https://virgool.ir/feed/@fahhamasgari.88fa2026-11-13 00:55:48https://files.virgool.ir/upload/users/4932870/avatar/C0P8zo.jpghttps://virgool.ir/@fahhamasgari.88https://virgool.ir/@fahhamasgari.88/استحصال-در-حصار-sjwszgwegoliوقتی کسی می‌پرسد «اصالتاً کجایی هستی؟»، جوابم یک کلمه است: حصار بوعلی. اسمی که در گوش خیلی‌ها آشنا نمی‌آید، ولی برای من هر بار که تکرارش می‌کنم، انگار دارم یک تکه از خودم را نشان می‌دهم.حصار بوعلی امروز یک محله است در شمال تهران، بین خیابان‌های نیاوران، کامرانیه، فرمانیه و پاسداران.بعضی جاها را تاریخ ثبت می‌کند؛ بعضی جاها را روایت؛ حصار بوعلی انگار هر دو را با خودش حمل کرده است. می‌گویند ابوعلی‌سینا، در سفری از گرگان به سوی ری، در این حوالی توقف کرده بود. روایت محلی می‌گوید بیماری یکی از بزرگان منطقه به دست او درمان شد و حصاری که در اطراف محل کشیده شده بود، بعدها نام قریه را به او پیوند زد، با گذشت هزار سال، نام آن حکیم هنوز روی این تکه از زمین مانده است.هنگامی که آقامحمدخان قاجار تهران را پایتخت کرد، کوهپایه‌های البرز برای شاهان و اعیان، ییلاق شدند. آن‌که اصالتم به آن برمی‌گردد اصلاً محله نبود؛ قریه بود. یکی از قراء خوش‌آب‌وهوای شمیران، که از دو طرف، باغ های بزرگ این قریه را در آغوش گرفته بودند. در شرق، باغ عزیزخان که حالا فرهنگسرای نیاوران است و در غرب، باغ کامرانیه، ملک کامران‌میرزا، پسر ناصرالدین‌شاه.هم قصه‌ای از آب داشت و هم هوا. آبش از قنات‌هایی می‌آمد که در سرتاسر شمیران، به گفته‌ی پژوهشگرانی که تاریخ این منطقه را ثبت کرده‌اند، نزدیک به دویست‌وپنجاه رشته بودند؛ رگ‌هایی که از دل کوه، زندگی را به دشت می‌رساندند. هوایش داستان دیگری داشت؛ کوهپایه که باشی، هوا فرق می‌کند؛ خنک‌تر، تمیزتر و سخاوتمندتر. برای همین بود که حصار بوعلی، مثل همسایه‌هایش تجریش و قلهک و دزاشیب، از قدیم محل تابستان‌گذرانی اعیان و درباریان بود. بعدتر، با ساخت کاخ صاحبقرانیه، قصه‌های دیگری هم به زندگی قریه اضافه شد و بعضی از جوان‌ها برای گذران زندگی، قهوه‌خانه‌ای سیار روبه‌روی کاخ برپا می‌کردند.چراگاه هم داشت؛ تپه‌ای که به آن شاغالون می‌گفتند. چون کوهپایه‌های اطراف علفچر طبیعی چندانی نداشتند، دام‌های قریه را به آن‌جا می‌بردند. شاغالون بخشی از زندگی روزمره‌ی روستا بود؛ جایی که گله‌ها از آن عبور می‌کردند و زمین هنوز زمین بود. حالا همان تپه، محدوده‌ی مسکونی و دیپلماتیک بین فرمانیه و پاسداران است؛ زمین‌هایش را در دهه‌ی سی خورشیدی فروختند و دیگر هیچ گله‌ای از آن‌جا رد نمی‌شود.من از یک محله، یک قریه، یک نام یا یک نماد چه چیزی می‌توانم برای خودم بیرون بکشم؟شاید «استحصال» همین باشد؛ بیرون کشیدن چیزی از دل چیزی که دیگر وجود ندارد. همه این‌ها را از کتاب‌ها و اسناد نخوانده‌ام؛ بخشی‌اش را با گوشت و پوستم می‌دانم، چون اصالتم همین‌جاست. ولی وقتی این‌ها را کنار هم می‌گذارم؛ قنات‌هایی که خشکیدند، باغ‌هایی که ساختمان شدند، چراگاهی که به خیابان و بلوار تبدیل شد؛ می‌فهمم که اصالت داشتن به یک جا، گاهی یعنی تعلق داشتن به چیزی که دیگر نیست. شاید درخت چنار که نماد این منطقه است بهترین استعاره باشد، در یک جا می‌ماند، ریشه‌هایش را نگه می‌دارد و شاهد عوض شدن همه‌چیز می‌شود. حصار بوعلی امروز، آدرس است، نه آب‌وهوا. و شاید همین نوشتن، تلاشی باشد برای این‌که آن آب‌وهوا را، همان‌قدر که می‌شود، زنده نگه دارم.فهام عسگریفهام عسگریThu, 10 Sep 2026 17:30:56 +0330