https://virgool.ir/feed/@hajar.razmpafa2026-11-11 15:22:29https://files.virgool.ir/upload/users/3795/avatar/0VbP2s.pnghttps://virgool.ir/@hajar.razmpahttps://virgool.ir/@hajar.razmpa/ساعت-غیرکاری-ناهار-نماز-و-دوباره-ساعت-غیرکاری-sjsuisuiwk24 وقتی کوچک بودم از دوتا جمله خیلی بدم می‌آمد؛ اول «فروشی نیست»، دوم « تعطیل است» . اولی برای این بود که وقتی توی بازار مادرم را کشان کشان می‌بردم سمت یک مغازه‌ای، مرا از بهانه‌ی خرید ملزومات غیر ضروری منصرف کند و با یک اشاره‌ی ظریف و جزیی فروشنده را در دسیسه‌ی خود همراه سازد تا او هم با یک لبخند تصنعی رو به من کند و بگوید: «این یک قلم فروشی نیست کوچولو! دکوره» نمی‌فهمیدم چه لزومی دارد که مغازه‌دارها کلی اسباب بازی و لوازم تحریر خوشگلِ غیرفروشی را بچینند پشت ویترین‌شان. دلیلش چه می‌توانست باشد به جز آب کردن دل بچه‌هایی که به حرف مادرشان گوش نمی‌دهند و باور نمی‌کنند دفترِ سیمی 80 برگِ جلد فانتزی، دکوری گول‌زنک بیش نیست؟دومین گزاره‌ی تلخی که اعتمادم را نسبت به فروشنگان سلب می‌کرد عبارت «تعطیل است» بود. خیلی اوقات می‌شد که به محض برگشتن مادرم از سرِ کار بهانه می‌گرفتم و پا به زمین می‌کوبیدم که همین الان باید برویم دم مغازه و فلان چیز را بخریم. مادرم همیشه یک نگاه به من و یک نگاه به ساعت دیواری می‌کرد و می‌گفت : «این موقع که نمیشه. تعطیلن» هرگز مجاب نمی‌شدم و فکر می‌کردم این «کارمندِ خسته‌ی درون» مادر است که دارد مرا سرمی‌دواند و چون حال ندارد تازه از راه رسیده مرا به بقالی و لوازم تحریرفروشی ببرد، بهانه‌ی «تعطیل است» می‌آورد. مادرهایی که شاغل‌اند همواره این عذاب وجدان را دارند که در حق تربیت و رسیدگی به اولادشان کم لطفی می‌کنند، به همین خاطر می‌شود به راحتی به آن‌ها عذاب وجدان داد و وادارشان کرد در ساعاتی که کمتر کسی به اسباب‌بازی فروشی و بقالی می‌رود، راهی این مکان‌ها شوند. ( امیدوارم نتیجه‌‌ی غیراخلاقی از این موضوع نگیرید)وقتی کوچک بودم هربار با غرولند و گریه مادرم را که مصرانه پافشاری می‌کرد ثابت کند مغازه‌ها الان تعطیل‌اند می‌کشاندم توی خیابان، خدا خدا می‌کردم فروشگاه مذکور تعطیل نباشد و سنگ روی یخ نشوم و با کرکره‌ی پایین کشیده شده‌ مواجه نشویم چرا که مادر معصومِ کارمندم از دل آهی برمی‌آورد و حکما به این فکر می‌کرد که باز این بچه‌ی سرکش عرض خود برد و زحمت ما داشت. این‌ها افکار درونی مادرم بود، نمود بیرونی رفتارش سقلمه‌ی جانانه‌ای بود که حواله‌ام می‌کرد وقتی که با خشم و تاثرِ توامان می‌گفت: «دیدی گفتم؟»*فکر می‌کردم که مادرها قدرتی ماورایی در فهمیدن تعطیلی مغازه‌ها دارند و این را بو می‌کشند. بزرگتر که شدم فهمیدم داستان ساده‌تر از آنچه بود که خیال می‌کردم؛ ما در شیراز زندگی می‌کردیم و در شیراز مغازه‌ها ساعات تعطیلی‌شان می‌چربید به ساعات کاری‌شان و خب تاوان این را هم بچه‌ سرتق‌ها با سقلمه‌هایی که می‌خوردند، پرداختند.hajar.razmpahajar.razmpaSat, 16 Mar 2019 13:04:31 +0330https://virgool.ir/RahnemaCollege/قصههای-خوب-برای-بچههای-خوب-paz4a54xo2yy یا چرا دوست داریم حامی پادکست بی‌پلاس باشیم؟ یک- برندینگ؛ [ فرآیندی که در آن به جایگاه احساسی‌عاطفی یک محصول یا خدمات افزوده می‌گردد و به آن ترتیب ارزش برند نزد مشتریان و ذی‌نفعان بیشتر می‌گردد ]وقتی می‌خواهید قصۀ برندتان را نقل کنید، بهتر است اول شناخت شفاف و درستی از کسب و کار خودتان و قد و قوارۀ آن داشته باشید؛ یعنی مخاطبتان را دقیق شناسایی کنید و بدانید که مشتریان بالقوۀ شما در کجای جهان دیجیتال و آفلاین استقرار دارند. از خودتان بپرسید که مایلید چه کسانی شما را بشناسند و با چه محتوایی شما را به خاطر بیاورند؟ بعد از آن امکانات و ظرفیت‌هایی که در اختیار دارید را بررسی کنید. محتوا درست کنید، به تقویت روابط عمومی و بسط دادن دیالوگ با مخاطب و مشتریان در شبکه‌های اجتماعی بپردازید، بازاریابی کنید، تکنیک‌های فروش را تحلیل کنید و اسپانسر شوید.دو- اسپانسرشیپ، رشته‌ای که سر دراز دارد؛شاید گمان کنید اسپانسرشیپ از عناصر جهان مدرن و روابط سازمانی نوظهور است اما باید بهتان بگویم که حمایتگری از محتواهای هنری و علمی، پیشینه‌ای به قدمت تاریخ علم و ادبیات دارد. بسیاری از کتب معتبر علمی و دیوان‌های شعر و آثار منثوری که از اعصار گذشته برجا مانده و به دست ما رسیده است به خاطر حمایت شاهان و وزیران و امیران درباری بوده است که از ویرانی‌ها و غارت‌ها و کتابخانه‌سوزی‌ها مصون مانده‌اند و به نسل‌های آینده منتقل شده‌اند؛ معروف‌ترین نمونه‌اش داستان فردوسی و سلطان محمود غزنوی است؛ فردوسی برای اینکه اثر سترگش، شاهنامه را محفوظ بدارد، طی چند بیت آن را به سلطان محمود غزنوی تقدیم کرد، گرچه بعدا پشیمان شد و آن ابیات را از دیباچۀ شاهنامه حذف کرد. (داستان فردوسی و سلطان محمود را می‌توانید از اینجا بخوانید. )البته مراودات عرضۀ محتوا در زمانۀ ما کمی متفاوت‌تر است. به لطف ارزشمندی محتوا و سلطنت بلامنازعش در امور فرهنگ‌سازی، بازاریابی و تبلیغات حالا تولیدکنندگان محتوای باکیفیت‌اند که می‌توانند انتخاب کنند اسم و مضای چه برندی روی کارشان بخورد؛ این یک جور بده بستان اعتباری است. همانطور که طرف سرمایه‌گذار می‌تواند انتخاب کند از چه محتوایی حمایت کند، تولیدکنندگان محتوای باکیفیت هم با وسواس از بین گزینه‌هایی که دارند، اسپانسری که بیشترین تناسب را با موضوع کارشان دارد انتخاب می‌کنند. بنابراین در همان حال که هنرمندان و تولیدکنندگان محتوا برای ادامۀ مسیر و حفظ آثارشان از حمایت اسپانسرها بهره می‌برند، صاحبان کسب و کار نیز برای تقویب رابطۀ حسی و عاطفی با کاربران و وفادار ساختن مخاطبانشان، راه حمایت از محتوا را پیش گرفتد. در این مسیر البته صد نکتۀ باریکتر از مو وجود دارد که رعایت کردنش می‌تواند سبب شود بیشترین بهره را از محتوا ببرید و غفلت از آن هم می‌تواند موجبات پشیمانی و زیان دیدنتان را فراهم آورد.در متنی که می‌خوانید ما از تجربۀ همکاری با پادکست بی‌پلاس می‌گوییم، شما هم اگر تجربه‌ای در حوزۀ حمایت از محتوا دارید با ما در میان بگذارید.سه – رهنما کالج چیست و چرا حامی بی‌پلاس شد؟کار ما در رهنما کالج برگزاری دوره‌های کارآموزیِ رایگان در رشته‌هایی مثل برنامه‌نویسی، طراحی تجربۀ کاربری، بازاریابی دیجیتال و مهندسی ماشین است. قصد داریم رشته‌های کارآموزی را بیشتر کنیم و ظرفیت پذیرش را هم بالاتر ببریم منتهی فعلا با امکاناتی که در اختیار داریم بضاعتمان همین‌قدر است. تلاش ما این است که کارآموزان را توانمندتر بکنیم و آنچه را که در دانشگاه نیاموخته‌اند و بخاطر نداشتنش یافتن شغل مناسب برایشان دشوار است، به آن‌ها بیاموزیم و در کنار مهارت‌های فنی و تجربۀ کار عملی برایشان کارگاه‌های مهارت نرم و تعاملات تیمی هم برگزار کنیم تا وقتی پشت میز کار می‌نشینند و شغلشان را شروع می‌کنند آمادگی پذیرش فرهنگ سازمانی را داشته باشند. ما در رهنماکالج تجربۀ حمایت از جشن‌های فارغ تحصیلی، ایونت‌های شبکه‌سازی برنامه‌نویسان، گعده‌های ایده‌پردازان و شرکت‌کنندگان مسابقات روبکاپ را داشتیم اما اینکه بخواهیم قدم در راهِ محتواهای شنیداری بگذاریم برایمان نو و ناشناخته بود؛ به همین خاطر این موضوع را بین خودمان صد مرتبه بالا پایین کردم و جوانب آن را سنجیدیم تا ببینیم آیا این راه ما را به مقصد می‌برد یا به بیراهه.عرب‌ها یک ضرب‌المثلی دارند که می‌گوید: «زن‌ها از راه گوش عاشق می‌شوند و مردها از راه چشم» به این معنا که خانم‌ها مایل‌اند به حرف‌ها و قصه‌ها دل ببازند و مردها دل به جمال و صورت زیبای ماه‌چهره‌ها تسلیم می‌کنند. از آنجا که در عصر بازاریابی و تبلیغات نوین و کارزارهای قصه‌محوریم، فکر می‌کنم مجاز باشیم بر اساس مشاهدات و آمار و ارقام بیزنس‌ها، در بلاغت و فصاحت سخنوران عرب، دخالت کنیم و اینطور ادعا کنیم که این روزها عموم افراد از راه گوش عاشق می‌شوند و اگر بتوان قصه‌ای را به آن‌ها فروخت، می‌توان مدعی شد که در برندینگ موفق عمل کرده‌ایم و با مشتریان و کاربرانمان یک پل عاطفی و حسی برقرار کرده‌ایم که روند فروش محصول و خدماتمان را هم تسهیل می‌کند.دلیل انتخاب مدیای شنیداری پادکست برای برندینگ رهنما کالج همین بود؛ آدم‌ها از راه گوش دل می‌بازند و ما دوست داشتیم اسم و رسم‌مان توی گوش آن‌ها زمزمه شود چون باور داریم قصه‌ای را که آدم‌ها با جان و دل می‌شنوند توی لوح سینه‌شان استوار و پابرجا باقی می‌ماند.چهار- " اما تو چیزِ دیگری" ؛ پادکستِ فارسی بی‌پلاس گزینه‌ای که نمی‌شود نادیده گرفتاین که چرا ما بی‌پلاس را انتخاب کردیم برمی‌گردد به جنس کارمان؛ ما چیزی برای فروش نداریم. کار ما آموزشِ عملی رایگان دادن است و بی‌پلاس هم محتوای آموزشی کتاب‌ها را رایگان، شیوا و سلیس در اختیار مخاطب قرار می‌دهد. نقاط اشتراک رهنما کالج و بی‌پلاس زیاد است؛ مخاطبانِ کتاب‌هایی که در بی‌پلاس معرفی می‌شود با مخاطبان ما در رهنماکالج هم‌پوشانی دارند و از یک جنس مشترک‌‍اند، آن‌ها به دنبال یادگیری‌اند، از آموخته‌های تازه استقبال می‌کنند، برای توسعۀ فردی خود زمان صرف می‌کنند، هشیار و به روز هستند و می‌دانند دور و برشان چه می‌گذرد. رهنما کالج ثمرۀ تلاش‌های منابع انسانیِ رهنما ست و از خوش اقبالی در چهار اپیزودی که حامی بی‌پلاس بودیم، علی بندری خلاصۀ کتاب‌هایی را نقل کرد که حول موضوعات شخصیت‌شناسی، ارتقا جایگاه و منزلت فردی و اهمیت منابع انسانی بودند.پنج – چه طرف بربستیم؟اگر شما به عنوان مدیر برند یا در ردای صاحب کسب‌و‌کار حامی برگزاری یک رویداد شوید، پس از پرداخت خرج و مخارج گزاف، چاپ پوستر و طراحی هدایای تبلیغاتی، تهیۀ تیزر و سایر امور مرسوم، شانس این را دارید که طی چند ساعت خودتان را به مخاطبان معرفی کنید؛ اگر خیلی خوش‌شانس باشید می‌توانید درصدی از مخاطبانِ رویداد را با خود همراه کنید و پیام برندتان را به گوش آن‌ها برسانید. باز اگر خیلی بخت با شما یار باشد، احتمال می‌رود گروهی از آن جماعت کاتولوگ شما را قاطیِ خودکارها و لیوان‌های تبلیغاتی با خود به خانه ببرند؛ اما نمی‌توانید درست و دقیق دریابید که چند نفر با شما آشنا شده‌اند و دریافته‌اند که هدفتان از کاری که انجام می‌دهید چیست. در پادکست‌ها به طور عام و در بی‌پلاس به طور خاص قضیه جور دیگری است. همانطور که بسیار محتمل است شما کتابی را مطالعه بکنید و بعد به کرات به آن رجوع کنید، زیر بعضی از سطرهایش خط بکشید، از آن نت‌ بردارید و خواندش را به سایرین نیز توصیه کنید، برای پادکست‌های بی‌پلاس نیز چنین مسیری قابل تصور است. شما یک بار به خلاصۀ کتابی گوش می‌دهید، از آن چیزهایی می‌آموزید، شنیدنش را به دیگران توصیه می‌کنید و بعدها می‌توانید مجددا به آن برگردید و چندباره آن را پخش کنید. مزیتی که در حمایت از پادکست موجود است بی‌انقضایی آن است. پادکستِ باکیفیت محتوایی جاری و ساری است، تمام نمی‌شود و از بین نیز نمی‌رود. از این حیث هزینه‌ای که بابت برندینگ می‌کنید پایدارتر از هزینه کردن برای حضور در نمایشگاه‌ها و همایش‌های یک روزه و چند روزه است ( گرچه از ارزش‌های آن‌ها نیز کم نمی‌شود و در ساخت شخصیت برند کارفرما وزن سنگینی دارند)تجربۀ تبلیغ در پادکست بی‌پلاس چیز دیگری به ما آموخت؛ اینکه هر رسانه‌ای ظرفیت‌های تبلیغاتی خودش را دارد و اگر بارِ اضافۀ تبلیغی به آن تحمیل شود، نه تنها پیامِ ما بی‌اثر می‌شود و نرسیده به هدف، سقوط می‌کند و زیر دست و پا می‌ماند بلکه از محبوبیت آن مدیا نیز می‌کاهد و باعث می‌شود مخاطبانش نسبت به آن دلسرد شوند، در صداقت راوی تردید کنند و با بدگمانی با آن برخورد کنند. ( حالتی که مدیای اینستاگرام در بعضی کمپین‌های اینفلوئنسرها و پاور یوزرها دچارش شد و به تدریج موجب کلافگی مخاطب و بی‌اثر شدن پیام شد) وقتی مخاطب چندین اپیزود با راوی پادکست‌های بی‌پلاس همراه می‌شود و از او قصه‌های آموزنده می‌شنود، یادگیرندۀ پیام اوست و احساس دِین و شاگردی نسبت به او می‌کند، شنیدن پیام رهنما کالج و معرفی ماموریت ما با صدای راوی، نه تنها خوشایند و مطلوب است بلکه از قصه‌های پیشین و احساس اعتماد و دوستیِ جاری در این محتوا کسب اعتبار می‌کند.غرض ما از انتشار پیام رهنماکالج در خلال خلاصه‌کتاب‌های بی‌پلاس، ایجاد آگاهی و هشیاری نسبت به ماموریت رهنماکالج بود، ما بنا نداشتیم چیزی را بفروشیم یا داد و ستد مالی پیش ببریم به همین خاطر اگر از نتیجه این همکاری و انعکاسش در فراگیری پیام رهنماکالج جویا باشید و بپرسید چطور می‎توانیم موفقیت‌مان را در برندینگ از طریق حامی پادکست شدن اندازه‌گیری کنیم، جواب این است که از طریق دریافت ایمیل‌ها و تماس‌هایی که از تهران،شهرستان و خارج از کشور با دفتر رهنماکالج گرفته می‌شود و قبل از شروع پرسش‌ از ساز و کار دوره‌های کارآموزی و نحوۀ شرکت در آزمون و ثبت نام، می‌گویند که از طریق پادکست بی پلاس با رهنما کالج آشنا شده‌اند. این را هم اضافه کنم که شما هیچ‌گاه نمی‌توانید پیشبینی کنید چه کسانی قرار است در آینده به پادکستی که از آن حمایت کرده‌اید گوش بدهند؛ اگر پادکست در مجموع موفق عمل کند، هر اپیزود خوب آن می‌تواند عاملی برای تشویق و ترغیب مخاطبان برای شنیدن اپیزودهای گذشته باشد؛ چند هفتۀ قبل از طرف پارک علم و فناوری دانشگاه تهران برای بررسی امکان همکاری با رهنماکالج به جلسه‌ای رفتیم که درآن حدود پانزده استاد دانشگاه و مدیران دولتی حضور داشتند، اگر از من می‌پرسیدند که این‌ افراد اوقات فراغتشان را چگونه سپری می‌کنند، حدس می‌زدم که بعد از شنیدن اخبار شبانگاهی چند صفحه‌ای روزنامه ورق بزنند یا در پیام‌رسان‌های داخلی برای هم پیام‌های علمی و آموزنده فوروارد کنند. قبل از شروع جلسه، مدیر پارک رو کرد به ما و گفت: « من از طریق علی بندری و بی‌پلاس با شما آشنا شدم، عجب قصه‌گوی خوبی‌ست این پسر» داستان برندینگ و انتقال پیام، من را یاد رابینسون کروزوئه می‌اندازد که گزارش یومیه‌اش را توی بطری می‌گذاشت و به موج دریا می‌سپرد، اگر صاحب کسب و کاری هستید و قصد دارید اسپانسر شوید محتوای باکیفیت را بیابید، وجوه اشتراکتان را با آن بسنجید و خاطر جمع باشید طنین پیام‌تان به جایی که می‌خواهد می‌رسد.hajar.razmpahajar.razmpaWed, 26 Dec 2018 14:18:23 +0330https://virgool.ir/@hajar.razmpa/یوسفآباد-اواسط-اردیبهشت-mrqghw69tyt6 توی یک فیلم سینمایی گیشه‌ای شهاب حسینی برمی‌گردد توی دوربین نگاه می‌کند و می‌گوید: " آدم‌های دنیا دو دسته‌اند، یا متولد مردادند یا دلشان می‌خواهد متولد مرداد باشند" بعدها این دیالوگ عامه پسند با یک دستکاری جزیی در نام ماه، دست به دست چرخید و شد یک تکیه کلام که هر وقت کسی خواست با استناد به ماه تولدش برای خود وجه تمایزی دست و پا کند به آن استاد کند. معلوم نیست دعوا بر سر بهترین ماه برای دنیا آمدن تا کی ادامه خواهد یافت. اینطور که از شواهد برمی‌آید حالا حالاها قرار است افرادی را ببینیم که عمیقا باور دارند ماه و ساعت تولدشان در پیشبرد شخصیت و سرنوشتان تاثیر دارد. هر" ماه "طرفداران و هواخواه‌های خودش را دارد. مثل نزاع ازلی ابدی بچه‌های شرق و غرب تهران که خود را وارثان اصلی شهر می‌دانند، متولدین تابستان و زمستان هم ادعاهایی در بیان برتری تیر یا بهمن دارند. ولی همینطور که توی هر شهری نقاطی هست که برای اغلب شهروندان، دوست‌داشتی و بی جدل و پرخاطره است و می‌توان گفت منطقه امنی به حساب می‌آید، توی فصول و ماه‌ها هم، اردیبهشت اینطوری است. کسی را پیدا می‌کنید که بگوید اردیبهشت را دوست ندارم چون سرد است؟یا زیادی گرم است؟ نه. هر قدر انگشت در جهان و کنید و اردیبهشت‌ستیز بجویید به نتیجه نخواهید رسید . باد نرمِ بهاری اردیبهشت توی سنگ هم اثر می‌کند، باران دیوانه‌اش حال و هوای عاشقی به جان آدم‌ها می‌اندازد و وادارشان می‌کند به خاطراتی فکر کنند که شاید توی دیماه و خرداد به راحتی از کنارش می‌گذرند.اردیبهشت مثل یوسف‌آباد است. محله امنی و قدیمی که مقبولیت عام دارد، کسی برای تصاحبش شاخ و شانه نمی‌کشد، مال همه است، همه ازش خاطره دارند، یک کوچه‌ی پهن پر دار و درخت، پر از خنده‌های کودکی، سرشار از بوی پوشال نمدار کولر و کتلت روی اجاق. شاید به خاطر همین است که تقویم نگاران برداشته‌اند محاسباتشان را جوری تنظیم کرده‌اند که ماه تولد شاعرها بیفتد توی ادیبهشت. با یک حساب سرانگشتی می‌شود تخمین زد که بیراه نرفته‌اند، توی اردیبهشتی که ذکرش رفت با آن اعتدال و هوای موافق، آدم چه کند اگر شاعر نشود؟ شاید اگر انجمن شاعران مرده بخواهند با هم شوخی‌های بی‌مزه‌ی سینمایی کنند، بد نباشد که سعدی رو کند به بقیه و بگوید: "شاعران جهان دو دسته‌اند، آنهایی که متولد اردیبهشت‌اند یا آن‌هایی که دوست دارند متولد اردیبهشت باشند" hajar.razmpahajar.razmpaTue, 18 Dec 2018 13:33:40 +0330https://virgool.ir/@hajar.razmpa/کی-اینو-میشناسه-xuibgmkzarmc علی‌رغم شرایط بغرنجی که دارد همه جا را فرا می‌گیرد و دیگر دل و دماغی برای شادی و ملعبه باقی نگذاشته است، کماکان و احتمالا تا همیشه از جذابیت تماشای عکس‎های قدیمی داخل آلبوم‌ها چیزی کم نخواهد شد. هنوز و احتمالا تا ابد موقعی که مهمانی‌های ناهار به چایِ بعد از غذا می‌رسد و چرت و کسالت سایه می‌اندازد روی مهمان‌ها، مناسبترین زمان است که صاحب‌ ضیافت برود از توی کشوی عقبی از زیر یک خروار مدارکِ خاک خورده چندتا آلبوم عکس کهنه را بکشد بیرن و بیاید صلا در دهد و مهمانان را دعوت به تماشای گذشته‌ی طلایی از لابه‌لای عکس‌ها کند. گذشته‌ای که در آن بحران اقتصادی، کمبود ذخایر زیر زمینی و قیمت ارز مسئله نبود، پدربزرگ‌ها زنده بودند، کشاورزی و مالداری و حجره داری می‌کردند و با چندسنار پول حلالِ پر برکت، هفت سر عائله را می‌چرخاندند. زمانی که درخت‌های کوچه، خیابان سبزتر بود، بالای شهر بیابان بود، هوا آلوده نبود و دل‌ها شادتر بود. کسانی که آلبوم‌های عکس را تماشا می‌کنند، در حالیکه سر تکان می‌دهند و نچ نچ می‌کنند به خاطر از دست رفتن گذشته‌ای که توصیفش کردن افسوس می‌خورند و در همان حال به ژست‌های مرسم آن زمان و مدل فوکل‌ها و لباس‌ها می‌خندند و می‌پرسند: « ای کیه؟» . صاحب آلبوم، عینک نزدیک‌بین را درمی‌آورد, آلبوم را تا نوک دماغش بالا می‌آورد، موشکافانه نگاه می‌کند و می‌گوید: «نمی‌دونم»قسم می‌خورم توی همه‌ی آلبوم‌های قدیمی چندتا عکس هست که هیچ نام و نشاننی از صاحبشان در دست نیست و اصلا معلوم نیست از کجا راهشان را به آلبوم خانوادگی باز کرده‌اند. درباره‌ی این جور عکس‌ها روایت‌های مختلف و ضد و نقیضی ساخته و پرداخته می‌شود. برای مثال توی آلبوم جوانی پدرم عکسی از مرد جوان و خوشتیپی هست که هیچکس او را نمی‌شناسد. تمام اعضای خانواده و فامیل‌های درجه یکمان دس کم یک مرتبه تلاش کرده‌اند با موشکافی از روی شباهت‌های ظاهری، فرم گونه، پرپشتی موها و حالت چشم‌ها دریابند که شخص مذکور شبیه کدام یک از آشنایان و اقوام‌مان است. چندبار هم تلاش‌هایی برای رمزگشایی از یاداشت مخدوش پشت عکس شده؛ ایم عکاس‌خانه واضح و مشخص است اما امضای پشت عکس جوهر پس داده و ناخوانا شده. مادرم معتقد است آن جوان، هم‌پادگانیِ دایی کوچکم بوده است. پدرم به ضرس قاطع این فرضیه را رد می‌کند و می‌گوید محال است این آدم کسی باشد به جز نوه‌ی عموزاده‌اش که در همان جوانی توی رودخانه شناکنان به سمتی رفت و غرق شد. برای پیشگیری از مجادله‌ی احتمالیِ بین مادر و پدرم، مادربزرگم فرضیه‌ی دیگری مطرح می‌کرد و این کلاف همچنان پیچیده‌تر از آن می‌شد که بود.*این قصه هر بار که آلبوم عکسمان را باز می‌کنیم تکرار می‌شود، درست وقتی یک چهارم عکس‌ها ورق زده شد، بینننده دست می‌کشد روی ردیف بالا سمت چپ و می‌پرسد: «ای کیه؟». سناریوی «ناشناسِ توی آلبوم» با همین سوال ساده از نو اجرا می‌شود، گمانه‌زنی‌ها بدون نتیجه ادامه می‌یابد و هیچکس واقعا دستگیرش نمی‌شود که این جوان وسط عکس‌های سیزده به در و ختنه سوران خانوادگی ما چه می‌خواهد.می‌خواهم از طریق این ستون از تمام کسانی که دستی بر آتشِ IT و استارت‌آپ و تکنولوژی درخواست کنم اپلیکیشنی بسازند که با اسکن کردنِ فوری عکس‌های قدیمیِ داخل آلبوم به ما بگویند آن‌ها کیستند، با ما چه نسبتی دارند و الان در چه حال‌اند؟ یقین دارم این ایده اگر اجرا شود به تعداد همه کسانی که آلبوم‌های کهنه‌شان را نگه داشته‌اند مشتری دارد.hajar.razmpahajar.razmpaTue, 18 Dec 2018 13:32:38 +0330https://virgool.ir/@hajar.razmpa/نگینهای-درشتتر-گردوهای-سفیدتر-blc549r2oofs دو شوآفِ عجیب ولی واقعی؛ مطلبی که در ادامه می‌آید حاوی اعمالی است که در ابتدا به نظر می‌آید شوآف نیست اما چون نیک بنگرید در آن شوآف و تزویری موجود هست.یک- عمه‌جانم زن دست و دلبازی است. از آن آدم‌ها که وقتی وارد مغازه‌ای می‌شوند به کارگر و پادو و پیک و تسهیلدار و هرکسی که سلامش را گرم جواب بدهد، اسکناس تانخورده می‌دهد. با این کار هم برای خودش اعتباری بین مغازه‌دارها دست و پا کرده و هم طی سال‌های متمادی تبدیل به "مشتریِ محبوب" شده و به قول شوهر عمه‌ام بر دل‌های اهل بازار حکومت می‌کند. البته او همه‌ی این کارها رو بدون نیت سوء انجام می‌دهد. یک بار تعریف می‌کرد که به آجیل فروشی رفته بوده تا کمی خلال بادام و مغز گردو بخرد. از قضا آن روز شاگرد تازه‌واردی که عمه را نمی‌شناخته پشت دخل بوده و چون از مناسبات و تشریفات عمه خانم بی خبر بوده چندان که باید و شاید به این مشتریِ محبوب، دل نمی‌دهد و بنا به گواه عمه‌ام گردوهای خرد و سیاه را که به درد طبخ فسنجان هم نمی‌خورده قاطی سفارش او جاساز کرده و بی‌اعتنا به اعتراض عمه خانم، پشت چشم نازک کرده و گفته: سوا کردنی نیست حاج خانم. همینه که هست اینجا که تره‌بار نیست. عمه سرخورده و ناراحت به منزل برمی‌گردد، گردوسیاه‌ها را به اعماق یخچال تبعید می‌کند و بعد از چند ساعت تامل رو به شوهر عمه‌ام می‌گوید: «پسره، من را نشناخت. به نظرت باید می‌گفتم که من ماه‌محرم‌ها ازشان نیم کیلو زعفران می‌خرم و مدام آجیل صادراتی سفارش می‌دهم.؟» شوهرعمه‌ام گفته: «نه. چه اهمیتی دارد بشناسد یا نشناسد»عمه خانم به راه‌های مختلفی فکر می‌کند و دست آخر به این نتیجه می‌رسد که در اینجور مواقع، وقت‌هایی که به مغازه‌های غیرآشنا می‌رود، باید انگشتر درشت‌نگینش را بیاندازد. او خودش بعدها در جمع‌های خانوادگی از این تجربه‌ی موفقیت‌آمیزش به نیکی یاد کرد و همه را توصیه کرد که از این راهکار استفاده کنند. عمه فکر می‌کرد نگین یاقوت درشت که با برلیان‌های ریز احاطه شده این قدرت را دارد که این پیامِ "کارم را راه بیانداز ، انعام می‌دهم" به خوبی مخابره کند.دو-همیشه از بابت سحرخیز بودنم احساس عذاب می‌کردم. مخصوصا زمانی که شب منزل خاله یا دایی می‌ماندم و صبح زودتر از همه بیدار می‌شدم. بدتر از همه این بود که از توی رخت‌خواب برمی‌خاستم و می‌دیدم هنوز همه – حتی خاله و شوهر خاله‌ یا دایی و زن دایی- خوابند. از ساعت هفت تا ده صبح توی پتوها غلت می‌زدم و ناامیدانه چشم می‌دوختم به تکان‌های دست و پایی یا خمیازه‌ای که نوید بیدار شدن اهل خانه را می‌داد. تصورم این بود که آدم‌های باکلاس، تا ده صبح می‌خوابند و معمولی‌ها خیلی زود از خواب بیدار می‌شوند. برای پیوستن به جرگه‌ی باکلاس‌ها تلاش می‌کردم که به هر ضرب و زوری شده خودم را بخوابانم و همپای سایرین دیر بیدار شوم. اما تلاشم بی نتیجه می‌ماند؛ با خوف و رجا، نیم‌خیز می‌شدم تا از توی رخت‌خواب ساعت دیواری را ببینم، در همان لحظه که توی دلم خداخدا می‌کردم حداقل 9 شده باشد تا کمتر منتظر برخاستن ِ دخترخاله‌هام بمانم، دیدن هفت یا حتی شش و نیم عمیقا اندوهگینم می‌کرد. به این نتیجه رسیده بودم که باکلاس بودن با تلاش محقق نمی‌شود و باید حتما توی ژنت باشد، پس از آن شروع کردم به ادای خوابیدن را درآوردن. خودم را به خواب می‌زدم و تا آن جایی پیش رفتم که تا مطمئن نمی‌شدم یکی دو نفر به ضرس قاطع بیدار شده‌اند، سرم را از پتو بیرون نمی‌آوردم.ساعات سخت و سرشار از بطالتی را پشت سر گذاشتم و حالا به هیچ وجه به کسی این راهِ باکلاس شدن را توصیه نمی‌کنم. حیف آن همه صبح‌های زود، بازی‌های نکرده و آتش‌های نسوزانده.hajar.razmpahajar.razmpaTue, 18 Dec 2018 13:31:57 +0330https://virgool.ir/@hajar.razmpa/جیغ-کشیدن-داخل-تونل-nc6jjd7nkyhw گاهی وقت‌ها بعضی روابط به نحوی توی هم تنیده می‌شوند که فراموش کردنِ یکی به واسطه‌ی آن دیگری غیرممکن می‌شود. آشنایی من با ارنستو سابانو در "تونل" بود. هر صفحه‌ای از کتاب را که می‌خواندم، رفیقم و دوست پسر آرتیستش می‌آمدند جلوی چشمم. توی هر پاراگراف شباهت‌ها بیشتر می‌شد و هر چه به آخر کتاب نزدیکتر می‌شدم، دلشوره و اضطرابم بالاتر می‌رفت. حرف‌هایی که شخصیت مالیخولیایی داستان به ماریا ایریبارنه می‌زد درست شبیه حرف‌های رفیقم و آشنایش بود؛ بگومگوها، حسادت‌ها و دعواها، هیچکدام با نسخه‌ای که ارنستو ساباتو خلق کرده بود مو نمی‌زد. یک روز گوشی تلفن را برداشتم و به دوستم زنگ زدم گفتم: بهتر است هرچه زودتر رابطه‌ات را با آن آرتیستِ بد دل و شکاک خاتمه بدهی. گفت: «آره خب... آینده‌ای با هم نداریم» گفتم : «قضیه جدی‌تر از این حرف‌هاست. اگر هرچه زودتر تمامش نکنی، تو را می‌کشد» رفیقم گفت: « این حرف‌ها چیه؟» گفتم: « آخر کتاب، خوان پابلو کاستل، ماریا را می‌کشد» سعی نکردم جزییات کتاب را برای دوستم شرح دهم و مجابش کنم یاری که برگزیده همان مرضی را دارد که کارکتر رمان تونل داشت؛ فقط برای اینکه هشدارهایم را جدی بگیرد، برایش یک بار دیگر ماجرای پل مدیریت و چند نمونه دیگر داستان جنایی را –که در همه‌شان قاتل، یک آدمِ تحصیل‌کرده و هنرمند بود- تعریف کردم»تونل با جمله‌ی کوبنده‌ای شروع می‌وشود که به محض باز کردن کتاب ما را می‎اندازد وسط مهلکه‌ای جنایی و رمانتیک. راویِ قصه اینطور شروع می‌کند: «کافی است بگویم که من خوآن پابلو کاستل هستم، نقاشی که ماریا ایریبارنه را کشت. تصور می‌کنم جریان دادرسی را همه به یاد می آورند...» بعد از اینکه به قول فرنگی‌ها Big picture ماجرا را دریافتیم و فهمیدیم شخصیت اصلی، معشوقه‌اش را کشته است، با خیال راحت ماست‌ها را کیسه کرده و خاطر جمع می‌شویم با کسی طرفیم که غیرنرمال است. کیست که تایید نکند راویان آنرمال، ماجراهای شنیدنی‌تری را رقم می‌زنند؟ بی‌ربط به نظر می‌رسد اما در آغاز قصه و در کشاکشِ یافتن معشوقه‌ای که مثل صاعقه ظاهر شد، یک دم در ظلام روح نقاش درخشید و هیچ سخن نگفت و رفت، من به یاد رمان بزرگ علوی افتادم. در «چشم‌هایش» هم ناظم مدرسه یک نقاشی مبهم را به نمایش می‌گذارد و مدت مدیدی در انتظار به کمین می‌نشیند تا ببیند سرانجام چه کسی جلوی این تابلو توقف می‌کند تا بتواند از معنای آن سر دربیاورد. در رمان ساباتو نیز، خوآن پابلو که هنرمندی منزوی، منفی‌باف و ستیزه‌جو است یکی از آثارش را -که معتقد است در قسمتی از آن معنای عمیق نهفته است- در نمایشگاه قرار داده و از اینکه تمام بازدید کنندگان سرسری از آن عبور می‌کنند و هیچکس آن چیزی که باید را درنمی‌یابد آشفته و ناراحت است. داستان با غرولندهای راوی تا آنجا پیش می‌رود که ماریا ایریبارنه با یک توقف طولانی و خیره شدن به همان نقطه‌ از نقاشی که برای خالق اثر معنی‌دار است، توجه خوان پابلو را جلب می‌کند. زن به سیاق تمام دلبرکان تاریخِ ادبیات – از معشوقه‌های کلاسیک گرفته تا سیندرلا- گوشه‌ای از رخساره‌‌اش را نشان می‌دهد و ناپدید می‌شود. بعد از آن خوان پابلو را می‌بینیم که به شیوه‌ی تمام عاشقان جهان – از قیس عامری گرفته تا پرنسس‌های والت دیزنی- برای یافتن زنی که هیچ نشانی از او به خاطر ندارد، آواره‌ی کافه‌ها، خیابان‌ها، اداره‌ها و آسانسورها می‌شود. عاقبت او را اتفاقی می‌یابد و رابطه‌ی عجیب شکل می‌گیرد. باز هم بی ‌ربط می‌نماید اما شکل‌گیری بی‌مقدمه‌ی رابطه ماریا و نقاش، سکانس‌هایی از فیلم «آخرین تانگو در پاریس» را برایم تداعی می‌کند. دو ناشناس به هم می‌رسند و بدون برنامه‌ریزی قبلی عاشق هم می‌شوند، چیز زیادی از هم نمی‌دانند، تنها و سرخورده هستند و کمر بسته‌اند تا در یک رابطه‌ی بیمار و فرسایشی، همدیگر را لت و پار کنند. منتقدان داستان تونل و نمادهایش را نشانه‌ای از تنهایی انسان مدرن دانسته‌اند، راوی در طول چالش‌های داستان و در طول زمانی که با خودش دست به یقه است و هذیان‌وار منولوگ می‌گوید در صدد است عشق را تعریف کند. از توی واگویه‌های خوان پابلو می‌توان سیاهه‌ای استخراخ شامل مواردی که عشق است و مواردی که نقیض عشق است. درگیریِ مستمر ذهنی‌اش که او را تا مرز جنون پیش می‌برد تعریف چارچوب رابطه‌اش با ماریا، کشف خیانت‌های احتمالی و گرفتن مچ اوست. راوی تنهایی‌ایِ تمام نشدنی‌اش را اینطور به تصویر می‌کشد: « شاید فقط یک تونل وجود داشت، تاریک و خلوت: تونل من. تونلی که من کودکی، جوانی و همه عمرم را در آن گذرانده بودم و در یکی از قسمت‎های شفاف دیوار سنگی من این دختر را دیده بودم و ساده اندیشانه باور کرده بودم که در تونلی موازی تونل من حرکت می کند، درحالی که در واقع او متعلق به جهان پهناور و جهان نامحدود کسانی بود که در تونل زندگی نمی کردند »خیلی‌هایمان ارنستو ساباتو را با همین کتاب می‌شناسیم و چون خیلی کتابِ روان و خوش‌خوراکی است ممکن است به عنوان گزینه‌ای برای هدیه دادن هم د‌ر نظرش گرفته باشیم؛ چرا که نه فقط کتاب‌خوان‌های حرفه‌ای بلکه هر خواننده‌ای که از شرح و بسط و موشکافی روابط انسانی و دوگانه‌ی عشق و خیانت خوشش بیاید مجذوب تونل می‌شود، یک جایی اندوهگین می‌شود، یک جا به وجد می‌آید و یک جایی دلش می‌خواهد جیغ بکشد. اما به راستی ارنستو ساباتو که بود و چه کرد؟یک نویسنده از آرژانتینبا وجود این که خیلی وقت از نظریه‌ی مرگِ مولف گذشته است و مدت مدیتی است که آثار هنری از پدیدآورندگانشان اعلام استقلال کرده‌اند اما هنوز خیلی‌های ما عادت داریم که کارکترهای قصه را در دنیای واقعی و داخل زندگی نویسنده جستجو کنیم. وقتی فهمیدم ساباتو علاوه بر داستان نویسی، نقاش هم است فورا تصور کردم که راوی داستان تونل خودش است و کل قصه گرته برداری از تجربه‌ای بوده که نویسنده از سرگذرانده است. این تصور، مصیبتی است که مولفان به آن دچارند و گمان می‌کنم هیچ نظریه‌ی ادبی نتواند بارش را از روی دوش آن‌ها کم کند. ساباتو دکترای فیزیک داشت و علاوه بر فعالیت‌های هنری مطالعاتی در حوزه‌ی علوم تحقیقاتی به ثمر رسانده است. محبوبیت او در آرژانتین به جمع‌های ادبی محدود نمی‌شود. او بعد از اتمام «جنگِ کثیف» آرژانتین ، مدیریت تیمی را به عهده گرفت که مسئول تحقیق و تفحص درباره کشته‌شدگان و مفقودشدگان جنگ بودند. این فعالیت‌ها از سوباتو چهره‌ای ملی ساخت و عاملی شد برای محبوبیتش بین توده‌ی مردم. همین تجربه بعدها الهام بخش نویسنده در خلق رمان «قهرمان‌ها و گورها» شد. ( جنگ کثیف اصطلاحی است که به خشونت‌ دولت آرژانتین علیه مخالفان و گروه‌های چپ‌، بین سال‌های 1976تا 1983 اطلاق می‌شود. در دهه‌ی هفتاد شبه نظامیان آرژانتین برای دفاع از دولت، دست به اقدامات هولناکی زدند از جمله ربودن، شکنجه کردن و به قتل رساندن گروه‌هاییای مخالف؛ اعضای اتحادیه‌ها‌ی کارگری، دانشجوها و حتی شهروندان عادی. آرژانتینی‌ها ترجیح می‌دهند که آن دوران را دوره‌ی خفقان بنماند؛ برآورد می‌شود که در آن دوره حدود 22 تا‌30 هزار نفر شبانه از خانه‌هایشان ربوده شدند، مخفیانه زندانی، شکنجه، اعدام و در نهایت ناپدید شدند که اجساد بسیاری از آن‌ها هرگز یافت نشد) چه اثر را مستقل از مولف در نظر بگیریم چه در سایه‌ی او، می‌توان به قطعیت گفت که تجربه‌ی جنگ و مشاهده‌ی حوادث و بلایایی که انسان‌ها بر خود نازل می‌کنند، روی کلمات و نحوه‌ی داستان پردازی‌ نویسنده تاثیر می‌گذارد. ساباتو وقتی از دنیا رفت 99ساله بود، یک بار نامزد دریافت نوبل ادبی شده بود، مهم‌ترین جایزه‌ی ادبی اسپانیا را برنده شده بود و هم‌طرازِ پاز، مارکز، بورخس و یوسا بر سریر ادبیات آمریکای لاتین می‌درخشید. او یک نویسنده‌ی اگزیستانسیالیست بود که در آثارش بحران‌ها و بیماری‌های معنوی زمانه‌ی ما را بازتاب می‌داد. سوباتو در مقاله‌ی «انسان‌ها و چرخ دهنده‌ها» به تاثیر پیشرفت تکنولوژی و علم بر کمرنگ شدن خصلت‌های انسانی می‌پردازد؛ توی مصاحبه‌ای که در سال 1990 مجله‌ی «پیام یونسکو» با سوباتو انجام داد، خبرنگار درباره این دیدگاه از او می‌پرسد و او اینطور جواب می‌دهد: « من در رشته‌ی فيزيك و رياضيات تحصيل كرده‌ام و مفاهيم و اصول اين علوم مي‌تواند پناهگاه ايده‌آل و مجردي در«مدينه فاضله» افلاطون به من عطا كند كه از هرج‌و‌مرج و آشوب دنيوي به دور است. اما زمان زيادي طول نكشيد كه متوجه شدم برخي دانشمندان باورهاي كوركورانه‌اي در مورد نقش عقل محض در برهان و خرد پيشرفت‌گرا (پيشرفت به معناي فلسفي آن) دارند كه باعث شده تا علي‌رغم جوانب اساسي زندگي بشر مانند ناخودآگاه يا اسطوره كه در بطن ابراز جلوه‌هاي هنر نهفته است، دانشمندان اين بُعد «پنهان» از زندگي بشر را ناديده بگيرند... حاکميت مطلق علم و پيشرفت در دوره‌هاي طولاني از قرن‌های نوزدهم و بيستم باعث شده تا انسان به چرخ‌دنده‌اي در ماشين غول‌پيكر علم‌گرايي و پيشرفت بدل شود. نظريه‌پردازان سرمايه‌داري و ماركسيسم به تدريج به اين ديدگاه تحريف‌شده و تالم‌بر‌انگيز دامن زدند به‌طوري‌كه در اين رويكرد انسان در توده اجتماع و رموز و لايه‌هاي فردي آن ذوب شده و به ذره منتشرشده و قابل سنجش از يك منبع انتشار تقليل يافته است». (سید رضا ابراهیمی، گفتگو با ارنستو ساباتو،مرداد 95)فرشته عشق نداند، سنگی بر گورِ قهرمان و باقی قصه‌های ترجمه نشده« معجزه به نظر می‌رسد که این همه جان‌های انسانی بتوانند در مناطق یکسانی از گیتی پهناور به دنیا بیایند، نشو و نمو کنند و بمیرند بی آنکه با یکدیگر آشنا شوند».ساباتو کتاب‌های دیگری هم دارد که به فارسی ترجمه شده‌اند گرچه هیچ کدام به اندازه‌ی تونل، دست به دست نچرخیدند و قهرمان‌های آشنایی ندارند که ما را به یاد رفیق‌های خودمان بیاندازد. «قهرمانان و گورها» رمان مفصل‌تری از سوباتو است که روایتی چند لایه از زندگی دختری به اسم آله خاندرا است که پدرش را به قتل رسانده. شگرد ارنستو ساباتو این است که خبر بد را اول می‌گوید. او خواننده را به محض شروع داستان در جریان قرار می‌دهد، شوکه می‌کند و بعد آهسته خواننده را دنبال خودش می‌کشاند تا قبل و بعد اتفاق را برایش تعریف کند. قهرمانان و گورها در فضایی سورئالیستی اتفاق می‌افتد با این وجود در بعضی صفحات خواننده را از خط داستانی جدا کرده و سرشار از بیان نظرات و دیدگاه‌های جهان بینی سوباتو می‌شود. دکتر مصطفی مفیدی، مترجم آثار ساباتو درباره این کتاب می‌گوید: « قهرمانان و گورها رماني چندصدايي است كه شخصيت هاي مختلفي با صداها و ذهنيات گوناگون در اين رمان به سخن درمي آيند. اين صداها بسيار طبيعي با هم تلفيق شده‌اند و خواننده احساس نمي كند كه در حال خواندن يك رمان چندصدايي است و هيچ تصنعي ايجاد نشده است. ديگر مزيت كتاب استفاده از مزاياي رمان سوررئاليستي است» . ( روزنامه شرق ، شماره 753 به تاريخ 17/2/85، صفحه 17) (ادبيات)«فرشته‌ی ظلمت» رمان دیگر ساباتو است که سال 93 در ایران چاپ شد. راوی این داستان، نظراتش را درباره دیگر شخصیت‌های متن و اتفاقات پیش آمده مطرح می‌کند. شخصیت‌ اصلی فرشته‌ی ظلمت، خود ساباتو است که مدام مورد پرسش قرار می‌گیرد و در حال تفسیر کردن معنای اتفاقات داستان قهرمانان و گورهاست. در این کتاب سوباتو در جستجویی مدام می‌کوشد خودش و جهان درون و بیرونش را کشف کند. رویدادهایی از این دست در آثار ساباتو، مدام به خواننده یادآور می‌شود که با یک قصه‌ طرف نیست؛ در کنار تمام عناصر داستانی، واقعیت استوار و با صدای بلند خودش را نشان می‌دهد. این مسئله در ادبیات داستانی ما رایج نیست، طبیعتا به مذاق خواننده‌ ناخوش می‌آید و مدام او را از سیر طبیعی داستان به فضای گزارش پرت می‌کند. این رمان احتمالا مانیفست محبوب ساباتو است اما خواندن نظرات مندرج در سایت‌های خارجی نشان می‌دهد که کتاب محبوبِ دوستداران ساباتو نیست. فرشته ظلمت فراتر از یک قصه، شرح مراقبه‌هایی در عالم درون، مراقبه‌هایی شاعرانه و عارفانه و به قول او جنون آسا است. « بعضی وقت ها احساس می کنم که هیچ چیز معنی ندارد. در سیاره ای که میلیون ها سال است با شتاب به سوی فراموشی می رود، ما در میان غم و رنج زاده شده‌ایم. بزرگ می‌شویم، تلاش و تقلا می‌کنیم، بیمار می شویم، رنج می‌بریم، سبب رنج دیگران می‌شویم، گریه و مویه می‌کنیم، و می‌میریم. دیگران هم می میرند، و موجودات دیگری به دنیا می آیند. (از فرشته‌ی ظلمت)ساباتو کتاب‌های بسیار دیگری دارد که اغلب به انگلیسی ترجمه شده‌اند؛ علاوه بر داستان، مقالات و آثار تحقیقی نیز در کارنامه‌ی او دیده می‌شود:-یکی و جهاننویسنده و ارواح اوداستان‌هایی که من دوست می‌داشتماسپانیا در خاطرات عمر من استپسر عزیز و باهوشچهار مرد در روستاسه رویکرد به ادبیات زمان ماچهره‌ی دیگر پرستاریhajar.razmpahajar.razmpaTue, 18 Dec 2018 13:31:03 +0330https://virgool.ir/@hajar.razmpa/داماد-تحصیل-کردهی-ما-علی-دایی-idftkks39ei2 یک.فکر ازدواج با علی دایی را برادرانم به جانم انداختند. آن موقع زیر پا گذاشتن حقوق کودکان جدی شمارده نمی‌شد؛ کوچکترین برادرم دوازده سال از من بزرگتر بود و هر موقع می‌خواست آزار و اذیتم کند از این حربه‌ی گزنده استفاده می‌کرد. شاید اگر الان بود می‌شد او را به جرم خدشه‌دار کردن روح و روان معصوم یک بچه مورد پیگرد قانونی قرار داد.توی کوچه‌ی ما هم مثل اغلب محله‌ها یک دیوانه زندگی می‌کرد که گرچه بی‌آزار بود همه‌‌‌ی بچه‎ها ازش می‌ترسیدند و با دیدنش راهشان را کج می‌کردند. برادر کوچکم وقتی می‌خواست گریه‎ام را دربیاورد رو به من می‌گفت: "وقتی بزرگ شوی تو را ‌می‌دهیم به اون" . از آنجا که بچه‌ها بی‌شیله پیله و ساده‌اند و حرف راست را هم باید از آنها شنید، باور می‌کردم که سرنوشت شومم همزیستی با یک مجنون بی‌خرد است که همیشه‌ی خدا زبانش بیرون از حلقش آویزان بود و همه با دیدنش پا به فرار می‌‌گذاشتند. این ماجرا به همین منوال ادامه داشت، برادرهایم هرازگاهی به شوخی و مسخره این تهدید را به کار می‌گرفتند و آنقدر مثل گوشت قربانی من را تهدید به عروسی کردن با تمام آدم‌های مورد دار و خاطی می‌کردند که این لوده‌بازی تبدیل به سنت تفریحات نوستالژی آنها شد. مسیر زندگی‌ام به همین شکل پیش می‌رفت تا شبی که ایران و کره در بازی جام ملت‌های آسیا مقابل هم بازی داشتند. آخر بازی وقتی علی دایی 4تا گل رویایی کاشته بود داخل دورازه‌ی کره‌ای‌ها، برادر کوچکم توپ پلاستیکی روی فرش را شوت کرد تو پنجره و با صدای مزدک میرزایی گفت: «گل هفتم برای ایران. گل هفتم برای ایران و تمام! تمام» برادر بزرگم رو کرد به من و برادر کوچکم، با لحنی که کوچترین نشانی از شوخی و ملعبه در آن نبود گفت: « می‌دونین چیه. ما باید وقتی بزرگ شدی تو را بدهیمت به علی دایی.» چشم‌های برادر کوچکم برق زد، برادر بزرگم ادامه داد: « علی دایی باید دامادمان شود» مادرم که داشت می‌رفت توی آشپزخانه زیر لب گفت: « خجالت بکشید بی‌عارها»دو.شده بودم تماشاگرِ ثابت تمام مسابقاتی که علی دایی توی آن بازی می‌کرد. از برادر بزرگم پرسیدم به نظرت او از اردبیل بلند می‌شود بیاید اینجا دنبال من؟ برادرم گفت: بستگی به خودت دارد. پرسیدم: یعنی چی؟ جواب داد: باید دختر خوبی باشی. به حرف‌های من گوش بکنی و دعا کنی که مصدوم نشود. برادر کوچکه خیلی زود قول و قرارمان را از یاد برد و در دعوای بعدی برگشت گفت: وقتی بزرگ شوی تو را می‌دهیم به ارباب. باید کنار خانم کوچیک بنشینی توی آشپزخونه ماهی و برنج دودی کنی" زدم زیر گریه و دویدم توی اتاق. گریه‌ام به این خاطر نبود که از وارد سریال "پس از باران" شدن بهراسم، به خاطر تازیانه‌هایی که ممکن بود گاه و بیگاه در سیستم ارباب رعیتی بر تنم فرود آید هم نبود. به این خاطر بود که به فوتبالیست جوان اردبیلی دل باخته بودم. برادر بزرگم توی چارچوب در ایستاده و گفت: «گریه که نداره، اگر دعا کنی مصدوم نشود تو را میدهیم به او» آستینم را محکم روی اشک‌هایم کشیدم و نشستم روی تخت. گفتم منظرت کیست؟ گفت: علی دایی دیگه. می‌دونی اون تنها فوتبالیستیه که دانشگاه رفته. مهندسه. دانشگاه شریف رفته.سه.روی ابرها بودم. عاشق شده بودم و مدام فریب می‌خوردم. برادر کوچکم چاپ برگردانی که عکس علی دایی رویش بود را نشانم داد و ادعا کرد "کاپیتان" پشتش را امضا کرده است. تمام عیدی‌های آن سالم را گرفت و چاپ برگرانِ مزین به امضای جعلی را دستم داد. چند سال بعد اعتراف کرد امضا کار خودش بوده است. hajar.razmpahajar.razmpaMon, 11 Jun 2018 11:27:53 +0430https://virgool.ir/@hajar.razmpa/پدرم-ترامپ-rpfbuhiok03x هر مرتبه در موقعیتی قرار گرفته‌ام که باید توی فرمی جلوی اسم پدرم شغلش را بنویسم نوشته‌ام بازنشسته. بازنشسته را حتی موقعی که پدرم بعد از بازنشستگی‌اش به شغل آزادی روی آورده بود می‌نوشتم. با گفتن اینکه پدرم "بازنشسته" است خودم را متعلق به خانواده‌ای تیپیکال و بی حاشیه می‌دیدم که سر سفره نان حلال خورده‌اند، تا به حال پایشان به دادگاه و پاسگاه باز نشده و تمام معیارهای خانواده‌های سربه راه سریال‌های ماه رمضان را دارند. پدر بازنشسته داشتن این مزیت را هم دارد که می‌شود همیشه به خدمات صادقانه و سابقه‌ی روشن و درآمد مکفی نه چندان زیادش افتخار کرد.هیچوقت آرزو نکرده‌ام دختر وزیری چیزی باشم، البته فرزند صاحب کارخانه‌های شکلات سازی و فروشگاه‌های لوازم تحریری یا دختر عزیز کرده‌ی رئیس سازمان سنجش و هر مقام مسئولی که به سوالات کنکور و گزینش‌های کاری دسترسی دارد چرا؛ با این همه هیچ وقت موقعیت جدی و قابل تاملی پیش نیامدکه به عوض کردن پدر بازنشسته‌ام با هریک از گزینه‌های فوق فکر کنم چون به هرحال قویا باور دارم که شانه‌های پدرِ بازنشسته‌ام مثل کوه مستحکم و استوار است و ماشینش هم از بقیه ماشین‌ها تندرتر می‌راند. بعضی وقت‌ها زحمت رنجه می‌کنم خودم را می‌گذارم جای ایوانکا ماری ترامپ. ببینم دختر مردی که شغلش "خیلی آزاد" است بودن چطوری است؛ برای پنجاه ثانیه می‌شوم دختر پرزیدنت ایالات متحده و تصور می‌کنم دارم توی محوطه‌ی کاخ سفید برای خودم ول می‌چرخم که صدای داد و هوار پدرم از پشت و پسله‌ای می‌آید، اینطور وقت‌ها پوست صورتی‌اش برافروخته می‌شود و قاطی داد و بیدادهایش، کشورهای اروپایی، ساکنین دو کره، روس‌ها، بشار اسد، دموکرات‌ها و مادرم را تهدید می‌کند. دلم نمی‌خواهد این خیالپردازی را طولانی کنم تصورش هم برایم استرس‌زاست. علاوه بر این گمان نمی‌کنم آمریکایی‌ها توی فرم‌هایشان گزینه‌ی شغل پدر داشته باشند یا اصلا اگر داشته باشند گمان نمی‌کنم ترامپ اجازه دهد وقت دخترش را برای کارهای بی اهمیتی مثل پر کردن فرم‌های اداری تلف کنند. هرچه باشد او می‌تواند به ماموریت‌های خطیری مثل افتتاح کردن سفارت در اقصی نقاط غصبی دنیا فرستاده شود. دختر ترامپ بودن کار خیلی سختی است، از دختری که پدری دلسوز و راست کردار و بازنشسته داشته برنمی‌آید چون که در این صورت یا باید بیست و چهار ساعت شبانه روز یا از سیاه بازی‌های پدرم دفاع کنم و با دلایل واهی رفتارش را توجیه کنم و از دوست و آشنایان بابت حرف‌های نسنجیده و آب نکشیده‌اش عذرخواهی نمایم یا بزنم به دره‌ی بیخیالی و بی‌عاری و مقابل هجمه‌های بی‌شمار شانه بالا بیاندازم و به سنت پدری توییترم را باز کنم و آنجا بنویسم:مهم نیست اگر از پاپا متنفرید! او پدرم است و تازه! موهای کُرکُری و پنبه‌ایِ قشنگی دارد.hajar.razmpahajar.razmpaWed, 23 May 2018 15:27:05 +0430https://virgool.ir/@hajar.razmpa/فرزند-پنجم-mxdfkpncwkhd پدر و مادرم بر سر هیچ چیز این دنیا تفاهم ندارند؛ من‌جمله مقوله مهمانی. مادرم معتقد است بی‌خبر به خانه مردم رفتن به دور از ادب و نزاکت است و آدم باید بداند وقتی زنگ خانه‌اش به صدا درمی‌آید چه کسی پشت در اذن ورود می‌خواهد. پدرم اینطور فکر نمی‌کند. او رفتار افراطی‌اش را به بهانه تاسی به کردار پیغمبران توجیه می‌کند و با توسل به جمله "مهمان حبیب خداست" هر مرتبه که بی‌خبر جمعی را دعوت می‌کرد منزلمان، مقابل چشمان حیرت‌زده‌ی مادرم داستان‌هایی از مهمان‌نوازی ابراهیم علیه‌السلام نقل می‌کرد که هرگز نواله‌ای را به دهان نمی‌برد مگر آنکه کسی را بر خوان ساده‌اش مهمان کند. پدرم سی سال حسابدار یک بیمارستان دولتی بود و مادرم سی سال، هم معلم بود هم مهماندار پزشکان هندی و پاکستانی و انگلیسی که در شهر کوچک ما غریب بودند و پدر خدمت کردن به آن‌ها را فریضه می‌دانست. در یاد من نمانده اما مادرم خاطرات زیادی دارد از روزهایی که شیفت صبحی بوده و وقتی سرظهر له و لورده از مدرسه برمی‌گشته خانه، پشت در با ده، دوازده جفت کفش مردانه مواجه می‌شده و برق از سه فازش می‌پریده؛ با این حال او استاد طبخ غذاهای "سه‌سوت‌پز" و تاس کباب‌های همه پسندی است که به ذائقه پزشکان اهل غرب دور و شرق همسایه خوش می‌آمده؛ گرچه در سال‌های جوانیش بخاطر مهمان دعوت کردن بدون اطلاع قبلی، خیلی از دست پدرم حرص می‌خورده اما حالا صاحب چندین خاطره درجه یک و جذاب از گیر کردن تیغ شیرماهی در گلوی دکتر نورجی گودریچ و درمان سردی بهیار جولیت با زیره زنیان و آموختن شیوه صحیح خوردن قلیه میگو با گمنه به اجنبی‌هاست. با وجود اینکه پدر خوب می‌داند کمتر زنی است که بتواند اخلاق او را تحمل کند و مهمانی‌های قول و قرار نگذاشته‌اش را آبرومندانه برگزار کند اسم مادرم را گذاشته "حاج فاطمه‌ی مجلس خراب‌کن". مجلس نه به معنای رسمی و سیاسی آن. توی شهر کوچک ما در بوشهر به مهمانی‌های بی دعوتِ بعد از صرف شام می‎گویند مجلس. یک جور شب‌نشینی غیر رسمی به صرف چای و تخمه و میوه و گفتن گپ‌های روزمره بازار. مادرم همیشه آن کسی است که ساعت را نگاه می‌کند و می‌گوید: "خب دیگه دیر شد، بریم" . پدرم اصرار می‌کند که " مجلس را نشکن". با هم چانه می‌زنند و معمولا به نیم ساعت بیشتر نشستن و خوردن یک پرتقال دیگر راضی می‌شوند. · پدرم کل دنیا را یک مهمانی می‌بیند و دلش می‎خواهد غریب دوست و مهمان نواز باشد. کسانی را که نمی‌شناسد به صرف شام و ناهار دعوت می‎کند، ابن‌سبیل‌ها را پناه می‌دهد، داوطلب برگزاری برنامه‌های سور و عزا در خانه‌اش می‌شود و برپا ساختن مجالس را عهده دار می‌شود. عاشق سفره‌داری کردن است و از اینکه شهر کوچک ما مسافرخانه و مهمان‌پذیر نداشت کیف می‌کرد. اگر مسافری -که پلاک ماشینش نشان می‌داد مال شهر دیگری است- آدرسی از او می‌پرسید با اصرار و کشان کشان می‌آوردش خانه و چند روزی نگهش می‌داشت. شروع مهمانی محبوب پدرم سالی بود که دانشگاه آزاد در شهر کوچک ما باز شد و خیل دانشجویانی که معلوم نبود "دشتستان" را از کجای نقشه یافته‌اند سر و کله شان در شهر پیدا شد. این خاطره را خوب به یاد دارم. ساعت 7صبح بود. مادرم توی حیاط داشت آماده رفتن به مدرسه می‌شد، پدرم که کله سحر برای پیاده روی رفته بود پارک از توی کوچه مادرم را صدا زد: "حاج فاطمه! حاج فاطمه" کلید را چرخاند و وارد شد، توی چارچوب فلزی در ایستاد و رو به مادرم با شعفی -که زکریا علیه‌السلام موقع بشارت یافتن به فرزندی صالح داشت- گفت: " خدا به ما یک بچه‌ی دیگر داد". (اینطور خبرها را معمولا مادرها به پدرها می‌دهند و اگر مرد خانه بی‌خبر بیاید رو به زنش بگوید داریم صاحب یک فرزند دیگر می‌شویم واقعا آدم هول می‌شود و دلش هزار راه می‌رود). مادرم مثل تمام وقت‌هایی که بی‌خبر از همه جا می‌آمد خانه و از تعدد کفش‌های دم در متوجه میشد پدر بدون خبر دادن به او، مهمان دعوت کرده، ماتش برده بود و برای رفع ابهام شوهرش را نگاه می‌کرد. پدرم ادامه داد: "دوتا دختر داشتیم و دو تا پسر، خداوندِ رحمان امروز به ما یک پسر دیگر عطا کرد" این را گفت و یاالله گویان دست پسری بیست و چند ساله را کشید از آن طرف در آورد داخل حیاط. برادر جدید هم به اندازه من و مادرم از رفتار پدر متعجب بود. طبق خاطراتی که بعدها او تعریف کرد، صبح خیلی زود از اتوبوس پیاده شده بود و چون هوا روشن نبود می‌آید می‌نشیند توی پارکی که پدرم هر روز آنجا ورزش می‌کرده، پسر یک پاکت پسته خام از توی ساکش در‌می‌آورد که تا روشن شدن هوا خودش را مشغول کند و بعد برود دانشگاه ثبت نامش را انجام بدهد. پدرم، پسر را زیر نظر داشته و فورا ملتفت می‌شود که او غریب است. با هر دوری که اطراف فواره پارک می‌چرخیده سوالی ازش می‌پرسیده: -مال کجایی پسر جان ؟ -دانشگاه قبول شده‌ای؟ -جایی را بلد هستی؟ -اسمت چیست؟دست آخر پسر چند دانه پسته به پدرم تعارف می‌کند و پدر با استناد به همین کار یقین حاصل می‌کند که او آدم خوب و با مروتی است. اینجور وقت‌ها پدرم خودش را مقابل یک آزمون الهی تصور می‌کند، احساس می‌کند خداوند این آدم را سر راه او گذاشته تا غریب‌نوازی‌اش را محک بزند. القصه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دشتستان اگر خدمتی به علم و دانش این سرزمین نکرده باشد حداقل ما را صاحب برادری کرد که چهار سال در کنارش زندگی کردیم. �˹6��)ممhajar.razmpahajar.razmpaTue, 30 Jan 2018 19:06:20 +0330https://virgool.ir/@hajar.razmpa/باشگاه-مشت-زنی-نوبت-خواهران-zsty5vfruj1f یک- بارها شده که وقتی ازم پرسیده‌اند چه خوانده‌ای و گفته‌ام ادبیات فارسی، پاسخ شنیده‌ام: "بهت میآد. از چهره‌ات مشخصه". چطور می‌شود ادبیات و حقوق و مهندسی و دندان‌پزشکی و هوا‌فضا خواندن به قیافه‌ی یک نفر بیاید؟ اینطور وقت‌ها فکر می‌کنم آدم‌ها از روی چشم و ابرو و دماغ و دهنم من را در حال مشاعره کردن و تصحیح نسخ خطی تصور می‌کنند و به خیالشان کسی که چهار سال توی دانشگاه با سعدی و خاقانی و بوسعید حشر و نشر داشته حتما روح و روان آرامی دارد و با طمانینه رفتار می‌کند. در صورتی که اینطور نیست. نه ادبیات‌خوانده‌ها الزاما مودب‌اند نه مهندس‌ها حتما عینکی‌ و نه حقوقی‌ها الزاما پایبند به چراغ قرمز خیابان‌، مطمئنا همه دندان‌پزشک‌ها هم هرشب دهان‌شویه قرقره نمی‌کنند.یکبار همراه دایی‌ام در اختتامیه یک سمینار پزشکی شرکت کرده بودم ( در واقع مهمان منزلشان بودم و اگر مرا نمی‌بردند، در خانه تنها می‌ماندم). دایی‌ام من را به همکارانش معرفی کرد و چون می‌خواست جلوی جامعه پزشکی -که همگی بچه‌هایشان را برای ادامه تحصیل فرستاده بودند خارج- من را فرهیخته‌تر از آنچه هستم نشان بدهد گفت "خواهرزاده‌ام المپیادی است" دکترها خوششان آمد و فکر کردند با یک نخبه‌ی واقعی طرف‌اند. گفتند: "به به چه المپیادی؟"، دایی‌جان که خیال نمی‌کرد این سوال را بپرسند کمی از شور اولیه کاست و گفت: "ادبیات. می‌دانستید ادبیات هم المپیاد دارد؟" خانم دکتر جمع گفت: " چهره شما آرامش داره. قشنگ مشخصه که ادبیات خوانده‌اید". لبخند سرشار از غنا و طیب خاطرم را روی صورتم پهن کردم، دل خانم دکتر را بردم و با فروتنی تمام اجازه دادم مرا درحال خواندن غزلی کمتر شنیده شده از حافظ تصور کند. او هم یحتمل با خودش فکر کرد که با پروین اعتصامی دوران مواجه است.دو-بیرون و درون آرامی دارم اما نه طوری که به ادبیات‌چی بودن مرتبط باشد. عصبانی می شوم و فحش هم بلدم؛ اتفاقا چون ادبیات خوانده‌ام فحش‌های جذاب تر و مترداف‌های پیچیده‌تری می‌دانم؛ می‌توانم در روی کسی به او فحش بدهم و متوجه نشود این حرفی که به گوش جان شنید فحش بود یا نبود. مثل آرایه «ذم شبیه مدح». هر آدم آرامی که می‌شناسید حتما راز پرآشوبی با خودش دارد. (هربار کسی لبخندزنان می‌گوید ادبیات‌خواندن از قیافه‌ت معلومه، رازِ تو دلم وول می‌خورد.) منظورم دانستن دشنام‌های قدیمی و فحش‌های همه‌شمول نیست، داستان مهیج تر از این حرف‌هاست. از یک دعوای خیابانی صحبت می کنم. بهمن ماه سه سال پیش یک دعوای خیابانی کردم، با زنی در میدان ولیعصر. درست روبه روی اطلس پود. دعوایی به غایت دیدنی و هیجان‌انگیز که فروشنده ها را از مغازه‌ها بیرون کشید و همه با لذت نظاره کردند. نمی‌دانم چرا فیلمش آن موقع سر از وایبر در نیاورد. دعوا سر هیچ و پوچ بود. زنی اریب توی پباده رو می‌آمد، تنه زد، تذکر دادم، فحاشی کرد، متجب شدم، ادامه داد، ادامه داد ، من هم جواب دادم و با وجود اینکه در آغاز رویکردم دفاعی بود، اواسط معرکه، مهاجم شده بودم و ول‌کن نبودم. او هم همینطور. عین دو تکه سنگ چخماق خورده بودیم به تور هم و هی جرقه می‌زدیم. کسی هم نمی‌توانست سوایمان کند. تا جان داشتیم دعوا کردیم و بعد خسته و مانده راهمان را کشیدیم رفتیم. مثل قهرمان‌های لت و پار فیلم‌های کیمیایی لخ لخ خودم را به اولین کافه رساندم و مستقیم رفتم توی توالت نشستم به گریه کردن. از خشم می‌لرزیدم. دلم می‌خواست برگردم به صحنه‌ی دعوا و زن را بکشم. سه-همیشه به آن بهمن خونین فکر می‌کنم. هنوز می‌خواهم بدانم آن همه خشم از کجا آمد و من را دیوانه کرد. نفهمیدم چرا آن روز آنقدر عصیان کردم. تمام خشمی که بیست و چند سال در من نبود یکباره توی وجودم حلول کرد و از سرم رفت توی گلویم، رسید به تارهای صوتی و از حنجره‌ام فریادی شد که ولیعصر را فراگرفت. آن روز داشتم از سینما برمی‌گشتم که خبر فوت پسر عموی جوانم را شنیدم. طبیعتا غمگین بودم، غم اما راکد است، خشم است که خروش دارد و پویاست. جشنواره ی فیلم فجر بود، از دیدن فیلم «چ» می‌آمدیم. توی سینما به همسرم گفته بودم: "آرامش چمران را دوست دارم". چشم از پرده ی سینما برنداشت و گفت: "تو هم آرامی". از توالت کافه که درآمدم به همسرم گفتم: "من «اصغر وصالی»ای هستم که آرامش «چمران» را تحسین می‌کند با کلاشینکفی در دستم."hajar.razmpahajar.razmpaTue, 30 Jan 2018 19:03:02 +0330