https://virgool.ir/feed/@farnazfeyzyوقتی می‌نویسم، خودم هستم.fa2026-11-11 21:51:52https://files.virgool.ir/upload/users/859574/avatar/DqCzRh.jpeghttps://virgool.ir/@farnazfeyzyhttps://virgool.ir/@farnazfeyzy/هیچ-جا-خانه-آدم-نمی-شود-البته-اگر-واتس-اپ-بگذارد-ureq2cv82v7lدر باب آمیختن فضای کار و حریم زندگی خانگیروی مبل لم دادم، سریال دوست داشتنی‌ام را پلی کردم با یک لیوان چای در دست و خیالِ بیخیال شدن دارم که صدای نوتیفیکیشن موبایلم مزاحم این بیخیالی است. بله. باز هم واتس‌اپ آن هم کاری.نگاهش می‌کنم. آقای فلانی در گروه کاری فلان، ساعت ده شب یادش افتاده به بچه‌ها گوشزد کند فردا فلان کار را انجام دهند. آقای فلانی استرس داشته حتمن برای فردا. آقای فلانی نتوانسته استرسش را مهار کند. آقای فلانی تصمیم گرفته فضا، زمان و خلوت بچه‌ها را با گوشزدی بی‌مورد تصاحب کند. اما سوال اینجاست که آقای فلانی اگر واتساپ نداشت و مثل چند سال پیش نهایتن می‌توانست تلفن بزند چه می‌کرد؟ آیا به خودش اجازه می‌داد ساعت ده شب به تک تک بچه‌ها زنگ بزند؟ بعید است.درآمیختن فضای کار و حریم زندگی خانگی حرف و حدیث بسیار دارد. به ویژه از زمان شیوع کرونا و رواج بیشتر دورکاری در دنیا انگار گریزی از این درآمیختن نیست. اما به شخصه معتقدم این دیدگاه از اساس مشکل دارد. چرا؟فقدان راحتی امنِ خانگیاول. فضای شخصی، قرابت خاص و قابل درکی با فضای خانه دارد. احساسی که آدمی زیر سقف خانه‌اش دارد –جدا از اینکه این فضا ممکن است تنش‌های خاص خودش را هم داشته باشد- هیچ جای دیگری ندارد. حتمن بارها شنیده‌اید که می‌گویند: «هیچ جا خانه آدم نمی‌شود». پس مخلوط کردن این احساس ناب با احساسی که در جاهای دیگر، فضاهای دیگر و به ویژه فضای کاری داریم یک جور «ازدست دادن» محسوب می‌شود: فقدان راحتی امنِ خانگی.کارفرما یا کارمندان؟دوم. مرور نکات مثبت اینترنت و راه‌های ارتباطی دیجیتال که امکانات گسترده‌ای به ما داده جای بحث ندارد. مثلا اینکه امکان دورکاری –که از دید من یک مزیت محسوب می‌شود- و کار از خانه بدون تحمل هزینه‌ها و مشکلات رفت و آمد تنها با وجود این تکنولوژی‌ها امکان‌پذیر شده جای شکر دارد. اما در استفاده از این امکانات بیشتر از اینکه به آدمی به عنوان عضوی و جزئی از کار، بهایی حقیقتن انسانی داده شود، بیشتر به نفع کارفرما به عنوان صاحب و ذی‌نفع اصلی یک کسب و کار بها داده شده است. گواه این حرف هم همین است که در هر ساعت از شبانه روز به دلیل در دسترس بودن واتس‌اپ، کارفرما یا مدیر می‌تواند وارد خلوت افراد شود و این را حق خود می‌داند.یادداشت اول من درباره دورکاری در ایران و دلایل اجرا نشدن آئین‌نامه دورکاری را اینجا بخوانید.ارزش حریم خصوصی در فرهنگ سازمانیسوم. بسیاری از سازمان‌ها و کسب و کارها هنوز برای استفاده درست از این بسترها آماده نیستند. به ویژه اینجا در ایران که بحث «فرهنگ سازمانی» حقیقتن همچون کودکی در حال آموزش و پرورش است و میان کسب و کارهای پیشرو و به‌روز که سعی می‌کنند الگوهای جهانی فرهنگ سازمانی را پیاده کنند با سازمان‌ها و شرکت‌های عمومی و دولتی شکاف عمیقی وجود دارد، در اختیار داشتن امکانی گسترده به صورت مساوی این شکاف را عمیق‌تر هم می‌کند. بسیاری از سازمان‌های دولتی با این دیدگاه ریشه‌دار در مدیرانش اداره می‌شود که: «کارمندی که راضی نیست برود! چه فراوان است نیروی کار. بیکاری بیداد می‌کند. این نه آن یکی!» و بدتر اینکه در این مدل فرهنگ سازمانی که کاملن عمودی اداره می‌شود و نگاه از بالا به پایین نه تنها پذیرفته شده، بلکه در جایگاه حق نشسته، اصولا جایی برای بحث بر سر حفظ خلوت شبانه کارکنان و حق عدم پاسخگویی از ساعتی به بعد، اصولن وجود ندارد. آنچه جایش در فرهنگ سازمانی خالی است احتمالا دستورالعمل حفظ حریم خصوصی کارکنان است.قدمِ بزرگِ گفتگوی فعالانهچهارم. از سویی کارمندان هم آمادگی مواجهه با این شرایط جدید را ندارند. معمولن در جوامع در حال توسعه با توجه به فرهنگ عمومی جامعه و نیازهای اقتصادی، کارمندان اصطلاحن دست پایین را گرفته اند. همین نگاه بطئی است که ناخودآگاه کارمندان را منفعلانه در جایگاه پذیرش هر آنچه مدیران می‌خواهند، نگه می‌دارد و اغلب انتقادهای‌شان را تنها در میان خودشان و پشت سر سازمان و مدیران مطرح می‌کنند. حفظ حریم خصوصی و خانگی از آن چیزهایی است که به عقیده من با «تعامل درست و فعالانه» از سوی کارکنان به مدیران تا حد زیادی قابل تعدیل است. اگر احترامی برای ساعاتی که از آن ماست قائل باشیم و درباره‌اش حرف بزنیم، این مسئله اگر هم به طور کامل رفع نشود اما جرقه‌ای است در ذهن مدیری که کارکنانش را 24ساعته از آن خود می‌داند و این قدم بزرگی است.اینجا بیشتر در این مورد بخوانید.امان از واتس‌اپپنجم. واتس‌اپ با همه خوبی‌هایش امکان در دسترس بودن همیشگی را در اختیار کارفرما می‌گذارد که امکانی بیش از اندازه است. چرا؟ چون در حالی که مدل‌های کاری و فرهنگ سازمانی و حتی حجم کاری بسیاری سازمان‌ها تغییر محسوس و بزرگی نداشته اما کار، 24 ساعته شده است. بهتان قول می‌دهم همین الان اگر راه‌های ارتباطی این‌چنینی قطع شود، دوباره بر می‌گردیم به مدل ارتباطات چند سال پیش و آب از آب هم تکان نمی‌خورد. بنابراین در بسیاری مواقع این امکانات نه تنها برای یک کسب و کار، حیاتی نیست بلکه موجب تولید تنش‌ها و حتی کارها و تعاملاتی کاملا غیرضروری و حتی مضر شده است.باز هم امان از واتس‌اپششم. در گذشته کافی بود که با کت و شلوار یا مانتوی رسمی اداری از خانه خارج شویم، به محل کارمان برویم و «در حالت کار» قرار بگیریم. مشتری‌ها هم در یک فاصله امن قرار داشتند و به ندرت با اجتماع کاری مخلوط می‌شدند. حالا هر مشتری می‌تواند انتظار داشته باشد که واتس‌اپ ما را داشته باشد تا آنجا ادامه تعامل کاری‌اش را با ما پی بگیرد و این با توجه به شرایط افتضاح واتس‌اپ به لحاظ حفظ حریم خصوصی مشکلاتی را موجب می‌شود.فکر می‌کنم می‌توان برای این نوشتار، هفتم و هشتم و حتی بیستم هم داشت. شاید در آینده ادامه‌اش دادم. خلاصه اینکه اگر مثل من خواستید شب آرامی داشته باشید و لم داده بودید روی مبل و فوتبال می‌دیدید یا کتاب می‌خواندید و مزاحمت واتس‌اپی کاری داشتید، به فکر چاره باشید و با همکاران و مدیرانتان در این‌باره تا جای ممکن گفتگو کنید.فرناز فیضیفرناز فیضیWed, 09 Jun 2021 14:05:35 +0430https://virgool.ir/@farnazfeyzy/دورکاری-zj6nrceukbntدورکاری؛ گزینه ای که مدیران با اکراه روی میزشان گذاشته‌اندبه مصاحبه‌های مسئولان نهادهای شهری و دولتی که نگاه کنیم، می‌بینیم که دورکاری را به هیچ عنوان موضوع تازه‌ای نمی‌دانند و فقط تاکید بر وجود آن در برنامه‌ها و چشم اندازهای آتی خود دارند.سوال اینجاست: اگر کوید-19 گریبانمان را نگرفته بود، مسئولان دقیقن چه زمانی می‌خواستند آنچه سال‌هاست در دستور کارشان یا گوشه ذهنشان هست را اجرایی کنند؟ سوال مهمتر اینجاست که چرا دورکاری به عنوان یک نیاز حیاتی به ویژه برای تهران در نظر گرفته نشده تا حالا به دلیل شیوع کرونا به صورت نیم‌بند اجرا شود؟دلایل نادیده گرفتن آیین‌نامه دورکاریآیین‌نامه دورکاری در ایران، در سال ۱۳۸۹ و در ۱۷ ماده توسط دولت با هدف افزایش انعطاف شغلی، کارایی و کاهش ترافیک تدوین شد. این آیین‌نامه در سال 1392 لغو شد. معاون وقت رئیس‌جمهور علت را فقدان نظارت مناسب بر انجام کارها، «کاهش احساس تعلق به سازمان»، خطر امنیت شغلی، نبود بسترهای لازم و «سازگارنبودن دورکاری با فرهنگ اجتماعی» عنوان کرد.بی‌تعارف می‌دانیم که مسئولان امر در این سال‌ها به دورکاری نیندیشیده‌اند و همان آئین‌نامه افتان و خیزان را هم با دلایلی بعضا عجیب و غیرقابل اندازه‌گیری لغو کرده‌اند. کاهش احساس تعلق به سازمان را چطور اندازه می‌گیرند و از کجا می‌توان مطمئن شد تعلق سازمانی به طور حتم به حضور فیزیکی افراد گره خورده است؟ (البته احتمالا بسیاری از ما کارمندان بی‌انگیزه و بی‌احساس تعلق به سازمان خود را دیده‌ایم که هر روز هم به موقع در محل کار حاضر می‌شوند.)یا دلیل دیگر: سازگارنبودن دورکاری با فرهنگ اجتماعی. آیا این زیادی نسبی نیست؟ مگر سازگاری در طول زمان اتفاق نمی افتد و مگر اصطلاح «فرهنگ سازی» همان کلمه جادویی و وردِ زبان مدیران بخش‌های مختلف دولتی و عمومی نیست؟!پس باز هم بی‌تعارف می‌توان فهمید که عزمی و علاقه‌ای در مدیران و مسئولان سازمان‌های بزرگ با بودجه‌های تعیین شده برای حقوق کارمندان‌شان بر اجرای دورکاری در این سال‌ها وجود نداشته و با وجود مشکلات جدی تهران در آلودگی هوا و ترافیک سنگینش، دورکاری اصولا گزینه روی میز نبوده و هنوز هم بودن کارکنان جلوی چشم مدیران، طبقات و واحداهای اداری شلوغ و پر رفت و آمد و داشتن کارمند دمِ دست، گزینه جذاب‌تر و اصطلاحن به‌درد بخورتری محسوب می‌شود.صرفه‌جویی؛ یک شعارمضاف بر این به لحاظ صرفه‌جویی در هزینه‌های اداری، همگان در همه نقاط دنیا با آمار و ارقام ثابت شده‌ای نشان داده‌اند که دورکاری به‌صرفه است. صرفه‌جویی در مصرف گاز، آب و به ویژه برق که این روزها در تابستان 1400 با خاموشی‌های پی در پی گریبان همه کشور را گرفته شاید راه حلی باشد که منافعش به عموم مردم هم برسد. سهم مصارف سرمایشی به نقل از روابط عمومی توانیر در زمان اوج مصرف شبکه، حدود ۲۷هزار مگاوات است که پنج تا ۶هزار مگاوات آن به دستگاه‌ها وادارات دولتی اختصاص دارد و تا ۵۰درصد آن قابل مدیریت است.خب این 50درصد قابل مدیریت را اگر بگذاریم وسط و راه‌های عملی کردنش را بشمریم، آیا دورکاری یکی از گزینه های عملی آن نیست؟این نوشتار ادامه دارد....فرناز فیضیفرناز فیضیWed, 02 Jun 2021 11:47:40 +0430https://virgool.ir/@farnazfeyzy/حسن-کسایی-خداوندگارِ-حال-ydd97eimilwjده سال پیش که بیشتر درباره موسیقی ایرانی می‌نوشتم با شنیدن خبر ناخوشی استاد «حسن کسایی» این یادداشتِ گزارش طوری رو نوشتم. چند روز پیش، بهش برخوردم و وقتی که سرچ کردم دیدم خیلی جاها به طور کامل و خیلی جاها با جرح و تعدیل یادداشت من رو کپی کرده و حتی به اسم خودشان منتشر کردند. گرچه چنین چیزی اصلن موجب ناراحتی من نیست و حتی برعکس، فکر می‌کنم منتشر کردن محتوای خوب به ویژه درباره اساتیدی مثل کسایی که متاسفانه کم لطفی شده بهشون، خیلی هم اتفاق خوبیه؛ اما مسئله اینه که در کل از دید من فضای وب فارسی آلوده است. آلوده به برداشت‌ها و کپی‌های بی‌حد و مرز و عاری از اخلاق مداری. از آنجا که زیاد به زبان انگلیسی سرچ می‌کنم، لااقل درباره فضای وب انگلیسی زبان به راحتی می‌تونم بگم که اوضاع اصلن به این شکل نیست و این قاعده در مورد تمامی قالب‌های تولید محتوا صدق می‌کنه. به هر روی دعوتتون می‌کنم به خوندن این یادداشت و یادِ استاد کسایی و شنیدن قطعه‌ای از نی روح نواز ایشان تا روزتون ساخته بشه:منتشر شده در «قانون» / شهریور 90اگر قرار باشد چند استاد مسلم موسیقی ایرانی را نام ببرید اول به کدام نام ها می رسید؟ میرزا عبدالله یا آقا حسین قلی؟ صبا یا درویش خان؟ شاید هم جلوتر بیایید و برسید به هنرمندانی چون لطفی و علیزاده و مرحوم مشکاتیان. اما نام یک نفر بی شک از قلم نخواهد افتاد. کسی که مصداق بارز صرف یک عمر پربار برای اعتلای هنر موسیقی ایرانی و منبع بزرگ دانش موسیقایی است و او کسی نیست جز «حسن کسایی».این روزها زمزمه هایی حاکی از ناخوشی جسمانی این هنرمند تکرار نشدنی موسیقی اصیل ایرانی که اکنون در آستانه هشتاد و سه سالگی است به گوش می‌رسد. گرچه حتی نمی‌توان اشاره‌ای کوتاه هم در این باره در رسانه‌های کشور یافت اما به هیچ روی، ترس از یاد رفتن ابدی چنین هنرمندانی نمی‌رود. چراکه بدیهی است تا هنر هست و تا ارزش های هنری، مایه تعالی روح انسان است، هنرمندان اثرگذار و نابغه‌ای چون کسایی زنده و جاودانه‌اند. اما چه رسم تلخی است انتظار برای پایان یک هنرمند و چه تلخ تر، برگزاری مراسمی کلیشه ای و بی اثر چون بزرگداشت هنرمندی پس از مرگش. ای کاش هنرمندان این مرز و بوم تا در قید حیات‌اند و تا توان ارائه آثاری تازه دارند به یادشان باشیم و همچون گنجی گران‌بها و نادر از آن‌ها یاد کنیم.مروری بر زندگی حسن کساییافتخار هر هنرمندی است که سازش را از نزدیک شنیده یا از محضرش بهره برده و یا شاگرد او باشد. شاید نام اندک هنرمندانی در طول تاریخ با فرم یا ابزار هنریشان یکی شود. مثل حافظ و غزل، فردوسی و حماسه و در عرصه موسیقی مثل تار و میرزا حسین قلی، صبا و ویولن. هر فهرستی از این دست که فراهم شود بی شک نام «حسن کسایی» و نی هم دیده می‌شود.حسن کسایی در سوم مهر ماه 1307 خورشیدی در اصفهان زاده شد و در سن پنج سالگی تعلیم آواز را نزد «جلال تاج اصفهانی» آغاز نمود. وی در طول دوره آموزش خود از محضر اساتید بزرگی چون اسماعیل ادیب خوانساری، اکبر خان نوروزی، غلام‌رضاخان سارنج، سید حسین طاهرزاده، علی شهناز، محمد طاهرپور و ... بهره برد.قطعه معروف «سلام» از مهمترین ساخته‌های این استاد بزرگ است. بسیار بعید به نظر می‌رسد که ایرانی باشید و این قطعه آمیخته با سرشت و روح و روان ایرانی را نشنیده باشید. قطعه‌ای که در حافظه تاریخی یک ملت جا خوش کرده است و آغاز یک روز پر جنب و جوش و پر امید را از پس شبی تاریک نوید می‌دهد. کسانی که در خلوتشان به صدای ساز استاد گوش فرا داده‌اند می‌دانند که حکایت نی از چه قرار است. می‌دانند آتش به جان سوخته که بیفتد با یک نی هم می‌توان شعر گفت، البته اگر حنجره و نفس از آن کسایی باشد.اینجا نی نوازی کسایی را ببینید و بشنوید: https://www.youtube.com/watch?v=ExgL1Te6qus «محمدرضا لطفی» آهنگساز و نوازنده برجسته، کسایی را خداوندگار «حال» می‌داند و درباره وی می‌گوید: «شاید پیش از کسایی تصور اینکه این ساز کم ظرفیت بتواند در کنار تار و سنتور و ویولن خودنمایی کند بیشتر شبیه به معجزه بود، اما این اعجاز در قلب و ذهن کسایی و در نوای سازش به وقوع پیوست. کمتر خانقاه یا مجلس صوفیانه‌ای بدون ساز ایشان بر پا می‌شود.»همچنین استاد فقید «فرامرز پایور» درباره وی چنین گفته است: «استاد حسن کسایی بزرگ‌ترین نوازنده نی و یکی از برجسته‌ترین موسیقی‌دانان ایران هستند.»کسایی از ابتدای دهه 60 تا سال 74 خورشیدی از صدا و سیما برکنار شده و فعالیت چندانی در داخل کشور نداشت اما پس از سال ها وی اوّلین لوح «چهره‌های ماندگار» در رشته موسیقی را در سال 81 دریافت نمود. شاید آنچه مدت‌های مدیدی کسایی را در سکوتی محض فرو برد صراحت کلام، درون گرایی و عدم پذیرش دعوت مجامع داخلی و بین‌المللی موسیقی در طول سالیان فعالیت هنریش باشد. ضایعه سکوت یا قهر یک هنرمند و عدم تولید اثر تازه حتی برای چند سال به هر دلیلی، دردناک و غیرقابل جبران می نماید. به ویژه برای نسل تازه نفس مشتاق آموزش.برخورد خلاقانه با ردیفاین هنرمند بزرگ علاوه بر چیرگی و تسلط بی همتا در نوازندگی نی، ردیف دان بزرگی هم محسوب می‌شود. جای بسی خوشحالی است که طی سال‌های اخیر دو دوره ردیف از این استاد مسلم موسیقی ایرانی منتشر شده است که شامل ردیف سازی با اجرای نی و ردیف آوازی با اجرای سه تار و آواز استاد است. کسایی در اجرای ردیف از راوی صرف بودن فراتر رفته و به نحوی آفرینشگر و هنرمندانه با ذات ردیف برخورد می‌کند. وی در کتابچه‌ای که همراه با ردیف نی منتشر شده، چنین می‌گوید: «ردیف حتماً برای موسیقی لازم است، البته بدون حشو و زواید... باید عرض کنم که این کمیت‌ها به درد موسیقی امروز که نمی‌خورد، هیچ، برای دیروز هم ثقیل و سنگین بوده است.»کنسرت 1352 : https://www.youtube.com/watch?v=10HRBqgN7vM بنابراین کسایی طرفدار تلخیص ردیف و برخورد خلاقانه با آن است. همان مسئله‌ای که «درویش خان» و «ابوالحسن صبا» هم به آن معتقد بودند و عمل کردند. اما این ایجاز تنها منحصر به جمع آوری ردیف است. آثار استاد، فهرستی است بسیار طولانی از مجموعه برنامه‌های گل‌های جاویدان، گل‌های رنگارنگ، برگ سبز، یک شاخه گل، گلچین هفته تک‌نوازان و گل‌های تازه. همچنین آرشیو رادیو اصفهان نیز سرشار از آثار او است. همه این‌ها نیمی از آثار مجالس خصوصی است که استاد در آن سازی از سوز دل نواخته و اهل ذوقی هم آن را ضبط کرده‌اند. بدین ترتیب می‌توان این‌طور نتیجه گرفت که برخورد خلاقانه از این دست با ردیف موسیقی ایرانی تاثیری بر کاهش آثار نمی‌گذارد و بر عکس بر غنای آن می‌افزاید.در ردیف آوازی هم استاد، گنجی پایان ناپذیر را به علاقمندان هدیه کرده است. تنوع بی همتای نغمات و روایات اصیل ولی خلاقانه گوشه‌های قدیمی به همراه صدای گرم و رسای استاد از ویژگی‌های این اثر است. از دیگر نکات قابل توجه این آلبوم آن است که برای اولین بار  اثری از سه تار نوازی و آوازخوانی استاد منتشر می‌شود. همچنین برای نخستین بار بعد از ردیف مختصر ادیب خوانساری با تار ابراهیم سرخوش ردیفی از مکتب موسیقی اصفهان ارائه می‌شود.بحث و پرداختن بیشتر به ردیف آوازی استاد کسایی می‌تواند تحولاتی را در شیوه آموزش آواز در ایران به وجود آورد. تاکید استاد بر وضوح ادای شعر و تحریر در پایان جملات نشان از سبک خوانندگان اصفهانی مثل تاج اصفهانی و ادیب خوانساری دارد. خوش‌سلیقگی در انتخاب شعر مناسب با حال و هوای گوشه‌ها نیز ویژگی بارز برگرفته از سبک آواز اصفهان است. قطعاً نزدیکان کسایی می‌توانند درباره عمق آشنایی وی با ادبیات فارسی که لازمه چنین گزینش و انتخابی است شهادت دهند.محمد طاهرپور جمله ای از استاد صبا درباره کسایی نقل می‌کند به این مضمون که: «کسایی تا در بین شماست، قدرش را نمی‌دانید.» نه ما توان دانستن قدر کسایی را داریم و نه آنان که توانش را دارند، سر آن دارند.و در پایان، حق مطلب درباره این هنرمند را «رای کوودر» آهنگساز آمریکایی بیان کرده است که پس از ملاقاتی حضوری با استاد کسایی به محمدرضا لطفی گفته است: «در طول قرن‌ها در این جهان پهناور تنها چند موسیقی‌دان می‌توانند جاودانه بمانند، که از نظر من کسایی یکی از آن‌هاست.»فرناز فیضیفرناز فیضیMon, 17 May 2021 12:18:10 +0430