https://virgool.ir/feed/@hamidrghaمدیریت محتوا در رسانه تاپ تکست و سایت دفتر مطالعات فرهنگی تمهید toptext.ir , tamhid.irfa2026-11-12 06:23:50https://files.virgool.ir/upload/users/56254/avatar/bj6Vn5.pnghttps://virgool.ir/@hamidrghahttps://virgool.ir/@hamidrgha/هوش-هیجانی-و-مراحل-آموزش-آن-به-کودکان-vgimeoazwycoهوش هیجانی چیست و مراحل آموزش آن به کودکان چگونه است؟یکی از انواع هوش که اخیراً توجه روانشناسان را به خود جلب کرده است، هوش هیجانی است.هوش هیجانی توانایی افراد در شناخت و کنترل احساسات شخصی خود و دیگران و همچنین استفاده از این توانایی برای تصمیم گیری بهتر، تفکر خلاقانه، انگیزه بخشیدن به خود و دیگران، لذت بردن از سلامتی و روابط بهتر و زندگی شادتر است.اگر انسان بتواند احساساتی را که تجربه می کند بشناسد، آن ها را به شکل صحیح بروز دهد، با دیگران همدلی کرده و احساسات آنها را به رسمیت بشناسد و در مواقع لزوم احساساتش را تنظیم کند، می تواند روابط عاطفی سازنده ای با دیگران برقرار نماید.کسی که بتواند هیجانات خود، به ویژه هیجانات منفی را کنترل کند،  فشارهای جسمانی او کاهش یافته و علاوه بر حفظ سلامت جسمانی، سلامت روان او ارتقا می یابد. در واقع سطح بالای هوش هیجانی، کیفیت زندگی را مستقیماً تحت تأثیر قرار می دهد.هوش هیجانی دارای چهار مولفه است:ادراک و شناسایی هیجاناتاستفاده به جا و درست از هیجاناتدرک کردن هیجانات در خود و دیگریمدیریت و تنظیم هیجاناتمراحل آموزش هوش هیجانی به کودکمرحله ی ۱: آموزش مهارت های خودآگاهی(خودآگاهی یعنی آگاهی از افکار، عواطف ویژگی ها و نقاط ضعف و قوت خود)۱- کودک را تشویق کنید که ویژگی های خود را بشناسد.۲- کودک را با ویژگی های ظاهری اش آشنا کنید (مثلاً موهای تو چه رنگی است؟ و …).۳- بعد از اعضای ظاهری می توانید او را با اعضای داخلی بدنش آشنا کنید(با شنیدن صدای قلب شما یا دوستش با قلب آشنا شود).۴- به کودک بفهمانید که با دیگران متفاوت است(مثلا” قد تو بلندتر است یا دوستت؟).۵- بعد از آشنایی کودک با اعضای بدنش باید کودک را متوجه تغییرات رشد کنید (مقایسه ی عکس های کودک در سنین مختلف).مرحله ی ۲: آشنا کردن کودک با نیازهابه وی آموزش دهید هر فردی نیازهایی دارد و برای رشد و برطرف کردن نیازهایش باید تلاش کند (کاشتن یک دانه با کودک و مشاهده ی مراحل رشد آن و نشان دادن نیازهای گیاه برای رشد، تمرین خوبی برای این مرحله است).مرحله ی ۳: آموزش توانایی ها به کودک ۱– کودک را با توانایی هایش آشنا کنید (آیا غذایت را خودت می خوری؟ یا آیا می توانی اتاقت را مرتب کنی؟ و…)۲- فهماندن این نکته به کودک که توانایی های او با دیگران متفاوت است.مرحله ی ۴: آشنا کردن کودک با علایقش۱-کودک را با چیزهایی که دوست دارد و حتی دوست ندارد آشنا کنید. ۲- کودک را به علایق خود نسبت به خانواده، دوستان، غذاها، بازی ها و… آگاه کنید(چه غذایی را بیشتر دوست داری؟ یا دوست داری در چه کاری به من کمک کنی؟ و…)مرحله ی ۵:آشنا کردن کودک با آرزوها و اهدافمفاهیمی چون آرزو و هدف ممکن است برای کودک قابل درک نباشد، بهتر است:با داستان ها و گفتن مثال هایی، به کودک این مفاهیم را یاد بدهید و سپس فعالیت را شروع کنید.از آرزوهایی که خودتان در کودکی داشته اید و اکنون به آن رسیده اید یا از چیزهایی که خود کودک قبلاً آرزو داشته و اکنون به آن رسیده استفاده کنید، حتی داشتن یک اسباب بازی.از او بپرسید می خواهی در آینده چه کاره شوی؟می توانید جعبه ای به نام جعبه ی آرزوها درست کنید تا کودک آرزوهایش را بنویسد یا نقاشی کند و در آن قرار دهد.از او بپرسید دلت می خواهد چه کارهایی انجام دهی؟مرحله ی ۶: آگاه کردن کودک از مسؤلیت هاکودک را از وظایفی که در هر مکانی دارد آگاه کنیم (وقتی چیزی در خیابان می خورد آشغال آن را کجا می ریزد؟چرا این کار را انجام می دهد؟ و…)به کودک یاد دهیم که هر فردی عضوی از گروه های مختلف است و نقش های مختلفی دارد(چه کارهایی را برای کمک به مادرت انجام می دهی؟ و…)پس از آشنایی کودک با وظایفش و به او یاد دهیم که هر کس موظف است کارهایی که در قبالش مسؤلیت دارد را انجام دهد. کودک را به این پاسخ هدایت کنید که مراقبت از بدن نیز نوعی احترام و وظیفه است(حالا که مراقبت از بدن نوعی احترام است چگونه به بدنمان احترام بگذاریم؟ با مسواک زدن و …)مرحله ی ۷: آشنا کردن کودک با هیجان هاداستان گم شدن بچه ای را تعریف کنید و از او بپرسید که آن بچه چه حسی دارد؟اگر مامان مریض بشه تو چه حسی داری؟اگر بریم مهمونی تو چه حسی داری؟ و…مرحله ی ۸: آموزش مهارت تصمیم گیریبه او یاد دهیم که کارهایی را که او در طول روز انجام می دهد نوعی تصمیم گیری است و این تصمیم ها را بر اساس علایق و توانایی ها و نیازهای خود انجام می دهد (مثلاً تو داری کارتون می بینی دوستت میاد بهت میگه بیا بریم بازی کنیم تو چه کار می کنی؟ میری بازی می کنی یا کارتون می بینی؟ بعد ازپاسخ، به کودک بگویید چیزی که تو انتخاب کردی تصمیم توست و …)مرحله ی ۹: آموزش مهارت پذیرش خود و احترام به خودبه کودک کمک کنید که نقاط ضعف و قوت و تمام احساس های مثبت و منفی خود را بشناسد و  خود را با تمام اینها بپذیرد و سعی کند آن ها را نادیده نگیرد.مرحله ی ۱۰: کنترل درست هیجان ها و احساسات و ابراز درست آن هابا سؤالاتی کودک را نسبت به هیجانات و احساساتش و شدت هیجانات در موقعیت های مختلف آگاه کنید (مثلاً اگر دوستت وسایلشو به تو نده بیشتر عصبانی میشی یا وقتی سر تو فریاد بزنه؟ چقدر عصبانی میشی؟ و…)منبع: مرکز مشاوره و روان درمانی دانشگاه شیرازحمیدرضا قانعیحمیدرضا قانعیWed, 23 Oct 2019 18:44:56 +0330https://virgool.ir/@hamidrgha/20-پیشنهادبرای-شاد-کردن-کودکان-ccso9tvcvwstروزهای کودکی با سرعتی باورنکردنی سپری میشوند، زمانی نوزادی در آغوش داریم و زمانی دیگر کودکی نوپا، چندی دیگر کودکی که دوچرخه سواری را تمرین می کند و مدتی بعد کودکی که آماده رفتن به مدرسه است.هدف از این مقاله ارایه پیشنهاد هایی است برای لذت بردن از روز های کودکی، هم برای کودک و هم برای پدر و مادر، ضمن این که می تواند به تقویت ارتباط والدین و کودک هم کمک کند.به امید شادی تمام کودکان دنیا 1- با کمک بچه ها کاردستی درست کنید، مثلا بادبادک درست کرده و با کمک بچه ها آن را تزیین کرده و هوا کنید.۲- کتاب های زمان کودکی خودتان را برای فرزندانتان بخوانید.۳- آلبوم عکس های خانوادگی قدیمی و یا فعلی خودتان را با بچه ها ببینید.۴- بچه ها را روی دوشتان سوار کرده و آن ها را دور خانه بچرخانید.۵- در زمان برداشت محصول، کودکانتان را به دیدن مزرعه و یا باغ های میوه ببرید.6- بچه ها را به دیدن برنامه های خاص ببرید، مثل رژه ارتش، مانور های امداد و نجات، راهپیمایی و …۷- برای تهیه سفره هفت سین از کودکان کمک بگیرید، مثلا برای رنگ کردن تخم مرغ و یا سبز کردن سبزه۸- با کمک بچه ها و با استفاده از کاغذ های رنگی برای اتاقشان آویزهایی به شکل های مورد علاقه شان درست کنید.۹- با کمک بچه ها و با استفاده از مواد خانگی، خمیر بازی به رنگ های مختلف درست کرده و با آن ها بازی کنید.۱۰- گاهی با کودکانتان آشپزی کنید، مثلا می توانید هم زدن مواد و یا تزیین غذا و سالاد را به آن ها بسپارید.۱1- باقی مانده برنج و بعضی دیگر از غذا ها را در ظرفی مخصوص پرندگان در خارج از خانه بریزید تا بچه ها دانه خوردن پرنده ها را ببینند.۱۲- با کمک بچه ها گل یا سبزی بکارید، حتی می توانید مسؤلیت نگهداری و آبیاری آن ها را به کودکان بسپارید.۱۳- همه با هم شعر مورد علاقه کودک را حفظ کرده و هنگامی که در ماشین هستید همگی با هم آن را بخوانید.۱۴- گاهی اوقات با بچه ها به تماشای کارتون مورد علاقه آن ها بنشینید.۱۵- به طبیعت رفته و با بچه ها چیز هایی مثل سنگ، میوه کاج، برگ هایی با اشکال مختلف و… پیدا کرده و با آبرنگ، گواش و یا رنگ های انگشتی آن ها را رنگ کنید.16- بچه ها را به نانوایی ببرید تا با تنور و مراحل پخت نان آشنا شوند.۱۷- گاهی در فضای باز سر و صورت یکدیگر را با رنگ های قابل شستشو نقاشی کنید.۱۸- با کمک یکدیگر نمایش اجرا کنید. حتی می توانید از پدربزرگ، مادربزرگ و بقیه هم دعوت کنید تا به دیدن نمایش شما بیایند.۱۹- با کمک خود بچه ها، از شربت ها و آبمیوه های خانگی مورد علاقه شان، بستنی یخی درست کرده و با هم میل کنید.۲۰- اگر بیش از یک بچه دارید، هر از چند گاهی، با هر یک از آن ها بازی یا فعالیتی را به طور جداگانه انجام دهید.منبع رسانه تاپ تکستحمیدرضا قانعیحمیدرضا قانعیWed, 23 Oct 2019 18:19:17 +0330https://virgool.ir/@hamidrgha/راه-کارهای-شادکردن-کودکان-csu8swlqxwcdاهمیت شادی و نشاط در کودکانپدر و مادر بودن می تواند یکی از لذت بخش ترین تجارب هر فرد باشد. پرورش کودک، تنها توجه به نیاز‌های اولیه‌ی جسمی همچون غذا، پوشاک و سرپناهی امن و حتی نیاز به محبت و بهره‌مندی از آموزش مناسب محدود نمی‌شود، بلکه کودکان ما نیاز مهم دیگری هم دارند که شاید کمتر مورد توجه قرار گرفته باشد. نیاز به شادی! هیچ چیز زیباتر و لذت بخش تر از داشتن یک کودک شاد و دوست داشتنی نیست.شادی والدین به راحتی به کودکان منتقل می شود و یکی از بهترین هدایای والدین به فرزندانشان امکان شاد زیستن و شاد بودن آنهاست. برای شاد بودن، به ثروت و دارایی فراوان نیازی نیست، بلکه می توان با ساده ترین وسایل و امکانات کودکان را شاد کرد. بچه هایی که بتوانند احساسات و عواطف شاد درونشان را بشناسند، می توانند آنها را در سراسر زندگی خود حفظ کنند. این نیاز به اندازه‌ای در روند رشد و شخصیت سازی آن‌ها مهم و تأثیرگذار است که عده‌ای از روانشناسان و فعالان حوزه کودک، از آن به عنوان «حق» نام برده و آن را زیر مجموعه‌ی حقوق اصلی کودک قرار می‌دهند. کودک در فضای شاد توان بیشتری برای کار، آموزش، اصلاح و فراگیری دارد.کودکان و نوجوانانی که شادی، بخشی از زندگی آن‌ها باشد، اعتماد به نفس بالاتری داشته و در مقابله با مشکلات، قدرت انعطاف پذیری و تصمیم‌گیری قوی‌تری دارند. در صورت فقدان شادی و نشاط، جوانان و نوجوانان افسردگی و استرس را تجربه خواهند کرد. باید به بچه ها آموخت که شادی و شاد بودن را بشناسند و بدانند که اضطراب، ترس و خشم و افسردگی چه چیزهای هستند.در مجموع کودکان شاد از سلامت جسمی و روحی بیشتری برخوردارند و در آینده انسان‌های موفق‌تری خواهند بود. همچنین شادی در کودکان موجب تقویت روحیه، انگیزه، عزت نفس و پایداری آنها می شود.نوزادی: شروع آموزش شاد زیستنمهمترین عامل در پرورش نوزاد شاد توجه کردن به اوست و تحقیقات نشان داده است والدینی که به اصل «تربیت فرزند براساس ایجاد پیوند» توجه دارند، فرزند خود را بیشتر در آغوش حمل می کنند، در صورت نیاز به او شیر می دهند، در کنارش می خوابند و برای تک تک نیازهایش ارزش قائلند. این نوع برخورد سبب می شود نوزادشان لحظات شادتری را سپری کرده و کمتر از سایر نوزادان گریه کند.برخلاف اینگونه والدین، افرادی وجود دارند که توجه چندانی به فرزند خود نمی کنند. به عنوان مثال او را به حال گریه رها می کنند، طبق ساعت و برنامه به او شیر می دهند و مجبورش می کنند که تنها بخوابد. ایجاد چنین شرایطی سبب می شود اینگونه کودکان، مدت بیشتری گریه کنند، تنش های شدیدتری را تحمل نمایند و در واقع با چنین شرایط ناراحت کننده ای خو بگیرند و رشد کنند.چون والدین دلسوز و وظیفه شناس، موقعیت های تنش زای کمتری برای فرزندان خود ایجاد می کنند، شاهد رشد و نمو نوزادانی خونسرد و خوشحال نیز خواهند بود. ایجاد شرایط نشاط آور در طول دوره نوزادی، آثار مثبتی در شادی فرزندان طی دوره کودکی خواهد داشت. فرزندان چنین خانواده هایی در دوره های کودکی و نوجوانی، افرادی با اعتماد به نفس و خونگرم هستند، با خود و دیگران مشکلی ندارند، زندگی را ساده می گیرند و از آن لذت می برند. در واقع آنها نمونه کودکانی هستند که والدین همواره در آرزوی داشتن آنان هستند.در میان تمام چیزهایی که والدین دوست دارند به فرزندان خود بیاموزند، چه چیزی مهمتر  از آموزش یا «هنر شاد زیستن» است؟!برای داشتن یک کودک شاد:با فرزندان وقت گذرانده و با آنها بازی کنید.شرایط بازی کردن را برای فرزندان خود حفظ کنید و در بازی با آن ها مشارکت کرده و شاد بودن را به آن ها بیاموزید. به یاد داشته باشید که بچه ها با آزاد کردن انرژی درونشان، احساس شادی و نشاط می کنند. بنابراین تا آنجا که می توانید با کودکان خود بازی های کودکانه انجام دهید. شاید نتوانید هم پای یک کودک بدوید و تحرک داشته باشید ولی حضور شما، انرژی را در کودک افزایش می دهد و دلیلی برای خنده و شادی هردوی شما خواهد شد. همچنین بچه ها از این که می توانند بیشتر بپرند و سریع تر بدوند، احساس غرور می کنند. هر چه زمان‌های شاد بیش‌تری را با هم خلق کنید، در آینده نوجوانان و جوانان سالم‌تر، خوشحال‌تر و موفق‌تری را مشاهده می‌کنید، زیرا شادی تأثیر روحی و جسمی فوق العاده‌ای بر انسان می‌گذارد.شما می توانید در هر سنی برای کودک خود بازی های مناسب را در نظر بگیرید و در انجام این بازی ها وی را همراهی کنید. همچنین می توانید در نظر گرفتن شرایط محیطی برای این بازی ها برنامه ریزی کنیدبه عنوان مثالفهرستی از بازی هایی که می توانید روی کاغذ انجام دهید تهیه کنید. این فهرست در روزهای بارانی یا اوقاتی که امکان بیرون رفتن از منزل وجود ندارد به شما کمک می کند. می توانید با لگو ها، کارت ها و چوب های بستنی ساختمان سازی کنید. می توانید با استفاده ازچند لیوان و سکه هم فرزندتان را سرگرم کنید و برای او شعبده بازی کنید با ساختن پازل ها و حل کردن معما فرزندتان را همراهی کنید. با انجام بازی های محلی و خانوادگی مثل هپ، دوز و گل یا پوچ هم با کودکتان بازی کنید. می توانید با پخش یک آهنگ در جمع کودکان با رد و بدل کردن توپ بین آنها و قطع آهنگ هم کودکان را سرگرم کنید و این بازی را آنقدر ادامه دهید تا تنها یک نفر باقی بماند و نفر آخر برنده ی بازیست. با فرزندتان پرواز پرندگان و حرکت ابرها را مشاهده کنید. این کار می تواند برای آنها تفریح به شمار آید.از این دسته بازی ها بسیارند و بسته به علاقه و شرایط می توان از آنها بهره گرفت و در نهایت سادگی فرزندان را شاد نمود. به این مسأله مهم توجه داشته باشید که همه کودکان به زمانی برای تخلیه بار هیجانی، زنگ تفریح و بازی های شادی بخش نیاز دارند.به فرزندتان یاد دهید که همواره خوشحال باشد .بسیاری از روانشناسان بر این باورند که با نشاط بودن امری آموختنی است. وقتی از همان دوره نوزادی، با فرزندانمان رفتار خوشایندی داشته باشیم و شرایط خوشحال کننده ای برایشان فراهم آوریم، آنها نیز تصور می کنند که خوشحال زیستن راه طبیعی و درست زندگی است. در حقیقت این نوزادان در آینده به افرادی تبدیل می شوند که همواره موقعیت های شادی آور برای خود خلق می کنند، در روابطشان با دیگران موفق عمل می کنند و نسبت به شرایط دشوار زندگی نیز دید مثبتی خواهند داشت. کودکانی که طی سال های اولیه زندگی، بیشتر لحظات خود را در شرایط ناراحت کننده سپری می کنند، به طور خود به خود می آموزند که غصه دار بودن، راهی طبیعی است که آنان باید در زندگی پی بگیرند.خودتان ترانه هایی بسرایید و برای فرزندتان بخوانید.هنگام عوض کردن پوشک، ماشین سواری، حمام کردن یا هر زمان دیگر، می توانید ترانه هایی را که خودتان سروده اید برای فرزندتان بخوانید. بهتر است از کلمات خود ولی با ضرب آهنگ ترانه های معروف استفاده کنید و آوازی زیبا برای کودک تان خلق کنید. اگر چنین کاری انجام دهید، نه تنها کودک از انجام آن فعالیت ها لذت بیشتری می برد، بلکه ممکن است در شعر خواندن نیز با شما همراه شود. در حقیقت می توان از این روش برای برقراری ارتباط اولیه با فرزند استفاده کرد.تلویزیون را خاموش کنید.برنامه های تلویزیونی برای کودکان بالای دو سال مفید است و آنها می توانند اطلاعات آموزشی مختلفی از این وسیله دریافت کنند، اما تماشای تلویزیون برای کودکان زیر دو سال چندان مفید نیست. تصور بر این است که تلویزیون برای آموزش زبان به نوزادان کمک می کند، اما مطالعات نشان می دهد که اثر شنیدن و آموختن کلمات از این وسیله، هرگز قابل مقایسه با مکالمه زنده با اطرافیان نیست.کودکان نیازمند ارتباطات انسانی هستند تا بتوانند کلمات را از یکدیگر تمیز دهند و مفهوم آن را درک کنند. تلویزیون فرصت شنیداری کودک را جهت برقراری ارتباط با دیگران، محدود می سازد. برای آموزش و تحریک کنجکاوی کودکان و بویژه نوزادان، وجود اشیای سه بعدی و حرکات واقعی آنان لازم است که برنامه های تلویزیون فاقد این توانایی است و نمی تواند کمکی در این زمینه بکند. پس، بهتر است والدین گاهی تلویزیون را خاموش کنند و خودشان ارتباط صمیمانه ای با کودک برقرار سازند تا هر دو لحظه های دلپذیرتری را سپری کنند.با صدای بلند بخندید.برای خندیدن می توانید لطیفه بگویید، داستان های طنز و خنده دار و شعرهای شاد بخوانید و یا به دنبال سرگرمی های شاد کننده باشید. هر طور که شده کاری کنید تا صدای خنده فرزندتان بلند شود. آن وقت خواهید دید که با خنده او شما هم خواهید خندید. برای فرزندتان داستان های طنز بگوید، صدای خود را تغییر دهید و آنها را هم وادار کنید همین کار را تکرار کنند و در جمع دوستانشان این بازی را انجام دهند. توجه داشته باشید که در مجموع، خندیدن تأثیر فراوانی بر جسم و جان انسان می گذارد و بسیاری از فشارهای روانی وی را کاهش می دهد. اکسیژن بیشتری به بدن می رسد و فرد می تواند با روحیه بهتری به حل مشکلات بپردازد. همچنین فراموش نکنید که کودکان موفق، کودکان شادند.به فرزندتان کمک کنید تا احساسات واقعی خود را بروز دهد.اگر همواره به احساسات کودک توجه داشته باشید و با او همدردی کنید، کودک نیز می آموزد که به راحتی عواطف خود را بیان کند. حتی در دوران نوزادی، اگر مادر پاسخگوی نیازهای کودک باشد، این پیام در ذهن کوچک نوزاد نقش می بندد که خواسته ها و آرزوهایش اهمیت دارند و در حقیقت احساساتش مورد احترام والدین است.گاهی ممکن است که خواسته های کودک از نظر والدین غیرضروری و ناموجه و حتی خطرناک جلوه کنند. اگر در این مواقع، والدین نسبت به کودک بی اعتنایی کنند و بدون صحبت کردن، او را از خود دور کنند، در واقع برای احساسات واقعی او اهمیتی قائل نشده اند.حتی اگر تصور می کنید که در این مواقع، ناراحتی فرزندتان بی مورد است باید خود را جای او بگذارید تا بتوانید احساسات او را بهتر درک کنید. مثلاً هنگامی که کودکتان خواسته نا به جایی دارد، باید بنشینید تا در سطح او قرار بگیرید و در چشمان او نگاه کرده و بگویید: « تو واقعاً می خواهی با این وسیله بازی کنی؟ می دانم که برایت سخت است که با خواسته ات مخالفت کنم، اما چاره ای نیست. من نمی توانم به تو اجازه دهم با این وسیله بازی کنی، زیرا تیز است و ممکن است به خودت آسیب برسانی. بیا با هم بگردیم و وسیله جالب تر و خنده دارتری برای بازی، پیدا کنیم».به کار گیری این شیوه سبب می شود که کودک سریع ناراحتی خود را فراموش کند و حالات درونی اش بهتر شود؛ زیرا اگرچه از دست یابی به خواسته اش بازمانده است، اما به دلیل اهمیتی که شما به او می دهید، می تواند ناراحتی خود را فراموش کند.برای کودکتان موسیقی پخش کنید.نوزادان به صدای مادر بیش از هر آوازی عشق می ورزند. اما در عین حال پخش موسیقی نیز سبب ایجاد راحتی و آرامش در آنها می شود. موسیقی های آرامبخش (مثل موسیقی لالایی ساخته وودفورد که در آن صدای قلب انسان نیز شنیده می شود) برای آرام کردن نوزادان و کودکان بسیار مفید است و به خوابیدن آنها کمک می کند. این نوع موسیقی ها امروزه به طور وسیع در کل جهان و در بخش های مراقبت از کودکان و نوزادان، مورد استفاده قرار می گیرد.موسیقی هایی با ریتم شاد که کودکان را به جنب و جوش و جست و خیز وا می دارد نیز می توانند برای شادی کودکان مؤثر باشد.شیوه های فرزندپروری را بیاموزید.از همان سال های اول تولد، شکل گیری شخصیت کودک و تصور او از خودش آغاز می شود و این تصویر تا پایان حیاتش با او همراه خواهد بود. قسمت اعظم این شناخت و تصور، توسط والدین شکل می گیرد. کودکان از همان بدو تولد، ویژگی های مشخصی دارند، اما برخورد والدین نیز در ایجاد این ویژگی ها نقش دارد. به عنوان مثال، ممکن است شیوه تربیتی پدر و مادر سبب شود کودک خجالتی و ساکت بار بیاید، یا فردی جسور و ماجراجو گردد. حتی برخورد بزرگترها، گاهی ممکن است سبب فروکش کردن حس کنجکاوی یا پیشرفت فرزندان گردد.در سنین ۸ تا ۱۰ ماهگی، کودک شروع به درک این موضوع می کند که او فردی مستقل است و آرزوها و تمایلات منحصر به فرد خودش را دارد. حال اگر والدین محدودیت های شدیدی را بر فرزندشان اعمال کنند و در حقیقت هرگونه کنجکاوی او را با واکنشی سریع سرکوب نمایند، حس استقلال در کودک شاید دیگر آشکار نشود.در نیمه اول دو سالگی، مهارت های کودک افزایش می یابد و او بهتر می تواند با مشکلات اطرافش مقابله کند و به هدف های خود دست یابد. اگرچه در این دوره، لازم است که والدین مقرراتی را برای کودک وضع کنند و فرزندشان را ملزم به انجام آن نمایند، اما در عین حال، باید سعی کنند که محدودیت ها را به حداقل میزان خود برسانند. در واقع والدین باید به گونه ای عمل کنند که ناخودآگاه، جوانه های اولیه ویژگی های خوب اخلاقی در کودکشان آسیب نبیند و شخصیتی مثبت در او شکوفا شود.کمک کردن و کمک خواستن را به کودک بیاموزید.کودکان نوپا، برای انجام دادن هرکاری به کمک دیگران نیاز دارند. اما از زمانی که آن ها مفهوم استقلال را در می یابند و متوجه می شوند که قادر به انجام کارهایی به تنهایی هستند، دوست دارند که به این خواسته شان توجه شود. بهتر است به خواسته های فرزند خود، چه در زمینه کمک گرفتن و چه مستقل بودن در انجام کارها توجه کنید و به این روش سبب آشنایی صحیح کودک خود با مفهوم «کمک کردن» شوید.وقتی کودک به اندازه ای بزرگ شد که بتواند مفهوم یاری رساندن به دیگران را درک کند، از او برای انجام دادن کارها کمک بگیرید. بچه ها عاشق کمک به والدین خود هستند. این کار سبب افزایش حس اعتماد به نفس و موثر بودن در آنها می شود.همچنین والدین می توانند از کودک درخواست کنند که اگر تمایل دارد، اسباب بازی های قدیمی و وسایلی که مدت هاست به سراغشان نرفته را ، به بچه های مستمندی که می شناسد، اهدا کند. کودک در این حال از صمیم قلب احساس راحتی و شادابی می کند و از سوی دیگر استقلال در تصمیم گیری را نیز تجربه خواهد کرد.در تشویق فرزندتان خلاق باشید و به علائق او توجه نشان دهید.هنگامی که فرزندتان در انجام کاری موفق شده و توانسته است به هدفش برسد، با گفتن جمله هایی که شادی شما را از این پیروزی نشان می دهد، او را تشویق کنید. البته مراقب باشید که تشویق هایتان اغراق آمیز و بیش از حد لازم نباشد.هرگز از اشتیاق کودک نسبت به موضوع و وسیله ای که دوست دارد، جلوگیری نکنید. آزاد گذاشتن کودک در مورد چیزهای مورد علاقه اش، سبب افزایش حس اعتماد به نفس در او می شود و حتی علاقه به یادگیری در مورد موضوعات جدید را برای کودک فراهم می آورد.توجه داشته باشید که هر کودکی توانایی و استعداد خاصی دارد. به استعدادهای خاص آنها اهمیت داده و این امکان را به آنها بدهید که در این موارد خاص خودی نشان دهند. مثلاً اگر کودک شما به خواندن کتاب علاقه دارد، زمانی که شما آشپزی می کنید یا به باغچه آب می دهید، می توانید به او اجازه دهید برایتان کتاب بخواند. بهتر است به فرزند خود اجازه دهید علائق خود را کشف کند و حتی تجارب وسیعی داشته باشد. این امر باعث فعال شدن استعدادهای نهفته می‌گردد. به بازی‌ها و فعالیتهایی که کودک انتخاب می‌کند توجه نشان دهید. این گونه بازی‌ها می‌تواند اطلاعات بسیاری درباره استعدادهای نهفته فرزندتان در اختیار شما قرار دهد.بلندپروازی را فراموش کنید.اگر بتوانیم به عنوان والد، اهداف معقول و قابل دسترسی برای فرزند خود تعیین کنیم و آنها را کمتر دچار بلندپروازی و بهترین بودن سازیم، بچه ها طعم شادی و لذت را در سراسر زندگی شان بیشتر خواهند چشید. باید هدف هایی را که برای کودکان ترسیم می کنیم، قابل دسترس باشند تا پس از رسیدن به آن احساس توانمندی و شادی کنند. در صورتی که به هدف های کوچک تر دست یابند، برای رسیدن به اهداف بلندتر، کنجکاوانه، همه چیز را بررسی می کنند و در مقابل فشارهای آینده، بهتر پایداری از خود نشان خواهند داد.به فرزندتان احترام بگذارید و به صحبت های او فعالانه گوش دهید.در نیمه دوم دو سالگی، کودکان با جدیت شروع به صحبت کردن می کنند، اما ظرافت های گفتاری در کلامشان وجود ندارد. عباراتی چون «به من بده» یا «این کا را بکن» به هیچ وجه نشانه بی احترامی کودک نیست. در روزهای ابتدایی این سن، در صدد اصلاح کلمات و جملات فرزند خود نباشید. در عوض طوری برخورد کنید که کودکتان متوجه شود که حرف های او را فهمیده اید و سپس خودتان آن عبارت را به شیوه محترمانه تکرار کنید و به تدریج نوع گفتار کودک را اصلاح کنید: « به من بده، لطفاً! این برای شماست».بعضی از والدین ممکن است کودک خود را دوست داشته باشند ولی به او احترام نگذارند. نکته مهمی که والدین باید به آن دقت کنند این است که دوست داشتن کودک کافی نیست، بلکه لازم است شما برای او احترام قائل باشید تا احساس امنیت و شادی را به وی هدیه کنید. احترام مانند دوست داشتن، هم از طریق بیان و هم از طریق عمل نشان داده می شود. شما می‌توانید با گوش دادن فعال به حرفهای کودک، برقراری تماس چشمی، توجه به گفته‌ های کودک بدون آنکه برای اتمام سخنانش بی‌ صبری نشان دهید، کمک کردن به کودک در یافتن کلمات مناسب برای توضیح دادن و به زبان آوردن هیجاناتش و قطع نکردن حرفهای او، احترامتان را به وی نشان دهید.هیچ چیز مثل گوش دادن به سخنان کودک و توجه کردن به رفتارهای او نمی تواند احساس شادی و شعف را در وی به وجود آورد. در واقع با این کار خود به او می فهمانید که چقدر برایش ارزش قائلید. شنونده فعال بودن به معنای آن است که وقتی فرزندتان با شما صحبت می کند، اگر کاری در دست دارید، کنار بگذارید و به گفته های او توجه کنید.والدین همچنین می‌توانند با تشویق کاری که کودک انجام می‌دهد احترام خود را نسبت به او نشان دهند و شادش کنند، حتی اگر این کار کامل و بی‌نقص نباشد. در این‌ صورت کودک فرصت می‌یابد تا عقاید خود را بدون ترس از تمسخر و استهزا نمودن بیان کند. احترام به کودک، اضطراب و تنش او را کاهش خواهد داد و منجر به خلق امنیت و شادی درونی در وی خواهد شد.آی قصه، قصه، قصه !یکی دیگر از روشهای شادی‌ آفرین، آموزنده و تقویت‌ کننده خلاقیت و تخیل برای کودکان، قصه گویی است، زیرا کودک از شخصیتهای داستان تأثیرات مثبت زیادی می پذیرد و درسهای لایه‌ های زیرین داستان را در وجود خود شکل می دهد.والدین اغلب تصور می کنند که کتاب خواندن برای نوزادان کار بی فایده ای است، اما ما پیشنهاد می کنیم که با برنامه ریزی مناسب این کار را انجام دهید. کتاب وسیله خوبی برای یاد دادن نام اشیاء پیرامون به کودکان است. در ابتدا می توانید با کتاب های ساده که از جنس تخته هستند و در هر صفحه تنها یک عکس یا کلمه حک شده است، همچنین کتاب هایی که فقط تصویر دارند و فاقد نوشته هستند، استفاده کنید.کودک از طریق داستان با حقایق و تجربیات زندگی آشنا می شود. قصه ها می توانند قدرت فهم و بیان کودک را افزایش داده، خلاقیتش را شکوفا کرده و در بهبود مهارتهای زبانی کودک و گسترش گنجینه کلماتش کمک کننده باشند. بهتر است هنگام خواندن قصه از روی کتاب، انگشت خود را  زیر خط های نوشته شده قرار دهید تا کودکتان متوجه شود که این خطوط سیاه، همان مطالب کتاب است و به این ترتیب علاقه به مطالعه در او شکوفا شود.فرد قصه‌ گو باید سعی کند با استفاده از حرکات بدن، تغییر لحن صدا، قصه‌ های عکس‌دار، استفاده از عروسک شخصیتهای قصه، و سؤال و جواب آن را برای کودک جذابتر و اثرگذارتر کند. اهمیتی ندارد که در کتاب چیزهای خنده دار و تقلید صداهای جالب نوشته شده است یا خیر، والدین می توانند برای ایجاد علاقه در فرزند خود، صداهای خنده آور از خود درآورند تا لحظات شادی را برای کودک ایجاد کنند. این روش قصه گفتن و قصه خواندن، نه تنها ارتباط شما را با فرزندتان تقویت می کند، بلکه پایه های علاقه به مطالعه و لذت از آن را برای کودک به وجود می آورد.تحقیقات علم روانشناسی ثابت کرده است که قصه درمانی می تواند به افزایش شادی و ذوق، حل مشکلات یادگیری، اختلالات رفتاری، کاهش افسردگی، رشد اخلاقی و موفقیت کودک کمک کند و در زندگی کودک نقش بسیار مهمی داشته باشد.از دیگران کمک بگیرید.اگر والدین الگوی خوبی برای شادی و نشاط بچه ها نیستند می توانند از فرد دیگری که روحیه ایجاد نشاط در بین اعضای خانواده را دارد یا حتی از یک روانشناس بهره بگیرند. ترتیب دادن مهمانی های آخر هفته یا پیک نیک رفتن با خانواده های دیگر روش های پیشنهادی ما هستند.حمیدرضا قانعیحمیدرضا قانعیSat, 28 Sep 2019 12:07:25 +0330https://virgool.ir/@hamidrgha/زادگاه-من-آن-روزها-آن-روستا-؛-ابراهیم-حسن-بیگی-fi8ouogqjyge ابراهیم حسن بیگی در سال ۱۳۳۶ و دراستان گلستان دنیا آمد. سفرهای پی درپی ا ز کودکی تا به حال،برای ا ین نویسنده حاصل خوبی داشته است که نتایج آنها را می توان در آثارش دید. کتاب ( ریشه دراعماق ) او به عنوان کتاب برگزیده ۲۰ سال داستان نویسی انقلاب و دفاع مقدس انتخاب شده و جوایز متعددی کسب کرده است. آنچه می خوانید، روایت حسن بیگی از روستای خواجه نفس بندر ترکمن- زادگاهش-است. زادگاه من ؛ روایت یک نویسنده از زادگاهش آن روزها ، آن روستا ؛ ابراهیم حسن بیگی آن روزها در  روستای ما هوا لطیف و ملایم بود. هنوز لایه اوزون آنقدر سوراخ نشده بود که ما بچه‌های پابرهنه و پاپتی روستای خواجه نفس آنقدر گرم مان  شود که مجبورمان کنند در منزل بمانیم .و در صحرای درندشتی که پیش رویمان بود بازی نکنیم. منزل ما خانه دو اتاقه ای بود در پیشانی روستا، هال و پذیرایی و آشپزخانه نداشت اما ایوان بزرگی داشت رو به دشت که در گوشه ای از آن چراغ والور چند دیگه مسی و رویی قرار داشت که ما به آنجا مطبخ می گفتیم.من این ایوان را بیشتر از هر جای دیگر خانه مان دوست داشتم. تابستان ها ناهار و شام را روی همین ایوان می خوردیم. روی همین ایوان می توانستیم خسته از درس و مشق و کار، ساعتی بنشینیم و به صحرای سرسبزی نگاه کنیم که گاهی بوی بوته های علف تازه می داد و گاهی هم بوی گندم و غوزه پنبه که بعضی وقت ها با بوی پهن گاو و گوسفند قاطی می شد. مردم روستای خواجه نفس به ما (ولایتی) می‌گفتند؛ یعنی فارس و شیعه. ما تنها خانواده فارسی‌زبان روستا بودیم و پدرم تنها خیاط روستا بود که مغازه اش در خیابان اصلی نزدیک به رودخانه گرگان بود،رودخانه روستای خواجه نفس را از وسط به ۲ قسم می کرد. به همین دلیل کسی نبود که خانواده ولایتی اوستا ابوالحسن خیاط را نشناسد.برای خیلی ها جالب بود که بدانند اوستا ابوالحسن فارس در یک روستای ترکمن نشین چه می کند. من این راه بعدها از پدرم پرسیدم و او گفت که از سال ۱۳۲۵ چرخ خیاطی اش را روی شانه اش گذاشته، دست زنش را گرفته و از گرگان به خواجه نفس آمده تا لباس های ده ها روستای اطراف را بدوزد و همانجا به لطف مهربانی و محبت ترکمن ها آنقدر ماندگار شود که من ۱۱ سال بعد از آن در اول خرداد اش متولد شوم و امروز پس از نیم قرن زندگی در باره روستایی بنویسم که آن روزها بیش از ۵۰ خانوار در آن سکونت نداشتند. رود گرگان که از وسط روستا می‌گذشت، آبی گل آلود داشت با پل چوبی که دو قسمت روستا را به هم وصل می کرد. همیشه از ایستادن روی پل و نگاه کردن رودخانه خروشان می ترسیدم. فاصله ام از روی پل با رودخانه بیش از یک کیلومتر بود که بعدها فهمیدم بیش از چند متری نبوده است. در رودخانه شنا می کردیم اما لذت بیشترش در ماهیگیری با قلاب بود که داستانش را بعدها در قصه (قلاب گیر) نوشتم و همین طور در رمان (سالهای بنفش)، این رودخانه و خواجه نفس دوران کودکی ام را به تصویر کشیده ام.پدر و مادرم با اینکه هر دو بیسواد بودند و بیشتر بچه‌های هم سن و سالم به مدرسه نمی رفتند اما مرا به مدرسه فرستادند تا به قول پدرم برای خودم (آدم) بشوم. دبستان ابتدایی میرجرجانی خواجه نفس در ضلع غربی روستا بود که هنوز هم هست و من میان بچه های ترکمن که حتی یک کلمه فارسی هم نمی‌دانستند، مثل بلبل می توانستم بگویم: بابا آب داد و آن مرد در باران آمد. بنابراین به همین دلیل در مدرسه مورد توجه و نگاه بچه‌ها و معلم‌ها بودم. پدرم که گفتم خیاط بود، با پارچه برایم کیفی دوخته بود که بیشتر شبیه توبره ای بود که در آن دانه جو می ریختند و بر گردن اسب ها می انداختند به همین دلیل بچه ها به من ابراهیم توبره ای می گفتند که من خوشم نمی آمد. بعد از آن مثل همه بچه های خواجه نفس کتاب‌هایم را لای پلاستیکی می پیچیدم و به مدرسه می رفتم. خواجه نفس آن روزها برق و آب لوله کشی نداشت اما دو آسیاب داشت که گندم های دو روستای اطراف را هم آرد می کرد. وقتی موتور خانه‌اش کار می کرد، صدایش در کل روستا می پیچید و در سمت غربی منزل ما قرار داشت. صاحبش مردی بود به نام (امین حاجی) که مردی بود خیر و مومن و تنها کسی بود که در منزلش یخچال داشت؛ یخچالی که برقی نبود و ما فکر می‌کردیم نفتی است و گاهی هم تابستان‌ها به ما که همسایه شان بودیم یخ می داد. آسیاب امین حاجی در سال ۱۳۴۲ نعمتی شد برای مردم خواجه نفس؛ چرا که دولت با استفاده از موتورخانه آن توانست آبادی را برق کشی کند و ما برای اولین بار صنایع ایران از طریق لامپ دیدیم.یک شعله لامپ خانه ما، هر روز از ساعت ۶ غروب تا ۱۰ شب روشن می‌شد و بعد ها امین حاجی با خرید یخچال برقی به اندازه کافی تابستان‌های ما را یخی می‌کرد.خواجه نفس که حالا با کشیده شدن برق نفس تازه‌تری می کشید، یک خیابان راسته داشت از جنوب به شمال؛ یعنی به بندرترکمن و گمیشان ختم می شد. جاده اش  آسفالت نبود و از کنارش به جای تیرهای برق، تیرهای چوبی تلگراف می‌گذشت که یادم هست مامورانی هر سال این تیرهای چوبی را قیر اندود می کردند تا بچه ها خود را از آنها بالا نکشند. توی همین خیابان اصلی همه مغازه های ده قرار داشت. کنار مغازه خیاطی پدرم چند بقالی بود که یکی از آنها را خوب به خاطر دارم؛ چرا که ما خروس قندی هایمان را از او می خریدیم گاهی هم دور از چشم مادرم به اندازه ده شاهی یک قاشق رب انار می‌خریدیم که پیر مرد بقال یک قاشق رب را روی ورق کاغذی می ریخت و من آن را با فعل (لیس) زدن صرف می کردم. روبروی مغازه پدرم قهوه خانه مش غلام بود که هر روز از بندر ترکمن می‌آمد و قهوه خانه اش را باز می کرد و عصرها می رفت.خواجه نفس بستنی فروش، کافی شاپ و قنادی نداشت اما ماهی یکی دو بار در فصل تابستان بستنی فروش دوره گردی از بندر ترکمن ده کیلومتر راه را با چهار چرخه بستنی اش می آمد و ظرف چند ساعت بستنی هایش را می فروخت و می رفت.همین طور که مردم خواجه نفس بستنی را از دوره گرد بندرترکمن تهیه می کردند، صدقه ها یشان را که بیشتر نان، گندم و آرد بود، به گدایی می دادند که او هم هفته ای یک بار از بندر ترکمن به خواجه نفس می‌آمد و معمولاً هم ناهارش را در منزل ما می‌خورد. من هم چشم انتظار بودم تا اگر چیز به درد بخوری داشته باشد، به من بدهد که بیشتر وقت ها هم می داد ما به آن گدا، سید می گفتیم. که سالها بعد در بندرترکمن اورا پشت پیش یک بقالی دیدم.در آن روزها سید دیگری به خواجه نفس می آمد و البته او ۱۰ کیلومتر بین بندر ترکمن و خواجه نفس را پیاده نمی آمد، بلکه دوچرخه اش را رکاب می زد. پشت زین دوچرخه اش خورجینی داشت. کارش این بود که خانه به خانه می رفت مرغ و خروس هایی را به قیمت ارزان می خرید و آن‌ها را در بندر ترکمن به قیمت مناسب تری می فروخت. این سید بزرگوار مثل هر ولایتی دیگری سری به ما می زد و ناهار یا چایش را پیش ما می خورد. این سید یک فرق اساسی با دیگر مهمان ولایتی ما داشت و آن اینکه در ایام ماه مبارک رمضان، در شب های قدر با هزینه پدرم در منزل می ماند و دعای جوشن کبیر و مراسم احیا را با پدرم برگزار می کرد. من هم معمولا کنارشان بیدار می ماندم. پدرم و آن سید که لهجه آذری اش را هنوز هم به خاطر دارم، تا نماز صبح دور چراغ گرد سوز می نشستند و دعا می خواندند. به یاد دارم که پدرم بیش از اون گریه می کرد. حالا که فکر می کنم، می بینم که دغدغه مناسب آن روزها چقدر بیشتر از دوران ما بوده و جالب‌تر این که آن روزها نه پدرم و نه آن سید هرگز قصد نداشتند با اجرای مراسم مذهبی به نان و نام و مقامی برسند و مذهب لقلقه زبانشان نبود . آن روزها خواجه نفس درمانگاه نداشت، کسی نبود با بیماری ها و ویروس ها مبارزه کند اما رژیم برای مبارزه با مردم گرسنه روستاهای حاشیه دریا، پاسگاه ژاندارمری ساخت. رئیس ژاندارمری واقعاً سبیل های کلفت و پرپشتی داشت؛ شبیه شخصیت های منفی فیلم ها و داستان های آن دوران. اما رئیس پاسگاه، آدم منفی نبود. با پدرم دوست بود و گاهی در مغازه او می نشست و با زبان فارسی با هم حرف می زدند. پدرم بارها برای نجات صیادان دستگیر شده پیش او وساطت می‌کرد و این مسئله موقعیت خوب خانواده ما را بین خواجه‌نفسی ها خوب تر می کرد. البته فرمانده ژاندارمری صبح ها می آمد و عصرها می رفت و ما هنوز تنها خانواده ولایتی خواجه نفس بودیم .گفتم خواجه نفس درمانگاه نداشت اما امور درمانی بیشتر توسط عده‌ای از مردم انجام می‌شد. مردی کارش شکسته بندی بود و پیرزنی متخصص زنان بود که به او قابله می گفتند. در این بین مادرم که ترکمن ها او را (اغوال طراق) صدا می زدند، کارش درمان عمومی بود؛ چیزی شبیه پزشکان‌عمومی خودمان؛ گوش دختر بچه‌ها را سوراخ می‌کرد، برای دل درد ها و درد های چشم و گوش و حلق و بینی نسخه‌های دارویی گیاهی می پیچید. از این رو خانه ما محل رفت و آمد بسیاری از ترکمن های خواجه نفس بود و موقعیت ما در خواجه نفس روزبه روز مستحکم‌تر می شد. مردم خواجه نفس اهل کاشتن گل و باغچه و درخت نبودند و لاجرم نمی‌دانستند سبزی خوردن یعنی چه؟وقتی گاهی اوقات دوستان پدرم به سفارش او از بندر ترکمن سبزی خوردن برای ما می آوردند آنها از اینکه (ولایتی ها) علف می خوردند، تعجب می کردند. من که یکی دو باری با خانواده به بندرترکمن و گرگان سفر کرده بودم، دلم می خواست در محوطه جلوی خانه مان باغچه ای داشته باشم بنابراین با اصرار زیاد موفق شدم چند سیب زمینی پلاسیده را از مادرم بگیرم و آنها را در زمین کوچکی بکارم. دور زمین را با کمک چند چوپ و مقداری تور ماهیگیری حصار کشیدم تا وقتی بوته های سیب زمینی سبز شدند و قد کشیدند، از گزند مرغ و خروس ها و گاو و گوسفند ها در امان باشند.سیب زمینی هایم سبز شده بود و من هر روز به آنها آب میدادم تا اینکه یک روز صبح که از خواب بیدار شدیم، دیدیم رودخانه گرگان از جایی در شرق خواجه نفس طغیان کرده و آب دشت را فرا گرفته و بعد خانه ما و تعدادی از همسایگان را خیس کرده. گفتند سیل آمده و باید هرچه زودتر خانه های مان را تخلیه کنیم.شدت آب هر لحظه بیشتر می شد. ما پاچه شلوار های مان را بالا زده بودیم وسیله ای نبود تا وسایل منزل مان را بار بزنیم و از مسیر سیل دور شویم هرکس ارابه و گاری داشت، برای خودش به کار انداخت. پدرم تا ظهر تلاش کرد تا از کسی کمک بگیرد اما گاری ها و تراکتوری های خواجه نفس به سمت بندر ترکمن به راه افتاده بودند. ناچار شدیم همه وسایل خانه، کیسه های گندم ذخیره و چوب های سوخته را بگذاریم و خانه مان را ترک کنیم. من اما دلم پیش بوته های سیب زمینی ام بود که شاید اگر سیل نمی آمد، تا یکی دو هفته دیگر به ثمر می نشست اما بوته ها کاملا در آب گم شده بودند. از طرف دولت آمدند و گفتند به سیل زدگان چادر می دهند .بسیاری چادر نشین شدند اما پدرم ترجیح داد در منزل یکی از ترکمن ها که دور از دسترس سیل بودساکن شویم.یک روز خبر دادند که قرار است شاه برای بازدید سیل زدگان بیاید .قرار بود این دیدار در۵  کیلومتری خواجه نفس بین راه بندر ترکمن انجام شود.پدرم حاضر نشد به دیدار شاه برود .می دانستم که شاه را دوست ندارد.او مقلد آیت الله شاهرودی بود که من این اواخر بخش هایی از رساله او را برای پدرم که سواد خواندن و نوشتن نداشت،می خواندم.من اما چیزی به پدرم نگفتم و به همراه بزرگترهای روستا با پای پیاده به محل دیدار شاه رفتیم. شاه با یک فروند هلی کوپتر آمد و با ریش سفیدان دیدار و گفتگو کرد و رفت.فردای آن روز کامیون هایی به خواجه نفس آمدند که پر از کیسه های آرد بودند،کیسه های آرد به منزل بردند اما پدرم حاضر نشد مشتی از آردهای اهدایی شاه را به منزل بیاورد. چند روز بعد از این ماجرا ، برادر بزرگ ترم که در بندر ترکمن کار می کرد ، خانه ای اجاره کرد و ما به بندر ترکمن رفتیم.وقتی آب ها به زمین فرو رفت و غائله سیل خواجه نفس به پایان رسید ، من و پدرم برای سرکشی به منزلمان، به خواجه نفس رفتیم. وقتی پدرم داشت خانه را می کاوید تا چیزهای سالم را در گوشه ای جمع کند ، من سراغ باغچه ای رفتم که بوته های سیب زمینی اش کاملا پلاسیده شده بودند.با پنجه های دست زمین را کاویدم و کاویدم و سیب زمینی هایی را دیدم که به عمل آمده بودند اما وقتی یکی از آنها را به دست گرفتم ، مانند تخم مرغی پوست نازک، شکست و بوی گند سیب زمینی پوسیده مشامم را پر کرد.آنچه گفتم ، از خواجه نفس سال های پیش از ۱۳۴۵ است؛سالی که پس از آن ما ساکن بندر ترکمن شدیم . اما خواجه نفس سال های پس از ۴۵ تا به امروز که بیش از ۴۰ سال از آن می گذرد، چندان فرقی با خواجه نفس دوران کودکی من ندارد . هر چند پل چوبی اش آهنی شده ، تعداد مردمانش افزایش یافته ،آب و برقش دائمی شده ، درمانگاهش تاسیس و جاده اش آسفالت شده اما مردم ترکمن آنجا همان ترکمن های خونگرم و دوست داشتنی دهه ۴۰ هستند. گاهی اوقات خبرهای خواجه نفس را از سایت ها و خبرگزاری ها دنبال می کنم . گفته اند قراراست خواجه نفس یک بندر بین المللی شود و ایران را از طریق دریای خزر به آذربایجان ، ترکمنستان،قزاقستان و روسیه وصل کند که تا امروز خبری از آن نیست.گفته اند می خواهند فلان سد لاستیکی ایران در آنجا ساخته شودکه ساخته نشده است. گفته اند خواجه نفس باید موقعیتی شهری پیدا کند که نکرده است و …اجازه بدهید پایان این یادداشت را با وعده های پوشالی خراب نکنم.خواجه نفس ممکن است تنگی نفس گرفته باشد ، ممکن است مردمنش از روستا کوچ کنند، بچه هایش بزرگتر بشوند و به دانشگاه بروند و دیگر به خوااجه نفس برنگردند، ممکن است ساحل دریای خزرش بوی مردار بدهد اما خواجه نفسی که در ذهن من بوده ، مدینه فاضله ای است که امین حاجی اش یخ های یخچال نفتی اش را با همسایه هایش تقسیم می کند، در عید قربانش گوشت های قربانی به منازل فقرا برده می شود،هنوز هیچ گدایی ندارد و گداهایش از بندر ترکمن می آیند و بستنی های قیفی اش در چهارچرخه ها به فروش می رسند.خواجه نفس دوست داشتنی من همان خواجه نفس رمان سال های بنفش است که صدای قرآن«سید رسول ؛ شخصیت اصلی رمان سال های بنفش » هنوز هم بر بام روستا می پیچد. برگرفته از سایت تاپ تکستحمیدرضا قانعیحمیدرضا قانعیMon, 08 Jul 2019 18:37:02 +0430