https://virgool.ir/feed/@g09131181354fa2026-11-12 11:14:55https://files.virgool.ir/upload/users/52487/avatar/avatar.pnghttps://virgool.ir/@g09131181354https://virgool.ir/@g09131181354/آحاد-جامعه-گفتمان-مقاومت-را-می-پسندند-یا-گفتمان-مذاکره-wa8qr54bi8ka گفتمان مقاومت برآمده از یکپارچه بودن امورات دینی و دنیوی است و بر این اساس کوشش می‌کند دنیا و امورات دنیوی را نیز بر پایه احکام و آموزه‌های دینی استوار سازد و از سوی دیگر گفتمان مذاکره امورات دنیایی را لزوماً متّکی و مبتنی بر امورات دینی نمی‌داند و دَم‌خور شدن و تکرار کردن الگوهای مدیریت جهانی را بدون نیاز به انطباق شرعی می‌داند.اکنون این پرسش به میان می‌آید که آحاد جامعه کدام گفتمان را می‌پسندند و از آن حمایت می‌کند؟اگر شاخص حمایت مردم را در آیین‌ها، رویدادها و مناسک سیاسی اجتماعی بدانیم حکایت از گفتمان مقاومت دارد و اگر شاخص حمایت را تعداد مرتبه‌های رای‌آوری در انتخابات بدانیم کمی نتیجه متفاوت خواهد شد. حال باید بررسی کرد که کدام یک از این نمودها و بروزها از عمق خواسته مردم است و کدام یک برآمده از هیجان‌های سیاسی و اجتماعی. به نظر می‌رسد مردم متدیّن و فهیم ایران از همان سالهای آغازین که پای امام و نظریاتش ایستادند و انقلاب اسلامی را به پیروزی رساندند و حتی در دفاع مقدس و تحریم‌ها و تهدید‌های دشمن، پا به پای نظام اسلامی پیش آمده و در همه احوالات بر مبنای تکلیف شرعی از نظام دفاع کردند، در عمق جان و ضمیر خود گفتمان مقاومت را پذیرفته‌اند و علت اینکه در انتخابات گاهی آرائشان دچار تزلزل شده را باید در جای دیگر جستجو کرد. اول اینکه در اغلب انتخابات ریاست جمهوری، نامزدهایی که رای آورده‌اند، روحانی و دانش‌آموخته حوزه علمیه بودند و به قولی شاگرد امام و حوزه محسوب می‌شده‌اند. این موضوع حکایت از آن دارد که مردم در میدان انتخابات نیز نگاه اصلی و امیدشان امتداد تفکر امام و آرمان‌های انقلاب بوده اگرچه برخی از منتخبین لزوماً این جریان را تحکیم نبخشیده‌اند و مردم را ناکام ساخته‌اند. ثانیاً در طول این سال‌ها گفتمان نظام و انقلاب و مبانی اندیشه سیاسی اسلام به درستی برای مردم بیان نشده است و آحاد جامعه از شنیدن اینگونه مباحث محروم بوده‌اند؛ مردم را با فیلم‌ها و سریال‌های ترجمه شده غربی و شرقی و کپی‌سازی نمونه‌های برنامه‌های فراغتی و بی‌خاصیت غربی، سرگرم کرده‌ایم و مباحث بصیرتی و اندیشه‌ای را که حق مسلّم مردم است از ایشان دریغ کرده‌ایم حتی خطبا و سخنرانان هم به طور جدی به این موضوعات مهم نپرداخته‌اند.تا جایی که مباحث علمی و اندیشه‌ای در حوزه‌های فلسفه سیاسی، فقه سیاسی و کلام سیاسی در مجامع علمیِ حوزوی و دانشگاهی مهجور و کم‌رونق مانده است. این ماجراها موجب شده مردم از یک سو عمق اندیشه و تفکّر سیاسی اسلام را به درستی نشناسند از سوی دیگر نامزدهای حوزوی و با ایجاد حسّ تعلّق به امام و اندیشه‌های او از مردم رای بگیرند. این‌جاست که تکلیف رسانه‌ها و تریبون‌های فرهنگی و اجتماعی بیش از پیش سنگین شده و انتظار می‌رود به جای سرکوفت رقبا و پرداختن به دعوا و مشاجرات سطحی و روبنایی، به طرح مباحث علمی و اندیشه‌ای بپردازند و آگاهی و اندیشه جامعه را عمق ببخشند. تنها راه کشاندن آن ایمان و تدیّن مردمی که در آیین‌ها و رویدادها و مناسک مذهبی و اجتماعی از جمله راهپیمایی، تشییع و دلبستگی به شهدا و... عیان است، به عرصه مشارکت سیاسی و تاثیرپذیریِ جریانِ حکمرانی از آن حقیقت دینیِ مردمی، این است که اندیشه و تفکّر، در جامعه بین "احساس پاک" و "رفتار سیاسی" مردم واسطه شود. مقام معظم رهبری در جایی فرمودند که به جوانان امروزی اعتماد بیشتری دارند و تشریح کردند که علت آن، عمق فهم این جوانان است. یعنی این که آگاهانه عمل می‌کنند و شبیه پدرانشان که صرفاً احساس پاک داشتند نیستند (نقل به مضمون).اینک سیاست راهبردی رسانه و تریبون‌های فرهنگی اجتماعی باید آگاهی بخشی در حوزه اندیشه و تفکر سیاسی و تلاش برای واسطه قرار دادن اندیشه و تفکر بین احساس پاک و کنشگری‌های سیاسی باشد؛ در واقع اگر آگاهی و اندیشه به درستی در جامعه نهادینه شود می‌تواند آن احساس پاکِ تدیّن اجتماعی را به عرصه مشارکت سیاسی بکشاند و دوام نظام و انقلاب را تضمین کند. و این رسالت اصلی و محوریِ رسانه و تریبون‌های فرهنگی و اجتماعی است.محمد قطبی جشوقانیمحمد قطبی جشوقانیمحمد قطبی جشوقانیSun, 02 May 2021 23:48:34 +0430https://virgool.ir/@g09131181354/گفتمان-مقاومت-یا-مذاکره-sg4oycvlnk1q♦️گفتمان مقاومت یا مذاکره؟? محمد قطبی جشوقانیاگر بخواهیم مَشرب اصول‌گرایی و اصلاح‌طلبی را در دو کلمه خلاصه کنیم "مقاومت" و "مذاکره" میتواند این نقش را ایفا نماید.مقاومت و مذاکره دو واژه‌ای است که نقطه ثقل و دالّ مرکزی این دو مَشرب سیاسی را نمایندگی می‌کند.مقاومت و مذاکره در معنای اولیه خود دارای بار ارزشی و مثبت است. کما این که همه ما در طول روز دائماً برای امورات خود درحال مذاکره با هم‌دیگر هستیم و همچنین برای دست‌یابی به پیشرفت‌ها پافشاری و مقاومت می‌کنیم.لیکن وقتی این دو واژه در گفتمان سیاسی وارد می‌شود دامنه معنایی تازه‌ای پیدا می‌کند.مذاکره در پارادایم سیاسی به معنای ارتباط باز و آزاد با همه دنیا است. این معنا یک مبنای نظری دارد و آن این که امور دنیائی جامعه و مردم با امور آخرتی مردم از هم جداست؛ مردم در امور معنوی و آخرت خود هر گونه خود تشخیص بدهند مجازند عمل کنند و به هر میزان بخواهند می‌توانند عبادت کنند. از سوی دیگر در امور دنیوی و اداره جریان زندگی و حکمرانی این جهانی می‌توان بدون محدودیت از همه الگوها و مدل‌های رایج دنیا بهره گرفت و با همه در تعامل بود و این دو تعارضی با هم ندارند. برای اثبات اندیشه و تفکر خود نیز شاهد مثال می‌آورند که مگر در کشورهای غربی مسلمان واقعی وجود ندارد؟ مگر آنها نمی‌توانند اهل بهشت باشند؟ خب در کشور ما هم می‌تواند الگوهای جهانی برای اداره امور دنیوی اجرا شود ولی هر کس خودش می‌تواند هر مقدار که بخواهد نماز بخواند، روزه بگیرد و قرآن تلاوت کند و...، اینها باهم مغایرتی ندارد.همین‌طور مقاومت در پارادایم سیاسی به این نظریه و مبنا متکی است که اتفاقاً امور دنیوی و آخرتی انسان‌ها درهم آمیخته و مرتبط با هم است و هرکدام بر دیگری تاثیر می‌گذارند؛ نمی‌توان بدون داشتن الگوی اسلامی در اداره جامعه به درستی به امورات آخرتی پرداخت و اساساً آخرت امر موازی با دنیا نیست بلکه در امتداد و متکی بر امورات این دنیا است.این مبنا و نظر منجر به این خواهد شد که برای داشتن دنیایی آخرت‌مدار باید مقاوم بود، هم برای دست‌یافتن به چنین دنیایی و هم برای مرعوب نشدن در برابر کشش‌های دنیاگرایانه دیگران.ادبیات مقاومت بیش از آن‌که به اداره ظاهر زندگی بپردازد به تعالی و توازن بین دنیا و آخرت می‌اندیشد و اخلاق و احکام دنیایی را صرفاً با معیار آخرتی می‌سنجد. چنین نظرگاهی بهره‌گیری از دیگران را تنها در صورتی مجاز می‌داند که مغایر حدود الهی نباشد فلذا در تعامل با جهان به جای الگوی باز و آزاد و منفعلانه، به الگوی تعامل تعالی‌جویانه می‌اندیشد.پس مقاومت و مذاکره دو جنبه اندیشه‌ورزی و دو نوع تفکّر است و هرکدام بر معیار و منطق خود اتکا دارد. این‌جاست که آحاد جامعه می‌بایست با دقّت و تامّل در این دو نظرگاه، برترین و قویم‌ترین آنها را برگزینند.اساساً جدا کردن امر دنیا و آخرت از یکدیگر موجب عُصر و حرج در امور آخرتی می‌شود. حکومت دنیامداری که به آخرت نمی‌اندیشد گاه مانع اصل اجرای حدود و احکام الهی می‌شود مثل منع حجاب و گاه مانع توسعه امور معنوی می‌شود مثل منع از تاسیس مسجد و گاه موجب مشقّت مومنین می‌شود مثل قرار ندادن زمان برای اقامه نماز در محیط کار. این‌ها و بسیاری موارد دیگر از نمونه‌هایی است که در مجامع غربی دامنگیر مسلمانان شده و التزام به دین را در شرایط بحرانی قرار داده است. این جاست که داشتن حکومت دینی برای تحقّق و استقرار حدود و احکام الهی در جامعه یک ضرورت خواهد بود.قاعده اصلی و محوریِ اصول‌گرایی و اصلاح‌طلبی را می‌توان در این دو واژه مقاومت و مذاکره جستجو کرد.آنچه صحیح است این است که تعامل با دنیا چه در قالب مقاومت در برابر ظلم و ستم و چه در قالب مذاکره با آنها باید با معیار اصلی دین و صیانت از دین باشد. یعنی آنجایی که دین با مقاومت و شهادت حفظ می‌شود مقاومت می‌شود اصل و آنجا که برای حفظ دین لازم باشد دست به مذاکره زده شود آنگاه مذاکره می‌شود اصل.امروز در جامعه یک سبک و روش سیاسی رواج یافته که به این موضوع‌ها به صورت یکجانبه نگاه می‌شود که البته روش کاملی نیست.البته در چنین مواقعی تشخیص این که مقاومت را باید در پیش گرفت یا باید دست به مذاکره زد بر عهده ولی امر است و نه توده و عوام‌الناس.عوام‌الناس همان‌هایی هستند که در ماجرای کربلا از امام حسین علیه‌السلام جدا شدند و در ماجرای صلح با معاویه از امام حسن علیه‌السلام فاصله گرفتند که البته هر دو گروه خطا کردند.جالب‌ این که هم میدان مقاومت و هم میدان مذاکره هر دو در بیشتر شرایط از سوی دشمنان بر جامعه اسلامی تحمیل شده و یا جامعه اسلامی را در شرایط اضطرار ورود به آن قرار می‌دهند. یعنی جامعه اسلامی راساً به سمت جنگ نمی‌رود بلکه در شرایط مواجهه با تهاجم دشمنان ناچار به مقاومت می‌شود و همچنین در شرایط تحمیل بحران سیاسی از باب اضطرار در شرایط مذاکره قرار می‌گیرد. وگرنه از نظر شرعی جامعه اسلامی ابتدائاً نه به کسی حمله می‌کند و نه به کسی التماس می‌کند. تنها شرایط اضطرار است که جهت گیری‌های مقاومتی و مذاکره‌ای را به وجود می‌آورد.آنچه امروز در جامعه اسلامی به آن نیاز داریم دو چیز اساسی است: یک- فهم دقیق نسبت به تعامل دو سویه امورات دینی و امورات دنیایی و تاثیر دوطرفه این دو بر یکدیگر، این فهم مبنای تصمیم گیری برای گرایش به گفتمان اصول‌گرایی یا اصلاح‌طلبی می‌شود و نقطه تمرکز گفتمانی را در جامعه رقم می‌زند. دو- این که تشخیص ضرورت و اولویت مقاومت یا مذاکره در هر زمان و هر مکان بر عهده ولی امر جامعه اسلامی است، این التزام به ولی فقیه، چیزی جز تقلید از مرجع نیست. یعنی سر سپردن به فقیه در امورات دینی. هرگاه امورات دنیایی را زنجیره‌ایی از امورات دینی و در تعامل با آخرت دانستیم آنگاه تشخیص حکم حاکم بر این امورات هم نیاز به تفقّه دینی دارد و التزام به فتوای ولی فقیه مصداق تقلید شرعی محسوب می‌شود.? مرسلات: dte.bz/332mo? صاحب نیوز: dte.bz/332sa? خبرگزاری ایکنا: dte.bz/332iq? خبرگزاری رسا: dte.bz/332rsمحمد قطبی جشوقانیمحمد قطبی جشوقانیSun, 02 May 2021 23:36:27 +0430