https://virgool.ir/feed/@foroughi78fa2026-11-11 05:19:37https://files.virgool.ir/upload/users/222221/avatar/XXtuQ2.pnghttps://virgool.ir/@foroughi78https://virgool.ir/@foroughi78/تعیین-نقطه-سفارش-و-کنترل-موجودی-در-داروخانه-b3dewamzcbpiکنترل موجودی دارو و سیستم توزیع آن بدلیل سروکارداشتن با سلامت و جان انسان ها در زمره اقلام فاسد شدنی حائز اهمیت ویژه ای می باشد. کنترل موجودی دارو و تجهیزات مصرفی مهارت نگهداری موجودی دارو و تجهیزات مصرفی در سطح مطلوب و استاندارد است. کنترل موجودی دارو و تجهیزات، جریانی است که ضمانت می کند اقلام و موجودی در داروخانه با در نظر گرفتن زمان، مکان ، تعداد، کیفیت و هزینه برای بیماران و مراجعین به موقع تدارک شود.همواره باید سعی شود که بین نیاز به دارو و تجهیزات مصرفی با موجودی آنها تعادل برقرار شود. با توجه به کثرت دارو و تجهیزات مصرفی در داروخانه های شهری و بیمارستان ها و تعدد دفعات عرضه آنها در طی یک یا چند روز عملاً کنترل تعدادی از دارو و تجهیزات مصرفی از طریق کاردکس مشکلات متعدد و احتمالاً فاحشی را در پی خواهد داشت. بطور کلی می بایست با عملیات دقیق بین اقلام مورد نیاز و اقلام موجود تعادلی را ایجاد کرد.معمولاً عدم امکان تامین مدام و مستمر دارو و تجهیزات مصرفی و خطر کمبود آن ، داروخانه ها را ناچار به ذخیره سازی می کند. در بیشتر موارد تامین داروها و تجهیزات مصرفی به دلایل مختلف در زمان ها و مکان های مورد نیاز میسر نمی گردد بعنوان مثال به علت عدم واردات، کمبودهای کشوری، تحریم های اقتصادی و غیره تامین دارو و تجهیزات مصرفی با مشکلات عدیده مواجه می شود. به علاوه تعدد دفعات خرید یا تامین دارو و تجهیزات مصرفی نیز عموماً اقتصادی نیست. اقتصادی ترین میزان تعداد خرید یک دارو یا تجهیزات مصرفی در داروخانه 4 بار در سال است. یعنی در صورتی که یک دارو یا تجهیزات مصرفی در طول یک سال 4 بار خریداری و فروخته شود حداکثر سود را به داروخانه با در نظر گرفتن هزینه های خرید و نگهداری می رساند.جهت الويت بندي و مديريت مصرف دارو و تجهيزات مصرفي در داروخانه نيازمند برنامه ريزي در خصوص شناسايي كمبودها ، تعيين نقطه سفارش، كنترل موجودي داروها و تجهيزات استراتژيك ، و پيش بيني روش هاي جايگزين در شرايط كمبود موقت مي باشيم. مديريت مصرف دارو و تجهيزات با توجه به تعداد اقلام بالاي دارو و تجهيزات مصرفي بيمارستان بصورت دستي بسختي و عملا امكان پذير نمي باشد و بايستي نسبت به ايجاد سيستم نرم افزاري خاص جهت اين كنترل ابزار لازم در اختيار داروخانه را فراهم نمود تا بسرعت بتوانند نسبت به سفارش كسورات و تامين دارو و تجهيزات داروخانه اقدام نمايند.اینجانب پس از بررسي روش هاي موجود كنترل نقطه سفارش دستي و اتوماتيك، تعيين نقطه سفارش، و تركيب آنها با يكديگر و اضافه نمودن ضرايب خاص آناليز ABC و حساسيت دارو و تجهیزات مصرفی (استراتژيك – حياتي - كسري كشوري بودن) نسبت به تعيين نقطه سفارش ، ميزان سفارش ، ذخيره احتياطي و حداكثر موجودي در داروخانه با استفاده از بانك اطلاعاتي اكسل كه بسهولت قابل پياده سازي در داروخانه می باشد اقدام نمودم كه در ادامه به توضيح قسمت هاي مختلف راه كار اشاره شده و تعاریف مربوطه مي پردازم. 1- ذخيره احتياطي : معمولا 10 درصد متوسط مصرف ساليانه یک دارو یا تجهیزات مصرفی را بعنوان ذخيره احتياطي مي شناسند كه ميزان موجودي در انبار و داروخانه نبايستي از 10 درصد مصرف ساليانه پايين تر بيايد.2- مدت زمان انتظار: مدت زمان لازم از سفارش يك دارو يا تجهيزات مصرفی به پخش و رسيدن آن به داروخانه را مدت زمان انتظار مي گويند. هرچه اين زمان طولاني تر باشد نياز به افزايش مقدار سفارش جهت جلوگیری از کمبود در دراوخانه مي باشد.3- متوسط مصرف در زمان انتظار: متوسط مصرف از زمان دادن سفارش تا رسيدن يك دارو يا تجهيزات به داروخانه را مي گويند.4- نقطه سفارش: نقطه سفارش به جمع مصرف تعداد ذخيره احتياطي و متوسط مصرف در زمان انتظار مي گويند. اگر موجودي به اين نقطه برسد بايستي سفارش به پخش هاي دارويي داده شود.5- ضريب ABC : توسط اين آناليز داروها و تجهيزات مصرفي داروخانه از نظر حجم ريالي فروش دسته بندي شده و در 3 گروه A، B، C قرار مي گيرد:( جهت اطلاعات بیشتر در خصوص نحوه محاسبه آنالیز ABCبه اینجابروید)گروه A : معمولا 7% الي 15 % تعداد اقلام و 70% ارزش ريالي دارو و تجهيزات مصرفي در داروخانه را شامل مي شود. (در اكسل مربوط ارزش 1 داده مي شود)گروه B : معمولا 25% تا 30% تعداد اقلام و 20% ارزش ريالي دارو و تجهيزات مصرفي در داروخانه را شامل مي شود. (در اكسل مربوط ارزش 2 داده مي شود)گروه C : معمولا 55% تا 65% تعداد اقلام و 10% ارزش ريالي دارو و تجهيزات مصرفي در داروخانه را شامل مي شود. (در اكسل مربوط ارزش 3 داده مي شود)هرچه ارزش عددي بالاتر رود ارزش كالا از نظر كنترل ريالي كاهش يافته و مي توان جهت جلوگيري از كمبود هاي مقطعي ميزان بالاتري خريداري نمود.اين آناليز به ما مي گويد كه تنها با مديريت مصرف حداكثر 15 درصد اقلام مصرفي مي توان بر 70% هزينه هاي مصرفي دارو و تجهيزات در داروخانه مديريت نمود.6- ضريب حساسيت: داروها و تجهيزات مصرفي از نظر حساسيت مي توانند تحت 3 دسته سنجيده شوند:الف- استراتژيك: داروها و تجهيزاتي كه از نظر مصرف در داروخانه استراتژيك بوده و كمبود آنها شديدا مي تواند خدمت رساني در داروخانه را متوقف نمايد .ب - حياتي: داروها و تجهيزاتي كه از نظر مصرف در داروخانه حياتي بوده و كمبود آنها شديدا مي تواند حيات بيمار را به خطر بيندازد.ج- كمبود كشوري: برخي از داروها و تجهيزات مشخص شده است كه بصورت دوره اي در كشور با كمبود مواجه است و بايستي نسبت به خريد بيشتر در دوراني كه كمبود ندارند و دپوي آنها جهت دوره كمبود اقدام نمود.در هريك از اين سه دسته ارزش عددي 1 الي 3 را به خود مي گيرند. هر چه ارزش عددي بالاتر باشد آن دارو يا تجهيزات مصرفی حساسيت بالاتري را داشته و با اعمال ضرايب خود ميزان سفارش را بالاتر خواهد برد. در نهايت با جمع عددي ارزش ها تقسيم بر 3 متوسط ضريب حساسيت بدست می آید.7- ضريب حساسيت×ضريب ABC : از ضرب ضريب حساسيت در ضريب ABC بدست آمده مشخص مي گردد كه يك دارو يا تجهيزات مصرفي از چه اهميتي در تمامي زمينه هاي ريالي، تعدادي و حساسيتي برخواردار است و با اعمال اين ضريب ميزان سفارش حقيقتي تر شده و احتمال كمبود هاي مقطعي را به حداقل ممكن مي رساند و همچنين در مديريت مالي و عدم خواب سرمايه در داروخانه مي تواند موثر باشد.تصویر: فایل نمونه آنالیز ABC برای داروها و تجهیزات مصرفی داروخانه بیمارستانی دقت فرمایید در این بیمارستان 150 قلم دارو و تجهیزات 70 درصد هزینه های دارو و تجهیزات را بخود اختصاص داده است و این 150 قلم گروه A آنالیز را شامل می شوند. از قلم 151 به بعد گروه B آنالیز آغاز شده است. 8- ميزان سفارش: هنگامي كه موجودي يك دارو يا تجهيزات مصرفي به نقطه سفارش رسيده و يا به زير آن رسيده است ميزان سفارش از طريق فرمول زير محاسبه مي گردد:ميزان سفارش= [(ضريب حساسيت ×ABC )×(ذخيره احتياطي- نقطه سفارش)× 2]9- با تعيين ميزان سفارش حداكثر موجودي كه مي تواند در داروخانه يا انبار باشد مشخص مي گردد که از طریق فرمول زیر قابل محاسبه است:حداكثر موجودي= (ميزان سفارش +ذخيره احتياطي)جهت درك بهترفرايند نقطه سفارش در زنجيره تامين دارو و تجهيزات مصرفي نمودار زير مي تواند كمك نمايد.در برنامه اكسل طراحی شده لیست داروها و تعداد مصرفی در محدوده زمانی یک ساله از نرم افزار داروخانه بدست آمده و سایر موارد مطابق موارد مطرح شده بالا تعیین می گردد.تصویر فایل ایجاد شده اکسلتوضیحات فایل اکسل ایجاد شده:ستون A( کد): کد داروها و تجهیزات مصرفی مربوط به نرم افزار مورد استفاده در داروخانهستون B (کد ژنریک): کد ژنریک دارو یا کد IMED تجهیزات و یا ایران کد داروها و تجهیزات مصرفی داروخانهستون C(نوع استراتژیک) : تعریف نوع استراتژیک داروها و تجهیزات مصرفی داروخانهستون D(رتبه): رتبه آنالیز ABC داروها و تجهیزات مصرفی داروخانهستون E(گروه فرعی): دسته تعریف شده در نرم افزار داروخانه جهت داروها و تجهیزات مصرفیستون F(واحد) : واحد داروها یا تجهیزات مصرفی داروخانهستون G(گروه اصلی): گروه اصلی داروها یا تجهیزات مصرفی داروخانهستون H(نام کالا): نام داروها یا تجهیزات مصرفی استخراج شده از نرم افزار داروخانهستون I(فی): مبلغ واحد ریالی داروها یا تجهیزات مصرفی داروخانهستون J(مصرف یک ساله): میزان مصرف یک ساله داروها و تجهیزات مصرفی داروخانهستون K(فی فروش سالانه): مبلغ ریالی فروش سالانه داروها و تجهیزات مصرفی داروخانهستون L(ذخیره احتیاطی): ده درصد مصرف سالانه داروها و تجهیزات مصرفی داروخانهستون M(مدت زمان انتظار): مدت زمان سفارش تا رسیدن داروها و تجهیزات مصرفی داروخانه( در فایل اکسل مربوطه جهت کلیه داروها و تجهیزات مصرفی این مدت 10 روز در نظر گرفته شده است اما در واقع این اعداد بسته به نوع دارو و تجهیزات مصرفی متغیر است.ستون N(متوسط مصرف در زمان انتظار): از متوسط مصرف روزانه در مدت انتظار بدست می آید.ستون o(نقطه سفارش): از جمع مقدار ذخیره احتیاطی و مصرف در زمان انتظار بدست می آید.ستون P(ضریب ABC): ضریب بدست آمده از آنالیز ABCکه گروه A ارزش 1، گروه B ارزش 2 و گروه Cارزش 3 را به خود می گیرند.ستون Q(کمبود کشوری): به هر دارو یا تجهیزات مصرفی ارزش 1 الی 3 در نظر گرفته می شود.مثلاً در خصوص داروی آلبومین در طول سال با کمبود کشوری آن بعلت قطع واردات در دوره های زمانی مواجهیم، به همین علت ارزش 3 را به خود اختصاص داده تا با اعمال ضریب بالاتر، دپوی بیشتری از این دارو را در داروخانه داشته باشیم.ستون R(استراتژیک): به هر دارو یا تجهیزات مصرفی ارزش 1 الی 3 در نظر گرفته می شود. هر چه عدد بالاتر می رود استراتژیک بودن دارو یا تجهیزات مصرفی بالاتر می رود. مثلاً آلبومین با ارزش 3ستون S(حیاتی): به هر دارو یا تجهیزات مصرفی ارزش 1 الی 3 در نظر گرفته می شود. هر چه عدد بالاتر می رود حیاتی بودن دارو یا تجهیزات مصرفی بالاتر می رود. مثلاً آلبومین با ارزش 3ستون T(ضریب حساسیت): از جمع جبری ستون های کمبود کشوری، استراتژیک و حیاتی تقسیم بر 3 بدست می آید.ستون U(ضریب حساسیت *ضریب ABC): از ضرب ضریب حساسیت در ضریب ABC بدست می آید.ستون V(میزان سفارش ): از فرمول زیر بدست می آید:[ (ضریب حساسیت*ضریب ABC)*(ذخیره احتیاطی *نقطه سفارش )*2 ]= میزان سفارشستون W(حداکثر موجودی): از جمع میزان سفارش و ذخیره احتیاطی بدست آمده و مقدار حداکثری از دارو و تجهیزات مصرفی است که در داروخانه باید باشد.ستون X(موجودی کالا): موجودی فعلی دارو و تجهیزات مصرفی است که در داروخانه موجود است . در فایل اکسل تهیه شده با مقایسه تعداد نقطه سفارش و حداکثر موجودی بصورت تغییر رنگ باکس به سفارش دهنده داروخانه اعلام می نماید که آیا بایستی دارو و تجهیزات مصرفی سفارش داده شود یا خیر. اگرميزان موجودي پايين تر از ذخيره احتياطي باشد با رنگ قرمز و در صورتي كه بين ذخيره احتياطي و نقطه سفارش باشد به رنگ زرد ، در صورتي كه بين نقطه سفارش و حداكثر موجودي باشد با رنگ سبز ، در صورتي كه موجودي يك كالا بالاتر از حداكثر مجاز موجودي باشد به رنگ بنفش در مي آيد.با اعمال اين برنامه در داروخانه مي توان نسبت به مديريت بهتر دارو و تجهيزات و نظارت بيشتر در کنترل موجودی و سفارش داروخانه اقدام نمود.امیدوارم تجربه ارائه شده بتواند در مدیریت هر چه بهتر کنترل موجودی و سفارش داروخانه برای شما همکار گرامی مفید بوده باشد.دکتر غلام حسین فروغیدکتر غلام حسین فروغیWed, 29 Jul 2020 20:23:37 +0430