https://virgool.ir/feed/@hamidreza_zerafatشاعر، نویسنده، طراح و سازنده‌ی جواهر.fa2026-11-11 19:11:22https://files.virgool.ir/upload/users/189527/avatar/ejs6au.pnghttps://virgool.ir/@hamidreza_zerafathttps://virgool.ir/@hamidreza_zerafat/به-باواریا-گفتم-با-ساندویچ-بندری-بیا-mru4ted93sayاز یک جایی غذاها برای ما یک دغدغه‌ی جدی شدند. برای من و او. اوایل این طور نبود. من عاشق این ساندویچی‌های زند بودم که ساندویچ متوسطی دارند اما می‌برندت به سال‌هایی که اصلا نبوده‌ای. ساندویچی‌های تا کمر کاشی. پر از مسافر. بندری و کباب ترکی و همبرگر با نوشابه‌ی زرد هم محبوب هام بودند و هستند. اما او طرفدار فضاهای صاحب‌تعامل بود. عاشق پاستای آلفردو با باواریای سیب. انگار من توی غذا به دنبال یک گذشته ی ندیده بودم و او دنبال یک آینده‌ی نیامده. هر دو را هم به تناوب و ترتیب می‌رفتیم. وقتی من دمغ بودم یک ساندویچی کثیف پیدا می‌کرد و بندری می خوردیم و توی رودکی قدم می‌زدیم. وقت‌هایی هم که قرار بود به او بیشتر به خوش بگذرد می‌رفتیم هدایت و بعد هم تا یک جایی راه می‌رفتیم. این دیگر شده بود صورت ثابت چند شب توی هفته و نمی‌دانیم از کجا و کی، بی هیچ تقلا و خواستنی حل شد در ما که غذای آن یکی را دوست بداریم. دیگر فرقی نداشت که کی دمغ است یا خسته است یا از رئیس و همکار و دوست و برادرش ناراحت است. غذا برای ما شد دست‌آویز سر میز نشستن. دیگر من منوی هدایت را بلد شده بودم و او می‌دانست که بندری کدام مغازه‌ی زند بهتر است. این شد که ما اصلا فراتر از این حرف‌ها رفتیم. زدیم بیرون از لاک دفاعی و با یک سانتر بلند بی مقصد، توپ را انداختیم جاهای دیگر شهر. شروع کردیم به کشف آن همه قابلمه که می‌خواستند دست آویز میزهای شام ما بشوند. ما حالا خوب می دانیم باید کجای شیراز چی بخوریم. می دانیم هر شبی مناسب یک غذاست. حالا دیگر پاستای آلفردو را با نوشابه‌ی زرد و بندری را با باواریای سیب می‌خوریم. کیف هم می کنیم.حمیدرضا ظرافتحمیدرضا ظرافتWed, 13 May 2020 21:01:46 +0430https://virgool.ir/@hamidreza_zerafat/یا-دوگانه-باش-یا-بمیر-cwdybflpdfdnدر کتاب «مرا به خانه‌ام ببر» در مصاحبه با ایرج جنتی‌عطایی راجع‌به سانسور در زمان پهلوی صحبت به میان آمده. جنتی‌عطایی با نقل خاطره‌ای درباره‌ی زمان انتشار ترانه‌ی «بن‌بست» عنوان می‌کند که به خاطر آن ترانه طی نامه‌ای به اداره‌ی رادیو خوانده شده بود. نامه‌ی مشابهی هم برای خواننده ارسال شده بود و هر دو با خیال تشویق از سوی رادیو در آن سال‌های جوانی به آن‌جا می‌روند. در رادیو به اتاقی هدایت می‌شوند و عنوان می‌کند شخصی که پشت میز بود نه تنها تشویقی نکرد بلکه تهدید به تنبیه در صورت ادامه‌ی روند را هم متوجه این دو کرده بود. جنتی‌عطایی می‌گوید ما وحشت زده بیرون آمدیم و این آقایی که من میگویم اسمش امیرهوشنگ ابتهاجِ شاعر است؛ همان ه. الف. سایه. همیشه وقتی این بحث‌ها به میان می‌آید فکر می کنم هر کسی شغلی دارد و نانی می‌خورد و نانش را هم در آبی می‌زند و آب هم از جویی می‌آید. ملالی نیست. اما اگر آقای سایه، حکومت پهلوی را قبول نداشتند پس در اداره‌ی سانسور که تلاشش ابقای هر حکومت است چه می‌کردند. اگر قبول داشتند که آن‌همه تصنیف انقلابی «اگرچه دل‌ها پُرخون است/شکوهِ شادی افزون است/ سپیده‌ی ما گلگون است/ وای گلگون است/ که دست دشمن در خون است» چه بود؟ می‌بینید؟ دوگانه سوزی در هنر، بحث امروز و دیروز نیست. ریشه‌های خیلی عمیق‌تری هم دارد که قرار نیست به آن‌ها بپردازیم.بهروز بوچانی و جنگل ببرها‏در ویکیپدیای بهروز بوچانی نوشته «به دنبال پیش آمدن مشکلاتی برای او به خاطر روزنامه‌نگاری در ایران ناچار به خروج از این کشور شد.»مدتی پیش نشر چشمه با تیراژ و تبلیغات گسترده، رمان نویسنده‌ی مذکور را منتشر کرد. با سرعتی باورنکردنی به چاپ چندم رساند، رادیو گوشه با صدای نوید محمدزاده کتاب گویایش را باز هم در ابعاد بسیار گسترده منتشر کرد و حال رسانه‌های دیگری مثل صدا و سیما هم کتاب بوچانی را در لیست پیشنهادهای مطالعه‌اش ارائه می کند. می دانید تفاوت این اتفاق با دوگانه‌سوزی‌ای که در پاراگراف‌های قبل عنوان کردم چیست؟ این‌که بازی پیچیده شده. پای آدم‌های متعددی وسط آمده. یک «من نبودم دستم بود» تمام عیار. نشر چشمه که لابیرنت است. هر قسمتش را یک فکر اداره می‌کند. غزل نئوکلاسیک را با سُس رمان شبه‌مدرن فارسی و کوکتل فلسفه‌ی غرب چنان به حرفه ای‌ترین شکل به مخاطب ارائه می‌کند که گویی این همان است. با شناختی که از خودم دارم آن‌قدر آدم راحتی هستم که موفقیت یک نویسنده را در هر مقطع و سطحی بپذیرم و بگویم نوش جانش. اما آفتاب چرا به همه جای این قصه نمی‌تابد؟ مگر ما عادت نداشتیم کتاب‌های نویسنده‌های تبعیدی و بی‌شمار از نویسنده‌های مهاجر و حتی خیلی از ساکنان داخل را از دست‌فروش‌ها بخریم یا پی‌دی‌افش را با قول به خودمان که «حتما اگر چاپ شد یک نسخه‌اش را می‌خرم» بخوانیم؟ پس چه می شود که یکی را عزیزدردانه و چندین چاپه می‌کنند و یکی کلاهش پس معرکه است؟ اینجا بحث جایزه وسط می‌آید که هیچ حرفش را نزن خان‌دایی. همین آقای نوید محمدزاده که امروز کتاب‌خوان رادیو گوشه برای کتاب مذکور شده چند جایزه‌ی جهانی گرفته که سهمش در رسانه ها هیچ است؟ از بیرون دایره ی مورد بحث مثال نیاوردم که دور نشویم. وگرنه چه بسیار که آدم‌های خاموش و برنده. نه آن‌ها که به لطف مدیای اجتماعی، بی‌نیاز از خدا و بنده‌ی رسانه شده‌اند. اما نباید ناگفته بماند که این قضایا را نمی‌توان تمام و کمال، متوجه نویسنده دانست. قطعا هر کسی از انتشار اثرش در این ابعاد و این حجم حمایت، استقبال می کند اما داستان همان داستان همیشگی‌ست. استانداردی که دوگانه است. جهان ما جایی‌ست وقتی پای پول وسط باشد هر عقیده‌ای بازنده است.این که تو بازیشون راهت نمیدننمود کپی برنامه‌های کپی شده‌ی رسانه‌های فارسی‌زبان داخل و خارج در زیست ایرانی بسیار شدید است. حتما شما هم در یک مهمانی شرکت کرده‌اید که همه به میزبان «ده» داده‌اند. یا کسی جلوی شما به کسی گفته که شما «کاپی» می‌کنید. یا هرچه.این برنامه ‌های کپی شده خیلی سریع وارد فرهنگ عامه می‌شوند. چرا که شکل آرزوهای ما هستند. این که ما داور یک مسابقه‌ی استعدادیابی باشیم برای اکثر آدم‌های عرصه‌های مختلف، رویا شد. اما مگر چند برنامه‌ی استعدادیابی در جهان ساخته می‌شود که این همه آرزو را جواب‌گو باشد. فکر می‌کنم آن قدر که آرزومند داور استعدادیابی در جهان وجود دارد، استعداد وجود نداشته باشد. و این آرزو همین‌طور آمد تا رسید به روزهای قرنطینه‌ی کرونا. کم‌کم در موازات استعدادیابی‌های تلویزیونی پدیده‌ی استعدادیابی در لایو اینستاگرام باب شد و آرزومندان داوری در استعدادیابی‌ها لشکر کشیدند. تا این جا اتفاقی نیفتاده. یک مهمانی چند میلیونی که دسته‌دسته دور هم جمع بودیم و به من یکی بد هم نگذشت. خلاصه از خلال همین لایوها یک ویدئوی کوتاه منتشر شد که بابک صحرایی یک نفررا به خاطر نوشیدن آب در لایو، اخراج کرد. دوباره ابتهاج پشت صندلی اداره‌ی رادیوی پهلوی نشست، تا دیگران را تهدید کند. اما این بار نه فرد تهدید شده و به خطر افتاده جنتی عطایی بود یا حتی نزدیکش، نه تهدید کننده ابتهاج. جدال بین دو سردرگمی محض بود و علی‌القاعده او که صندلی چرمی داشت و برای آن‌جا نشستن و دیگران را به قول خودشان «بالا آوردن» پول گرفته بود برنده شد. که البته من هم‌چنان نقد را به شرکت کننده‌ی این لایو هم وارد می‌دانم که ابتدا پول به چرخه‌ی ناقص استعدادیابی آقایان ریخته و بعد که اوضاع به ضررش تمام شده شروع به اعتراف می‌کند. او هم اسیر همین استاندارد دوگانه است و بعید نیست اگر با همین سرعت پیش برود به یک آرتیست دوگانه‌سوز تبدیل شود که امیدوارم نشود.را به خاطر نوشیدن آب در لایو، اخراج کرد. دوباره ابتهاج پشت صندلی اداره‌ی رادیوی پهلوی نشست، تا دیگران را تهدید کند. اما این بار نه فرد تهدید شده و به خطر افتاده جنتی عطایی بود یا حتی نزدیکش، نه تهدید کننده ابتهاج. جدال بین دو سردرگمی محض بود و علی‌القاعده او که صندلی چرمی داشت و برای آن‌جا نشستن و دیگران را به قول خودشان «بالا آوردن» پول گرفته بود برنده شد. که البته من هم‌چنان نقد را به شرکت کننده‌ی این لایو هم وارد می‌دانم که ابتدا پول به چرخه‌ی ناقص استعدادیابی آقایان ریخته و بعد که اوضاع به ضررش تمام شده شروع به اعتراف می‌کند. او هم اسیر همین استاندارد دوگانه است و بعید نیست اگر با همین سرعت پیش برود به یک آرتیست دوگانه‌سوز تبدیل شود که امیدوارم نشود.را به خاطر نوشیدن آب در لایو، اخراج کرد. دوباره ابتهاج پشت صندلی اداره‌ی رادیوی پهلوی نشست، تا دیگران را تهدید کند. اما این بار نه فرد تهدید شده و به خطر افتاده جنتی عطایی بود یا حتی نزدیکش، نه تهدید کننده ابتهاج. جدال بین دو سردرگمی محض بود و علی‌القاعده او که صندلی چرمی داشت و برای آن‌جا نشستن و دیگران را به قول خودشان «بالا آوردن» پول گرفته بود برنده شد. که البته من هم‌چنان نقد را به شرکت کننده‌ی این لایو هم وارد می‌دانم که ابتدا پول به چرخه‌ی ناقص استعدادیابی آقایان ریخته و بعد که اوضاع به ضررش تمام شده شروع به اعتراف می‌کند. او هم اسیر همین استاندارد دوگانه است و بعید نیست اگر با همین سرعت پیش برود به یک آرتیست دوگانه‌سوز تبدیل شود که امیدوارم نشود.برگردیم به بحث. اگر در فضای ترانه‌ی معاصر فارسی نفسی کشیده باشید حتما نام بابک صحرایی را شنیده‌اید. نامی که همواره با تعجب اهالی ترانه همراه است. چطور می‌شود با ترانه‌ای که فرسنگ‌ها از استاندارد ترانه ی معمولی شاگردان کارگاه خود شخص مورد نظر فاصله دارد صحنه را تمام و کمال در اختیار گرفت؟ داخل و خارج را. تهران را دوختن به لس آنجلس. بی هیچ. بدون یک ترانه ی قابل قبول. اما خبر این بود. بابک صحرایی، ترانه سرای آثاری از گوگوش، شماعی زاده، عارف، داریوش تا حامی و خیلی از خوانندگان داخل و خارج یک نفر را به خاطر آب خوردن در ماه رمضان به صورت لایو از برنامه اخراج کرد. تجربه ثابت کرده که دوگانه‌سوزی اگرچه تمام نمی‌شود اما دوگانه‌سوزها یک‌یک تمام می‌شوند و تا ایستگاه سوخت گیری بعدی، فاصله خیلی زیاد است. خیلی. حتی بیشتر از عمری که ما می‌کنیم.حمیدرضا ظرافتحمیدرضا ظرافتSun, 10 May 2020 17:21:08 +0430