانساریان است که با فیلم جنگل پرتقال در این جشنواره حاضر شده است. رسول صدرعاملی که سال ۹۸ با تهیه‌کنندگی فیلم شنای پروانه از فیلمسازی محمد کارت به عنوان فیلم اولی حمایت کرد حالا با آرمان خوانساریان و تهیه فیلم اولش در این جشنواره حرف‌های زیادی برای گفتن دارد.جنگل پرتقال داستان معلمی است که پس از فارغ‌التحصیلی در رشته نمایشنامه‌نویسی و مدت‌ها بیکار بودن، حالا به ناچار مشغول به تدریس در مدرسه‌ای شده است که با تهدید مدیر و برای گرفتن مدرک تحصیلی، مجبور به بازگشت به شهر محل تحصیل خود یعنی تنکابن است و درست از همین جاست که ماجرا شروع می‌شود.آرمان خوانساریان پیش از این نیز با ساخت فیلم کوتاه سایه فیل نشان داده بود که در فیلم‌هایش به دنبال چیزی فراتر از روایت یک قصه و تنها سرگرم کردن مخاطب خویش است و در عمق آنچه می‌گوید دغدغه‌ی آلام روحی است که در عصر امروز گریبانگیر بی‌شمار انسان است.اولین فیلم بلند خوانساریان دور از هیاهوی پایتخت و در شمال کشور فیلمبرداری شده است که همین انتخاب بر درام داستان و جذابیت‌های بصری کار افزوده است.داستان جنگل پرتقال بر گِرد شخصیتی زخم‌خورده از زندگی می‌چرخد که درست مانند هزاران هزار انسان دیگر، در جایگاه درستی که باید باشد نیست و همین نکته سبب شده است که با خود و دیگران در صلح نباشد.دغدغه اصلی نویسنده در محتوای فیلم، سرنوشت تحصیل‌کردگان رشته تئاتر در کشور است که بیشتر آنان موفق به اشتغال در تخصص خود نشده و برای تأمین معیشت روی به کارهای دیگر می‌آورند. خوانساریان در اثرش به زیبایی توانسته است هم به معضلی اجتماعی بپردازد و هم در خرده روایت‌ها به رذیله اخلاقی‌ای ( قضاوت عجولانه) اشاره کند که گرچه کوچک به نظر می‌رسد اما، حال و آینده‌ بسیار زندگی‌ها را در خفا سوزانده است.از دیگر نکات مثبت فیلمنامه پرداخت درست و اصولی شخصیت اصلی قصه (سهراب بهاریان) است که در مواجهه با چالش و اتفاقات داستان آرام‌آرام شروع به تغییر کرده به طوری که در پایان فیلم دیگر شبیه شخصیت ابتدایی داستان نیست و این تغییر کاملا باورپذیر است. همچنین تغییر در ظاهر سهراب مطابق با تغییر درونی‌ او پیش می‌رود.سهراب در نیمه اول فیلم و قبل از مواجهه عاطفی‌اش با مریم، ظاهری آراسته دارد و در ابتدا متوجه نقص موهایش نمی‌شویم. در سکانس قدم زدن سهراب با مریم که دقیقا در نیمه دوم فیلم قرار گرفته است اما، متوجه می‌شویم که او پودر پرپشت‌کننده به موهایش می‌زند، درست زمانی که آغاز تغییر و تحول شخصیت در فیلمنامه است.چندی بعد زمانی که او برای بار دوم به دانشگاهش می‌رود و متوجه اشتباهاتش در گذشته شده و فهمیده چقدر شخصیتش دچار نقص‌ها و عقده‌های جدیست، دیگر به کچل بودنش اعتنایی نمی‌کند و ماده به موهایش نمی‌زند و در مرحله سوم زمانی که سهراب با خودش مواجه می‌شود و می‌خواهد همه چیز را جبران کند، موهایش را تیغ می‌زند (همانطور که مریم در چند سکانس قبل از او خواسته بود)این تغییر آرام و منطقی در ظاهر، بسیار درست و منطبق بر تغییر شخصیت در فیلمنامه است و کارگردان به زیبایی و همانطور که اتفاقات درام و فیلمش را در درون آن‌ها دنبال می‌کند، ما به ازای سینمایی و تصویری‌اش را در ظاهر به مخاطب نشان می‌دهد.جنگل پرتقال در فرم نیز، مانند خودِ فیلم بی‌ادعاست. کارگردانیِ فیلم آن‌چنان ساده و در عین حال درست است که مخاطب نیز احساس نمی‌کند با چه اثر عمیقی روبروست. در کارگردانی بیشتر از آن‌که مبتنی بر دکوپاژ پیچیده و عجیب و غریب باشد، کارگردان میزانسن محور جلو رفته و همچون آثار قبلی خود در فیلم کوتاه، با چند زاویه درست و محدود و کات‌های معدود اما به جا ما را به شخصیت‌های فیلم نزدیک‌تر می‌کند.برای مثال در سکانس اول، در کلاس اکثراً یک نمای لانگ از معلم می‌بینیم و تنها زمانی که معلم نسبت به رفتار دانش آموزانش می‌خواهد واکنش نشان دهد، با یک کات روی محور به کلوزآپ او، به شخصیت او نزدیک‌تر شده و متوجه تغییری در رفتار او می‌شویم.همین تکنیک کارگردانی در سکانس خانه مریم نیز تکرار می‌شود. زمانی که سیامک و مریم کنار دستگاه گرامافون قرار گرفته و در نزدیک‌ترین حالت ممکن به یک‌دیگر قرار می‌گیرند و قرار است مریم در رفتارش دچار تغییر شود و طغیان کند، با یک کات روی محور از توشات به یک کلوز از مریم نزدیک می‌شویم و احساس عجیبی در نگاه او می‌بینیم.در حقیقت کارگردان زمانی از کات روی محور استفاده می‌کند که قرار است یک تغییر در شخصیت اتفاق بیفتد و در روند فیلمنامه با یک‌منحنی مواجه شویم. این تکنیک آنقدر در ابتدای فیلم ساده و دم دستی به نظر می‌رسد که خیال می‌کنیم چقدر کارگردان آماتور است و انگار واقعا فیلم اولی‌ست، اما هر چه پیش می‌رود متوجه عمق نگاه او و درست بودن کارگردانی‌اش در عین سادگی‌اش می‌شویم.پایان بندی فیلم نیز به شدت درست و‌ کاملاً استعاری است. رفتن سهراب از یک‌ جاده زیبا و پیچ درپیچ، خبر از سفر درونی او می‌دهد، سفری که او مدیون مریم و جنگل پرتقالش است و باعث شد او را با خود واقعی‌اش مواجه کند و کاری کند تا سهراب درصد اصلاح خود و جبران گذشته خود برآید و شروع به سفری تازه کند، در حقیقت رفتن سهراب در این جاده خبر از سفر درونی‌اش به ما می‌دهد.هانیه شریعتیهانیه شریعتیThu, 16 Feb 2023 20:57:21 +0330https://virgool.ir/@hani.shariati.7/عطرآلود-وقتی-درام-آلوده-به-اتفاق-می-شود-clrfc6w0rcoxعطرآلودعطرآلود از آن دسته فیلم‌هایی است که در عین ایده‌آل بودن برای بعضی مخاطبان، برای برخی دیگر اصلا قابل قبول نیست و این دوگانگی از اینجا نشات می‌گیرد که مخاطب عام در سرتاسر فیلم شاهد اتفاق و حوادثی است که هر لحظه پشت سرهم قطار شده و از این جهت بیننده دچار کسالت نخواهد شد اما دقیقا درست همین علت است که سبب به چشم نیامدن در نظر مخاطبان خاص شده است.چند خطی فیلمنامه عطرآلود را می‌توان اینطور بیان کرد: مردی که در عطرسازی و ترکیب اسانس‌ها نبوغ دارد برای ساخت عطر منحصربه‌فرد خود به دنبال جذب سرمایه‌گذار در این حیطه است که در میان راه متوجه می‌شود زمان زیادی در این دنیا وقت نخواهد داشت.در این فیلم گرچه دوربین مقدم دوست به سمت شغل و حرفه‌ای ناب و بکر یعنی عطرسازی رفته است اما، در نهایت به دلیل ضعف فیلمنامه، دارای رتبه بسیار پایینی در کارنامه کاری اوست.با وجود تکراری بودن موضوع مرگ‌آگاهی، طرح اصلی این فیلم پتانسیل آن داشت که بتواند از زاویه‌ای جدید به این مساله بپردازد اما متاسفانه در طوفان حوادث غیرعادی رقم‌خورده برای شخصیت، این موضوع بنیادین گم می‌شود. حوادثی که نتوانسته است درام قابل توجهی شکل دهد بلکه به دلیل بی‌توجهی فیلمنامه‌نویس به روابط علی و معلولی فقط بیننده به سمت خواستِ نویسنده پیش رفته بدون آنکه جهان قابل درک و باوری در ذهن او شکل گیرد که بتواند با شخصیت همذات‌پنداری کند.در فرم اما لحن کارگردانی "عطرآلود" بسیار آشفته است. کارگردان سعی داشته با استفاده از تکنیک‌هایی در جلوه‌های بصری و استفاده از مورف کات، یک فضای فانتزی و شاعرانه ایجاد کند، اما به دلیل مشکلات اساسی در فیلمنامه و یک دست نبودن لحن فیلمساز در کارگردانی‌اش، این فضای فانتزی تبدیل به یک کمدی ناخواسته شده و برای مخاطب باورپذیر نیست. برای مثال در ابتدای فیلم، در سکانس حضور علی در شرکت عطرسازی، نماهای فانتزی دریچه کولر علیرغم، اجرای فوق‌العاده‌ش برای مخاطب این پرسش را ایجاد میکند که من با چه فیلمی مواجه هستم؟ این اولین نقطه‌ در کارگردانی است که لحن دچار تشتت می‌شود و ما را از آن فضای احساسی و عاشقانه دور می‌کند. در حقیقت در این فیلم ما با دو فضای عاشقانه-شاعرانه و فانتزی مواجه هستیم، که کارگردان در لحظه‌هایی با بازی‌های رمانتیک و احساسی ما را به سمت فضای اول می‌برد و در لحظه‌هایی ما را با دکوپاژ، حرکت دوربین و تکنیک‌هایی در جلوه‌های بصری به سمت فضای دوم هدایت می‌کند. این دووجهی بودن فضای فیلم فی ذاته جای ایراد نیست، اما زمانی که برای مخاطب هیچ‌یک از این فضاها باورپذیر نباشد، اثر بی‎کارکرد بوده و تلف خواهد شد.هانیه شریعتیهانیه شریعتیTue, 14 Feb 2023 20:26:25 +0330