https://virgool.ir/feed/@fereshteh.navidifa2026-11-11 07:41:04https://files.virgool.ir/upload/users/155765/avatar/twtoZ5.pnghttps://virgool.ir/@fereshteh.navidihttps://virgool.ir/@fereshteh.navidi/از-یوسف-گم-گشته-بازآید-به-کنعان-غم-مخور-تا-انکار-واقعیت-q03jzvsuk0zmطرح از مهدی علیپورچند روز پیش دوستی برام از روزهایی تعریف می‌کرد که طوری کارش زندگی شخصیش رو احاطه کرده بود که کنترل امور برای مدتی کاملا از دستش خارج شده بود. اون با تفکراتی مثل ترس از بیکاری و امید به اینکه این کار میتونه رزومه خوبی برای مراحل بعدی باشه، احساس رنج و عذاب ناشی از کارش رو انکار می‌کرد تا به نقطه‌ای می‌رسه که متوجه می‌شه کتمان احساس واقعی کارساز نیست و بقیه داستان... این نوع اتفاق برای همه ما آشناست. جایی که امید به چیزی از جنس معجزه، بتونه تلخی واقعیت رو انکار کنه. مثلاً جایی که متوجه می‌شیم رشته‌ و تخصصمون دیگه برای ما کارآمد نیست اما به دلیل ترس از گذر زمان، اضطراب بیکاری و دغدغه مالی و.. تغییر رو امکان پذیر نمی‌دونیم یا به امید یافتن فرصتی، این تغییر رو به آینده موکول می‌کنیم.یا رابطه‌ای که از مشکلاتش آگاهیم اما به جای پذیرفتن و حلشون، اونا رو انکار می‌کنیم و رابطه رو تا جایی ادامه می‌دیم که یا به امید شرایطی پایدار در آینده، خواسته‌های خودمون رو سرکوب ‌کنیم یا با همون مشکلات از رابطه خارج شیم و به زندگیمون ادامه بدیم.من هم این روزها بنا به سفری که توی مطلب قبلی دربارش حرف زدم ذهنم درگیر مفهوم انکار و اثراتشه. برام سؤاله که مرز بین انکار و امید چیه و چطور میشه تفکیکشون کرد؟ پس اگر شما هم درگیرید پیشنهاد می‌کنم این مطلب رو سر حوصله تا انتها بخونین.دیدگاه‌های مختلفی درباره مرز بین امید و انکار وجود داره مثلاً وقتی این سوال رو از تراپیستم پرسیدم مختصر گفت "یه وقت‌هایی امید ریشه در انکار داره".از طرفی نیچه توی کتاب انسانی بسیار انسانی نوشته "امید، پلیدترین پلیدی‌هاست زیرا به عذاب انسان تداوم می‌بخشد" اما از نگاهی دیگه‌، سعدی میگه " دفع غمِ دل نمی‌توان کرد، الّا به امید شادمانی" و نظریات مختلف دیگه‌ای که الان فرصت بیانشون نیست.حالا واقعاً مرز انکار و امید کجاست؟ دکتر آلاسکو معتقده زمانی انکار خودش رو به شکل امید نشون میده که ما با پنهان کردن احساس واقعیمون، تسلیم شرایط سخت شده باشیم. در واقع فردی که امید سازنده داره به حقیقت آگاهه و در راستای اون تلاش می‌کنه اما زمانی که فرد حقیقت رو به بهانه آسایش و راحتی خودش کتمان کنه اون امید ریشه در انکار داره. پس هسته‌ انکار رد یا نپذیرفتن همین حقیقته.یعنی جایی که دیگه هیچ دلیلی برای امید سازنده وجود نداره ما برای روبه‌رو نشدن با اضطراب و نگرانی ترجیح میدیم "تظاهر به امیدوار بودن" کنیم. این ساده ترین معناییه که میشه برای انکار در نظر گرفت. مثال‌هایی که اول متن گفتم بیانگر این تظاهرن.اگر امید رو یک طیف در نظر بگیریم، یک سمت این طیف آرزوها، فانتزی‌ها و رویاهای ما قرار دارن که بیشتر اوقات از واقعیت فاصله دارن. اما سمت دیگه‌اش خواسته‌های ما بر اساس واقعیت قرار داره. اینجا انکار با پوشاندن چشم‌ها بر حقیقت، قدرت درک ما از واقعیت رو میگیره.پس اینجا پیدا کردن تعادل بین انکار و امید می‌تونه به کمک ما بیاد، نقطه‌ای که با تبدیل امید واهی به امید سازنده بتونیم واقعیت رو واضح‌تر ببینیم. پیدا کردن این نقطه به خود فرد و شرایط بستگی داره. شاید جایی نیاز باشه برای درک اتفاق یا شوک ناشی از اون از بازوی انکار بیشتر کمک بگیریم و جایی هم برای افزایش انگیزه امیدمون رو پررنگ‌تر کنیم. پس واکنش آدم‌ها به موضوعات براساس حرکت روی مرز انکار و امید متفاوته.حالا برای درک بهتر این مرز، مفهوم انکار رو کمی بیشتر بررسی می‌کنیم. انکار از جمله مکانیزم‌های دفاعی مغزه که در سطح ناخودآگاه به کار گرفته میشه مثل فرافکنی، سرکوب، تحریف و پرخاشگری. ما به کمک این مکانیزم‌ها از خودمون در مقابل افکار و احساسات ناخوشایندی مثل اضطراب و احساس گناه مراقبت می‌کنیم. انکار می‌تونه در شرایط مختلفی خودش رو نشون بده مثل انکار حقیقت، انکار مسئولیت، انکار تاثیر رفتارهامون روی بقیه، انکار احساسات واقعیمون و... .اگر یک اتفاق به ما حس آسیب پذیری بده یا کنترل شرایط از توانمون خارج بشه، انکار ابزاریه که با کتمان احساس واقعی، منجر به دیده نشدن اثرات منفی اون اتفاق میشه. مثلاً به این فکر کنین که چرا یه سریا بهترین دورهمی‌ها رو شب‌ امتحان تجربه می‌کنن؟ برای خود من همیشه اینطور بوده که شب امتحان خودم رو با پختن غذاهای وقت‌گیر سرگرم می‌کنم چون پرداختن به استرس امتحان و عدم آمادگی، اضطراب آوره. اون کتمان دقیقاً اینجاست: پناه بردن به لذت آشپزی از اضطراب امتحان! حالا همین رو تعمیم بدین به سایر مسائل مثل مشکلات مالی، خشونت‌های خانوادگی، پرخوری عصبی، اعتیاد به کار، چالش‌های روابط احساسی و ... .البته اینو در نظر داشته باشین که مکانیزم‌های دفاعی به خودی خود نرمال و طبیعی هستن اما اگه از تعادل و تناسبشون خارج شن به صورت اختلالات روانی مثل فوبیا، وسواس فکری، اضطراب نابه‌هنجار و ... بروز پیدا میکنن.حالا "کلبه احزان شود روزی گلستان غم مخور" کجاها به کارمون میاد؟شاید براتون جالب باشه که بدونید بعضی اوقات مکانیزم‌های دفاعی می‌تونن مفید باشن. در این مطلب به تاثیرات مثبت انکار در بازه‌های زمانی کوتاه اشاره شده. انکار در آغاز به ذهن فرصت درک اضطراب و رنجش پیش اومده رو میده و به عنوان محرکی برای ایجاد یک سری تغییرات در خودمون به کار گرفته می‌شه. ساده بخوام بگم انکار برای ذهن ما زمان میخره تا بتونه شرایط رو آروم آروم بپذیره و راهی برای حل مشکل مورد نظر پیدا کنه. اما خب باید اینو در نظر بگیریم که انکار فقط در مراحل آغازین یک راه موقتی برای درک احساسات منفی ناشی از اتفاقات هست و در نهایت نمیتونه واقعیت رو تغییر بده. یعنی انکار باعث نمیشه امتحان فردا کنسل شه، انکار بیماری ما رو درمان نمی‌کنه، انکار کمکی به فرار ما از مسئولیتمون نمیکنه و در نهایت انکار معجزه نمیکنه.حالا که حدودی با انکار و تأثیراتش آشنا شدیم، یه سری رویکرد وجود داره که ما میتونیم به کمکشون این سازوکار دفاعی رو آگاهانه‌تر به کار بگیریم. پیش شرط این آگاهی صداقت و روراستی با خودمونه:- لطفاً لطفاً لطفاً اجازه بدین ترس‌های درونیتون خودشون رو بروز بدن و سرکوبشون نکنین- ریشه و علت ترس‌هاتون رو صادقانه و بدون هیچ گاردی بررسی کنین. آگاهی از علت ترس‌ها ذهنتون رو برای پیامدهای احتمالی آینده آماده می‌کنه.- پیامدهای انکارِ شرایط رو پیش‌بینی و بررسی کنین. ببینین واقعا ارزشش رو داره؟- تلاش کنین که توصیفتون از شرایط، منطقی باشه نه هیجانی. (تبدیل امید واهی به امید سازنده)- تجربه‎تون رو از این مسیر بنویسین. نوشتن، تحلیل شرایط رو واقع‌گرایانه‌تر میکنه و باعث میشه مشاهده بهتری داشته باشین.- دوستان مورد اعتماد کمک خوبی برای مقابله با انکار هستن. نگاه خارج از گود اونا میتونه بهتون کمک کنه تا حقیقت رو واضح‌تر ببینید.- در نهایت اگر نتونستین با ترس‌ها و اضطراب ها کنار بیاین میتونین از تراپیست کمک بگیرین. اونا میتونن با تابوندن نور، قسمت‌های تاریک ذهن رو روشن کنن.برنده همیشگی واقعیتهاجازه بدین مطلب رو با یه حقیقت جدایی‌ناپذیر از انکار تموم کنم. اگر ما به صورت طولانی‌مدت چشممون رو روی واقعیت ببندیم سازوکار بعدی که درگیرش خواهیم شد شونه خالی کردنه! در این حالت ما تمام مسئولیتمون رو به فرد دیگه یا شرایط واگذار میکنیم: مثلاً "من اینکار رو به خاطر تو انجام دادم " یا "اگر تو اون کار رو نمیکردی منم اینجوری رفتار نمی‌کردم ".پس جایی که انکار ادامه داشته باشه، ‌فرافکنی سروکله‌اش پیدا میشه تا بتونه درد ناشی از واقعیت رو کم کنه!ممنونم ازتون که تا اینجا همراه دل‌نوشته من بودید و باید بگم که این دل‌نوشته‌های من به نوعی بلند بیان کردن افکارمه که به وسیله مشاهدات و دریافتم از محیط اطراف ساماندهی شدن. هدف، بیان داستان‌های مشترک از مسیر زندگیمه که ممکنه ذهن شما رو هم درگیر کرده باشه و امیدوارم بتونه سوالات خوبی در ذهنتون ایجاد کنه چون باقی مسیر به خودتون بستگی داره. خوشحال میشم که نظراتتون رو با من درمیون بذارین.در نهایت شما رو ارجاع میدم به بیتی از غزلیات حافظ که عنوان هم برگرفته از اونه. بیتی که حافظ تونسته به خوبی تقابل انکار و امید رو به تصویر بکشه:گر چه منزل بس خطرناک است و مقصد بس بعید هیچ راهی نیست کان را نیست پایان غم مخورfereshteh.navidifereshteh.navidiThu, 23 Apr 2020 00:32:31 +0430https://virgool.ir/@fereshteh.navidi/به-درون-بنگر-yorkxu9hp6x1حدود یه ماه پیش بود که مه و خورشید و فلک دست به دست هم دادن که تعادل زندگیم رو از دست بدم و نه تنها با خودم بلکه با سه تا از بزرگترین ترس‌­هام روبه ­رو شم. همون روزا هم اعلام کردن که شهری که توش زندگی میکنم قراره به مدت نامعلوم قرنطینه کامل بشه. متاسفانه یا خوشبختانه فکر کنم با توجه به بحران کرونا توی این احساس تنها نیستم و این سه خط رو با تمام وجود درک می­کنید. یکی از پیامدهای این داستان از بین رفتن تعادلِ زندگیمون بود. به واسطه اتفاقات غیرقابل پیش­‌بینی، ارتباطمون با دنیای بیرون محدود شده و این محدودیت روی آزادی اجتماعی و فیزیکی ما تاثیر گذاشته و کنترل شرایط از اختیارات ما خارج شده. خب حالا که نمیتونیم بریم بیرون سناریو جدید چی میتونه باشه؟ بشینیم و تمامی شبکه­‌های اجتماعی رو اسکرول کنیم، بخوابیم، با دوستامون تلفنی حرف بزنیم، با خانواده وقت بگذرونیم و..؟ اینکارها رو همه انجام میدیم و از قضا هم کارای حیاتی هستن و به همون نسبت میزان قابل توجهی از زمانمون رو میگیرن. اما این روزا یه سوالی توی ذهن هممونه که خب حالا چی؟ اگه این قرنطینه تا ابد ادامه داشته یا اگر همین فردا قرنطینه تموم شه، تو در اون لحظه کی هستی؟ چه حسی داری؟ فکر کم اینجاها یه سریاتون صفحه رو ببندید و یه دعای خیری هم نثارم کنید. انتخاب با خودتونه و ازتون ممنونم که تا اینجا اومدید. اما این نوشته و این سوالات سر جاشون هستن.طراح این تصویر توی اینستاگرامش برای این عکس نوشته: اسکچش راحته اما انجامش در عمل سخته خدا قوت!توی دنیای شلوغِ اون بیرون انقدر درگیر یه سری برچسب­‌های دوست داشتنی و ارزشمند مثل کار، پول، رابطه، خانواده و .. هستیم که توی بهترین حالت اگر وقت بشه چند دقیقه شاید هم ثانیه قبل خواب از خودمون بپرسیم خب فلانی حالت چطوره؟ همه اینا رو گفتم تا بگم الان زمان مناسبیه که به قول رادیو چهرازی به خودمون بگیم: "فلانی بیا بشین یه دقیقه خسته باش!" با توجه به میزان درگیریمون با دنیای بیرون آیا از دنیای درونمون آگاه هستیم؟! این جمله تا حد زیادی کلیشه­ به نظر میاد اما دلیل کلیشه شدنش هم جای فکر داره! شاید یه جور واکنش به این ترس باشه.مسیر نامعلوماین مشاهده در واقعیت راحت نیست انقدر که من بعد از مهاجرتم کلاً درش رو تخته کردم. تصورم این بود که اینجوری بیشتر می­تونم روی فرشته تمرکز کنم و مراقبش باشم اما یه ماه پیش اتفاقات غیرقابل‌پیش‌­بینی من رو جوری درگیر کرد که هیچ راه فراری ازش نبود، یعنی خدا این بلا رو سر دشمنتون هم نیاره. من موندم و یک مسیر نامعلوم و تا زمانی نامشخص تمام دنیای بیرونم محدود شده به اتاقی که برای خودم نیست. پس چاره‌­ای نبود جز شروع سفر به نقطه‌­ای که درش رو قفل کرده بودم. پیش شرط این سفرِ سخت، زمانه! اما خب به کمک یه سری ابزار میتونیم این مسیر رو جذابتر کنیم مثل یوگا، مدیتیشن، هنر، تراپی، نوشتن و... . این ابزار رو هر کسی بر اساس شناختی که از خودش داره بهتر میتونه پیدا کنه. نکته مهم قبل از انتخاب این مسیر اینه که اجازه بدیم احساساتمون خودشون رو بروز بدن. حواسمون باشه که این به معنی سرگردان شدن توی افکار و احساساتمون نیست. من تلاشم رو می­کنم توی مطالب بعدیم یک یا دو مورد از این ابزارهای کمکی رو بهتون معرفی کنم.از شنبه بعدیبرای شروع اکثرمون منتظر یه روز یا اتفاق خاصیم اما اون روز زمانی میرسه که ما رو در عمل انجام شده قرار بده. ولی خب یه سری اتفاقات هم مثل قرنطینه شهر، استعفا از کار، شکست و روبه‌­رویی با هر ترسی ما رو به اون سرحدّ نیاز به تغییر میرسونه. اینجور وقتها پیشنهاد میشه یه کم سرعت رو کم کنیم و یه بازنگری روی خودمون، الویت‌­هامون و اینکه واقعاً چی برامون مهمه داشته باشیم. این کار نتیجه خیلی جالبی داره. مثلاً این روزا با جنبه‌­هایی از فرشته روبه‌­رو شدم که هرگز ندیده بودم. باورم نمیشه روزی برسه که من جرات این رو پیدا کنم که بنویسم یا خنده­‌دارتره اگه بگم برای اولین باره که به مدت 23 روز بدون وقفه هر شب دقیق بدونم فردا چه کارایی می­خوام انجام بدم (با اینکه الان توی یکی از ترسناک‌ترین سناریوهای ممکن خودم زندگی میکنم) و خیلی چیزای دیگه که مجال صحبتش نیست. نمی­تونم بگم این ورژن چندمِ فرشته هستش اما میشه این آپدیت رو از جمله تحولات برگشت ناپذیر در نظر گرفت و مطمئنم که توی این تحول تنها نیستم و شما هم به نوعی درگیرید.آیا هنوز ترس، غم و استرس رو احساس می­کنم؟ معلومه که آره! هنوز هم صبح توی بغل ترس‌­هام بیدار میشم. اما فرقش اینه دیگه می­دونم اینجور مواقع کجا باید برم. فکر کنم شما هم جواب رو بدونید و به قول سوفیا "الان می­دونیم که بهترین مسیر دسترسی برای تغییر هر بخشی از زندگیمون، سفر به دنیای درونمونه". یکی از لازمه‌­های این مسیر رویارویی با سوالات ذهنمون و پیدا کردن گره‌هاست تا بتونیم هیجاناتمون رو توی اتفاقات غیرقابل پیش‌­بینی کنترل کنیم که از مسیر اصلی زندگی خارج نشیم. خلاصه که کسی نمیدونه روزای سختی که الان می‌گذرونی کی تموم میشه و دنیا بعدش چه شکلی به مسیرش ادامه میده؟ پس بهتره خودمون رو برای هر سناریویی آماده کنیم (یک کلیشه همیشگی اما متاسفانه واقعی!). یادی کنیم از اپیزود چهارم پادکست رواق که در اون اشاره شده به نوشته فروید بعد از جنگ جهانی اول: "زندگی حقیقتاً جالب شده و دوباره محتوای کامل خود را بازیافته است." پس همینجا برای همتون یه محتوای کامل آرزو میکنم.در انتها باید یادآور بشم که من هم درگیر تمامی این افکار و احساسات هستم و خواهم بود و این نوشته‌ها قراره به نوعی بیان این نقاط مشترک باشه. امیدوارم که براتون لذت­‌بخش بوده باشه. منتظر نظراتتون هستم و خیلی خوشحال میشم که شما هم از تجربیاتتون برام بگید.fereshteh.navidifereshteh.navidiFri, 27 Mar 2020 22:47:53 +0430