https://virgool.ir/feed/@foad.farshchifa2026-11-12 09:08:13https://files.virgool.ir/upload/users/19483/avatar/avatar.pnghttps://virgool.ir/@foad.farshchihttps://virgool.ir/@foad.farshchi/soobatan99-a7piuwnkjcy1در دنیای وفور شبکه های اجتماعی، اینستاگرام برای خیلی از ما لقمه ایست سهل الوصول. کافیه برای خبر داشتن از دنیا و اطرافیان بازش کنی ببینی کی در بیست و چهار ساعت گذشته دوست داشته شما بدونی که کجا بوده و چه می کرده.به تجربه شخصی کمتر سراغ خوندن متن در اینستاگرام میرم چون پلتفورم دستکتاپ درست حسابی ازش ندیدم و فونتش رو دوست ندارم و کلا رابطه ای دارم باهاش عشق و نفرتانه! قسمت جذابش برای من اون جاییه که یادت می اندازه چند وقت پیش بر تو چه می گذشته. این سنت حسنه هم فکر کنم اولش مال فیس‌بوک بود (و البته هست) و خوب دلیل دیگه ای که انقدر اینستا در ایران ازش استقبال شده صدالبته به خاطر فیلتر نبودنشه و شاید و شاید بخاطر اینکه با دیدن عکس ها، از افراد، از مکان ها ما فکر می کنیم « یک کاری کردیم» و خوب در دنیای شلوغ این هدیه ارزشمندیه. احساس مفید بودن.اینا رو گفتم که بگم فعلا اینجا جزو معدود جاهایی هست که دوست دارم متن و ذهنیات رو بنویسم. حالا سوژه چیه؟سفر! اونم سفر تنهایی. چیزی که برای خیلی ها سوژه غریبی نیست و برای من بود. قبل این سفر با خودم حساب کردم که مدتهای مدیدی بوده که من بحال خودم تنها نبودم. همیشه خودم رو با دغدغه فرد یا افرادی که اطرافم بودمند مشغول می کردم. حالا چرا؟ این سوال هنوز جای تفکر داره و تعمق.برای سفر تنها رفتن، از حدود 9 ماه پیش تصمیم گرفته بودم. و نهایتا جایی رو انتخاب کردم که بخاطر شرایطش احتمالا باید تنها می رفتم و همسرم اومدن براش مشکل بود. سفر از دریاچه نئور به ارتفاعات سوباتان. چیزی که برام جالب بود؛ مواجه اطرافیانم با مقوله سفر تنها رفتن مرد متاهل بود. سوال اول همه (البته منهای خود شخص همسرم) این بود که پسسس خانووومت چی؟ . برام بامزه بود که مقوله ازدواج ممکنه انقدر میل به تنهابودن افراد رو تحت شعاع قرار بده. انقدر میل به تنهایی تعبیر میشه به «پیچوندن» کسی که داری باهاش زندگی می کنی.سفر از نئور به سوباتان یه پیاده روی هفده الی هجده ساعت داره برای روز اول. یکی از دلایلی که در این ایام کرونا خیز من تن به این سفر دادم (تنها شرط همسر احتیاطات کرونایی و قرنطینه بود) این بود که این سفر فصل اصلیش توی 15 اردیبهشت تا تقریبا اواسط خردادماهه که البته به خاطر تاخیر فصلی و دیرتر گرم شدن هوا (خوش به حال ما) گل های به مراتب کمتری توی ارتقاعات مسیر شکوفه داده بودند .(که البته توی خود سوباتان و حومه‌ اش کاملا جبران شد)من برای این سفر قشنگ استرس داشتم. فکر می کردم نکنه اون آدمی باشم که وسط راه کم میاره و میگه تروخدا یه موتوری نیسانی چهارپایی بیاد من رو ببره به مقصد. تصور داشتم ممکنه آدمی باشم که میانبر آسون رو انتخاب می کنه. این تصور یا میل به این تصور شاید وقتی کسی در جایگاه یک محافظ (protector) قرار می گیره بهانه ای میشه برای این که به بهانه محافظت ار فرزند/همسر و یا هرکسی یا چیزی که راجع بهش احساس مسئولیت می کنه، راه میان بر رو اننخاب کنه؛ من این بهانه رو از خودم گرفته بودم. و می ترسیدم الان که این بهانه نیست، کس یکه واقعا هستم توانایی بدنی و خصوصا روانی تموم کردن یه مسیر/کار رو نداشته باشم و مثل اکثر اوقات بگم ولششش کن. از نظر بدنی اما با وجود کرونا یکم روی خودم کار کردم. هفته قبلش یه ذره رفتم کوهای اطراف یه ذره از عضلات پام کار کشیدم که خیلی کپک نزنند و جواب هم داد.تو هرچقدرم برای تنهایی حرکت کنی، نهایتا شاید به خاطر این که «انسان حیوانیست اجتماعی» توی اجتماعی که خواسته یا ناخواسته توش بر خوردی تاثیر میذاری و ازش تاثیر میگیری. جمعی که من کاملا به صورت تصادفی درش قرار گرفته بودم از شانس خوب شاید، کمترین تلاش رو داشت برای تاثیر گذاشتن مستقیم بر افراد جمع. تنها چهارچوب های احتیاط آمیز که مثلا از لیدر جلو نزنید و فولان که ناشی از مسئولیت افراد برگزار کننده تور بود برای حفظ و سلامتی که مدنظرشون بود برای جامعه نمونه ای که مسئولش بودن. اما قوانین دستاپاگیر یا اجرای قاطع و سختگیرانه ای درکار نبود. هدف طبیعت بود.هدف برای من بازگشت به طبیعت بود. و محک این که توانستن فارغ از قسمتی از راحتی های زندگی ثلا ارتباط با نزدیکان و انیترنت و جای خواب گرم و نرم و ... هنوزم به اراده شخصی ام متصله. جامعه تصادفی که در اون قرار گرفتم به خوبی برای رسیدن به این هدف کمکم کرد. تونستم قبل از میل خودم فاصله نسبی رو با افراد حفظ کنم و نهایتا وقتی به هدف شخصیم رسیدم و ذهنم آزاد شد، تازه یکم آدمهای اطرافم رو دیدم ( و چه همسفر های جذاب و چه لیدر جذابی؛ که نوشتن از تک تکشون یه پست مفصل می طلبه)سفر شخصی، چیزیه که همیشه هست. خود زندگیه. گاهی بد نیست تنهایی و مسئولیتمون نسبت به خودمون رو با یک شبیه سازی در مقیاس کوچک تر تمرین و یادآوری کنیم...Fo FaFo FaSat, 06 Jun 2020 14:31:45 +0430https://virgool.ir/@foad.farshchi/پدران-فرزندان-نوهها-mlyksc2pogjlدودل بودم که برم این فیلم رو یا نهاز نقدهای ضدونقیضی که از خونده بودم بگیر تا بگیروببندها و خشونتی که در پلاتش بود و سانسور های محتل در هر مرحله،خلاصه که در فرصت دومی که فیلم اکران شد رفتیم دیدیمخطر اسپویلر ??فیلم بنظرم سرتاپا نماد بود، و از اسمش تا نگاه مردهاش از پنجره‌های سنتی، نقد مرد/پدر سالاری.توی فیلم، زن‌ها و زنانگی هستند که مورد تمام سطوح خشونت قرار می‌گیرند که به مرور زمان، انگار سطح این خشونت کاهش پیدا می کنه. توی سطح اول، برای مرد دهه اول قرن ۱۴، فقط کشته و دفن شدن زنانگیه که نافهمیش رو از این انرژی تسکین میده. با گذشت هر ۱۵ الی ۲۰ سال که فیلم میره جلو، مرد نسل قبلی یکم با سرکوبی که کرده روبرو میشه و باید به زنانگی های نسل بعدی جوابش رو پس بده و جالب این که در این خانواده همیشه یک الی ۲ پسر بودند و تعداد بیشتری دختر. انگار که کائنات بخواد به این خانواده بارها و بارها فرصت درک زنانگی رو بده. نسل دوم با خاطره ای که از سرکوب نسل اول داره بیشتر دنبال حذف و محصور و مصدوم کردن زنانگیه. و این وسط مادری فدا خواهد شد که مادری (جنبه پسندیده زنانگی در جامعه مردسالار) بدون بقیه وزنه های زنانگی نمی تونه دوام بیاره و مادری نسل اول اینجا، با روبرو شدن با سرکوبی که ازش بی خبر بوده میمیره. همیشه توی هر نسل، مواجهه ای که نسلهای بعدی مردان با برخوردهای قهری نسل های قبلی پدرانشون داشتند، یه هزینه ای از زنانگی موجودشون براشون داشته. انگار که بدهکاری سالها پیش پدران، اون دزدی که از کائنات کرده بودند اینجا نقدی با پسرانشون حساب میشه. وسط این جابجایی اتفاقات نسلی در فیلم همیشه سکانسی هست که یکیُ معمولا یکی از مردهای همون نسل داره از پنجره های سنتی خانه به یه بچه نگاه می کنه (معمولا هم یک دختر بچه) که خودش نماد قشنگیه. نسل دوم به جای کشتن، شدید کتک می زنه ولی انقدر هم سنگدل نیست که بکشه. فقط با خاطره ای که از «قبرستون» نسل اول براش مونده دوست داره زنانگی محصور و توی خونه خودش باشه. و جالب اینجاست شغل پسرعموی حشمت، که دست بزن خوبی هم داره در کنار نیمچه محبتش به دختر عموش (خواهر حشمت) ذغال فروشیه و دست رو روش همیشه سیاه. شغل این خانواده رفوگری فرشه، پارگی های فرش رو طوری رفو می کردند که اصلا دیده نشه (عین همون سیاستی که راجع به رفوگری خانوادگی بخرج دادند) و اتفاقا خواهر حشمت این رفوگری رو به عنوان شغل در همون زیرزمین خانه پدری ترجیح میده به خانه داری صرف. عکس العمل برادر وپدر این زن وقتی کتک می خوره هم جالبه. جلوی زنها برای هم گردن کلفتی می کنند ولی در خفا اون رازی که وجود داره، اون عهدی که در دفن زنانگی با هم بستند، کتک زدن ها رو کاملا توجیه می کنه شاید به این بهانه که خوب اقلا مثل پدرانمون نمی کشیمش. ولی اینجا این راز دیگه فقط راز مردها نمیمونه. خصوصا با مرگ مادر، عروس خانواده می فهمه ولی انگاری که دست به نوعی همدستی با مردش بزنه، به مخفی کاری مدام (تقریبا تا آخر فیلم) رو میاره. فقط به این جمله اکتفا می کنه که خون بیگناه برکت رو میبره. توی نسل ۳ این فیلم، سوژه چیزیه شبیه کودک همسری. حشمت رو میبینیم که پدر یک دختر نوجوانه و می خواد شوهرش بده. بازم به روند در نظر نگرفتن زنانگی بازم کمی خفیف تر از نسل ۲ ادامه میده. درسته که خودش می پره به سکینه دخترش که بزنتش ولی مشت و لگدهاش، هوا رو هدف میگیره و فقط شلوغ میکنه. این وسط پدربزرگ فعلی و پدر سابق با اینکه صداش به زور درمیاد ولی هنوز صداش غالبه و قائله رو ظاهرا اینطوری جمع می کنه که با آرامش میگه آفرین باباجون و همینی که هست، همین ظلم رو بپذیر. دختر این نسل اما با قوطی تریاک همون پدربزرگ یه خودکشی تقریبا نمایشی می کنه و ظاهرا اوضاع رو به نفع خودش میچرخونه ولی ازونجایی که خواستگار (یک سال از پدرش کوچیک تره، انگار که حشمت زنانگی نابالغش رو دوست داره فقط به یکی از هم نسل خودش بسپاره نه نسل جدید) ماشین میاره ببرنش بیمارستان ظاهرا به این راحتی از میدون بدر نمیشه. قدم بعدی اما اینجایی اتفاق می افته اینه که یکی دیگه از خواهرهای ملوک (دختری که اول فیلم کشته شد) هم ماجرای جنازه زیرزمین خانه پدری رو می فهمه وعلی رغم تلاش نافرجامش برای عیان کردن جنایت مردها، تنها نتیجه ای که میگیره حجرت از اتاقیه که جنازه خواهر اونجاست.(شاید بشه گفت حجرت از ذلت) این سرآغاز فازی از فراموشی این جنایته که البته زیاد دوام نمیاره. خواهر عکس العملی متفاوت با عروس داره. خواهر قید مرد رو کلا میزنه و تجرد رو انتخاب می کنه و همیشه و همواره کسی میشه که ازین داستان با صراحت حرف میزنه. بعد از این داستان در اون اتاق توسط پدربزرگ قفل میشهُ لامپش باز میشه اتاق تاریک میشه و ظاهرا خلاصبرخورد نسل سوم با زنانگی، توی فیلم از جایی شروع میشه که مردانگی نسل اول رسما مرده و هنگام مرگش، زن داره سعیش رو می کنه که پا توی وادی مردانگی بزاره (شغل) جالبه که این کار رو داره توی همون زیرزمینی می کنه که نسل های قبلش خاک شدند. انگار که برای رسیدن دختر جوان به اونجا عمه بزرگش به خاطر متفاوت بودنش (که همیشه دختر متفاوت و سرکش نسبت به مردسالاری یکی در این خانواده هست) زندگیش رو داده. توی این فاز، دوستان دختر هم همپا شدن باهاش و دایره زنانگی از داخل خونه اومده بیرون. دختر برای رشدش، دست میذاره روی فضایی که عمه اونجا خاک شده و می خواد در رو باز کنه و این نسل، نسلیه که اهل هجرت نیست، این نسل اولین گزینه اش اینه که قفل رو علی رغم مخالفت مادرش (عروسی که از اولین زنانی بود که از ماجرا خبر داشت اما عین در اون اتاق که قفل شد، اونم در دهانش رو که شما بخون فکرش رو قفل کرده بود) بشکنه. فقل شکسته میشه و نور دوباره به اتاق بر می گرده و حین آب و جارو مردای نسل دوم می فهمند و امیر (پسرعموی ذغال فروش) با همراهی حشمت به زیرزمین حجوم می برند و ترس از آبرو (حق به جانبی نسل اول تبدیل شد به ترس نسل دوم از عیان شدن) باز باعث برخورد قهری با سرکشی دختر در شکستن قفل میشه. دختر کتکش رو می خوره (کلا حضور امیر در این خونه همیشه همراه با کتک خوردن یک زنه) و در دوباره قفل میشه و تصمیم بر این میشه که به جای در تیغه کشیده بشه. اینجا که عمه مجرد ظلم مردها رو برای دختر جوان نسل ۳ بازگو می کنه باز هم مهاجرت انتخاب دختره و کارش رو که ایندفعه قالیبافی و آموزششه و نه رفو و دوختن پارگی ها و شکاف، از خانه پدریش خارج می کنه و رفتار نرمتر شده پدر هم ار خاصی روی دختر نداره اما باعث بازگشت مجدد حشمت به زیرزمینی میشه که فیلم با اون توش شروع شده.فاز آخر و نسل چهارم خانه پدری رو نشون میده که زنی توش نیست و مردها هم دارند معامله اش می کنند برای یه چیز جدید. اما این معامله وقتی مبارکه که جنازه زیرزمین رو هم ازش خارج کنند. شاید منظور این باشه که رشد و تغییر وقتی رخ میده که سرکوب شده ها و کشته شده های یک فرهنگ درست راه مرگ رو بروند و به اندازه کافی گذر و سوگواری براشون صورت بگیره و گرنه عیان شدن این دفن در گذر زمان حتما محرزه. باز مردها هستند که در تلاش برای کمک به هم: ناصر پسر حشمت اومده که اسکلت عمه بزرگش رو از خونه پدری خارج کنه و جای دیگه ای دفن کنه. ولی وقتی به پدر تعارف می کنه که بیا ببین و خداحافظی کن. حشمت از فشاری که از یادآوری مرگ خواهرش بهش وارد میشه درجا سکته مغزی می کنه و اینجاست که ناصر اول با نامزدش که دانشجوی پزشکیه تماس میگیره و کمک می خواد (کاری که مردای نسل قبل اهلش نبودند) ناصر به حرفای نامزدش اعتماد داره ولی نکته مواجه زن این نسله با جنازه توی زیرزمین و تاکیدش که من توی خونه ای. نمیام که زیرش یک جنازه باشه. این شرط زن نسل چهاره برای وصلت با مرد هم نسل خودش.داستان مردها توی این فیلم نظر من رو خیلی جلب کرد:پدر حشمت دست و پای ملوک رو میگیره و از حشمت می خواد با سنگ به سر ملوک بزنه و « بیچاره رو خلاص» کنه. عموی حشمت که شک داره برادر بزرگش غیرتش به محبتش چربیده یا نه یه قمه توی محل دفت ملوک می کنه و با خونی شدنش به پابوسی برادر بزرگ میره هم خودش و هم امیر فرزندش. ناصر اما داستانش جالب تره: به خواهر بزرگش تریاک های پدربزرگ رو می رسونه تا خودکشی کنه. با این که نگران حال خواهر وسطیشه که می خواست توی زیرزمین کلاس قالی بافی علم کنه ولی به پدر کمک می کنه که قفل در رو درست کنه و کلا بعدا جای در تیغه بکشه. همین ناصره که اون تیغه رو خراب می کنه. جنازه عمه روی دستش می مونه و هی اصرار داره که این دفن و این مرگ نه به من نه به پدرم ربطی نداره (در حالی که عمری کل خانواده از این داستان متاثر بودند) و نهایتا این ناصره که قراره جنازه رو در بیاره و مدیریت کنه و پشت آمبولانسی که حشمت رو می بره خودش رو برسونه به بیمارستان.فکر کنم ما افرادی باشیم جای برادران کوچک یا فرزندان همین ناصر. برام جالبه که ما کجای خانه پدری هستیم.Fo FaFo FaFri, 15 Nov 2019 13:12:07 +0330https://virgool.ir/@foad.farshchi/تولدت-مبارک-uonxm76efim0تولدت مبارک!بگذارین برعکس شروع کنم، بتازگی، یعنی سه ماه یک روز کم پیش، پدربزرگ‌ من به رحمت خدا رفت؛ خیلی هم یهویی رفت. این مدت درگیری ذهنی/احساسی برای من با مفهومی به نام «مرگ» بسیار ملموس‌تر شد و به تجربه، دیدم جنس ذاتی احساسات، احساسیه که دقیقا در تولد خودم در سال ۹۷ (۳۵ سالگی) لمسش کردم. یک برزخی بین از دست دادن و خستگی از اول شروع کردن.من از قدیم تولد گرفتن برای دیگران و کلا دلیل برای خوشحال کردن دیگران رو دوست داشتم. لذتی که شاید بخشیش به چیز‌مثبتی بود که درون خودم جاری بود و قسمتی فرار از چیزهایی بود با رنگ‌های تیره‌تر، بازهم البته درون خودم. این وسط یکی از فرارها، گرفتن تولد برای خودم م شمع فوت کردن بود. چیزی که با بازی قشنگ کائنات و چرخش روزگار، دقیقا برعکسش برای من رقم خورد. همسفری وارد زندگی من شد که برعکس من، تولد جایگاه تقریبا مقدسی براش داشت. نه فقط تولد، مناسبت‌ها و تاریخ ها براش مهم بود ولی تولد، خصوصا تولد خودش و خودم، براش معنی جداگانه داشت. این شد که توی این مدت همسفری؛ از تولد دوستانه سورپرایزیداشتیم تا تولد ۲ نفری و تولد در رستوران خانوادگی و فوت کردن ۶ تا کیک در یک سال و خلاصه هر چیزی که بر آمد تجربه شد و طبیعتا تجربه و تغییر محیط، اگه حواست رو جمع کنی، می‌بینی که ناخواسته یا خواسته داره عوضت می‌کنه. مثل تمام چیزای دیگه توی زندگی داره اقلا ردپاش رو باقی‌میذاره.می‌گن توی پروسه عزاداری، برای پذیرش تحول ناشی از رفتن کسی، اون فاصله چهل روزه به صورت مرسوم لازمه، فاصله‌ای که شاید بهتره کاری نکرد (که چقدر سخته) و تنها نشست برای ته‌نشینی. برای رفتن به اون پایین پایینا (که می‌تونه چقدر تاریک باشه، تاریکی ناشناس نه تاریکی شر؛ که چیزی‌که ما بهش می‌گیم شر چیزی جز ناآگاهی و عدم شناخت نیست).القصه، شباهت احساسات ناشی از تولدها با مرگ‌ها، چیزیه که شاید در سوق‌دهی ما در هر دو اتفاق به سمت «تحول» خودش رو نشون بده. و تحول هم که جهت داره...یک مرگ نداریم...یک تولد نداریم...اندازه تغییراتمان در زندگی میمیریم و زنده می‌شویم.خلاصFo FaFo FaSat, 31 Aug 2019 11:21:55 +0430