https://virgool.ir/feed/@fmohajeriدکتری تخصصی عمران؛ مشاور کسب‌کارهای نوپا؛ متخصص تجاری‌سازی محصولات دانش‌بنیان؛ و مدیرعامل شتابدهنده لوکوتکfa2026-11-12 06:06:52https://files.virgool.ir/upload/users/749951/avatar/ARY6F2.jpeghttps://virgool.ir/@fmohajerihttps://virgool.ir/@fmohajeri/زیاد-تمرکز-نکنیم-evgdwjfgvxw5تمرکز بیش از حد، باعث سردرگمی بیشتر می‌شودخیلی مواقع آنقدر درگیر مسائل و مشکلات هستیم که شاید راه‌حل‌های بسیار ساده و پیش پا افتاده را نبینیم که بسیار ساده در دسترس هستند! این موضوع کاملاً طبیعی است، چرا که ذهن ما کاملاً متمرکز روی موضوع اصلی است و همین تمرکز بیش از حد باعث می‌شود تا بسیاری از فرصت‌های اطراف‌مان را نبینیم. بنابراین، نه تنها مشکل ما حل نمی‌شود بلکه همین تمرکز زیادی باعث افزایش مشکلات خواهد شد. به این مثال دقت کنید:کشور ما در یک منطقه با خطر لرزه‌خیزی بسیار بالا واقع شده و بر همین اساس، مثلاً یک دیوار ضدزلزله (که در اثر زلزله‌های بسیار شدید خراب نشده و مقاومت می‌کند)، می‌تواند کاملاً جالب و در نگاه اول، بسیار کاربردی هم باشد. فرض کنیم با این نگرش، فردی که دانش کافی در این حوزه دارد (این دانش می‌تواند تجربی یا آکادمیک باشد)، وارد عمل شده و چنین طرحی را عملی کند. بنابراین قاعدتاً انتظار خواهد داشت که وقتی دیواری با این مشخصه مهم (یعنی مقاومت در برابر زلزله‌های بسیار شدید) تولید کرده، همه مسئولان امر با آغوش باز از او استقبال کرده و سریعاً طرح او را اجرایی کنند و به مرحله تولید انبوه برسانند و ... . اما وقتی با در بسته مسئولان روبرو می‌شود، ناامید شده و بابت وقت و انرژی که صرف این کار شده، بسیار تاسف خواهد خورد. چرا واقعاً چنین می‌شود، در حالی که قطعاً در یک کشور زلزله‌خیز چنین طرحی می‌تواند بسیاری از مشکلات را حل کند؟ اگر از فردی که دیوار را توسعه داده، سوال کنیم، قطعاً عدم حمایت مسئولان را به عنوان مساله اصلی عنوان خواهد کرد و از این موضوع به شدت گله‌مند خواهد بود که از مخترعان و افراد دارای طرح و ایده ابتکاری حمایت نمی‌شود. البته که این عدم حمایت را نمی‌توان نادیده گرفت و لازم است در این خصوص تدبیر کارآمدی اندیشیده شود که باعث اتلاف سرمایه و ذوق و ابتکار مخترعان و نوآوران نگردد. گرچه در سال‌های اخیر تلاش‌های ارزشمندی انجام شده اما هنوز با شرایط مطلوب فاصله بسیار داریم. اما در این بحث، قصد داریم به جنبه دیگر و حتی مهمتر از موضوع حمایت از طرح‌های ابتکاری اینچنینی، بپردازیم. اما چه جنبه‌ای؟برای پاسخ به سوال فوق، لازم است دقیقاً به موضوعی که در اول بحث اشاره شد، برگردیم، تمرکز بیش از حد! فردی که چنین طرح ابتکاری را ارائه داده، به قدری روی خود موضوع و عملکرد دیوار در برابر زلزله تمرکز کرده که از جنبه‌های دیگر موضوع غافل مانده، در حالی که اتفاقاً این جنبه‌های مورد بحث نقش اصلی و اساسی‌تری دارند. برای آشنایی با این جنبه‌ها، لازم است از تمرکز بیش از حد خودداری کرده و مجموعه را به صورت کامل ببینیم، در واقع zoom out کنیم و کل فرآیند ساخت‌وساز در کشور را بررسی کنیم، در حالی که تاکنون تمرکز تنها روی عملکرد فنی این دیوار بوده است. با نگاه به کل فرآیند، متوجه خواهیم شد که ساختمان در کشور ما یک کالای سرمایه‌ای است و افراد برای حفظ ارزش سرمایه خود، ملک خریداری می‌کنند. قطعاً در چنین فضایی اگر شما محصولی ارائه دهید که باعث افزایش هزینه‌های ساخت شود، قطعاً از سوی افراد فعال در این صنعت مورد استقبال قرار نمی‌گیرد، هر چقدر هم محصول شما کارآمد باشد و یک نیاز اساسی را پاسخ دهد.استفاده از تکنیک zoom out باعث می‌شود بتوانیم دید وسیع‌تری، به خصوص در رابطه با جنبه‌های پنهان موضوع پیدا کنیمبرای حل چالش طرح‌شده، سعی می‌کنیم کمی از حوزه تمرکز خود بکاهیم و به مساله نگاه جامع‌تری داشته باشیم. فردی که دارای ذهنی توانمند و خلاق است و به پشتوانه دانش (تجربی یا آکادمیک)، توانسته یک طرح ابتکاری با نام دیوار ضدزلزله ارائه دهد (که البته طرح بسیار ارزشمندی است)، اما اگر در ابتدای مسیر، به جای تمرکز روی صرف عملکرد فنی، به کل فرآیند ساخت‌وساز در کشور نگاه جامع‌تری داشت و با توجه به نیاز بازار، طرح خود را توسعه می‌داد، قطعاً به محصول کارآمدتری دست می‌یافت که در این صورت، حتی اگر موفق به جذب حمایت‌های لازم نمی‌شد، به توجه به نیاز بازار قطعاً به صورت خودکار وارد بازار می‌گردید. به عنوان مثال، به جای تمرکز روی ساخت یک دیوار ضدزلزله، که به کلی شاید روش‌های موجود ساخت را دچار چالش کرده، و هزینه‌های جانبی را افزایش دهد و به همین دلیل کمتر مورد استقبال قرار گیرد، طرح دیواری ارائه دهیم که در همین سیستم‌های فعلی ساختمانی قابل استفاده بوده و عملکرد لرزه‌ای ساختمان‌ها را با میزان افزایش قابل قبول هزینه بهبود ببخشد. چنین طرحی قطعاً حمایت‌های بیشتری جذب خواهد کرد.مثال‌های مشابهی در دیگر حوزه‌ها هم وجود دارد از جمله خودروسازی، لوازم خانگی، و البته کسب‌وکارهای کوچک و نوپا. بسیاری از کسب‌وکارهای نوپا به دلیل zoom out نکردن و تمرکز بیش از حد روی محصول/ خدمت خود، نتوانسته‌اند بر مشکلات خود غلبه کنند و به مرز ورشکستگی رسیدند. چاره کار، نگاه چندجانبه به محصول یا خدمتی است که قرار است مشتریان از آنها بهره‌مند شده و بابت آن حاضر به پرداخت هزینه باشند. البته ارائه یک نسخه کامل همراه با همه جزئیات برای همه حوزه‌ها و کسب‌وکارها امکان‌پذیر نیست و برای رسیدن به راه‌حل کاربردی در هر حوزه‌ای، حتماً باید آن حوزه یا صنعت را مورد بررسی و واکاوی قرار داد. اما تجربه چندساله اخیر و بکارگیری این روش در جهت رونق کسب‌وکارهای متعدد، نشان داده که پیروی از رویکرد جامع، چند جانبه و استفاده از تکنیک zoom out، برای حل مشکلات بسیاری از کسب‌وکارها کارآمد بوده و باعث شده افراد بسیاری از خطر ورشکستگی نجات پیدا کنند.فواد مهاجری ناوفواد مهاجری ناوFri, 16 Apr 2021 14:50:08 +0430https://virgool.ir/@fmohajeri/nine-box-success-gfjzwda0bxuwموفقیت نیاز به برنامه‌ریزی داردانسان ذاتاً موجودی آرمانگراست و همیشه به دنبال ایده‌آل‌ها بوده ‌و هست. آرمانگرایی دلیل بسیاری از پیشرفت‌هایی بوده که امروز مشاهده می‌کنیم؛ اختراع برق، اختراع هواپیما، و سفر به فضا از جمله دستاوردهای مهمی است که قطعا بدون آرمانگرایی حاصل نمی‌شدند. ساخت شهرک‌های فضایی جهت زندگی انسان‌ها، سفر به نقاط مختلف دنیا از طریق زمین و تولید باتری‌هایی که مادام‌العمر کار کنند، از جمله آرمان‌هایی است که بشر امروز دنبال می‌کند و تحقق هر کدام از آنها، می‌تواند زندگی بشر را به کلی دگرگون سازد. بنابراین آرمانگرایی لازمه اصلی پیشرفت است اما در کنار این وجهه مثبت، می‌تواند مانع پیشرفت هم باشد!انسان در کنار آرمانگرا بودن، خصوصیات دیگری هم دارد، از جمله آنکه محدود در حصار مکان‌و‌زمان است و به همین دلیل، همواره از نوعی نقص (در مقایسه با آینده) رنج می‌برد. این نقصان باعث می‌شود که انسان هیچ موقع، موجود کاملی نباشد. وجود این دو خصیصه در کنار هم مساله‌ای است که می‌تواند مانع اصلی پیشرفت باشد. اگر انسانی که کامل نیست، با معیارهای آرمانگرایانه عملکرد خود را بسنجد، قطعاً باعث ناامیدی و یاس او شده و مانع اصلی حرکت ‌و پیشرفت خواهد بود.چاره کار این است که انسان با نگاه آرمانگرایانه، چشم‌اندازی روشنی را برای خود تصویر کند و با برداشت روشنی از این چشم‌انداز، برای حرکت در مسیر خود، انرژی و‌ انگیزه کافی تولید کند. اما در عین حال، برای رسیدن به آن چشم‌انداز، قدم‌های کوچک در دسترس و‌ ملموس تعیین کند. مهم‌ترین نکته‌ای که می‌تواند در مسیر ترسیم هدف موثر باشد، شناخت درست توانایی‌ها بر مبنای ارزیابی عملکرد است. تکنیک‌های مختلفی برای ارزیابی عملکرد فرد و به دنبال آن، ترسیم مسیر وجود دارد که یکی از آنها، تکنیک ۹ خانه است. در این تکنیک شما در سه سطح و سه زمان خود را ارزیابی می‌کنید، اما چگونه؟ در شکل زیر، یک نمونه مثال از این تکنیک تکمیل شده است؛ این مثال در مورد فردی است که به تازگی فارغ‌التحصیل شده و دارای سردرگمی شغلی است و تصمیم مشخصی در مورد آینده خود ندارد، بنابراین تعریف مشکل به این صورت است: فرد سردرگم و فاقد هویت و هدف شغلی. برای ایجاد یک نگرش عمیق در عوامل ایجاد کننده، این مشکل در سه سطح (سیستم یعنی خود فرد، جزسیستم یعنی عوامل زیرمجموعه فرد شامل اخلاق، روحیات و عادات او، و کل‌سیستم، یعنی خانواده، اطرافیان و جامعه‌ای که فرد در آن زندگی می‌کند) بررسی شده است:بررسی مشکل: فرد سردرگم و فاقد هویت شغلیهمان‌طور که در شکل بالا ملاحظه می‌شود، مشکل در خانه وسط تعریف شده و در سه سطح مختلف، و سه زمان مختلف، مورد بررسی قرار گرفته است. البته نگاه به این مشکل به صورت کلی بوده و برای دست‌یابی به نتیجه مطلوب، بهتر است هر فرد با توجه به ویژگی‌ها و شرایط زندگی فردی و اجتماعی خود به استفاده از این تکنیک بپردازد. مطابق این شکل، به عنوان مثال، در سطح خود فرد، درس‌خواندن بدون هدف و صرفاً برای کسب نمره قبولی، عدم توجه به مهارت‌آموزی در حین تحصیل و همچنین استفاده نکردن از فرصت کارآموزی از جمله اقداماتی است که در صورت انجام آنها در دوران تحصیل، فرد پس از فارغ‌التحصیلی کاملاً سردرگم و بدون هدف خواهد بود. نتیجه آن، سعی و خطا در شغل‌های مختلف، و عدم کسب موقعیت شغلی مناسب پس از چند سال سعی و خطا است که می‌تواند باعث آسیب‌های فراوان شود. برای حل این معضل، کافی است همین موضوع را با نگاه تحلیلی در جهت رفع آن (حل مساله یا معضل)، دوباره بازنویسی کنیم. نمونه تکمیل‌شده این جدول در شکل زیر ملاحظه می‌شود که اگر همان سطح فرد (سیستم) را بررسی کنیم، راه‌کارهای لازم برای حل معضل سردگمی شغلی در هنگام فارغ‌التحصیلی کاملاً واضح و آشکار خواهند بود. البته این موضوع در دو سطح دیگر، یعنی جزسیستم (حالات و اخلاق فردی)، و همچنین کل سیستم (خانواده و اجتماع) نیز قابل بررسی و ارزیابی است که مطالعه دقیق آن به همه علاقه‌مندان توصیه می‌گردد. به زودی در خصوص تکنیک‌ها و روش‌های دیگر نیز صحبت خواهیم کرد.راه‌حل برای کسب هویت شغلی و حرفه‌ایفواد مهاجری ناوفواد مهاجری ناوWed, 31 Mar 2021 18:32:06 +0430https://virgool.ir/@fmohajeri/changeforthebetter-cxngqvjumxvqتغییر مسیر و عادات برای دست‌یابی به اهداف ضروری است!همه ما همیشه در تلاش برای پیشرفت و دست‌یابی به اهداف و چشم‌اندازهایی هستیم که پیش از آن برای خود ترسیم کرده‌ایم. اما چرا بسیاری از این اهداف پس از مدتی، دست‌نیافتنی به نظر می‌رسند؟ چرا گاهی حس می‌کنیم که بین ما و هدف‌هایی که ترسیم کرده‌ایم، فاصله بسیار است؟ گرچه پاسخ به این موضوع نیازمند بررسی دقیق رفتار و حالات هر فرد است و پیچیدن یک نسخه واحد برای همه افراد شاید چندان منطقی نباشد، اما برخی رفتارها و حالات مشترک میان افراد مختلف وجود دارد که تامل بیشتر در این رفتارها می‌تواند برخی از ابعاد موضوع را برای ما روشن سازد. نداشتن جرات لازم برای تغییر حالات و شرایط و رفتارها از جمله این رفتارها است که می‌تواند یک مانع اصلی در برابر پیشرفت باشد. در واقع، چنین می‌توان بیان کرد که بسیاری اوقات، این خود ما و حالات روحی و رفتارهای ما است که مانعی در برابر پیشرفت ما به وجود آورده و لذا برای دست‌یابی به اهداف مدنظر، باید تغییری در خود ایجاد کنیم. اما بسیاری از ما جرات انجام این تغییرات را نداریم، چرا که با روندهای معمول، اخلاق و عادات فعلی خود خو گرفته‌ایم و هر گونه تغییر در این هر کدام از این جنبه‌ها، نیازمند انگیزه بالا و پذیرش ریسک ناشی از آن است. در هر صورت، روندها و اخلاق فعلی در ذهن ما حک شده و هر گونه تغییر می‌تواند ما را به مسیری پیش ببرد که چندان آشنا نسیت و این عدم آشنایی یعنی ریسک مواجه با عواقب ناشی از آن. به عنوان مثال، برای مهندسان عمران داشتن پروانه اشتغال نظام مهندسی یک مزیت عمده محسوب می‌شود اما فردی را درنظر بگیرید که پنج مرتبه در آزمون مربوطه شرکت کرده اما موفق به کسب حدنصاب قبولی نشده؛ در چنین شرایطی قطعا تغییردادن شرایط و عادات ضروری بوده و باید به دنبال راه‌های موثرتری برای آمادگی جهت شرکت در چنین آزمونی بود. یا کسی که یک کسب‌وکار جدید راه‌اندازی کرده اما مدت بسیاری است که نتوانسته به بهره‌وری لازم دست یابد و راه‌های مختلفی را هم امتحان کرده، اما نتیجه مطلوب حاصل نشده! قطعا در چنین شرایطی باید بررسی عمیقی در احوال، عادتها و روش‌ها صورت گیرد و بر مبنای اطلاعات بدست‌آمده، تغییرات لازم برای کسب موفقیت را انجام دهیم. البته همان‌طور که عنوان شد، عموما" انجام چنین تغییراتی بسیار دشوار است و نیازمند پذیرش ریسک عواقب احتمالی، اما آنچه مسلم است پیشرفت کردن بدون پذیرفتن چنین ریسکی محقق نمی‌شود. به همین علت است تعداد افرادی که می‌توانند پیشرفت‌های شگرفی داشته باشند، بسیار محدود است چرا که عموم افراد تاب چنین ریسک‌هایی را ندارند. نکته قابل توجه این است که هیچ زمان نمی‌توان همان نسخه افراد موفق را در زندگی خود پیاده کنیم، بلکه باید به دنبال یافتن نسخه مخصوص زندگی خودمان باشیم و البته لازمه آن، جرات برای تغییردادن شرایط نادرست است؛ از جنس همان جرات و تغییری که مولوی، شاعر بلندآوازه ایرانی پس از ملاقات شمس بدان نایل شد و نتیجه آن چنان شد که ما امروز می‌بینیم. شاید اگر چنان تغییر و تحولی در احوال مولوی صورت نمی‌گرفت، امروز اصلا نامی از ایشان نبود. فواد مهاجری ناوفواد مهاجری ناوFri, 26 Mar 2021 14:51:12 +0430