<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"><channel><title>نوشته های www.farzaanegi.com</title><link>https://virgool.ir/feed/@farzaanegi.com</link><description>فرزانگی محلی است برای افزایش شناخت و آگاهی</description><language>fa</language><pubDate>2026-11-11 08:11:44</pubDate><image><url>https://files.virgool.ir/upload/users/180984/avatar/FCPdho.png</url><title>www.farzaanegi.com</title><link>https://virgool.ir/@farzaanegi.com</link></image><item><title>تفکر نقادانه</title><link>https://virgool.ir/@farzaanegi.com/تفکر-نقادانه-mjkkotmfwyqq</link><description>تفکر نقاد چیست؟«تفکر نقاد» یک مدل فکر کردن به هر موضوع یا محتوا می باشد که به متفکر این امکان را می دهد تا کیفیت تفکر خو را از طریق تحلیل و ارزیابی ماهرانه و بازسازی آن بهبود بخشد. هدف از تفکر انتقادی عیب جویی و یا نشان دادن دانش شخصی نیست. بلکه شیوه ای از تفکر به روشی شفاف، روشمند و منطقی است. این مهارت تنها با خواندن مطالب مربوط به آن حاصل نمی شود بلکه نیاز به تمرین و ممارست دارد.چرا تفکر نقاد مهم است؟همه ما روزانه هزاران فکر می‌کنیم. فکر کردن جزئی از ذات انسان است. اما بخش زیادی از تفکر ما دچار سوگیری‌ها و پیش‌داوری‌ها می‌باشد. کیفیت زندگی ما، چیزهایی که ما تولید می‌کنیم یا می‌سازیم با نحوه تفکر ما ارتباط نزدیک دارد. تفکر ضعیف هزینه های سنگین مالی و جانی در زندگی ما به همراه دارد. تفکر خوب نیز باید روشمند و شفاف باشد.تاریخچه مختصری از تفکر نقادتفکر انتقادی قدمتی به اندازه 2500 سال دارد. زمانیکه سقراط با پرسیدن سوالاتی سعی داشت مردم را آگاه سازد که قادر نیستند بطور منطقی ادعایی را ثابت کنند. معانی مبهم، شواهد ناکافی، باورهای متضاد، از جمله مشکلات استدلال افراد بود.سقراط حتی این باور را که نمی‌توان به صحت حرف‌های افراد معتبر و مرجع شک کرد را زیر سوال می برد. او بر اهمیت پرسیدن سوالات عمیق پیش از قبول یک ایده تاکید زیادی نشان می داد.سقراط اهمیت جستجوی شواهد، بررسی دقیق استدلال و فرضیات، تجزیه و تحلیل مفاهیم اساسی را پایه گذاری نمود. روش پرسشگری او امروزه به «روش سقراطی» نیز شناخته می شود. سقراط دستور کاری را برای روش تفکر نقاد تعیین نمود. به این معنی که متفکران باورها و توضیحات متداول را زیر سوال ببرند تا از میان آنها باورهای منطقی و قابل توجیه را، هر چندکه جذاب و دوست داشتنی باشند، تشخیص دهند. هر چند قبول برخی از این باورها مربوط به خود محوری ذاتی ما و یا در خدمت منافع ما باشند اما شواهد کافی و پایه منطقی برای تضمین این باورها وجود ندارد.آموزه های سقراط توسط ارسطو و افلاطون ادامه پیدا کرد. در قرون وسطی سنت تفکر انتقادی در نوشته‌ها و آموزه‌های متفکرانی مانند «توماس آکویناس»  دیده می شد. در قرن 15 و16 تحصیلکرده ها در اروپا شروع به تفکر نقاد درباره مذهب، هنر، جامعه، ذات انسان، قانون و آزادی نمودند. فرانسیس بیکن در انگلستان  بر خطاهای ذهن در مسیر کسب دانش تاکید داشت و پایه گذار علم مدرن با تاکید بر فرایندهای صحیح جمع آوری اطلاعات بود. او به چهار بت سمبلیک در شیوه تفکر انسان اشاره نمود. بت قبیله (راه هایی که ذهن بطور طبیعی فریب می‌خورد)، بت بازار (سوء استفاده از کلمات)، بت تماشاخانه (تمایل به تفکر سنتی و باورهای قدیمی)، بت مدرسه (مشکلات تفکر بر اثر قوانین کور و ساختار ضعیف). کتاب او با نام «پیشرفت یادگیری» اولین کتاب تفکر نقاد محسوب می‌شود.پنجاه سال بعد، دکارت در فرانسه، دومین اثر تفکر نقاد با نام «قوانینی برای جهت دهی به ذهن» را نوشت. در آن کتاب لزوم داشتن نظم روشمند برای هدایت تفکر بیان شده است. او استدلال می کرد که هر بخش از تفکر باید زیر سوال برده شود، مورد تردید واقع شده و آزموده شود. متفکران قرن 18، اهمیت تفکر نقاد را توسعه دادند.در قرن 20 «ویلیام گراهام سامر» مطالعاتی ارزشمند در زمینه مبانی جامعه شناسی و مردم شناسی منتشر نمود که تمایل ذهن افراد برای تفکر تحت تاثیر گروه های اجتماعی و تمایل مدراس برای حفظ این شیوه غیر انتقادی را بیان نمود. «قدرت ملتها» توسط آدام اسمیت برای توصیف مشکلات اقتصادی با تمرکز بر قدرت استدلال درست نوشته شد.در سالهای اخیر سیاستمداران و رهبران کسب و کارها حمایت خود را از تفکر نقاد بعنوان یک هدف آموزشی نشان داده اند. تفکر نقاد جزو برترین مهارت های قرن 21 محسوب می شود.محاسن تفکر نقادتفکر نقاد برای یادگیری موثر و زندگی پربار ضروری می باشد. تفکر نقاد تنها یک روش تفکر نیست بلکه ابزاری برای رشد فردی می باشد.- در انتخاب کتاب، فیلم، شبکه های اجتماعی و محتوایی که به خورد خود می دهیم داشتن تفکر نقاد نقش سازنده‌ای دارد. فردی که نقادانه تفکر می‌کند در تعاملات شخصی و کاری موثرتر عمل می‌کند زیرا قادر است مشکلات پیچیده را حل کند و احساس خود ارزشمندی بیشتری دارد.- یک متفکر انتقادی خوب قادر است با طرح سوالات حیاتی مسائل را بدرستی درک کند. اطلاعات مرتبط را جمع‌آوری و ارزیابی کند و به نتیجه گیری و راه حل درست دست پیدا کند.- بعنوان یک شهروند داشتن تفکر انتقادی کمک می کند با تکانشگری کمتر و با آشنایی بیشتر به مسائل و در نظر گرفتن عواقب بلند مدت مسائل، آرا و نظرات مستقلی از دستکاری های سیاسی داشته باشیم.- بعنوان همسر یا دوست قادریم مسائل را از دیدگاه طرف مقابل ارزیابی کنیم و منافع دیگران را نیز در نظر داشته باشیم.- بعنوان والدین در برابر فرزندانمان از پاسخهای تکانشی و غیر انتقادی دوری کنیم. فکر کنیم آیا این رفتار بعنوان والدین مناسب بوده یا نه. آیا با رفتار خود عزت نفسشان را تضعیف کرده ایم و یا مسئولیت پذیری آنها را تقویت کرده ایم؟- بعنوان مصرف کننده و مشتری قادریم از خریدهای تکانشی، تحت تاثیر احساسات آنی و یا تبلیغات دوری کنیم. با ارزیابی نیاز خود و یا مفید بودن آن محصول، رقابتی بودن قیمت آن و توانایی پرداخت خودمان و در نظر گرفتن اولویت‌هایمان دست به انتخاب درست بزنیم.- بعنوان معلم به شیوه انتقادی تدریس کنیم. تکالیفی دهیم که نیاز به تفکر دارند و استقلال و خلاقیت دانش آموزان را تقویت نماید. نقش معلمان در آموزش و تقویت تفکر انتقادی بسیار مهم می باشد.- انسانهایی که مهارت تفکر نقاد را آموخته اند قادرند بطور منطقی، دلسوزانه  و عقلانی زندگی کنند. آنها از عیوب ذاتی سیستم تفکر انسان آگاهی دارند.لازم نیست در هر حوزه‌ ای تخصص داشته باشید تا بتوانید در مورد آن انتقادی تفکر کنید. تفکر انتقادی یک شیوه خود محور، خود تصحیح و خود نظارت است.این شیوه از تفکر کمک می کند تا فرد صرف اینکه دریافت کننده اطلاعات باشد، به یک یادگیرنده فعال تبدیل گردد. این توانایی که فرد قادر به تمایز اخبار و اطلاعات دریافتی باشد در عصر اطلاعات یک مزیت بزرگ محسوب می شود که در بالا بردن سطح کیفی زندگی شخصی و کاری تاثیر دارد. فردی که مهارت تفکر انتقادی را یادگرفته است به دور از هیجانات و احساسات قادر به تجزیه و تحلیل اطلاعات، تصمیمات منطقی بگیرد.ویژگی هایی فردی که نقادانه می اندیشد؟این مهارت می تواند کیفیت زندگی هر فرد را تا حد زیادی بهبود بخشد. برخی از ویژگی های افرادی که مخارت تفکر نقاد دارند عبارتند از:· توانایی تشخیص استدلال ضیعف و قوی· تشخیص خطاهای استدلال (پیش فرض‌ها، نتیجه گیری، مغالطات،... )· توانایی حل مسائل پیچیده· مهارت گرفتن تصمیمات با کیفیت بالا· قدرت تشخیص واقعیت از کذب· شناخت خطاهای ذهن انسانی· توانایی استدلال قوی در گفتگو، نوشتن، تعاملات اجتماعی· اتکای کمتر به قدرت شهود· برقراری ارتباط موثر· تشخیص علم از شبه علم· داشتن استقلال فکری· اعتماد به نفس بالا· شنیدن نظرات مخالف---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------لینک کوتاه : www.farzaanegi.com/?p=4938 www.farzaanegi.com&#xA;</description><category>www.farzaanegi.com</category><author>www.farzaanegi.com</author><pubDate>Wed, 22 Jul 2020 16:49:41 +0430</pubDate></item><item><title>الگوهایی که ما را فریب می دهند</title><link>https://virgool.ir/@farzaanegi.com/الگوهایی-که-ما-را-فریب-می-دهند-z2h2hnyv6zil</link><description>تشخیص الگوها یکی از توانایی های مغز برای پردازش اطلاعات و درک دنیای بیرون است. اما این توانمندی گاهی مانند شمشیر دولبه عمل می‌کند و ما را در درک واقعیت به اشتباه می‌اندازد. یعنی مغز الگوهایی را شناسایی می‌کند که وجود خارجی ندارند و بر اساس آن به نتیجه گیری می پردازد. برخی از این خطاها در این مقاله بررسی شده است. سیستم ادراکی ما حتی در مورد پدیده های تصادفی نیز به دنبال یافتن الگو می باشد.آپوفنیا Apopheniaآپوفنیا (Apophenia) تمایل به پیدا کردن معانی پنهان و ژرف در چیزها، طرح ها و ارتباطات بی معنی است. دیدن اشکال و حیوانات، در ابرها، برش‌های چوب، سنگ‌ها و ماه نمونه هایی از این پدیده است. این لغت در سال 1958 توسط روانپزشک و عصب شناس آلمانی به نام کلاوس کنارد (Klaus Conrad) در مقاله‌ای در مورد اسکیزوفرنی بکار گرفته شد.برای مثال چون چند سال است سیل نیامده پس امسال هم نخواهد آمد. چون 3 بچه اول پسر بودند چهارمی به احتمال زیاد دختر می‌شود. و یا باور اینکه چون اتفاقی همزمان و یا پس از رویدادی خاص افتاده است ارتباط معنی داری بین آنها وجود دارد. کارتهای تاروت که پس از بُر خوردن بیرون کشیده می‌شوند بدون اینکه ترتیب آنها اهمیتی داشته باشد همیشه داستانی برای گفتن دارند که باور پذیر می باشد (اثر بارنوم را مطالعه کنید). تلاش برای تشخیص اشکالی خاص در فال قهوه دلیلی بر وجود اثر آپوفنیا می باشد.پاریدولیا  Pareidoliaپاریدولیا (Pareidolia) یک نوع آپوفنیا (Apophenia)، می باشد. پاریدولیا یک پدیده روان شناختی است که در آن محرک های حسی مانند صوت یا تصویر بصورت معنا داری درک و تفسیر می شوند.شاید خیلی از افراد اصطلاح «پاریدولیا» را تا کنون نشنیده باشند اما اکثر آنها آنرا تجربه کرده اند. هرکسی که به ابرها یا ماه نگاه کند و بتواند چهره ای را در آن تشخیص دهد پاردولیا را تجربه کرده است. «پارادولیا» شناخت الگوها در جاهایی است که آن الگوها در آنجا وجود ندارد. پاریدولیای چهره متداول تر از انواع دیگر است. در افراد مذهبی تمایل به دیدن چهره‌های مقدس در اشیای پیرامونشان بیشتر است. بسیاری از عکسهای حاوی تصاویر اشباح بر اساس همین پدیده قابل توضیح می باشد. گاهی شیی یا نوری مبهم در فضای عکس منجر به این تصور اشتباه می گردد.تمایل به دیدن الگو در محرک های صوتی، منجر به پاریدولیای صوتی می گردد. شنیدن صدای زنگ زیر دوش یا شنیدن صداهایی در حین گوش دادن یک موسیقی بصورت معکوس، از انواع پاریدولیای صوتی می باشد. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که ما در این زمینه بسیار تلقین پذیر هستیم. برای مثال اگر به شما بگویند قرار است چه چیزی را بشنوید به راحتی قادر به تشخیص آن خواهید بود.مثالهای مشهور پدیده پاریدولیادر سال 1976 زمانیکه فضا پیمای وایکینگ6 توسط ناسا به مریخ فرستاده شد، تصاویری از سطح مریخ گرفته شد. در یکی از این تصاویر، چیزی شبیه به صورت مردی دیده می شد که «صورت مریخ» نام گرفت. خیلی ها آن را نشانه‌ای از وجود زندگی در کره مریخ فرض کردند. برخی از محققان نیز آن را ساخته موجودات فضایی می‌پنداشتند. در سال 1998 تصاویر با کیفیت بسیار بالا از همان سطح گرفته شد و مشخص شد شباهتی با تصویر اولیه وجود ندارد.در سال 1994 یک زن آمریکایی به نام دایانا دویسر(Diana Duyser) ، تصویر مریم مقدس را در نان تست خود دید. او نان  10 سال نگه داشت و در سال 2004 آن را برای فروش در سایت eBay گذاشت و با 1.7 میلیون بازدید به قیمت 28 هزار دلار فروخته شد.در مورد اسکناسهای ده تومانی ایران نیز شایعات دیدن تصاویری خیالی وجود داشت.چرا این پدیده رخ می دهد؟مغز انسان از زمان تولد به شناسایی چهره عادت دارد. یک نوزاد تازه متولد شده توجهش به چیزی که  شامل اجزای معمول چهره انسان است نسبت به چیزی که همان اجزا را دارد اما بصورت تصادفی قرار گرفته است بیشتر می باشد. همچنین در نیاکان ما تشخیص چهره دوست و دشمن یک نیاز اساسی برای حفظ بقا به شمار می رفته است. این توانایی مغز، منجر به تشخیص چهره در تصاویر مبهم و نامربوط هم می شود.همچنین انتظار افراد به دیدن چیزی که دوست دارند ببینند در تشدید این خطای ادراکی تاثیر دارد. این ادراک نادرست گاهی گریبان فسیل شناسان را می‌گیرد. قدرت تخیل و انتظاری که فرد از دیدن الگویی خاص دارد به تقویت این ادراک اشتباه کمک می کند.در تحقیقات آقای DeYoung و تیمش مشخص گردید که بالا بودن سطح دوپامین می تواند منجر به افزایش آپوفنیا گردد در حالیکه منجر به اختلال در عملکرد شناختی نیز می گردد. منطق، هوش و تفکر تحلیلی فعالیتهای مرتبط با نیمکره چپ مغز اند، درحالیکه توانایی تشخیص الگوها مربوط به نیمکره راست مغز می شود.خطای قمار باز Gambler Fallacyخطای قمارباز، یک نمونه از آپوفنیا می باشد. تمایل افراد برای پیش بینی الگو در پدیده های تصادفی منجر به خطایی شناختی به نام خطای قمار باز (Gambler Fallacy) می‌گردد. به این معنی که افراد تصور می‌کنند می‌توانند احتمال رخ دادن پدیده های تصادفی مانند انداختن تاس، یا چرخ گردان جایزه را بر اساس نتایج دفعات قبلی آن بیشتر یا کمتر پیش بینی کنند. احتمال بردن جایزه بزرگی مانند لاتاری، یک در چند میلیون است اما افراد به اشتباه فکر می‌کنند با ادامه هر بار بازی شانس بردن خود را افزایش می‌دهند. در حالیکه در هر نوبت بازی میزان احتمال بردن تغییری نمی‌کند.مغالطه دست گرم Hot Handمغالطه دست گرم (Hot Hand) نوعی خطای ادراکی است که در آن تصور می شود اگر رویدادی تصادفی در گذشته خوب پیش رفته در آینده نیز ادامه پیدا خواهد کرد. به نوعی بر عکس مغالطه قمار باز احتمال تکرار یک رویداد تصادفی که در گذشته بصورت مثبت رخ داده بیشتر ارزیابی می شود.برای مثال، تصور اینکه چون این بازیکن بسکتبال الان گل زد پرتاب بعدی اش هم گل می شود. در حالیکه ارتباط مثبتی میان پرتابهای مکرر وجود ندارد. ویا چون چند سال است سیل نیامده پس امسال هم نخواهد آمد.خوشه انگاری Clustering illusionخوشه انگاری (Clustering illusion) نوعی سوگیری شناختی است مبنی بر تمایل ذهن در پیدا کردن ارتباط میان مجموعه ای از رویدادهای تصادفی. برای مثال یافتن شکل های معنا دار بین شاخه درختان. دلیل نامگذاری این سوگیری این است که در تحقیقات مبتنی بر آمار، محقق ممکن است تعدادی داده تصادفی را خوشه‌ای از داده‍‌های مرتبط ارزیابی کند. کشف ارتباط به معنی پیش بینی پذیری بالاتر و کنترل بیشتر می باشد.هرچند هنرمندان زیادی از پدیده آپوفنیا برای خلق آثار انتزاعی بهره می برند و به کمک همین اثر به خلق آثار بدیع می‌پردازند، لازم است در دنیای واقعی با داشتن تفکر نقاد احتمال هر پیش آمدی را بطور مستقل بررسی کنیم. اجازه ندهیم الگوهایی که وجود ندارند را واقعی تصور کنیم و بر اساس آن تصمیم‌گیری کنیم. این خطا در حد کم، جزیی از طبیعت انسان است و خطری ندارد. اما در حالات شدیدتر باعث اختلالات روانی می‌گردد. افراد خلاق و رویا پرداز تمایل بیشتری برای دیدن الگوهای در پدیده های تصادفی دارند.Instagram: @farzaanegiwww.farzaanegi.com</description><category>www.farzaanegi.com</category><author>www.farzaanegi.com</author><pubDate>Sun, 05 Jul 2020 19:17:56 +0430</pubDate></item><item><title>اثر بارنوم، دلیل محبوبیت پیشگوها و فالگیرها</title><link>https://virgool.ir/@farzaanegi.com/اثر-بارنوم-دلیل-محبوبیت-پیشگوها-و-فالگیرها-owq42bvgca80</link><description>طالع بینی و پیش بینی آینده، عمری به درازای تاریخ بشر دارد. در گذشته که افراد به ابزار تفکر نقاد مجهز نبودند و یا تحمل شرایط مبهم را نداشتند برای تصمیمات مهم زندگی خود پیش فالگیر، ستاره شناس، پیر و مرشد می‌رفتند تا بجای آنها تصمیم بگیرند. اما چرا بازار فالگیرها پس از این همه سال هنوز داغ است؟هنوز هستند کسانی که تا بر سر دو راهی قرار می‌گیرند و یا با شرایط پر از ابهامی مواجه می شوند، دست به دامن فالگیرها می‌شوند. گویی آنها حقایقی در مورد ما می‌دانند که خودمان از آن بی‌خبریم. اثر بارنوم توضیحی بر این پدیده است. بارنوم نام یک فرد صاحب سیرک بوده که در بکارگیری ترفندهای روانی و فریب دادن مردم مشهور بوده است. او ادعا داشت در برنامه‌هایش برای هر کس چیزی مخصوص برای ارائه دارد.اثر بارنوم چیست؟اثر بارنوم (Barnum effect) یک پدیده روانشناختی و یک نوع سوگیری شناختی است مبنی بر آمادگی افراد جهت پذیرش توصیف های کلی شخصیتی بعنوان توضیحات دقیق در مورد شخصیت خودشان. به آن اثر فورر (Forer effect) نیز می‌گویند. واقعیت این است که این توصیف ها آنقدر کلی و مبهم هستند که در مورد بیشتر افراد صدق می‌کند. این پدیده می‌تواند توضیحی باشد بر اینکه چرا افراد به طالع بینی، کف بینی و پیش‌گویی اعتقاد پیدا می‌کنند. آنها واقعیت‌های کلی، مبهم و گاها کم اهمیتی را مطرح می‌کنند که عمومیت زیادی دارد اما افراد تمایل دارند حرف‌های فالگیرها، کف بین‌ها، پیشگوها و برخی از تستهای شخصیتی (شخصیت شناسی از روی رنگ مورد علاقه، حیوان مورد علاقه، ماه تولد، سال تولد، .... ) را بعنوان توضیحات دقیق از شخصیت خودشان باور کنند.زمانیکه به افراد گفته می‌شود که مطالب گفته شده مختص آنهاست و وقتی این توصیف‌ها تاکید بر اتفاقات و جنبه‌های مثبت؛ کلی و مبهم دارند، این اثر تشدید می‌گردد. همچنین هرگاه منبع ارائه دهنده توضیح برای فرد دارای اعتبار و اقتدار باشد نیز این باور پذیری تقویت می‌گردد. در حالیکه اگر این توانایی‌های ماورای طبیعی به‌وسیله‌‌ روش‌های دقیق علمی مورد بررسی قرار بگیرند، اغلب اوقات سلب اعتبار می‌شوند و یا حتی اگر در موردی اثبات شود، دارای ویژگی تکرارپذیری نیست.اثر بارنوم و طالع بینیهیچ دلیل علمی مبنی بر اینکه وضعیت ستارگان و سیارات در زمان تولد فرد تاثیری چشمگیری بر خصوصیات شخصیتی او داشته باشند وجود ندارد. اما همچنان صفحاتی از مجلات یا روزنامه ها که به طالع بینی افراد اختصاص دارد بسیار جذاب و پر مخاطب می باشد.در سال 1949، برترام فورر (Bertram R. Forer)، روانشناس آمریکایی، در یک تحقیق روی دانشجویانش، از آنها آزمون شخصیت شناسی گرفت و گزارش آزمون شخصیت را در پاکت در بسته به آنها تحویل داد. از آنها خواسته شد میزان دقت تست را با توجه به شخصیت خودشان اعلام کنند. «عدد 1» برای توصیف غیر دقیق و «عدد 5» برای توصیف دقیق در نظر گرفته شده بود. میانگین اعداد اعلامی دانشجویان «عدد 4.26» بود. یعنی آنها جواب این آزمون را با دقت بسیار بالایی منطبق بر شخصیت خود می دانستند. این دانشجویان خبر نداشتند که یک نتیجه واحد برای همه آنها ارائه شده است. این تحقیق و تحقیقات مشابه تاکیدی بر وجود اثر بارنوم است.در حقیقت این گزارش شامل توصیفات کلی شخصیتی از قبیل جملات زیر بود:برخی از آمال و آرزوهای شما غیر واقع بینانه است.شما دارای ظرفیت استفاده نشده زیادی هستی.گاهی اوقات برونگرا و خوش برخورد و گاهی درون گرا و محتاط هستی.شما نیاز شدیدی به تعریف و تمجید از سوی دیگران داری.امنیت یکی از اهداف شما در زندگی است.با وجود اینکه ضعف های شخصیتی دارید اما قادر به کنترل آن هستید.چه موقع بیشتر به فالگیر پناه می‌بریم؟بسیاری از افراد وقتی از نظر روانشناختی تحت فشار زیاد باشند، دنبال این هستند که هرچه سریع با ابتدایی‌ترین روش خود را آرام کنند. آنها ممکن است به سراغ کسانی بروند که ادعا می‌کنند، پیشگو و طالع بین هستند و می‌توانند از آینده شخص خبر بدهند. همین امر اثر بارنوم را تقویت می‌کند و از این طریق خودباوری و اعتماد به نفس آنها بازسازی می‌شود. زیرا اغلب فالگیرها می‌دانند چطور مشکلات پیش آمده را به گردن دیگران بیندازند و عوامل بیرونی و خارج از کنترل فرد را دلیل مشکل پیش آمده بدانند. گفتن جملاتی نظیر شما طلسم یا جادو شده اید یکی از حربه‌های معروف آنهاست. ناگفته نماند که فالگیرها از زبان بدن مخاطب، چهره شناسی و استفاده از سرنخ‌هایی که از صحبت اولیه با افراد می‌گیرند در ارزیابی خود بهره می‌گیرند. در واقع آنها جملاتی را می‌گویند که مخاطب دوست دارد بشنود.اعتقاد به فالگیر مختص کشور ما نیست و تحقیقات موسسه گالوپ در سال 2005 نشان می دهد 25 درصد افراد در آمریکا، کانادا و انگلیس به طالع بینی و ستاره شناسی (مبنی بر تاثیر ستارگان و سیارات بر زندگی افراد) اعتقاد دارند.اثر بارنوم در زندگیافرادی هستند که با بهره گیری از این اثر افراد را در زندگی روزمره تحت تاثیر قرار می‌دهند. جملاتی نظیر «تو خیلی خلاق هستی»، «تو هنوز به جایگاهی که استحقاقش را داری نرسیده‌ای»، «تو آدم شناس خوبی هستی»، «تو خیلی سخت کوشی هر چند موانعی سر راه داری»، ...... نمونه هایی از توصیفات کلی است که در مورد خیلی از افراد صادق است و به مذاق آنها خوش می‌آید.افراد تمایل دارند این نوع جملات را درباره خودشان باور کنند و فکر کنند اینها واقعیت هایی محض مختص به خودشان است. افراد چیزهای خوب در مورد خودشان را به راحتی باور می‌کنند.کافی است با دیدگاه انتقادی به این موضوع نگاه کنید و ببینید آیا کسی قادر است نکات ریز در مورد زندگی و شخصیت شما را پیش گویی کند؟امروزه آنالیز داده های بزرگ (Big Data) کمک به توسعه هوش مصنوعی کرده است. بشر با بکارگیری تکنولوژی قادر است اطلاعات زیادی را در مورد سلایق شخصی و تمایلات افراد ارائه کند. این نوع از شناخت می‌تواندکمک به ارائه پیشنهادات موثرتری برای کالاها و خدمات به افراد در آینده باشد. بشر امروزی نیاز دارد با مجهز کردن خود به ابزارهای تفکر از جمله تفکر نقاد از خود در برابر این پیشنهادات محافظت کند.لینک کوتاه پست: https://www.farzaanegi.com/?p=4862@farzaanegi   ما را در اینستاگرام دنبال کنید  </description><category>www.farzaanegi.com</category><author>www.farzaanegi.com</author><pubDate>Mon, 29 Jun 2020 14:59:15 +0430</pubDate></item><item><title>خطای دلبوف، خطایی که در کاهش وزن شما اثر دارد</title><link>https://virgool.ir/@farzaanegi.com/خطای-دلبوف-خطایی-که-در-کاهش-وزن-شما-اثر-دارد-hlgy47mvyuux</link><description>خطای دلبوف چیست؟خطای دلبوف (Delboeuf&#39;s illusion) یک خطای ادراکی مرتبط با دید است که در ساده ترین حالت آن باعث می شود مغز در تشخیص سایز دو دایره هم اندازه که در داخل دو دایره کوچک و بزرگ هم مرکز دیگر قرار دارند اشتباه کند. دایره ای که با یک دایره بزرگتر احاطه شده، کوچک تر به نظر می رسد، نسبت به دایره هم اندازه‌ای که با دایره‌ای کمی بزرگتر از آن احاطه شده است. نام این خطا از نام یک فیلسوف بلژیکی به نام Joseph Remi Delboef  گرفته شده است که در سال 1865 به این خطا پی برد.تاثیر خطای دلبوف در میزان مصرف غذادر تحقیقی که Ittersum  و Wansink در سال 2012 انجام دادند، سه سایز مختلف کاسه در اختیار افراد قرار گرفت و از آنها خواسته شد برای خود سوپ بریزند. مشاهده شد افراد 9.9% سوپ بیشتری در کاسه بزرگتر می‌ریختند درحالیکه 8.2% سوپ کمتری در کاسه کوچکتر (در مقایسه با کاسه نمونه کنترل) می ریختند. خطای دلبوف در میزان مواد غذایی که افراد در ظروف مختلف می ریزند و در نتیجه در میزان کالری دریافتی آنها تاثیر دارد.همانطور که در شکل دیده می شود دایره مشکی وسط، در هر دوسمت به یک اندازه است اما دایره‌ای که آنرا احاطه کرده در سمت چپ بزرگ‌تر است و باعث می‌شود دایره وسط در چشم ما کوچک‌تر بنظر برسد. به‌همین ترتیب میزان معین از غذا در یک بشقاب کوچک زیادتر به نظر می‌رسد تا همان مقدار در یک بشقاب بزرگ. این اثر زمانی‌که تضاد رنگ بین ظرف با غذا بیشتر باشد نمود بیشتری دارد.وقتی شما یک پیتزای کوچک را در یک بشقاب هم اندازه آن قرار می‌دهید مغز شما تصور می‌کند اندازه آن بزرگتر است نسبت به زمانی‌که آنرا در یک بشقاب بزرگتر قرار دهید. استفاده از بشقاب کوچکتر، مغز را گول می‌زند که غذای بیشتری خواهد خورد.چشمان ما در تعیین میزان غذای مصرفی قوی تر از اشتهای ما عمل می‌کند. ما برنامه‌ریزی شده ایم که هرچه در بشقابمان قرار دارد را تمام کنیم. یکی از راه‌های تمام کردن غذا، خالی کردن بشقاب از غذاست.بهره گیری از این خطا در تغییر عادات غذاییاز این اثر می‌توان برای کنترل میزان مواد غذایی افراد استفاده کرد. اگر به رستوران بوفه می‌روید با گذاشتن بشقاب بزرگ و قاشق بزگ در کنار پیش غذاها شما تشویق به کشیدن و مصرف مقدار بیشتری پیش غذا می‌شوید و با گذاشتن بشقاب کوچک در کنار غذاهای اصلی و گوشتی شما ملزم به مصرف غذای کمتری می شوید. به نظر می‌رسد سایز بشقاب بعنوان لنگری برای میزان پر کردن آن محسوب می شود.تحقیقات نشان داده است که سایز و رنگ حاشیه ظرف نیز در درک سایز و میزان غذای موجود در آن اثر دارد. تضاد زیاد رنگ بین رنگ حاشیه ظرف و رنگ داخلی آن و پهن تر بودن سایز حاشیه ظرف منجر به تشدید اثر دلبوف می شود. به این معنی که یک میزان غذا در این ظرف، بیشتر به نظر می رسد نسبت به همین مقدار غذا در ظرفی با همین ابعاد ولی بدون حاشیه و یا با حاشیه ای با تضاد کمتر. بنابراین حتی طراحی ظرف غذا در کنترل میزان مواد غذایی مصرفی نقش دارد.ناگفته نماند موضوع دیگری که بر میزان غذا خوردن ما اثر دارد فرهنگ غذایی ماست. در برخی فرهنگ ها افراد تا جایی غذا می‌خورند که در حال اشباع قرار بگیرند اما برخی دیگر تا حدی غذا می‌خورند که دیگر گرسنه نباشند.این تغییر سایز ظروف و تاثیر آن بر انتخاب ها و رفتارهای افراد نوعی معماری انتخاب نام دارد که ریچارد تیلر آن را تلنگر یا سقلمه (Nudge) نامید. ما نیز می‌توانیم در منزل با انتخاب ظروف کوچک‌تر و یا ظروف با حاشیه پهن و تضاد رنگی بالا، حجم مصرفی مواد غذایی خود را کنترل کنیم.لینک کوتاه پست: https://www.farzaanegi.com/?p=4839مطالب ما را در اینستاگرام دنبال کنید:@farzaanegi</description><category>www.farzaanegi.com</category><author>www.farzaanegi.com</author><pubDate>Fri, 19 Jun 2020 15:59:33 +0430</pubDate></item><item><title>ترس، دشمن تصمیم گیری</title><link>https://virgool.ir/@farzaanegi.com/ترس-دشمن-تصمیم-گیری-yxgx4rtzpi3s</link><description>اثر ترس بر تصمیماتتصمیماتی که می‌گیریم، اقداماتی که انجام می‌دهیم، برداشت‌هایی که داریم همه تحت تاثیر احساساتی است که در هر لحظه تجربه می‌کنیم. انواع مختلفی از احساسات وجود دارد که بر نحوه زندگی و تعامل ما با دیگران اثر دارد. اکثر اوقات ما تحت تاثیر احساسات خود قرار داریم. ترس یکی از قوی‌ترین حس‌های انسان است و از آنجا که احساسات سریع تر و قوی تر از افکار هستند ترس می‌تواند بر قوی‌ترین ابعاد هوش و عقل ما نیز غلبه کند. بطور غریزی ما به این احساس قوی نیاز داریم تا از وقایع بد در امان بمانیم. این حس قبل از هر تصمیمی به ما هشدار می‌دهد که مراقب باشیم و ریسک‌های موجود را ارزیابی کنیم. اما گاهی این ترس ما را از منطق و عقلانیت دور می‌سازد.ترس احساسی قدرتمند است که نقش مهمی در بقای بشر دارد. در مواجهه با خطر و تجربه ترس، بدن وارد پاسخ جنگ و گریز (Flight or Fight) می‌شود. یعنی مجهز می شویم تا در برابر خطر یا بجنگیم و یا فرار کنیم تا خطر دفع شود. در این شرایط، ماهیچه ها منقبض می‌شوند، ضربان قلب بالا می‌رود، تنفس تشدید می‌شود، شیمی مغز و بدن تغییر می‌کند و ذهن در حالت هوشیار قرار می‌گیرد. همه این واکنش‌ها برای مواجهه موثر با خطر لازم است.بخشی از مغز که ترس در آن شکل می‌گیرد آمیگدال نام دارد. پیام‌های تندتر زدن قلب، عرق کردن و اضطراب از این بخش به بدن ارسال می‌شود. خاصیت پلاستیسیته مغز این امکان را برای ما فراهم کرده که با تجارب جدید بتوانیم مغز را تغییر دهیم. شما قادرید مغز خود را رشد و پرورش دهید و یا باعث کوچک شدن آن شوید. ترس، سایز لوب پیشانی را کوچک می‌کند و سایز آمیگدال که مسئول پردازش ترس است را بیشتر می‌کند. در مواجهه با ترس سایز هیپوکامپوس که در حافظه بلند مدت نقش کلیدی دارد نیز کم می‌شود. این بخش مسئول خلاقیت و تخیل نیز می‌باشد. استرس طولانی مدت، سلولهای هیپوکامپوس مغز را از بین می برد که حافظه را تضعیف و خلاقیت را نابود می سازد.فوبیای تصمیم گیریترس غیرمنطقی از گرفتن تصمیم، فوبیای تصمیم‌گیری نام دارد. در حالت‌های شدید افرادی که دچار این فوبیا می‌شوند حتی با فکر کردن به تصمیمی که باید گرفته شود حالاتی مانند حمله اضطرابی (بالا رفتن فشار خون، ضربان قلب بالا، تنفس تند، تعرق و انقباض ماهیچه ها) را تجربه می‌کنند.گاهی شدت ترس از گرفتن تصمیم اشتباه آنقدر زیاد می شود که عملاً قادر به تصمیم‌گیری نیستیم. این ترس حتی تصمیمات کوچک افراد را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این افراد برای تصمیم‌گیری به دیگران وابسته می‌شوند. این ترس باعث قفل شدن افراد در همان شرایط قبلی و پرهیز از تجارب جدید می‌گردد.برخی از دلایلی که منجر به این فوبیا می‌شود، تصمیم‌گیری برای مقابله با یک رویداد دردناک در دوران کودکی است که ممکن است ترسناک یا گیج کننده بوده باشد. زمانی‌که شما در برابر تصمیم احساس ناتوانی یا عدم کنترل دارید نیز این ترس تشدید می‌شود. همچنین تصمیمات در نظر ما مهتر می‌آیند اگر افراد مهم زندگی ما تحت تاثیر آن تصمیم قرار بگیرند، پول در آن نقش داشته باشد، ترس از دست دادن منابع خود را داشته باشیم، به موقعیت اطمینان نداشته باشیم و اجرای تصمیم نیازمند کار و مسئولیت زیادی باشد. وقتی افراد در تصمیمات خود با شرایط ابهام در آینده مواجه باشند احساس ترس شکل می‌گیرد. ترس از ناشناخته‌ها نیز به این ترس دامن می‌زند.عواقب ترس از تصمیم‌گیریاز دست دادن فرصت‌های موجود، دور ماندن از تجارب جدید، از دست دادن زمان و گرفتن تصمیمات عجولانه در صورت لزوم، ماندن در شرایط نامطلوب فعلی (کار، زندگی، رابطه، ...)، تنها بخشی از عواقب ترسیدن از تصمیم‌گیری است که بر کیفیت زندگی ما اثر نامطلوب خواهد گذاشت.در شرایط ترس افراد بیشتر تمایل دارند تصمیمات کوتاه مدت بگیرند. آنها احساس می‌کنند نتایج این تصمیمات زودتر مشخص می‌گردد. مشکل اینجاست که عواقب بلند مدت چنین تصمیماتی اغلب در نظر گرفته نمی‌شود. گاهی نیز افراد از شدت ترس تصمیمات خود را به تعویق می اندازند و این امر باعث از دست دادن فرصتها و یا تصمیم گیری در شرایط اضطرار میشود که کیفیت بالایی ندارد.اگر شما از گرفتن تصمیم اشتباه هراس دارید این امر بر کیفیت تصمیمات شما در آینده اثر منفی دارد. تصمیم‌گیری مانند هر مهارت دیگری ابزارهایی دارد که استفاده بیشتر از آنها منجر به تقویت و مهارت شما می‌گردد. اما اگر تصمیم را بخاطر ترس به تعویق بیندازید در نهایت تصمیمات کمتر و ضعیف‌تری خواهید گرفت و ماهیچه‌های تصمیم شما تقویت نخواهند شد. نترسیدن از شکست یکی از کلیدهای موفقیت در زندگی است.مواجهه مکرر با عامل یا شرایط ترساننده منجر به آشنایی و سازگاری بیشتر می‌گردد که احساس ترس و اضطراب را کاهش می دهد.برخی از عوامل ایجاد کننده ترس تصمیم گیری1- ترس از شکست2- ترس از قضاوت شدن توسط اطرافیان3- ترس از تغییر و مواجهه با شرایط جدید4- داشتن ذهنیت کمبود5- کامل گرایی مفرط6- ترس از دست دادن کنترل شرایط بیرونی7- ترس از دست دادن منابع (پول، انرژی، زمان)8- نگرانی از آسیب رساندن به عزیزان9- نگرانی از کار و مسئولیت بیشتر10- زمان کم برای اجرای تصمیم11- ترس از دست دادن موقعیت راحت فعلیراهکارهای غلبه بر ترس تصمیم گیری1- هر روز تصمیمات زیادی بگیرید.2- از تصمیمات کوچک شروع کنید. هر تصمیم کوچک موفقی در غلبه بر ترس تصمیم‌گیری و تقویت اعتماد به نفس موثر است. تصمیمات کوچک سریع و راحت هستند.3- بلافاصله بعد از گرفتن تصمیم، اقدام عملی را شروع کنید. بدون اقدام نخواهید دانست تصمیم خوب یا بدی گرفتید. گام‌های کوچک و هدفمند را برنامه‌ریزی کنید.4- اطلاعات کافی و مرتبط جمع آوری کنید و با افراد آگاه در آن زمینه خاص مشورت کنید.5- با یاد گرفتن از تصمیمات اشتباه خود فرایند تصمیم‌گیری بعدی خود را بهبود ببخشید. تجارب خود را بکار گیرید.6- در مورد محاسن و معایب هر تصمیم، ارزیابی هزینه/ فایده انجام دهید.7- ذهنیت فراوانی و شکرگزاری برای خود ایجاد کنید.8- روال‌های مشخص داشته باشید. برای مثال برنامه غذایی، لباس‌های مشخص برای مراسم مختلف، برنامه مشخص برای ساعات کاری و غیر کاری،...9- بدترین اتفاقی که ممکن است بر اثر یک تصمیم‌گیری رخ دهد را در نظر بگیرید و راهکارهایی برای مواجهه با آن پیدا کنید.10- نگران نتیجه نباشید. تصمیم بعدی بهتر خواهد بود اگر از تصمیمات قبلی درس بگیرید و به تجارب خود اضافه کنید.11- به دانسته ها و تجارب خود اطمینان داشته باشید و بدانید بقیه افراد خیلی بیشتر از شما دانش و تجربه ندارند.12- اولویت‌ها، اهداف و ارزش های زندگی خود را شناسایی کنید و در تصمیم‌گیری به آن توجه کنید.13- از ماتریس آیزنهاور برای اولویت بندی تصمیمات مهم و غیر مهم، فوری و غیر فوری استفاده کنید.14- از ناحیه امن خود خارج شوید تا بتوانید رشد را تجربه کنید. بر شک‌های خود در مورد توانمندی‌های خود غلبه کنید.15- دست از کامل گرایی بردارید و بخاطر انجام یک کار بصورت عالی، آن را به تعویق نیندازید.لینک کوتاه مقاله   https://www.farzaanegi.com/?p=4828</description><category>www.farzaanegi.com</category><author>www.farzaanegi.com</author><pubDate>Sun, 14 Jun 2020 12:25:19 +0430</pubDate></item><item><title>اثر حقیقت واهی چیست؟</title><link>https://virgool.ir/@farzaanegi.com/اثر-حقیقت-واهی-چیست-zyj60of1ugdf</link><description>هر چیزی را بیشتر بشنوی، بیشتر باور خواهی کرد.تمایل به که این که اطلاعات غلط را تنها بر اثر تکرار آن اطلاعات، درست فرض کنیم، اثر حقیقت  واهی (illusory truth effect) یا اثر اعتبار (validity effect) نام دارد که ناشی از خطای ادراک می باشد.افراد هرگاه در معرض اطلاعات جدید قرار بگیرند اول بررسی می‌کنند که این اطلاعات در راستای مفاهیم قبلی و یا آشنا برای آنها می باشد یا نه. در اولین گام افراد بطور منطقی اطلاعات جدید را با اطلاعات و دانسته های قبلی که در ذهن خود دارند مقایسه می کنند. اما در گام بعدی با استناد به الگوهای موجود در ذهن، که در اثر تکرار یک پدیده در ذهن ثبت شده و با سهولت یادآوری می‌شود، به اشتباه تصور می‌کنند که الگوی موجود، صحت بیشتری نسبت به اطلاعات جدید دارد. به همین دلیل به راحتی اطلاعات جدید و کم تکرار کنار گذاشته می‌شوند.شایعاتی از قبیل «مردود شدن انیشتین در درس ریاضی مدرسه» دورغی رسانه ای جهت جلب توجه مخاطب می‌باشد که حتی در روزنامه‌های خارجی نیز چاپ شده است. اما حقیقتی مانند «سه قلب داشتن هشت پا» که واقعیت دارد قبولش برای ما سخت‎تر است زیرا در موردش صحبت زیادی نمی‌شود.آشنا بودن و تکرار می‌تواند بر عقلانیت پیشی بگیرد. وقتی بصورت مکرر می‌شنوید که یک واقعیت، غلط است بصورت ناخودآگاه باور و ذهنیت شما نسبت به آن تغییر خواهد کرد. تکرار یک موضوع باعث اختلاط آن با اعتبار موضوع می شود.سوگیری گله (Bandwagon effect) نیز به تقویت این خطا کمک می‌کند.ناپلئون عقیده داشت برای اثر گذاری یک ادعا تنها روش موثر، تکرار و تکرار است.ادعاهای بی اساس بر اثر تکرار باعث می‌شود ذهنیت افراد طی زمان نسبت به واقعیت تغییر نماید و اطلاعات نادرست جای واقعیت را بگیرد تا جاییکه باورپذیری آن آسان شود.افراد جزییات ادعای اولیه را فراموش می کنند ولی وقتی برای بار دوم با آن موضوع مواجه می‌شوند، احساس می‌کنند آسان‌تر آن را به یاد می‌آورند و با آن بیگانه نیستند. گاهی حتی برجسته بودن متن یک خبر و یا قافیه دار بودن آن باعث می شود افراد آن را به اشتباه واقعی و درست ارزیابی کنند.اثر حقیقت واهی، هنگامی که انتخاب بین چند گزینه مورد نظر باشد نقش پر رنگ‌تری خواهد داشت، در حالیکه لازم است در نظر گرفت شاید گزینه های متضاد، در مقایسه با گزینه پرتکرار، واقعی باشند. همچنین هنگامیکه خودمان را در مورد موضوعی صاحب نظر می‌دانیم و یا موضوعی که ابهامات زیادی دارد پیش رویمان است بیشتر دچار این خطا می شویم.اثر حقیقت واهی چه زیان هایی برای ما دارد؟«مکمل ویتامین ث مانع از بروز سرماخوردگی می شود.» این موضوع بارها و بارها در تبلیغات شنیده و یا دیده شده است و به موجب آن افراد بیشتری اقدام به خرید غیر ضروری مکمل‌ها می نمایند. تحقیق و تفکر نسبت به هر ادعا، مستلزم صرف زمان و انرژی می باشد و ما دوست داریم برای ذخیره انرژی خود ازمیانبرهای ذهنی استفاده کنیم و سریع تر به نتیجه برسیم.تبلیغات بازاریابی محصول و تبلیغات سیاسی بیشترین بهره را از این خطای ادراکی می‌برند. با خودتان فکر کنید آخرین باری که محصولی را فقط به خاطر دیدن تبلیغ مکرر آن خریدید کی بوده است؟ آیا تا به حال برایتان پیش آمده است که نظر خود را نسبت به فردی، بر اساس صحبت‌های افراد دیگر تغییر دهید؟نیاز به داشتن سواد رسانه ای جهت تشخیص اخبار و اطلاعات صحیح از نا صحیح مهارتی مهم برای دنیای جدید می‌باشد. زمانی‌که در سایت های نظر سنجی درباره محصولات یا خدمات یک شرکت تعداد زیادی نظر مثبت و یا منفی ثبت شده است روی تصمیم نهایی شما اثر خواهد گذاشت، سیاست حاکم بر انتشار بازخوردهای افراد و مدیریت آن، حساسیت بالایی برای کسب و کارها دارد. تعداد نظرات مثبت نسبت به نظرات منفی و توصیه های دیگران، ابزارهای کلیدی تجارت در دنیای مدرن می باشند. ایجاد شفافیت برای مخاطبان و انتشار آزادانه نظرات آنها باعث اعتماد بیشتر آنها به یک کسب و کار در دراز مدت خواهد شد.موسسه گارتنر در سال 2017 پیش بینی کرده است که مردم تا سال 2022 اطلاعات اشتباه بیشتری مصرف خواهند کرد. یکی از دلایل آن حضور شبکه های اجتماعی و نشر اخبار جعلی از این طریق می باشد.پیشنهاد می شود برای چند هفته وقت کمتری به خواندن و دیدن اخبار اختصاص دهید، در این صورت انرژی و زمان بیشتری برای اهداف و اولویت‌های مهم خود خواهید داشت. در صورت لزوم پیگیری اخبار تنها از منابع معتبر و قابل اعتبار استفاده نمایید. مراقب سایتها و شبکه هایی که بر پایه تبلیغات هزینه های خود را تامین می کنند باشید. در مواجهه با گزینه های مختلف، گزینه های جدید را با دقت بیشتری ارزیابی نمایید شاید آنها بهترین گزینه باشند.ما نمی توانیم تنها سایر افراد و اخبار جعلی را مقصر بدانیم. ما مسئول باورهای خود هستیم و با تلاش برای تفکر و پرسشگری دربارة اطلاعات ما کمتر در معرض این خطا قرار خواهیم گرفت.«در صورت تمایل به مطالعه مقالات بیشتر از سایت www.farzaanegi.com دیدن فرمایید.»</description><category>www.farzaanegi.com</category><author>www.farzaanegi.com</author><pubDate>Sun, 26 Apr 2020 19:42:47 +0430</pubDate></item><item><title>چرا مغز ما خطا می کند؟</title><link>https://virgool.ir/@farzaanegi.com/چرا-مغز-ما-خطا-می-کند-pycu7gtjzgul</link><description>برشهایی از کتاب گوریل نامرئی  در مورد  خطاهای شهوددر کتاب گوریل نامرئی (Invisible Gorilla)  نوشته کریستوفر چابریس(Christopher Chabris)  و دنیل سایمون (Daniel Simons) به بررسی راه‌هایی که شهود از آن طریق باعث فریب دادن ذهن ما و گرفتن تصمیمات اشتباه می‌شود پرداخته می‌شود. در این کتاب بر خلاف کتاب Blink، قدرت فکر کردن بدون فکر کردن، (نوشته مالکوم گلدویل) که از مزایا و قدرت تصمیم‌گیری شهودی صحبت می‌کند، با روی دیگر تصمیم‌گیری شهودی که همان خطاهای آن هستند آشنا می‌شوید. پیام اصلی این کتاب این است که، مغز ما آنقدر هم که ما فکر می‌کنیم در درک و شناخت جهان عملکرد دقیقی ندارد.قدرت شهود ما محدویت داردهمانطور که نمی‌توان یک کتاب را در نگاه اول از روی جلدش انتخاب کرد، بسیاری از تصمیمات سریع و شهودی ما می‌توانند آغشته به خطا باشند.توماس وایز (Thomas J. Wise) که یک کلکسیونر معروف کتابهای خطی و نادر بود چندین نسخه کتاب خطی از نویسندگان مشهور پیدا می‌کند و آنها را با قیمت کلانی می‌فروشد. بعد از بررسی های بیشتر آثار فروخته شده مشخص می‌شود که همه آن کتب خطی تقلبی بودند. اینکه چرا خریداران این فریب بزرگ را خورده بودند ناشی از کمبود وقت برای ارزیابی بیشتر آثار و تکیه بر تفکر شهودی آنها بوده است. در واقع در این مورد ارزیابی های علمی و دقیق بر شهود خریداران غلبه نمود.چرا به چشم نمی توان زیاد اعتمادکرد؟گوریل نامرئی یک مثال کلاسیک در زمینه ارزیابی توجه مغز می باشد. از گروهی آزمایش شونده خواسته می‌شود که در حین تماشای یک فیلم که دانش آموزان در حال پاس دادن توپ به یکدیگر هستند، تعداد پاس‌های تیم سفید پوش را شمارش کنند. در همین حال یک فرد در لباس گوریل سیاه به وسط زمین می آید و چند ضربه به سینه خود می زند و از زمین خارج می شود. بیش از نیمی از آزمایش شونده ها متوجه حضور گوریل سیاه در زمین نشدند. در واقع گوریل سیاه برای آنها نامرئی بود. چون تمرکز آنها روی شمردن پاس‌های تیم سفید پوش بود. این دو نفر (نویسنده های کتاب گوریل نامرئی) به دلیل تحقیق «گوریل نامرئی» در سال 2004 برنده جایزه نوبل در زمینه روانشناسی شدند. می توان گفت هیچ کس از این کوری غافلانه (Inattentional Blindness) به طور کامل در امان نمی باشد. بنابراین نمی‌توان ادعا کرد هر اتفاقی در اطراف ما، حتی در حوزه دید ما می‌افتد، ما از آن آگاه هستیم. در واقع ما در برابر کوری خودمان نیز کوریم و نمی دانیم که نمی دانیم.وقتی برای خرید وارد سوپر مارکت می شویم و طبق لیست خرید شروع به انتخاب کالاها می کنیم بسیاری از اجناسی که در لیست ما نیستند هرگز دیده نمی شوند. شاید این موضوع خیلی مهم نباشد اما اگر بحث ندیدن موتورسیکلت در حین رانندگی باشد چطور؟65 درصد از تصادفات ماشین ها با موتور سیکلت ها به این دلیل است که راننده خودرو توجه خود را تنها به پیش‌بینی حرکت سایر خودرو ها محدود می کند و در حین تغییر مسیر اصلا متوجه حضور موتور سوار نمی شود.یکی از دلایل ممنوع شدن استفاده از تلفن همراه در حین رانندگی همین انحراف توجه از مسیر رانندگی به سوی مخاطب تلفنی می باشد. پس کسانی‌که از هندزفری استفاده می‌کنند که دستشان آزاد باشند باید بدانند مشکل اصلی در سر آنها است.حافظه ما شفاف و کارا نیستدر یک تحقیق 47% افراد باور داشتند که حافظه آنها در طی زمان بدون تغییر می ماند و 69% باور داشتند که حافظه آنها مانند یک ویدیو واقعیت را با دقت ثبت می کند و در طی زمان بدون تغییر باقی می ماند. اما در واقعیت چنین نیست، حافظه ما گاهی اطلاعات بیشتری نسبت به آنچه در واقع وجود دارد ذخیره می کند. در تحقیقی برای افراد 15 کلمه خوانده شد از جمله «کسالت»، «چرت زدن»، «خواب آلود»،.... بعد از ده دقیقه از آنها خواستند که آن کلمات را به یاد آورند. بسیاری از آنها کلمه «خواب» که در لیست نبود را گزارش کردند زیرا همه آن لغات به نحوی با خواب در ارتباط بود، و آنها یک لغت مشابه را بدون اینکه آگاه باشند جایگزین کلمه دیگری کرده بودند. حافظه ما پر است از اطلاعات مشابهی که از چیزهای واقعی در ذهن ما ثبت شده است.اطمینان بالا شما را گمراه می سازدبیشتر افراد میزان هوش خود را بالاتر از حد متوسط افراد جامعه ارزیابی می کنند. تمایل ما به ارزیابی بیش از حد توانایی های خود ما را دچار گمراهی و توهم می سازد (مقاله اعتماد به نفس بیش ازحد را مطالعه نمایید). در یک تحقیق مشخص گردید که 69% آمریکایی ها و 70% کانادایی ها بر این باورند که باهوش تر از متوسط جامعه هستند (20% آنها دارای دیدگاه غیر واقعی نسبت به خود بودند.) این ریشه در باورهای ما دارد. ما از افراد با اعتماد به نفس بیشتر خوشمان می آید.ما فکر می کنیم زیاد می دانیمیک روانپزشک انگلیسی (Rebecca Lawson) در تحقیقی از 200 نفر خواست که سطح دانش خود را در مورد دوچرخه ارزیابی کنند و سپس تصویر یک دوچرخه را بکشند. بسیاری از آنها با اینکه سطح دانش خود را بالا ارزیابی کرده بودند در کشیدن تصویر دوچرخه اشتباهات فاحش داشتند (برای مثال وصل کردن هر دو چرخ به زنحیر، وصل نکردن پدال به زنجیر،... ). در واقع بسیاری از افرد می‌دانند که دوچرخه چه چیزهایی دارد اما نمی‌دانند چرا. در مورد چیزهایی که برایمان آشناتر است به اشتباه فکر می‌کنیم بیشتر می دانیم.توهم همبستگیما دوست داریم دائما دلیل هر اتفاق را به یک چیز نسبت دهیم. چون داستان‌ها و پیامدهای آن در جامعه سابقه طولانی بسیار دارد. انسان‌ها از الگوها به عنوان راهی برای درک جهان استفاده می‌کنند. اما مشکل اینجاست که ما دوست داریم همبستگی را در جاهایی که وجود ندارد جستجو کنیم. برای مثال باوری وجود دارد که ارتباطی بین درد مفاصل و آب و هوا وجود دارد در حالیکه تحقیقات علمی نشان می دهد چنین چیزی صحت ندارد.از طرف دیگر وقتی دو چیز در یک زمان اتفاق می افتد ما اغلب تصور می کنیم که یکی دلیل دیگری می باشد. یک مثال کلاسیک در این زمینه افزایش میزان غرق شدن در دریا همزمان با افزایش فروش بستنی می باشد. آیا یکی دلیل بر وقوع دیگری می باشد؟ معلوم است که نه. دلیل اصلی فصل تابستان است.شهود ما و عملکرد شناختی ما نمی‌تواند همیشه قابل اطمینان باشد. ما خود را آگاه تر از آنچه در واقعیت هستیم تلقی می‌کنیم. با توجه به مطالبی که گفته شد باید بدانید که زمانیکه روی موضوعی تمرکز دارید بسیاری از رویدادها از توجه و دید شما خارج می شوند. این موضوع می تواند تبعات سنگینی چه در زندگی شخصی و چه در محیط کار، به دنبال داشته باشد.«در صورت تمایل به مطالعه مقالات بیشتر از سایت www.farzaanegi.com دیدن فرمایید.»</description><category>www.farzaanegi.com</category><author>www.farzaanegi.com</author><pubDate>Sun, 26 Apr 2020 19:34:40 +0430</pubDate></item><item><title>نقش شخصیت در تصمیم گیری</title><link>https://virgool.ir/@farzaanegi.com/نقش-شخصیت-در-تصمیم-گیری-qrqdvrclpgcn</link><description>تاثیر ویژگی های شخصیتی بر تصمیم‌گیری‌عوامل بسیار زیادی بر نحوه قضاوت و تصمیم‌گیری افراد اثر دارد. یکی از این عوامل، ویژگی‌های شخصیتی افراد می‌باشد. شخصیت شامل مجموعه‌ای از ویژگی‌های مهم و پایدار رفتاری هر فرد است، بطوری‌که می‌توان رفتارهای فرد را در شرایط گوناگون پیش‌بینی نمود. چیزی که باعث تفکیک رفتار از شخصیت می‌شود تداوم یک الگوی رفتاری در طی زمان می‌باشد. از جنبه های مختلفی می‌توان به بررسی شخصیت افراد پرداخت برای مثال جنبه‌های بیولوژیکی، شناختی، یادگیری، رفتاری،..... در این مقاله برخی از ویژگی‌های شخصیتی افراد مانند برونگرایی، وجدان، آمادگی پذیرش تجارب جدید، سازگاری و عصبیت، با تعریف آنها در مدل پنج عاملی شخصیت (Neo5) تطابق دارد.نظریه‌‌پردازان اقتصاد کلاسیک، فرایند تصمیم‌گیری افراد را بسیار منطقی فرض می‌کردند و عقیده داشتند انتخاب‌های افراد بر اساس اولویت‌های شخصی‌شان و در راستاس به حداکثر رساندن منافعشان می‌باشد. درحالیکه ویژگی‌های شخصیتی و احساسات در نقض این نظریه نقش زیادی دارد. برای مثال افرادی که حس همدلی بالایی دارند، انتخاب‌های نوع‌دوستانه بیشتری دارد.شخصیت ما از سنین پایین کودکی روی زندگی ما اثر دارد، هر چند شخصیت و شناخت در سنین پایین، انعطاف بالایی دارد. زمینه ژنتیکی و محیط، عناصر مهمی در شکل گیری شخصیت افراد هستند. محیط زندگی فرد تاثیر زیادی در شکل‌گیری شخصیت او دارد. برای مثال کودکانی که والدینی با سطح اجتماعی و اقتصادی بالاتری دارند، ضریب هوشی بالاتری نسبت به کودکان با والدین با سطح اجتماعی و اقتصادی پایین خواهند داشت. از طرفی کودکان در محیط‌های خانوادگی ضعیف، با دسترسی به مراکز مراقبتی و آموزشی خوب می‌توانند در توسعه مهارتهای شناختی خود موفق عمل کنند. این افراد با بهره‌گیری از توانمندی‌های شناختی بالاتر، قادرند تصمیمات بهتری اتخاذ کنند.احساسات را نیز می‌توان بعنوان یک رفتار شخصیتی به حساب آورد. اما موضوع مهم این است که بدانیم هر ویژگی شخصیتی چه تاثیری بر تصمیم‌گیری‌های ما دارد و چه بخشی از فرایند تصمیم‌گیری را تحت تاثیر قرار می‌دهد.این که در فرایند تصمیم گیری، فرد جزییات را با دقت مورد ارزیابی قرار می‌دهد یا اینکه موضوع را با دید کلی می‌نگرد و یا از ترکیبی از هر دو استفاده می‌کند بر نتیجه تصمیم اثر دارد. اینکه سطح اعتماد به نفس، ریسک پذیری، عصبیت، پذیرش و وجدان تصمیم گیرنده چقدر است همگی بر انتخاب‌های او اثر دارند.نقش برونگرایی و درونگرایی بر تصمیم‌گیریافراد برونگرا تعاملات اجتماعی بیشتری دارند و بیشتر صحبت می‌کنند. آنها توانایی مجاب کردن دیگران را دارند. افراد برونگرا، اعتماد به نفس اجتماعی بالاتری دارند.. آنها در روابط دوستانه خود رفتاری صمیمی دارند و در جمع بودن را به تنها بودن ترجیح می‌دهند. آنها همچنین جرات ورزی و قاطعیت بیشتری در بیان دیدگاه‌های خود دارند و با انرژی و هیجان و احساسات مثبتی که دارند، تمایل به گرفتن تصمیمات با سرعت بالاتر و بررسی کمتر هستند.درونگراها بیشتر گوش می‌کنند و نظرات پخته‌تری می‌دهند. آنها از جنبه های مختلف و با دقت بیشتر به بررسی یک موضوع می پردازند. همچنین افراد درونگرا کنترل بیشتری بر هیجانات و احساسات خود دارند. افراد درونگرا تصمیمات مفیدتر و عملی‌تر می‌گیرند. برای آنها نمایش تصمیم به دیگران اهمیتی ندارد.نقش عصبیت بر تصمیم گیریعصبیت  (Neuroticism) به معنی آمادگی فرد برای پذیرش احساسات و تجربه های منفی می باشد. اضطراب، خشم و ستیزه جویی، افسردگی، جدی گرفتن نظر دیگران و رفتارهای تکانشی (رفتارهایی که بصورت لحظه‌ای و بدون فکر دست به انجام آن می‌زنیم) از جمله ویژگی‌های افراد نورتیک (عصبی) می‌باشد. این افراد در برابر لذت‌های آنی مقاومت کمی از خود نشان می‌دهند و در انتخاب‌های خود لذت‌های آنی را بر منافع آتی ترجیح می‌دهند. به محض دیدن یک کیک شکلاتی تصمیم به خوردن آن می‌گیرند و برنامه کاهش وزن خود را نادیده می‌گیرند. هرچند ممکن است بعد از انجام این عمل پشیمان شوند. افرادی که هیجان بالایی دارند، صبور نیستند و در ارزیابی عواقب تصمیمات خود ضعیف عمل می‌کنند. اکثر آنها معمولاً برنامه پس انداز خوبی برای بازنشستگی خود ندارند.افراد با اضطراب بالا تمایل به نگهداشتن سرمایه‌های خود دارند. آنها از تصمیمات پر ریسک که کنترل کمتری روی آن دارند و بازگشت منافع آن نامعلوم می باشد، اجتناب می‌کنند. این افراد در برابر فشارهای بیرونی مانند بحران ها، کنترل کمتری روی خود دارند و بیشتر آسیب پذیر هستند. آنها ترجیح می‌دهند در منطقه امن خود بمانند و خطر نکنند. در شرایط مواجهه با گزینه‌هایی که زیان را برایشان تداعی می‌کند آنها ریسک پذیر می‌شوند تا شاید جلوی ضرر را بگیرند. برای مثال شخصی که ارزش سهامی که خریداری کرده پایین آمده ، به امید بالا رفتن قیمت باز هم آن را نگه می‌دارد تا جبران ضرری که کرده است بشود.همچنین افرادی که رفتارهای تکانشی زیادی از خود بروز می‌دهند اغلب تصمیمات هیجانی و ضعیف‌تری می‌گیرند. آنها در لحظه اقدام، کمتر به عواقب کار خود فکر می‌کنند و تنها به فکر خالی کردن هیجانات خود هستند.نقش مسئولیت پذیری در تصمیماتوجدان و مسئولیت پذیری بالا، منجر به دستیابی به مدارج علمی، کارایی شغلی و طول عمر بیشتر می گردد. زیرا این افراد دارای نظم و انضباط فردی بوده و برای رسیدن به اهدافشان برنامه‌ریزی دارند و به آن متعهد هستند. این افراد کمتر دچار اهمال کاری می شوند و نظم درونی بالایی دارند. افراد با ویژگی خود کنترلی بالا نسبت به وسوسه های آنی، کنترل بیشتری بر خود دارند و موفقیتهای شغلی و تحصیلی بهتری خواهند داشت. همچنین تحصیلات بهتر آنها باعث بهبود مهارت‌های شناختی و اخذ تصمیمات بهتر خواهد شد.نقش پذیرش تجارب جدید در انتخاب‌هاافرادی که نسبت به تجربه های جدید پذیرش بیشتری دارند (Openness) و برای اقدامات جدید و تازه آمادگی دارند، دارای خلاقیت بیشتری هستند و در تصمیمات خود قادرند گزینه های جایگزین بیشتر و ایده های جدید را در نظر بگیرند. این افراد حتی آمادگی دارند تا اصول و ارزش های خود را بازنگری کنند و در صورت لزوم تغییر دهند. بنابراین در انتخاب‌های خود پافشاری بر گزینه‌هایی که تایید کننده باورهای خودشان باشد ندارند. این افراد همچنین در انتخاب های خود بیشتر ریسک پذیر هستند.نقش سازگاری در تصمیم‌گیریافرادی که دارای سازگاری (Agreeableness) و توافق پذیری بالاتر هستند، تمایل به انتخاب گزینه‌های با ریسک کمتر دارند. این افراد به درستکاری دیگران اعتماد دارند و شادی و رضایت دیگران برایشان مهم است و دارای تواضع و فروتنی هستند. آنها رو راست هستند و رفتار فریبکارانه کمتری از خود نشان می‌دهند. آنها در انتخاب‌های خود منافع دیگران را بر منافع خود ترجیح می‌دهند و مراقب هستند با رفتار خود باعث آزار دیگران نشوند.نقش سایر عواملخصوصیات شخصیتی افراد مختلف در محیط های گوناگون با هم فرق دارد. در محیط کار ما ترجیح می‌دهیم همکاران قابل اعتماد داشته باشیم اما در مهمانی به کسی که شوخ طبعی بیشتری دارد علاقه مندیم.افراد با اعتماد به نفس بالا در تصمیمات خود بیشتر دچار اشتباه می‌شوند. کمبود انعطاف پذیری شناختی، یکی از دلایلی است که افراد با اعتماد به نفس را دچار کارایی ضعیف در تصمیم گیری می نماید.افراد با توانایی هوشی پایین، نسبت به افراد باهوش محتاط تر عمل می‌کنند و ریسک گریزتر هستند. افراد خوشبین ریسک پذیری بالاتری دارند. آنها احتمال خطر را کمتر از حد واقعی ارزیابی می‌کنند.قوی بودن حس وطن پرستی مانند اغلب تصمیمات جمعی منجر به اتخاذ تصمیمات ضعیف تر می شود.باید به این نکته دقت کرد که هر ویژگی شخصیتی را می‌توان بصورت یک طیف از کمترین حد تا بیشترین حد در نظر گرفت که هر شخص جایی از این طیف قرار می‌گیرد. این ویژگی ها بصورت صفر یا صد در افراد بروز پیدا نمی‌کند. باید توجه داشت که یک مجموعه مشخص و ثابت از ویژگی های اخلاقی وجود ندارد که بتواند موفقیت فرد را تضمین نماید.«برای خواندن مقالات بیشتر از وبسایت www.farzaanegi.com  دیدن فرمایید.»</description><category>www.farzaanegi.com</category><author>www.farzaanegi.com</author><pubDate>Sun, 26 Apr 2020 18:31:44 +0430</pubDate></item></channel></rss>