https://virgool.ir/feed/@habib.nazemiگزارشِ دست و پا زدن های یک #خرده_نویسنده‌ی_معاصر در اقیانوس واژه‌ها…fa2026-11-10 19:46:20https://files.virgool.ir/upload/users/33062/avatar/mnqq0Q.jpghttps://virgool.ir/@habib.nazemihttps://virgool.ir/@habib.nazemi/bazandeh-iai4ejgdoftaپوستر رسمی سریال بازنده به کارگردانی امین حسین پور«بازنده» با اختلاف بهترین سریال جنایی شبکۀ نمایش خانگی [می‌گویم شبکۀ نمایش خانگی، چون تلویزیون حرفی برای گفتن نداشته و ندارد] تا به امروز است و نویسندگی و کارگردانیِ امین حسین‌پور، بازنده را در چنین جایگاهی قرار داده است که علاوه بر زحمت و تلاش و هنر حسین‌پور، پشتوانه‌ای به نام «زن همسایه» به نویسندگی «شاری لاپنا» بی‌تأثیر نبوده است، پشتوانه‌ای که عوامل فیلم‌سازیِ سینمای ایران [فیلم و سریال هم ندارد] آن را به کُل نادیده گرفته‌اند و به سطحی‌ترین [حتی گاهاً مزخرف‌ترین] متن‌های ممکن، دل‌خوش کرده‌اند و بالآخره کسی پیدا شد که با اقتباس از آثاری قوی و ریشه‌دار، ثابت کند که سینما با تکیه بر ادبیات است که می‌تواند غوغا کند.بازنده؛ داستان مهمانی رفتن زوج جوانی‌ست که بدون بچۀ ۳-۴ ساله‌شان به مهمانی می‌روند و وقتی برمی‌گردند می‌بینند بچه نیست!همین شروع معمایی و دلهره‌آور کافی‌ست تا بدانیم با سریالی جذاب و پُرکشش طرف هستیم که به خوبی و با نهایت جزئیات و دقت روایت‌اش را شروع می‌کند. روایتی که با شخصیت شمارۀ یک داستان یعنی کارآگاه کیانی [علی‌رضا کمالی] قوت بیشتری می‌گیرد! کارآگاهی که خیلی به واقعیت نزدیک است؛ حوصلۀ آدم‌ها را ندارد، نسبتاً بداخلاق است، دقتی مثال زدنی دارد، به هیچ یک از افرادش و سیستم ادارۀ پلیس تکیۀ کامل ندارد، معمولاً عصبانی‌ست؛ تا جایی که اگر نیاز باشد کتک‌کاری هم می‌کند و مهم‌تر از همه در کارش حرفه‌ایست! شاید عنوانِ حرفه‌ای‌ترین کارگاه شبکۀ نمایش خانگی قبل از بازنده، به «مُحب مشکات» در سریال «پوست شیر» تعلق داشت؛ کارآگاهی که با تمام اشکالات شخصیت‌پردازی‌اش و حفره‌های فیلم‌نامه‌نویسیِ سریال، از بقیۀ کارآگاه‌های سینمای ایران یک سر و گردن بالاتر بود. اما بازنده برگ برنده‌ای رو می‌کند به نام کارآگاه کیانی!«کیانی» نه مثل کارآگاه‌های دهۀ نود میلادی، فقط به دفتر و دَستَک کاغذی‌اش وابسته است و نه مثل کارآگاه‌های سایبری امروزی، سیستماتیک است و بدون عقل و هوش! نه پرونده‌ای دارد آسان و سهل‌الوصول و نه مثل «مشکات» در برابر پرونده‌ای سخت، برایش دانۀ دستبند از آسمان نازل می‌شود و نه دست‌های پشت پرده برایش راه‌گشایی می‌کنند. کیانی همۀ این‌ها هست و هیچ‌کدام نیست! از تمام امکانات بیرونی استفاده می‌کند اما در عین حال باهوش است، حتی وقتی پارسا؛ همکار و رفیق صمیمی‌اش اشتباه می‌کند، عصبانی می‌شود، داد و فریاد می‌کند، کتک‌کاری می‌کند اما بی‌عقلی نه! در عوض سعی می‌کند هیچ‌چیزی تمرکزش را به هم نزد و با تمام توان و دقت، سرنخ‌ها را پیدا و آن‌ها را دنبال کند.علیرضا کمالی در نقش کارآگاه حامد کیانی، یکی از بهترین کارآگاه‌های سینمای ایران ⛔احتمال اسپویل در ادامۀ متن⛔داستان بسیار استادانه مخاطب را به اشتباه می‌اندازد، آن‌قدر حرفه‌ای که از قسمت ۸ به بعد، مخاطب هربار به یک نفر شک می‌کند تا این‌که کاوه «صابر ابر» اعتراف می‌کند و بعد که خیال بیننده راحت می‌شود، نویسنده برگ برنده‌اش را رو می‌کند. کسی که در اول ماجرا می‌شُد مظنون خطاب‌اش کرد، اما چیره‌دستیِ نویسنده، حواس‌ها را از او پَرت می‌کند. اما اگر مخاطب هم در مورد او درست حدس زده باشد باز هم برنده اوست، چرا که اولاً بسیار حساب شده برنامه‌ریزی کرده و بسیار دقیق و تمیز اجرا می‌کند، تا جایی که به جرأت می‌شود گفت: بازنده بدون او، چُنین مجرمِ کاربلدی را کم داشت!مجرمی که در مواجهۀ با کارآگاه کیانی [با تمام خصوصیات و ویژگی‌های کیانی که بیان شد] برندۀ اصلی داستان و کیانی است که بازندۀ این بازی می‌شود. البته که این بُرد و باخت هم به واقعیت زندگیِ ما شبیه‌تر است [شاید ما بیش‌تر خوش‌حال شویم و بیشتر دوست داشته باشیم که مجرمِ قصه، دستگیر شود و به سزای اعمالش برسد، اما دوست داشتن ما بخشی از زندگی‌ست که همیشه اتفاق نمی‌افتد و چه بسا که زندگی اصلاً طبق دوست‌داشتن‌های ما پیش نرود. پرونده‌های جنایی بسیاری هست که به خاطر حرفه‌ای بودنِ مجرم، ناتمام کنار گذاشته شده‌اند و این قضیه فقط مخصوص کشور خاصی نیست و در همه جای دنیا هم همین‌طور است]، مخصوصاً آخرین لحظاتِ قسمت آخر، جایی که حامد کیانی، غرق در خودش زیر باران قدم می‌زند و به بازنده بودنش فکر می‌کند؛ مثل خیلی از وقت‌هایی که ما هم فهمیده‌ایم بازندۀ بازی بوده‌ایم و مثل کیانی فقط می‌توانیم زیر باران قدم بزنیم و بس!آخرین سکانس و صحنۀ قسمت آخر سریال که «بازنده» بودن کارآگاه کیانی را به نمایش می‌گذارد!شاید همین شباهت به زندگی واقعی باشد که «بازنده» تصمیم می‌گیرد متفاوت از «زن همسایه» عمل کند و تمرکزش را روی کارآگاه‌اش بگذارد.تقریباً همۀ سکانس‌های بازنده، پیش‌بَرندۀ داستان‌اند و هیچ یک از سکانس‌ها و شخصیت‌ها اضافی نیستند، درست برعکس اکثر سریال‌ها، که زمان‌های زیادی را صرفِ به نمایش گذاشتن گریه و زاری و رفتارهای پوچ و جر و بحث‌های به‌دردنخور می‌کنند. اما بازنده، هیچ شخصیت بلااستفاده و سکانس اضافه‌ای را به مخاطب نشان نمی‌دهد و جالب‌تر این‌که بازنده هیچ شخصیتی را بی‌سرانجام رها نمی‌کند و در حداقل‌ترین چیزی که دربارۀ شخصیت‌هایی که دست‌مان بهشان نمی‌رسد، می‌دانیم این است که می‌دانیم کجا هستند!حال با جمع تک‌تک خصوصیات بالا و خصوصیاتی که فرصت نشد گفته شود [مثلاً بازیِ بازیگرانی چون: علیرضا کمالی و صابر ابر و سارا بهرامی و جالب‌تر از همه: پیمان قاسم‌خانی] می‌توانیم نتیجه بگیریم؛بازنده، برنده است.حبیب ناظمیحبیب ناظمیTue, 03 Dec 2024 00:04:01 +0330https://virgool.ir/movies-and-series-reviews/من-هم-فراموشش-نخواهم-کرد-pnh8jxgwqd3sتعیین‌کننده‌ترین لحظه و معروف‌ترین صحنۀ فیلم که نماد حمایت جامعه است از هرزگی به جای پاکدامنی!مالِنا هیچ‌وقت از من نپرسید آیا او را بخاطر خواهم آورد یا نه؟ همان‌طور که از رِناتو و هیچ‌کس دیگر هم نپرسیده. نمی‌پرسد، چون نیازی به این سؤال ندارد، اصلاً مگر کسی هست که مالِنا را فراموش کند؟ زنی زیبا، وفادار و تا جایی که می‌تواند پاکدامن! که عده‌ای پَست، میان روستایی مُتُعَفِن به نام کاستِل‌کوتو [یا هر شهر و روستای دیگری که بخواهید؛ مثلاً سیسیل، تهران، اصفهان و…]، او را تنها و بدون پشت و پناه گیر می‌آوردند و هرکاری دل‌شان بخواهد با او می‌کنند. چپ چپ نگاهش می‌کنند، به زیبایی‌اش حسادت می‌کنند، به او تهمت می‌زنند، او را هرزه می‌خوانند، تبرعه‌اش می‌کنند، مردها به او تعرض می‌کنند، زن‌ها به جرم فاحشه‌گی، همان فاحشه‌گی‌ای که باعث و بانی‌‌اش کسی نیست جز شوهرهایشان، کتک‌اش می‌زنند، از شهر بیرون‌اش می‌کنند، بعد از طرد کردنش، مثل یک قهرمان، خوشحالی می‌کنند، شوهرش را به جرم هرزه‌گی زن‌اش مسخره می‌کنند و کتک می‌زنند و هزار و یک بلای دیگر…شاید جمع همۀ این‌ها با هم و مسیرِ تبدیل شدنِ مٰـالِـنٰـا [با همان آب و تابِ ایتالیایی‌اش بخوانید، مثل سبک نوشتاری‌اش که حتی اِعراب هم دارد، همان‌طوری که وقتی زیباترین زن شهرتان را با حسرتِ به دست آوردنش، می‌خوانید] به مالنا [خیلی سریع و گذرا بخوانید، مثل سبک نوشتاری‌اش، همان‌طور که فاحشۀ شهرتان را با نفرت می‌خوانید] است که مالنا [هم فیلم و هم شخصیت فیلم] را فراموش نشدنی می‌کند. آن‌قدر فراموش نشدنی که غرقِ در موسیقیِ متنِ جذاب و جالب و متفاوت‌اش، در اوایل فیلم پا به پای رِناتو در طلبِ زیباترین زنِ روستا می‌دَوید و رکاب می‌زنید، نامه می‌نویسید و روی اسم‌اش حساس می‌شوید و برایَش دعوا می‌کنید، و در اواسط فیلم از تنهایی و بی‌کَسیِ مالنا و از تعرض و نامَردی به او غمگین می‌شوید و کُتَک می‌خورید و در اواخر فیلم، تمام تلاش‌تان را می‌کنید که نینو اسکوردیا حرف‌های رناتو را باور کند و او را به دنبال مالنا بفرستید تا شاید نقشی در تغییرِ اقبالِ نامُلایم مالنا داشته باشید، و بعد از این‌که نام جوزپه تورناتوره، به عنوان کارگردان، وسط صفحه‌ای سیاه نقش می‌بندد، تازه به این فکر کنید که انگار ما هم همین‌طوریم؛ ما هم در کاستِل‌کوتویی زندگی می‌کنیم بسی بی‌رحم و نامَرد، فقط در ابعادی متفاوت، یکی به قاعدۀ تهران با تمام شلوغی‌اش و یکی هم به قاعدۀ روستایی کوچک و دورافتاده! و ما هم برای تصاحب مالناها، زندگی‌شان را نابود می‌کنیم، چند نینو اسکوردیا را کُشته‌ایم و به چندین مالنا تعرض کرده‌ایم!حال که تا این‌جا با همۀ فیلم همراهی کردید و بعد از تمام شدنش هم، قلاب‌اش رهایِتان نکرد، می‌شود آن جملۀ معروف را پرسید؛ که آیا مالنا نیازی به سؤال «مرا فراموش خواهی کرد» دارد نه!؟؟حبیب ناظمیحبیب ناظمیFri, 09 Aug 2024 01:26:43 +0330https://virgool.ir/@habib.nazemi/تنبل-یا-بی-انگیزه-مسئله-اینست-qzgxmsmjis4bدق می‌کنم اگر نگویم! حداقل یک نفر یک بار باید این حرف رو بزنه، چه برای خودش چه برای بقیه!پس اول برای خودم میگم؛شاید شما هم مثل من فکر کنین که ما عجب آدمای تنبلی هستیم، پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری نمی‌کنیم حالا دیگه ورزش که جای خودش، سوپری سر کوچه رو هم بدون ماشین نمی‌ریم، همت سینما رفتن و فیلم خوب دیدن و کتاب خوندن رو هم که اصلاً حرفش رو نزن، اما قسمت اذیت‌کننده‌تر اینه که بعضی وقتا حتی حالش رو نداریم اینستاگرام رو باز کنیم و یه چند خط کپشن بنویسیم و پست بذاریم!می‌خواهم همین‌طور بمانم…خب حالا ما شدیم تنبلِ تنبلها!امّا…درستش اینه که ما اصلاً تنبل نیستیم، فقط انگیزه‌هامون رو از دست دادیم، مثلاً تو هوای آلوده و پُر از گَرد و غبار پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری به چه دردی می‌خوره؟ یا ورزش کنیم که چی بشه!؟ بیشتر عمر کنیم؟ اون وقت باید بیشتر این همۀ ظلم و بدبختی رو تحمل کنیم. و یا با بلیط ۶۰ هزارتومانی بری سینما فیلم [تازه اگه فیلم خوبی باشه، نه این فیلم‌های هَچَل‌هَفتِ این دوران سینما که با ادا و اطوار درآوردن ۴ آدم بیکار و بیعار فرقی نداره] ببینی که چی؟ جیب تهیه‌کننده رو کُلُفت کنی؟ یا با حقوق اداره کار، کتاب دونه‌ای خدا تومن بخری که به کجا برسی!؟ یا ماهیانه کُلی پول بدی و فیلتر شکن بخری [تازه اگه طرف کلاهبردار نباشه و فیلترشکن‌اش خوب باشه] تا اینستاگرامی که همه دنیا بی‌دردسر باز می‌کنند رو باز کنی و بعد تازه یه روز بشینی تا استوری‌ات آپلود بشه!و اینجا با همۀ این تفاسیر، جا داره یادی کنیم از اون مرحومی که می‌گفت: دیگه حالی به آدم می‌مونه نه والا !احوالی به آدم می‌مونه نه بلا !حبیب ناظمیحبیب ناظمیTue, 06 Aug 2024 20:07:17 +0330https://virgool.ir/book-reviews/معرفی-کتاب-قصۀ-جزیرۀ-ناشناخته-gv19hhufxm9eاولین بار که دیدمَش از خودم پرسیدم؛ چرا قصۀ جزیرۀ ناشناخته است و جزیرۀ ناشناخته نیست؟ و به خودم جواب دادم؛ قطعا ساراماگو، که با کوری می‌شناختمش و به قدرت قلم‌اش ایمان داشتم، اتفاقی این نام را انتخاب نکرده است!وقتی خواندم:«مردی به درِ قصر پادشاه رفت و گفت، به من یک کشتی بدهید، قصر پادشاه درهای بی‌شماری داشت، اما این در، مخصوص دریافت عریضه‌ها بود،……»بیشتر مطمئن شدم که قصه است و حدس زدم ساراماگو هم حق دارد برای کودکان قصه بنویسد اما چند صفحه‌ای که گذشت با این عبارت روبرو شدم:« دوست داشتن احتمالا بهترین شکل مالکیت است و مالکیت بدترین شکل دوست داشتن.»اینجا ساراماگو ثابت کرد شاید اسم و سبک این داستان شبیه قصه‌ها و افسانه‌ها و… باشه، اما داستانی بسیار عمیق، عاشقانه، فلسفی و حتی عارفانه است.قصۀ جزیرۀ ناشناخته روایت مردی بلندپرواز است که می‌خواهد دنبال جزیرۀ ناشناخته بگردد و برای این کار به یک کشتی نیاز دارد و از این‌رو به درِ عریضه‌های قصر پادشاه می‌رود و از شخص پادشاه درخواست کشتی می‌کند و قول می‌دهد سهمی از یافتن جزیرۀ ناشناخته به پادشاه برسد.ساراماگو در قصۀ جزیرۀ ناشناخته از روان‌ترین و ساده‌ترین زبان روایی استفاده کرده تا مهم‌ترین و پیچیده‌ترین مفاهیم عاشقانه را بدون به میان آورده سخنی از عشق، بیان کند و خانم محبوبه بدیعی هم به بهترین شکل ممکن این اثر فوق‌العاده جذاب را ترجمه کرده‌اند.ژوزه ساراماگو در این داستان ۶۰ صفحه‌ای از زوایای متفاوتی به عشق، علاقه‌مندی، خودشناسی و رسیدن به هدف نگاه کرده و هر جمله نشانگر زاویه و طرز تفکر مشخصی در جامعه است.در معرفی یکی از بهترین آثار داستانی ژوزه ساراماگو، این پرتغالی پرآوازه حرف‌های بسیاری می‌توان زد اما بهترین راه، صرف یک زمان ۳۰ دقیقه‌ای و چشیدنِ لذتِ خواندن و کشف جزیرۀ ناشناخته است..پ‌ن۱: می‌خواستم معرفیِ کتاب به این سبک را هم تجربه کرده باشم…?پ‌ن۲: ببخشید که تنبلی کردم و عکس خوبی از کتاب نگرفتم…?جلد کتاب با زبان اصلیحبیب ناظمیحبیب ناظمیFri, 12 Nov 2021 17:14:10 +0330https://virgool.ir/book-reviews/نقد-کتاب-ملت-عشق-lit4iaszpbju https://www.instagram.com/p/CFt9o75AHv4/?igshid=1plwgdd3f4761 ملت کشکملت عشق یا ملت کشک؟ مسئله این است!دوست ندارم مثل بقیهٔ نقدها همهٔ ۵۰۰ صفحهٔ داستان ملت عشق را تعریف کنم و بگم کدام نشر چاپ کرده؟ چه کسی نوشته؟ چه کسی ترجمه کرده و… چون در آن صورت معرفی کتاب انجام شده، نه نقد. و یا اینکه شبیه بسیاری دیگر فقط بَه‌بَه و چَه‌چَه کُنان از یک کتابی بگویم و تمام.ملت عشق که ترجمه‌ای تعجب برانگیز از عنوان «The Forty Rules of Love» به معنای چهل قاعدهٔ عشق، کتابی است حجیم که نویسنده فکر کرده، هوشمندی به خرج داده و با خود گفته: «برای اینکه کتابم به هر زبانی فروش داشته باشد داستانی را انتخاب می‌کنم که علاقه به آن داستان مخصوصا در شرق و حتی غرب زیاد باشد و از محبوبیت این داستان برای شهرت خودم هم استفاده میکنم.» که این داستان محبوب و مشهور، شده داستان تقابل شمس و مولانا.در این کتاب؛ تاریخ، وقایع تاریخی، رابطهٔ مولانا و شمس، رابطهٔ شمس و کیمیا، رابطهٔ مولانا و پسرانش، برخورد مردم عادی، متعصب، دین‌دارهای قونیهٔ ۶۴۰ هجری، اسلام، تصوف، سماع، شعر، تفسیر، تاویل، عشق چه از نوع زمینی و چه آسمانی و مهم‌تر از همه پای‌بندی در هر زمینه و بُرههٔ تاریخی کشک محسوب می‌شود.بنظر من نویسنده تصمیم گرفته برای موجه نشان دادن داستان هرزگی و پای‌بند نبودن زنی به همسر، فرزندان و خانواده، داستان زن را به داستان تقابل و رابطهٔ شمس و مولانا گره بزند و به خورد خواننده بدهد.خانم نویسنده داستانی را بیان می‌کند که مردی خیانت کرده و زن میخواهد با خیانت مقابله به مثل کرده، انتقام گرفته و پاسخ بدهد. حالا داستان زنی که به علت خیانت همسر، خیانت را انتخاب می‌کند چه شکلی باید بیان بشود که منِ خانم در دفاع از آن خانم، شکست نخورم؟ داستان تقابل شمس و مولانا.نوشتن داستان‌های تاریخیِ با اهمیت، با اندکی جلوه‌های ویژه و دراماتیزه کردن آن مرسوم بوده و هست اما اینکه داستان درام خود را نوشته و اندکی تاریخ به آن تزریق کنی و به خورد مردم بدهی، مسئلهٔ دیگریست.احتمالا بعضی از شما می‌گویید علی حاتمی هم سریالی ساخت و در آن، کمال‌الملک در سن ۴۰ سالگی به دزدی متهم شد، در صورتی که طبق اسناد تاریخی اتهام دزدی در سن ۶-۷ سالگی به کمال‌الملک زده می‌شود. وقتی از علی حاتمی این اختلاف پرسیده شد، جواب داد: من تاریخ بالقوه را گفتم نه بالفعل! این دو [کمال‌الملک و ملت عشق] قابل قیاس نیستند چرا که کمال‌الملک، همان کمال‌الملک است، بدون تغییر و تحریف شخصیتی و فقط به دزدی متهم شده و این یعنی دراماتیزه کردن تاریخ. اما در ملت عشق یا به عقیده‌ی من ملت کشک همه‌ی تاریخ تحریف شده و زیر سوال می‌رود و هیچ‌کدام از اتفاقات و روابط موجود در کتاب در هیچ کتاب تاریخی یا تحقیقی مثل مقالات شمس تبریزی، پله پله تا ملاقات خدا از دکتر عبدالحسین زرین‌کوب و… موجود نیست و حتی یک منبع نداشته است، این کار را دراماتیزه کردن که هیچ، بلکه نابود کردن وقایع تاریخی می‌توان نام گذاشت.در رابطهٔ مولانا و شمس بعضی از دوستی‌ها، تعصبات و محبت‌های دوطرفه، نشان داده شده ولی آن خیرخواهی، محبت و علاقهٔ شمس برای کمک به مولانا شدنِ جلال‌الدین محمد بلخی، از خواننده پنهان مانده است.رابطه شمس و کیمیا بیشتر از نوع عشقِ سریال‌های ترکیه‌ای بوده که از خواستگاه کتاب، چنین عشقی بعید نیست!آن‌جایی‌که شمس اولین بار کیمیا رو دیده و بر سر سوره نساء [سوره‌ای که مسائل مربوط به زنان در آن بیان شده] بحث می‌کنند با دست صورت کیمیا رو لمس کرده، صورت را بالا و به طرف خود می‌چرخاند. این‌که همهٔ اعتقادات شمس، ظاهری نیست درست، اما بعضی مسائل صرفا ظاهری است. حالا همین شمس که در کتاب ادعای مسلمانی دارد باید از لمس نامحرم پرهیز کند، لمس نامحرم که دیگر انواع ظاهری و باطنی ندارد.کتابی که شمس یا مولانا را محور قرار می‌دهد و از اخلاقیات و انسانیت‌های این شخصیت‌های محوری صحبت می‌کند، چطور «عزیز.ز.زاهارا» را که خود را مدیون و پیرو این دو شخصیت می‌داند، با زنِ شوهر داری در یک اتاق نشان داده و به مسافرتِ آن‌طرف دنیا می‌فرستد؟در هر دین، مذهب، جامعه، فرهنگ، مکتب، و هر اجتماع فکری و عقیده‌ای دیگر یا حتی جوامع حیوانی، پای‌بند بودن به هر رابطه‌ای محترم شمرده می‌شود، هر رابطه‌ای! رابطهٔ ازدواج، دوستانه، همسایگی، همسبتری و… یا حتی رابطه‌ای که فقط و فقط بر اساس مسائل جنسی پایدار شده باشد.ازدواج و گذشت بیست سال از ازدواج و داشتن ۳ فرزند، که موقع ازدواج‌شان شده باشد هم به کنار. اروپا و آسیا و اقیانوسیه و… هم اهمیت و موضوعیت ندارد، چرا که همهٔ ما حداقل چند فیلم یا کتاب از زندگی مردم جهان دیده و خوانده‌ایم و می‌دانیم که مردم هیچ کجای دنیا این بی‌قیدی را اخلاقی نمی‌دانند. شما به جزیرهٔ آدم‌خوارها هم که سفر کنی، می‌بینی پای‌بندی به رابطه اهمیت داشته و دارد.مسئلهٔ بعدی زبان کتاب است، ۵۰۰ صفحه کتاب داریم که داستانش از زبان شخصیت‌های مختلف که ۱۸ راوی هستند تعریف می‌شود. همه‌ی مردم از جمله مردم قونیهٔ قرن هفتم هجری تا مردم قارهٔ آمریکای قرن ۲۱ میلادی با یک لحن و زبان صحبت کنند و هیچ تفاوتی با هم ندارند و از جمله‌بندی‌ها و واژه‌های یکسانی هم استفاده می‌کنند. اگر قرار بود همهٔ این افراد با یک لحن و زبان صحبت چه نیازی به این تعداد راوی بود؟ البته تنها نکتهٔ مثبت این تعداد راوی، نمایش قسمت بسیار کوچکی از ذهنیت و باورهای مردم مختلف است.به نظر من پرفروش بودن این کتاب اول برای داستان شمس و مولانا و دوم برای تبلیغات شدید این کتاب در همه جای دنیاست. ترجمه و چاپ این کتاب در ایران هم در بهترین حالت تحت تاثیر همین تبلیغات بوده که امیدوارم فقط همین مسئله بوده باشد و راه نفوذ جدیدی برای تزریق روابط بَنْدتُنبانی و افتضاح سریال‌های تُرکی [روابطی که هیچ انسان و حیوانی در هیچ جای دنیا نمی‌پسندد] در ایران نباشد. البته توجه به تبلیغات، معرفی، نقد و راه‌های مختلف معرفی و فروش کتاب و چاپ در انواع جلد و قطع، می‌تواند حساسیت و شک بر وجود دست‌های پشت پرده را بیشتر کند.حرف و حدیث‌هایی هم درمورد انتشارات و مترجم این کتاب هست اما به دلیل آنکه از شخص مورد اعتمادی نشنیدم، گفتنش را می‌گذارم برای بعد.حبیب ناظمیحبیب ناظمیTue, 29 Sep 2020 15:50:41 +0330https://virgool.ir/@habib.nazemi/مرگ-pgeosmhrtpfbصورتم را خشک می‌کنم. لباس هایم را انتخاب می‌کنم که موبایل‌ام زنگ می‌خورد. با اینکه میدانم قرار است بگویند:«بدو پس، کوجا موندی؟» جواب می‌دهم: جانم مامان؟مامان: بدو پس، کوجا موندی؟ آوُردَنِش!لباس‌هایم را می‌پوشم و فکر خوردن صبحانه، حتی به اندازه‌ی یک لقمه را هم، از سرم بیرون می‌کنم. تا سر کوچه‌شان می‌دَوَم. شلوغی اطراف تَفت خیالم را، راحت تر می‌کند که خیلی دیر نرسیده‌ام. اما همین که خیالم راحت می‌شود تابوت از طرف دیگر کوچه بیرون رفته است. با اینکه نسبت نزدیکی ندارم، اما احساس وظیفه می‌کنم به تشییع جنازه برسم. باز می‌دَوَم. انگار خیلی عجله داشته است. اینجور مواقع می‌گویند:«بیچاره روش به دنیا نبود». بالاخره می‌رسم. دستم را زیر تابوت میگیرم و هم‌صدای بقیه می‌گویم: لااله‌الاالله…این چهارمین تشییع جنازه در چهارروز گذشته است. همه چیز برایم عادی شده، عده‌ای آدمِ ماسک به دهان و دستکش به دست، دنبال تابوتی راه افتاده و با هم دیگر می‌گویند:«لا‌اله الاالله…». قبل‌تر ها، البته نه خیلی قبل، همین دو-سه ماه پیش، وقتی در تشییع جنازه‌ای دنبال تابوتی می‌رفتم فکر های عجیب و غریب زیادی به ذهنم می‌رسید. فکر مُردَنم! چطور مُردَنم؟ کجا مُردَنم؟ تشییع جنازه‌ام! خاکسپاری‌ام! و حتی مراسم‌های ترحیم و هفت و چهلم‌ام! و… اما با بیشتر دیدن و رفتن به تشییع جنازه فکرهای عاقلانه‌تری مثل چطور زندگی کردن؟ رفتار درست با مَردُم و… به ذهنم می‌رسد. نمی‌دانم این پیشرفت محسوب می‌شود یا پس‌رفت؟ اما هرچه هست می‌دانم بهتر از قبل به مرگ و تشییع جنازه نگاه می‌کنم! فشرده شدنم وسط در ورودی قبرستان، مرا از فکرها جدا و به خودم آورد. لعنت به در های ورودی قبرستان‌ها…! اصلا چرا باید قبرستان در ورودی داشته باشد؟ مگر مُرده ها می‌توانند یا اصلا می‌خواهند فرار کنند؟ فرار کنند به کجا؟ به این دنیای لعنتی؟ همیشه باید چیزی برای تکه تکه کردن رشته ی فکرهای من باشد. دیر تر از بقیه به صف نماز می‌رسم اما هنوز صدای«الصلاة، الصلاة» در گورستان می‌پیچد. یعنی نماز میتِ مرا کِه می‌خواند؟ چند نفر پشت سرش می‌ایستند؟وقتی برایمان سنگ تمام می‌گذارند…ابعاد قبر را برانداز می‌کنم، برای یک عمر زندگی یا شاید هم مُردگی، تنگ‌تر و کوچک‌تر از چیزیست که باید باشد. گرفته هم هست. تازه عصرهای جمعه گرفته‌تر هم می‌شود. زندگی به طرز وحشتناکی بی‌رحم هست، تازه مرگ در بی‌رحمی از آن سبقت گرفته. وقت آخرین دیدار، کمی دور می‌شوم. دل دیدن‌اش را ندارم، حتی قبل‌تر ها هم دلش را نداشتم. برای خودم هم انتظار ندارم کسی خودش را برای دیدنم به زحمت بیندازد. برای تلقین هم نزدیک نمی‌شوم. مرد و زن‌هایی که رابطه‌ی کمتری دارند، دورتر ایستاده و تماشا می‌کنند. این حلقه‌ها به ترتیبِ آشنایی تا دختران مَیِت که درست بالای قبر نشسته و گریه می‌کنند، ادامه دارد. جای من وسط این طیف است. مادر و پدرش روبروی دختران مشغول گریه و زاری هستند. همه به قبر نگاه می‌کنند. هیچکس چیزی برای گفتن ندارد. بعضی عجله داشته و منتظرند زودتر فِلِنگ را ببندند. قبر کَن اما، آرام‌ترین همه‌ی ماست. انگار این صحنه‌ها برایش تکراری شده‌اند. نمی‌دانم این لحظه‌ها، موقع خاکسپاری من چه شکلی خواهد بود؟ همسر و دختر و پسر و مادر و خواهر و… چه خواهند کرد؟ لَحَد را می‌چینند و اصلا به تنهایی و ترس اون بیچاره یا حتی به تنگی و وحشت قبر هم فکر نمی‌کنند. بیل را دست گرفته و خاک را می‌ریزند، نه یک نفر بلکه سه نفر خاک می‌ریزند تا زودتر غائله ختم شود. آدم‌ها رسم دارند؛ هرچه سریع‌تر بروند تا هرچه زودتر به زندگی‌شان برسند. زودتر تو را تنها گذاشته تا به تنهایی عادت کنی. کمتر از ۵ دقیقه قبر پُر می‌شود. سنگی بالای قبر گذاشته، آبی روی خاک ریخته، حوله‌ای روی قبر پهن کرده، فاتحه‌ای خوانده و می‌روند. اصلا آدم‌ها آمده‌اند که بروند. من اما می‌مانم، می‌مانم تا تنهاییِ قبر و صاحب قبر را تماشا کنم. این تنهاییِ رقت‌آورِ عالم گیر را تماشا کنم. انگار این پایانِ تلخِ قصه‌یِ زندگیِ آدم‌هاست…حبیب ناظمیحبیب ناظمیSat, 04 Apr 2020 16:22:26 +0430https://virgool.ir/@habib.nazemi/عشق-ناجی-ما-خواهد-بود-ntrfdqaekqnzزن با لحن محزونی گفت:«عجیب است، نه؟ دُور و بر ما همه چیز می‌رود روی هوا، ولی هنوز بعضی ها نگران یک قفل شکسته‌اند، بعضی ها هم اینقدر وظیفه شناس‌اند که می‌آیند برای تعمیر… ولی شاید درستش همین باشد، همین سر و کله زدن با خرده ریز ها، همین وظیفه شناسی و درستکاری که ما داریم، حالا که دنیا دارد سر و تهش به هم می‌آید، عقلمان را سر جایش نگه داشته.»مرد برای آخرین بار پرسید:«دوباره می‌بینمت؟؟»زن گفت:«اگر به اندازه کافی به کسی فکر کنی، حتم و یقین، دوباره می‌بینیش.»گرما ی صدای زن واقعی بود.مرد نشست و به زن فکر کرد. همین فکر کردن به زن دلش را گرم می‌کرد، برای همین، از آدمیزاد بودن خوشحال بود. با هر چیز دیگری، جز آدمیزاد بودن، هیچوقت چنین احساسی [عشق] را تجربه نمی‌کرد.حبیب ناظمیحبیب ناظمیWed, 01 Apr 2020 01:38:13 +0430https://virgool.ir/@habib.nazemi/هجوم-jimuwhgmad8lمی‌نشینم نفسی تازه کنم. بعد از آن همه مسیری که باید پیاده می آمدیم و این پله های نسبتاً زیاد. تقریبا به تمام جزئیات خانه نگاه می کنم. بیشتر خانه های عراقی شبیه به هم هستند، مثل زیر انداز که معمولا اعتقادی به وجود آن ندارند یا نقش و نگار پرده ها، پتوها و بالشت های چیده شده اطراف سالن. نگاهم به قاب عکسی می‌افتد. فقط یک اسم از آن می دانم؛ امام موسی صدر. همیشه برایم سوال بوده که امام موسی صدر چه کار خارق العاده ای کرده که این حجم خواهان و طرفدار دارد؟ یعنی شبیه امام خمینی، انقلاب قیام یا کاری شبیه به اینها کرده است؟ در همین فکر و خیال ها مادرم صدایم می‌زند تا خانواده خاله عصمت، معروف به خاله عراقی را معرفی کند. خواهر کوچکم با اولین بچه هایی که پیدا کرده بازی می‌کند. نور، نیران و منتهیٰ دختر خاله ها را می‌بینم و بقیه خانواده برای دورهمی شب معرفی می‌شوند. صدای راه رفتن عجیبی می شنوم. تقریباً همه ترسیده بودند. صدای در زدن آمد. انگار کسی با لگد در میزد، وحشی و سریع. با ترسی که نمیدانم چرا به سراغ من هم آمده می روم در را باز کنم. پله ها را سریع پایین میروم. هنوز صدای در و صداهایی که به عربی با هم صحبت می کنند می آید. ناگهان از سر عادت داد میزنم: آمدم!!! آهسته به در نزدیک می شوم. زبانه قفل را به آرامی آزاد می‌کنم و قبل از اینکه در را باز کنم لگدی من و لنگه در را به دیوار می چسباند. به سرعت از بین در و دیوار بیرون می آیم. هر ۱۰ نفر اسلحه داشتند. روبرویشان می‌ایستم نفر اولی که لگدش در را باز کرد با صدای خشن فریاد زد:« اِبتَعِدو أَجنَبی » [ دور شو خارجی ] و با بدنه اسلحه مرا کنار زد. سعی می کردم خودم را به اولین نفر برسانم تا نگذارم کسی وارد اتاق شود. اتاقی که همه زن و بچه‌اند و از ترس احتمالا هیچ کاری نمی توانند انجام دهند. به سختی در راه پله از کنارشان رد می شوم. تا جلوی در بایستم. وقتی به در می‌رسم که آن قلچماق وحشی در دوم را هم با لگد باز میکند. صدای جیغ و گریه گوش‌ام را کَر میکند. همه زن ها همدیگر را بغل کرده و بچه ها بین آنها ایستاده گریه می کنند. کاش نبودم. ترس تنها حس قدرتمند این لحظه عقب‌نشینی نمی‌کند. نگاه همه زن‌ها و بچه‌ها به من خیره شده. نمی‌دانم به چه روشی ترسم را مخفی کنم؟ صدای خنده‌ای عصبی‌ام می کند. خنده‌ی همان قلچماق وحشی. نگاهی به اطراف می‌اندازنم. به گلدان ایستاده‌ای که نزدیکم هست فکر می‌کنم. تنها انتخابم همین است. به سرعت و محل ضربه هم فکر می‌کنم. گلدان را برمی‌دارم. هرچه توان دارم جمع می‌کنم. با همه عصبانیت‌ام گلدان را به سرش می‌کوبم. تکه های گلدان روی زمین می‌افتد. صدای گلنگدن می‌شنوم. مادرم صدایم می‌کند. اسلحه‌اش را رو به من نشانه گرفته. مادرم با گریه نامم را فریاد می‌زند. شلیک می‌کند. مادرم بلندتر صدا می‌زند: مــــــــــهدی مــــــــــهدی …چشمانم را باز می‌کنم. مادرم بالاسرم ایستاده. هنوز نامم را صدا می‌زند. بهتر می‌بینم. همه با همدیگر صحبت می‌کنند. مادرم می‌گوید: مهدی جان پاشو تا دخترهای خاله را بهت معرفی کنم!حبیب ناظمیحبیب ناظمیMon, 30 Mar 2020 18:15:31 +0430https://virgool.ir/@habib.nazemi/دیوانه-شهر-wirhfm5ccnfeدیوانه ی شهربی تو دیوانه ی شهرم، خدا می‌داندبی تو ویرانه ی شهرم، خدا می‌داندبی تو مهتاب و شب و کوچه نیایند به کاربی تو بیچاره ی شهرم، خدا می‌داندخانه ام کو؟ چه آمد به سرش؟بی تو آواره ی شهرم، خدا می‌داند.پ.ن۱: شعر گفتم?پ.ن۲: اولین شعرم هست به بزرگی خودتون ببخشیدپ.ن.۳: من از همه اساتید و بزرگان شعر عذرخواهی میکنم، بیشتر #دل‌نوشت شده تا شعر، شرمنده بنده شاعر نیستم?حبیب ناظمیحبیب ناظمیSat, 20 Apr 2019 12:38:40 +0430