https://virgool.ir/feed/@er.mastor2810کلمه‎‌‌های گاه‌ وبی‌گاهِ یک کپی‌رایترِ قصه‌گویِ کتاب‌بازِ دست به قلم :)fa2026-11-10 16:30:57https://files.virgool.ir/upload/users/231459/avatar/Cxbk7z.jpghttps://virgool.ir/@er.mastor2810https://virgool.ir/@er.mastor2810/فردا-را-به-فال-نیک-خواهم-گرفت-st6fen73trqxنوشته بودم:"صبح است ساقیا، و گیسوی طلایی آفتاب افتاده روی شانه خاک‌گرفته کتابخانه. نگاهم مانده روی این زیباییِ محصور در لحظه، در آن.نور از جایی می‌تابد که هر روز می‌تابد. کتابخانه هم همان کتابخانه‌ای است که دیروز بود و احتمالاً فردا هم خواهد بود. گرد و خاک روی شانه‌اش نشسته و من به جای گردگیری، ایستاده‌ام و از یک اتفاق کاملاً معمولی صحنه‌ای شاعرانه ساخته‌ام.و من بعد از این همه فلسفه خواندن و تمرین پذیرش واقعیت، هنوز ذهنی نشانه‌ساز دارم که حتی از صبح و این صحنه و تصویر، الگوریتم فال نیک می‌سازد... آن هم در این روزها!به قول قیصر امین‌پور:گیرم به فال نیک بگیرم بهار راچشم و دلی برای تماشا و فال کو؟تقویم چارفصل دلم را ورق زدمآن برگ‌های سبز سرآغاز سال کو؟با این همه به خودم می‌گویم شاید صبح خوبی باشد.شاید روزهای بد تمام شوند.شاید هنوز چیزی در جهان به نفع ما در حال رخ دادن باشد.اما وَر عاقل و خرده‌گیر ذهنم بیدار می‌شود و می‌گوید: «آروم، آروم... خورشید هر روز طلوع می‌کنه؛ ازش نشونه نساز! چند بار باید گزیده بشی؟!»"و من می‌دانم، خوب می‌دانم، اما...اما انسان موجود عجیبی است. به ندرت چیزی را همان‌طور که هست می‌بیند.ابر فقط ابر نیست. گاهی نشانه باران است، گاهی نشانه دلتنگی و گاهی، اگر خیلی گرفتار باشیم، نشانه این است که «حتماً امروز یک اتفاقی می‌افتد».یک خواب فقط مجموعه‌ای از تصویرها نیست. یک جمله که اتفاقی می‌شنویم، ممکن است تا شب در ذهنمان بچرخد. یک آهنگ قدیمی، یک عطر آشنا، یک شماره تکراری، یک پرنده روی هره پنجره یا حتی شعاع نوری صبحگاهی روی کتابخانه، می‌تواند ناگهان از جهان عادی خودش جدا شود و معنایی عمیق پیدا کند و دریچه‌ قلب و دل آدم را بگشاید.ما فقط در جهان زندگی نمی‌کنیم، بلکه مدام از آن داستان می‌سازیم. شاید به‌همین دلیل است که تحمل واقعیت برایمان ممکن شده است.اگر همه‌چیز فقط مجموعه‌ای از اتفاق‌های گزارش شده و دیتاهای تجمیع شده بود، اگر خاطره‌‌ها معنایی نداشتند و هیچ تصویری چیزی را در ما بیدار نمی‌کرد، زندگی حتی اگر قابل‌پیش‌بینی‌تر، حتماً غیرقابل‌تحمل‌تر می‌شد.و این‌طوری است که وَر نشانه‌ساز ذهن دردسرهای احتمالی را به جان می‌خرد، و میان این همه هیاهو و رنج و دشواری، در به در پی نشانه و معنایی می‌گردد تا بتواند ادامه بدهد.همین ذهن است که گاهی از تصادف، تقدیر می‌سازد؛ از هم‌زمانی، پیام؛ و از آرزو، پیش‌بینی.حالا دیگر سال‌هاست می‌دانم واقع‌گرا بودن، الزاماً به معنای زندگی کردن در جهانی بی‌نشانه نیست.و معنا هم لزوماً چیزی دست‌نیافتنی و عجیب و غریب نیست.معنا می‌تواند عطر نان داغ باشد، وقتی از کنار نانوایی می‌گذری؛یا تلاقی دو نگاه بعد از سال‌ها بی‌خبری وسط شلوغی‌های شهر؛یا استکان چایی قندپهلو از دست مادر در خانه پدری؛یا عطر خاک آب‌خورده؛یا لبخند کودکی از پشت شیشه خودرو؛یا اولین قطرات باران که می‌افتند روی گونه...منِ واقع‌گرایِ مطلقاً ناامید، هرگز خودم را از این معناها محروم نکرده‌ام؛ چرا باید محروم کنم؟شاید کم و کوتاه، اما این‌ها لحظاتی است که در آن‌ها زندگی را به تمامه لمس می‌کنیم.حالا دیگر دریافته‌ام که برای زیستن در لحظه حال، لازم نیست امیدوار باشی یا برای ادامه دادن از هر چیز نشانه بسازی. کافی است راه دل را بندی و رهزن احساساتت نباشی‌. می‌توانیم زیبایی پاییز را با چشم‌هایمان ببلعیم، بی‌آنکه واقعیت را انکار کنیم.فلسفه، دست‌کم برای من، قرار نبود جهان را از جادو خالی کند.قرار نبود بعد از خواندنش، دیگر با دیدن یک صبح زیبا چیزی در دلم تکان نخورد.قرار نبود همه شعرها را به استعاره و همه استعاره‌ها را به خطای شناختی تقلیل بدهم.فلسفه اگر چیزی به من یاد داده باشد، شاید این باشد که جهان از آنچه ما می‌فهمیم پیچیده‌تر است.من نمی‌دانم چه خواهد شد.در بسیاری از مهم‌ترین مسائل زندگی‌ام هم هیچ‌وقت ندانسته‌ام.فقط گاهی، در میان این ندانستن بزرگ، نور از جایی می‌تابد، روی شانه خاک‌گرفته کتابخانه‌ای می‌افتد و برای چند لحظه، جهان شکل دیگری پیدا می‌کند؛نه امن‌تر می‌شود،نه قابل پیش‌بینی‌تر...بلکه فقط کمی قابل تحمل‌تر.و همین کافی است.•غروب آدینه‌ای دلگیر است ساقیا،و پیش به سوی تکرارِ بی‌همتای طلوع و صبح!الهه روح‌اللهیالهه روح‌اللهیFri, 04 Sep 2026 20:22:45 +0330https://virgool.ir/@er.mastor2810/تصمیم-گرفتم-خودم-باشم-s1qsbude9qsnمیان خوابم دارم با ذهنم جر و بحث می‌کنم. او یک طرف میز نشسته و من طرف دیگر. حتی در خواب هم نمی‌دانم موضوع دعوا چیست. فقط می‌دانم بحث داغ است و هیچ‌کدام کوتاه نمی‌آییم. ناگهان از خواب می‌پرم.«اَه! مثلاً اومدم دو دقیقه کپهٔ مرگم رو بذارم، اگه گذاشتی!»به ذهنم می‌توپم و همان لحظه بی‌اختیار یاد بابا می‌افتم.هر وقت بعد از ناهار یا شام چرتش می‌گرفت، انگار شرطی شده باشیم، درست همان موقع یا صدای خنده‌مان بلند می‌شد یا بین‌مان بحثی درمی‌گرفت. بابا از خواب می‌پرید و با عصبانیت همین جمله را می‌گفت؛ دور از جان عزیزش.و ما هم واقعاً قصدی نداشتیم. حتی گاهی تلاش می‌کردیم آرام‌تر باشیم. اما هرچه بیشتر سعی می‌کردیم، کمتر موفق می‌شدیم.•از اتاق بیرون می‌آیم تا برای خودم چای بریزم. بچه‌ها آزمون دارند. برگه برنامه ساعت شروع و اتمام آزمون را به در اتاق‌شان چسبانده‌اند. نگاهم روی آن برگه می‌ماند:پس کی قرار است روی آرامش ببینند و از ته دل بخندند... کی قرار است زندگی کنند؟سعید هم روی کار و بار کتاب‌ها و لپ‌تاپ خوابش برده است. خانه در سکوتی شکننده فرو رفته. از آن سکوت‌ها که همه مراقبش هستند و همین مراقبت، شکننده‌ترش می‌کند.آرام قدم برمی‌دارم. سعی می‌کنم سر و صدایی بلند نشود. و هر چقدر بیشتر سعی می‌کنم کمتر سر و صدا کنم که تمرکز بچه‌ها به هم نخورد و سعید بیدار نشود، بیشتر همه چیز می‌خورد توی سر و کله هم!بالاخره چای می‌ریزم و همین‌طور که انگشتان همیشه یخ‌زده‌ام داغی ماگ را در آغوش گرفته‌اند، زل می‌زنم به گذشته...فکر می‌کنم بخش بزرگی از زندگی بزرگسالی ما صرف یک پروژه نانوشته می‌شود: شبیه پدر و مادرمان نشدن.یکی با خودش عهد می‌کند هرگز مثل پدرش تندخو نباشد.یکی تصمیم می‌گیرد مثل مادرش همه بار دنیا را به دوش نکشد.یکی می‌خواهد فرزندانش را متفاوت تربیت کند.یکی می‌خواهد در روابطش اشتباهات نسل قبل را تکرار نکند.و راستش این خواسته کاملاً قابل فهم است. هرکدام از ما زخم‌هایی را از کودکی با خودمان حمل می‌کنیم. زخم‌هایی کوچک یا بزرگ که باعث می‌شوند بارها با خودمان بگوییم:«من این رفتار رو تکرار نمی‌کنم.»اما زندگی از جایی پیچیده می‌شود که متوجه می‌شویم فقط خوبی‌ها و بدی‌های والدین‌مان را به ارث نبرده‌ایم، بلکه ما وارثِ شیوه نگاه کردن آن‌ها به جهانیم.شاید عجیب باشد یا غم‌انگیز، که حتی اعتراض‌های ما به آن‌ها هم گاهی از همان الگوها تغذیه می‌شوند.و شاید سال‌ها طول بکشد تا بفهمیم فاصله گرفتن از یک رفتار لزوماً به معنای رها شدن از آن نیست.گاهی تمام انرژی‌مان را صرف فرار از چیزی می‌کنیم و ناگهان می‌بینیم هنوز همان چیز مرکز زندگی ماست.کسی چه می‌داند، شاید به‌همین دلیل است که با بالا رفتن سن، نگاه آدم به پدر و مادرش تغییر می‌کند.کودکی سن قضاوت است،نوجوانی سن چرایی و سرکشی،و جوانی سن اعتراض...اما میانسالی سن فهمیدن است؛ کم‌کم و بی‌صدا.ناگهان متوجه می‌شویم آن‌ها هم آدم‌هایی معمولی بوده‌اند، آدم‌هایی با ترس‌ها، آرزوها، شکست‌ها و زخم‌های خودشان.می‌فهمیم بسیاری از چیزهایی که از آن‌ها به ما رسیده، سال‌ها پیش از تولد ما در زندگی خودشان شکل گرفته بوده است.شاید پدر ما هم روزی با پدر خودش جنگیده باشد.شاید مادر ما هم آرزو داشته متفاوت زندگی کند.شاید آن‌ها هم مثل ما خیال می‌کرده‌اند قرار است نسل تازه‌ای باشند.گاهی فکر می‌کنم بلوغ واقعی زمانی اتفاق می‌افتد که هدفمان از «شبیه نبودن» به «آگاهانه انتخاب کردن» تغییر کند.اینکه به جای جنگیدن دائمی با گذشته، بتوانیم آن را خوب ببینیم؛ خوبی‌هایش را برداریم و بدی‌هایش را بشناسیم.آن وقت که می‌توانیم خودمان انتخاب کنیم که چه چیزی را ادامه دهیم و بار چه چیزی را زمین بگذاریم... انتخابی از سر آگاهی.•چایم کم‌کم سرد شده، من هنوز در گذشته‌ام و خانه همچنان در همان سکوت شکننده فرو رفته است. بچه‌ها آزمون می‌دهند. سعید خوابیده. و من میان بوی چای و خاطره‌ها، به آدم‌هایی فکر می‌کنم که پیش از ما زندگی کرده‌اند و چیزهایی را به ما سپرده‌اند؛ چیزهایی که بعضی را با عشق نگه می‌داریم و بعضی را تمام عمر سعی می‌کنیم کنار بگذاریم.با این حال، هنوز مطمئن نیستم چقدر موفق می‌شویم...اصلاً این همه تلاش ما برای شبیه نشدن به پدر و مادرهامان، نتیجه‌ای هم دارد؟الهه روح‌اللهیالهه روح‌اللهیFri, 14 Aug 2026 11:55:33 +0330https://virgool.ir/@er.mastor2810/سادگی-و-برازندگی-ahskxod7rzerاز همان دوران کودکی طرفدار سادگی بودم. عروسک‌های موبلند و لباسِ دامن کلوش و آستین پُفی را دوست نداشتم و گرچه عروسک پولیشی کم بود، ولی طرفدار آن‌ها بودم. و بیشتر طرفدار خانه‌سازی‌ها بودم، که اسباب‌بازی‌های ساده‌ای بودند و می‌شد با آن‌ها چیزهای متنوع زیادی ساخت. هیچ وقت پایم را برای داشتن فلان کفش یا لباس رنگارنگ و گلدار به زمین نکوبیدم. حالا هم که دیگر مینیمالیسم یک سبک زندگی است؛ سبک مورد علاقه من. البته مینیمال بودن و در عین حال عاشق فلسفه و پیچیدگی‌هایش بودن هم شاید چیز عجیبی باشد که به‌هرحال در من جمع شده و از قضا به گمانم در نوشتن و چینش کلماتم تأثیر خودش را گذاشته. بسیار پیش آمده که نوشته‌هایم ساده و سرراست نبوده و اتفاقاً برای همین کتاب در کمال سادگی از همان اول کنجکاوی‌ام را برانگیخت‌.خیلی وقت‌ها حرف‌های ما در شلوغی و ازدحام دنیا و بسیاریِ پیام‌ها گم می‌شود. کتاب در کمال سادگی نوشته بن گوتمان، دقیقاً از همین نقطه شروع می‌کند: از این پرسش که چرا بعضی پیام‌ها در ذهن مخاطب می‌مانند و بعضی‌ها، با اینکه شاید پرزحمت‌تر و پرجزئیات‌تر نوشته شده‌اند، از کنار ذهن مخاطب رد می‌شوند. نسخه انگلیسی کتاب با عنوانSimply Put: Why Clear Messages Win and How to Design Them منتشر شده و نشر اطراف آن را با عنوان در کمال سادگی و ترجمه اسماعیل یزدان‌پور منتشر کرده است.گوتمان نکته مهمی را به یادمان می‌آورد:ذهن انسان برای این حجم از اطلاعات و این سرعت از دریافت داده‌ها ساخته نشده است. نشر اطراف در معرفی کتاب توضیح می‌دهد که نویسنده با تکیه بر علوم شناختی، از محدودیت‌های ادراک، «نابیناییِ ادراکی یا کورْتوجهی» و خطاپذیری حافظه حرف می‌زند و نتیجه می‌گیرد که پیچیده‌تر کردن پیام، معمولاً شانس دیده شدن آن را کمتر می‌کند. البته کتاب در حد تشخیص مشکل و مسئله متوقف نمی‌شود، بلکه راه‌حل هم پیشنهاد می‌کند.مسئله فقط برندها و کمپین‌ها نیستند. ما هر روز و در همه بخش‌های زندگی در حال ارسال پیام‌های مختلف هستیم: در کار، در معرفی خودمان، در نوشتن یک کپشن، در توضیح یک محصول، در نوشتن رزومه، در پاسخ دادن به یک دوست، و حتی در گفت‌وگوهای خانوادگی. تقریباً هر جا که بخواهیم دیده شویم، فهمیده شویم یا اثر بگذاریم. پس این پرسش مهم و فراگیر است:چطور حرفمان را طوری بزنیم که واقعاً شنیده شود؟نقطه قوت کتاب این است که سادگی را به معنای سطحی‌ بودن نمی‌گیرد. سادگی در اینجا یعنی حذف زوائد، نه حذف معنا. یعنی پیام آن‌قدر شسته‌رفته باشد که مخاطب بتواند خیلی زود بفهمد این به درد من می‌خورد یا نه. سایت رسمی نویسنده نیز کتاب را بر پایه پنج اصل پیام‌های ساده معرفی می‌کند: Beneficial، Focused، Salient، Empatheti و Minimal.به زبان ساده، پیام خوب باید برای مخاطب سودمند باشد، روی یک هدف متمرکز بماند، در محیط شلوغ به چشم بیاید، با زبان و واقعیت مخاطب همدل باشد و تا حد ممکن بدون اصطکاک و مینیمال طراحی شود.اگر بخواهیم این پنج اصل را از دنیای کتاب بیرون بکشیم و به زندگی خودمان بیاوریم، نتیجه خیلی ملموس می‌شود.اول، پیام باید برای مخاطب فایده داشته باشد. خیلی وقت‌ها ما بیش از حد روی خودمان تمرکز می‌کنیم. می‌خواهیم بگوییم چه‌قدر دانا، خلاق یا متفاوتیم. اما مخاطب درنهایت فقط یک چیز می‌پرسد: این حرف چه کمکی به من می‌کند؟پیام روشن از همان ابتدا سمت مخاطب می‌رود، و قرار نیست حول محور فرستنده بچرخد.دوم، پیام باید متمرکز باشد. هر جمله اضافی، هر واژه پر زرق‌ و برق و هر توضیحی که فقط برای شیک‌تر شدن آمده، احتمال ارتباط برقرار کردن را کم می‌کند. بسیاری از متن‌ها نه به‌خاطر بد بودن، بلکه به‌خاطر پرحرفی شکست می‌خورند. مخاطب امروز زمان ندارد. حوصله هم ندارد. اگر در چند ثانیه اول نفهمد قرار است چه چیزی دریافت کند، از دست می‌رود.سوم، پیام باید برجسته باشد. در دنیایی که همه‌چیز شبیه هم شده، دیده شدن فقط با بلندتر حرف زدن اتفاق نمی‌افتد. گاهی با دقیق‌تر بودن اتفاق می‌افتد. یک جمله روشن، یک تصویر ذهنی خوب، یک وعده صادقانه، یا یک زاویه تازه می‌تواند از ده‌ها توضیح طولانی مؤثرتر باشد.چهارم، پیام باید همدلانه باشد. یعنی با زبان خود مخاطب حرف بزند. نه با اصطلاحات تخصصی بی‌مورد، نه با ادبیات پرطمطراق، نه با فاصله گرفتن از تجربه واقعی او. پیام همدلانه از بالا نگاه نمی‌کند، بلکه کنار مخاطب می‌ایستد.و پنجم، پیام باید مینیمال باشد. نه به این معنا که کوتاه و ناقص شود، بلکه به این معنا که فقط آنچه لازم است را بیان کند‌. گاهی صرف‌نظر کردن کار بزرگی است و اتفاقاً از سر ذکاوت و زیرکی است. حذف، فقط کاستن نیست، انتخاب‌کردن است، تصمیم‌گرفتن است. اینکه بفهمیم چه چیزی واقعاً به پیام کمک می‌کند و چه چیزی بازدارنده است.شاید به‌همین دلیل است که این کتاب فقط برای بازاریاب‌ها یا مدیران نوشته نشده، بلکه برای هر کسی است که حرفی برای گفتن دارد. هر کسی که می‌خواهد در زندگی شخصی‌اش شفاف‌تر و اثرگذارتر حرف بزند. معرفی نشر اطراف هم همین را تأیید می‌کند و کتاب را مناسب کسانی می‌داند که می‌خواهند ایده یا حرف‌شان را مؤثرتر منتقل کنند.شاید پیام اخلاقی کتاب مهم‌تر از کاربردهای حرفه‌ایش باشد: سادگی در جهان امروز فقط یک تکنیک نیست. یک احترام است. احترام به وقت مخاطب، به انرژی او و به ذهن خسته‌اش. وقتی پیام را روشن و واضح بیان می‌کنی، در واقع داری می‌گویی: «من برای فهمیدن تو وقت گذاشته‌ام» و همین اعتماد می‌سازد. اعتماد معمولاً از جایی شروع می‌شود که فهم و همدلی شکل بگیرد.در کمال سادگی یادآور یک حقیقت قدیمی اما فراموش‌شده است: همیشه پیچیده‌ترین حرف‌ها، ماندگارترین حرف‌ها نیستند. گاهی درست‌ترین ایده، همان است که بی‌تکلف‌تر گفته شده است. گاهی قانع‌کننده‌ترین پیام، همان است که بی‌ادعا، روشن، صریح و انسانی است. و شاید راز برنده شدن پیام‌های ساده و واضح در همین‌جا نهفته باشد: آن‌ها قبل از اینکه بخواهند ما را تحت تأثیر قرار دهند، ما را از سردرگمی نجات می‌دهند.در کمال سادگی کتابی است درباره هنر هرس کردن زوایداست، بی‌آنکه از معنا بکاهیم. درباره اینکه در جهان شلوغ امروز، برنده کسی نیست که بیشتر حرف بزند، بلکه کسی است که دقیق‌تر، روشن‌تر و انسانی‌تر حرف بزند. و شاید همین سادگیِ آگاهانه، سخت‌ترین مهارتی باشد که باید یاد بگیریم.پ.ن: این روزها، خواندن و نوشتن همان‌قدر که سخت است پناه هم هست. دوست عزیز! می‌دانم که روزگار سختی را می‌گذرانی و همین مرا بیش از پیش قدردان و سپاسگزارِ نگاه و خوانشِ از سر مهرت کرده است.الهه روح‌اللهیالهه روح‌اللهیFri, 07 Aug 2026 22:32:55 +0330https://virgool.ir/@er.mastor2810/نامه-هایی-در-باب-ایمان-و-روان-ez6ckionjshnمیان قفسه‌های کتاب‌های الکترونیکم در حال گشت و گذار بودم که چشمم خورد به کتاب روانکاوی و ایمان؛ برگردانِ کتابPsychoanalysis and Faith: The Letters of Sigmund Freud and Oskar Pfister.بعضی کتاب‌ها را برای دانستن می‌خوانیم. بعضی را برای فهمیدن.اما بعضی کتاب‌ها را برای این می‌خوانیم که ببینیم آیا دو جهانِ ظاهراً متضاد، بدون حذف یکدیگر، می‌توانند کنار هم بنشینند یا نه. برای من، این کتاب از همان جنس سوم است.حالا این را بگذارید کنار اینکه کتاب در قالب مکاتبه و نامه‌نگاری هم هست که علاقه دیرینه من است؛ از زمان آدم و حوا :)من همیشه به ایمان فکر کرده‌ام. نه فقط به‌عنوان یک باور، بلکه به‌عنوان نیرویی که در لحظه‌های تردید، ترس، سوگ و ناپایداری خودش را نشان می‌دهد. و در کنار آن، روان‌کاوی، مخصوصاً فروید، همیشه برایم جذاب بوده. شاید چون روان‌کاوی از جاهایی شروع می‌شود که آدم معمولاً دوست ندارد خیلی طولانی در آن‌ها بماند: ناهشیار، میل، اضطراب، تکرار، و آن بخش‌هایی از روان که با منطق روزمره رام نمی‌شوند. روان‌کاوی، در تعریف کلی‌اش، هم به درمان بالینی مربوط است و هم به مطالعه تجربه‌های ناهشیار و الگوهای پنهان روان.همین‌جا است که این کتاب برایم اهمیت پیدا می‌کند. این کتاب مجموعه‌ای از نامه‌های فروید و اسکار فیستر است، نامه‌هایی که از ۱۹۰۹ آغاز می‌شوند و تا ۱۹۳۷ ادامه دارند.برگردانش به فارسی را هم نشر قطره چاپ کرده است. در نسخه‌ای که در اینترنت آرشیو شده، آمده که این مکاتبات در مجموع ۱۳۴ نامه از فروید را دربرمی‌گیرد و بخش بزرگی از آن‌ها در کتاب بازتاب یافته است.اگر بخواهم خیلی ساده بگویم، این کتاب فقط درباره روان‌کاوی و دین نیست، درباره امکان گفتگو هم هست. درباره این است که آیا می‌شود هم به تاریکی‌های روان نگاه کرد و هم از معنا حرف زد. آیا می‌شود هم فروید بود، هم اهل شنیدنِ ایمانِ یک کشیش پروتستان. و پاسخ این کتاب، دست‌کم برای من، بله‌ای ارزشمند و انسانی است.ما در این کتاب با یک دعوا و جدال فکری طرف نیستیم. برعکس، دو نفر را می‌بینیم که از دو جهان متفاوت می‌آیند، اما زبان مشترک‌شان را در احترام و کنجکاوی پیدا می‌کنند.فروید را معمولاً با نقد دین می‌شناسند. فیستر را هم با کوششی می‌شناسند که می‌خواست ایمان را از سطحِ تسکین و موعظه کلیشه‌ای بیاورد به سطح گفتگویی واقعی با روان انسان. فیستر کشیشی سوئیسی بود که در کنار الهیات، به روان‌کاوی هم جدی فکر می‌کرد و از همان سال‌های ابتدایی قرن بیستم با آثار فروید آشنا شد. در معرفی کتاب نیز روشن است که او فقط یک کشیش علاقه‌مند نبود، بلکه کسی بود که می‌خواست از یافته‌های روان‌کاوی در کار تربیتی و معنوی بهره ببرد.این برای من جذاب است، چون نشان می‌دهد ایمانِ واقعی، اگر بخواهد زنده بماند، ناچار است شجاعانه از میان پرسش‌ها و شک‌ها عبور کند. و روان‌کاوی، اگر بخواهد جدی گرفته شود، ناچار است با معنا روبه‌رو شود. هر دو، به‌نوعی، با امر نادیدنی کار می‌کنند. شاید این را نتوان به شباهت تعبیر کرد و من هم چنین قصدی ندارم، اما دست‌کم می‌توانند جهان‌هایی یکسره در جنگ هم نباشند.نامه‌های این دو نفر، بیش از آنکه میدان اثباتِ حقانیت یکی بر دیگری باشد، میدان گفتگو است. در این مکاتبات، فقط از نظریه‌ها حرف زده نمی‌شود، بلکه از آدم‌ها، از رنج، از تربیت، از دین، از اخلاق، از عشق، از تعارض‌های درونی و از آن لایه‌هایی که همیشه زیر پوست زندگی جریان دارند هم صحبت شده است.چیزی که من بیشتر از همه دوست دارم، این است که این نامه‌ها حالت بیانیه ندارند. کسی در آن‌ها نمی‌خواهد طرف مقابل را شکست بدهد یا قانع کند. آن‌چه حس می‌شود، تلاشی برای فهمیدن است. و چه چیزی نادرتر از این؟ما معمولاً در فضای فکری و حتی شخصی‌مان، یا می‌خواهیم قانع شویم یا قانع کنیم. یا می‌خواهیم طرف مقابل را در اردوگاه خودمان جا بدهیم، یا حذفش کنیم. اما این کتاب مسیر دیگری را نشان می‌دهد. می‌گوید اختلاف، اگر با احترام همراه باشد، می‌تواند به گفتگو تبدیل شود. و گفتگو گاهی از هر توافقی عمیق‌تر است.من همیشه به ایمانی علاقه داشته‌ام که از تردید، از چرایی و پرسش نترسد. ایمانی که فقط در روشنایی خوب به‌نظر نرسد، بلکه در تاریکی هم چیزی برای گفتن داشته باشد.فیستر در جهان فکری خود می‌کوشد نشان دهد که ایمان می‌تواند به روان انسان کمک کند، نه با پاک کردن رنج، بلکه با معنا دادن به آن. فروید اما مراقب است که این معنا دادن به ساده‌سازی روان بدل نشود. و همین کشاکش ظریف، به‌نظرم، جانِ کتاب است. شاید همین‌جا است که من بیشتر از خودِ نظریه‌ها، به حال‌وهوای این رابطه دل می‌بندم.به اینکه دو نفر می‌توانند در یک موضوع اساسی اختلاف داشته باشند، اما هنوز برای هم نامه بنویسند. هنوز همدیگر را جدی بگیرند. هنوز پشت واژه‌ها، انسانِ طرف مقابل را ببینند، نه فقط موضعش را.این نامه‌ها حدود صد سال پیش نوشته شدند، اما هنوز تازه و خواندنی هستند، چون پرسش‌ها و مسئله‌هایش کهنه نشده‌اند.هنوز هم خیلی‌ها می‌پرسند:آیا دین می‌تواند به سلامت روان کمک کند؟آیا روان‌کاوی الزاماً ضد ایمان است؟آیا می‌شود هم به ناخودآگاه فکر کرد، هم به معنا؟آیا انسان فقط مجموعه‌ای از علائم است، یا موجودی است که با رنج، امید، ترس و باور هم زندگی می‌کند؟البته این کتاب، کتاب جواب‌های ساده نیست، و اتفاقاً چه خوب که نیست. فقط نشان می‌دهد که حذف کردن، معمولاً ساده‌ترین راه است، نه بهترین را یا سودمندترین راه.لذت بردم که در این کتاب مرز میان دو حوزه به صحنه نزاع تبدیل نشده است، بلکه به صحنه گفتگوی تحسین‌برانگیزی بدل شده است که صرف‌نظر از محتوای نامه‌ها، خودش کلاس درس بزرگی است.این کتاب را دوست دارم، هم به سبب علاقه عمیقم به نامه‌ها و هم اینکه من هم همیشه میان ایمان و روان، میان یقین و پرسش، میان تکیه‌گاه و تردید در رفت‌وآمد بوده‌ام. و شاید چون به این فکر می‌کنم که انسان، اگر بخواهد خودش را بشناسد، باید همه لایه‌های وجودی‌اش را جدی بگیرد:باورهایش؛زخم‌هایش؛ تاریخچه کودکی‌ و تروماهایش؛مناسک و دعاهایش؛و تحلیل‌های عقلانی‌اش.فروید و فیستر در دو سوی یک بحث ایستاده‌اند، اما آنچه از دل نامه‌های‌شان بیرون می‌آید، چیزی فراتر از اختلاف است و آن احترام به پیچیدگی انسان است. احتمالاً این مهم‌ترین درسی است که می‌شود از این مکاتبات گرفت.اگر بخواهم این کتاب را در یک جمله خلاصه کنم می‌گویم:این کتاب، دعوای ایمان و روان‌کاوی نیست، تمرینی است برای دیدنِ انسان، بی‌آنکه او را ساده کنیم.فروید و فیستر به ما نشان می‌دهند که می‌شود از دو مسیر متفاوت به یک پرسش نزدیک شد؛ پرسش از رنج، از معنا، از تربیت، از روان، از امید.و بله، من این کتاب را دوست دارم، چون به من یادآوری می‌کند که بعضی گفتگوها قرار نیست به توافق کامل برسند. همین که ادامه پیدا کنند، کافی است.در جهانی که مدام آدم‌ها به خوب‌ها و بدها و قضاوت‌های قطعی تقسیم می‌شوند، شاید همین «ادامه پیدا کردن» خودش نوعی ایمان باشد.الهه روح‌اللهیالهه روح‌اللهیTue, 21 Jul 2026 23:55:21 +0330https://virgool.ir/@er.mastor2810/در-شب-کوچک-من-دلهره-ویرانی-استنگاهی-به-دشواری-های-زیست-زنانه-در-بحران-ها-hk2sa8tyeakhبا دلشوره و تپش قلب از خواب بیدار می‌شوم. نفس‌نفس می‌زنم. حتی یادم نیست چه خوابی دیده‌ام. شاید هم نگرانی‌هایم به وقت خواب، این‌طور هراسان خودشان را به بیداری می‌رسانند. نگاهم می‌لغزد روی رگه‌ای از نور که افتاده روی شانه کتاب‌هایم. چشم‌هایم را می‌بندم و چندبار عمیق و با کش دادن دم و بازدم، نفس می‌کشم. دستم را می‌گذارم روی قلبم و آرامش می‌کنم. به قلبم اطمینان می‌دهم که جنگنده‌ای بالای سر ما نیست، دیوارهای خانه و شیشه‌ها نمی‌لرزند و بوی سوختگی و مواد منفجره نمی‌آید، بچه‌ها در خطر نیستند و هنوز مقداری پس‌انداز و آذوقه داریم. باک ماشین بنزین دارد و کوله جنگ و ساک لوازم ضروری آماده است... این‌طوری است که قلبم کم‌کم آرا‌م‌ می‌شود...و این قصه تکراری همه صبح‌های من است.•بحران‌ها اغلب با یک خبر یا صدای یک انفجار آغاز می‌شوند، ولی به‌همین سادگی تمام نمی‌شوند. آن‌ها تا مدت‌ها پس از تمام شدن‌شان در ما زندگی می‌کنند.اولش این‌طوری است که همه زورت را می‌زنی تا تمرکزت را از دست ندهی، حواست باشد که چه کارهایی باید انجام بدهی. مراقب باشی که جو را آرام نگه‌داری... اما در واقع از همان لحظه، جهانت دگرگون شده و هر چقدر هم خوشبین باشی و نخواهی له روی خودت بیاوری، می‌دانی که هیچ چیز مثل قبل نخواهد شد و از این فکر و فکرهای دیگر، قلبت تیر می‌کشد.برای بسیاری از ما زنان، به‌ویژه مادران، این تغییر آغاز فهرستی بی‌پایان از تصمیم‌های سختی است که باید گرفته شوند و استحکام و سرعتی که در کم‌ترین زمان به مرحله عمل برسند.آیا به اندازه کافی مایحتاج و خوراکی در خانه داریم؟اگر برق برود و آب قطع شود، آماده‌ایم؟حتماً همه چیز گران خواهد شد، به اندازه کافی پس‌انداز داریم؟اگر اینترنت دوباره قطع شود، کارم چه می‌شود؟بچه‌ها را چطور آرام کنم؟اگر مدرسه‌ها تعطیل شوند، تکلیف درس و روزهای طولانی خانه چه خواهد شد؟اگر مجبور شویم خانه را ترک کنیم، اول چه چیزی را بردارم؟ کدام طرف برویم که امن باشد؟و بعد، درست همان لحظه که ذهن از این سؤال‌ها پر شده است، باید بلند شویم، صبحانه آماده کنیم، به فکر ناهار و شام باشیم و طوری رفتار کنیم که انگار زندگی هنوز روال عادی خودش را دارد!•در روایت از روزهای بحران‌ها، معمولاً از سیاست، از ویرانی‌ها و از اقتصاد می‌گوییم، از آمار، از تصمیم‌های دولت‌ها و تحلیل‌های نظامی. اما کمتر از بار نامرئی بحران حرف می‌زنیم؛ باری که هر روز روی شانه میلیون‌ها زن سنگینی می‌کند.بحران، برای بسیاری از زنان، فقط ترس از آینده نیست. بحران یعنی مدیریت هم‌زمان ده‌ها نگرانی کوچک و بزرگ، بدون آنکه فرصت داشته باشی حتی چند دقیقه بنشینی و از خودت بپرسی: «من چطورم؟ و چه کاری می‌توانم برای خودم انجام بدهم؟»جامعه سال‌هاست زنان را به مراقبت کردن عادت داده است: مراقبت از کودک، از سالمندان، مراقبت از همسر، از خانه و حتی مراقب از امید.مراقبت شغلِ بدون تعطیلی و مرخصی زنان است؛ حتی وقتی خودِ مراقب، دیگر رمقی برای ادامه ندارد.در روزهای بحران، مادر بودن شکل دیگری پیدا می‌کند. بچه‌ها در سنین متفاوت، نیازها و نگاه متفاوتی دارند. کودکان دنیا را از چشم‌های مادرشان می‌بینند. آن‌ها خبر نمی‌خوانند و تحلیل نمی‌کنند، اما خوب می‌فهمند که چرا مادر بیشتر از همیشه به تلفن همراهش نگاه می‌کند، چرا شب‌ها دیرتر می‌خوابد یا چرا گاهی بی‌دلیل سکوت می‌کند، یا پنهانی گریه می‌کند...مادر باید پاسخ پرسش‌هایی را بدهد که خودش هم پاسخی برای‌شان ندارد:«چیزی شده؟»«خیلی خطرناکه؟ این صدای چیه؟»«ما می‌میریم؟»«فردا مدرسه می‌رویم؟»«همه‌چیز درست می‌شود؟»و شاید سخت‌ترین و بزرگ‌ترین مسئولیت مادر، پاسخ دادن به این پرسش‌ها نباشد، بلکه آرام ماندن باشد، وقتی درون خودش طوفانی از هراس و دلهره، آرامش را از بین برده.داشتن فرزند نوجوان و جوان هم دشواری‌ها و چالش‌های خودش را دارد.حالا بعد از چند روز و علاوه همه این‌ها، بحران فقط در زمان بمباران خودش را نشان نمی‌دهد؛ به آشپزخانه هم می‌آید، به فهرست خرید و برنامه غذایی خانواده، به انتخاب میان نیازهای ضروری و چیزهایی که باید از آن‌ها صرف‌نظر کرد.در چنین روزهایی، تغذیه دیگر فقط مسئله سلامت نیست؛ مسئله مدیریت منابع هم هست، مسئله گرم و آرام نگه‌داشتن محیط خانه و فراهم آوردن فرصت دورهمی برای خانواده هم هست...چطور با همان درآمد، غذای خوشمزه و سالم‌تری تهیه کنیم؟اگر دارویی کمیاب شد چه؟اگر قیمت‌ها دوباره تغییر کرد چه؟اقتصاد، پیش از آنکه روی نمودارها دیده شود، خودش را روی سفره خانواده نشان می‌دهد.و بار مدیریت همه این‌‌ها، اغلب، بر دوش زنان است.برای بسیاری از زنان، بحران یعنی ترس از دست دادن استقلال اقتصادی و فقیرتر شدندر سال‌های اخیر، هر بار اینترنت برای روزها، هفته‌ها و ماه‌ها مختل شد، هزاران زن که از خانه کار می‌کردند، اولین کسانی بودند که آسیب دیدند:ویراستارها، مترجم‌ها، مدرس‌ها، تولیدکنندگان محتوا، فروشندگان آنلاین، طراحان، کدنویس‌ها، فریلنسرها و...کسب‌وکارهای کوچکی که سال‌ها برای ساختن‌شان زحمت کشیده بودند، ناگهان مشتری‌های‌شان را از دست دادند یا درآمدشان به حداقل رسید.آمارها هم نشان می‌دهد که در بسیاری از بحران‌های اقتصادی، زنان بیش از مردان از بازار کار حذف می‌شوند، و این مسئله در ایران شدیدتر هم هست.البته نه به این دلیل که زنان توانایی کمتری دارند، بلکه به‌دلایل فرهنگی و اقتصادی. آنان معمولاً نخستین گروهی هستند که حذف می‌شوند و آخرین گروهی که فرصت بازگشت پیدا می‌کنند.•بحران فقط اقتصاد را فرسوده نمی‌کند. روابط را هم فرسوده می‌کند. اضطراب، خواب را کم می‌کند. کم‌خوابی آستانه تحمل را پایین می‌آورد. آدم‌ها زودتر عصبانی می‌شوند، بیشتر سکوت می‌کنند یا زودتر از همیشه از پا درمی‌آیند.در بسیاری از خانه‌ها، زن ناگهان خودش را در جایگاهی می‌بیند که باید علاوه بر مدیریت خانه، مراقب روان خسته همسر و فرزندانش هم باشد؛ فرزندانی که از آموزش حضوری و بودن کنار همسالان محروم شده‌اند و همسری که احتمالاً بیکار شده و کلافه و بی‌پول و عصبی است.و زن هر چقدر هم خسته، باید ادامه بدهد و نظم و آرامش را برقرار کند.بدن هم حافظه خودش را دارداضطراب مزمن، بی‌خوابی، فرسودگی، تغییرات هورمونی و فشارهای روانی، دیر یا زود راه‌ خودشان را به جسم باز می‌کنند. برای بسیاری از زنانی که در میانه زندگی‌اند، بحران فقط اتفاق‌های بیرون از خانه و تأثیرش روی خانه و خانواده نیست. بدنشان هم هم‌زمان در حال عبور از تغییرات طبیعی خودش است. انگار چند موج بلند شبیه سونامی درون زن در حال خروشند که هر کدام در زمانی متفاوت خودشان را به ساحل می‌‌کوبند.و همچنان انتظارها سر جای خودشان هستند:صبحانه باید آماده باشد،داروی مادر نباید فراموش شود،تکلیف بچه‌ها باید پیگیری شود... و در یک کلام، خانه باید سرپا بماند. و البته لبخندی هم، هرچند کوتاه، روی صورت باشد!کم نیستند زنانی که بابت همین فشارها گرفتار بیماری‌ شده‌‌اند و بدن‌شان، مثل روان‌شان کم‌آورده و به شیوه خودش این درماندگی را فریاد می‌زند.شاید تلخ‌ترین بخش بحران، همین نامرئی بودن عوارض آن باشد. وقتی از جنگ یا هر بحران دیگری حرف می‌زنیم، تعداد ساختمان‌های ویران‌شده را می‌شماریم، خسارت‌های اقتصادی را محاسبه می‌کنیم و از آمارها می‌گوییم.هیچ آماری ثبت نمی‌کند چند زن، ماه‌ها بعد از پایان بحران، هنوز با صدای ناگهانی از خواب می‌پرند،چند زن بیکار شده‌اند،چند مادر، هنوز برای روز مبادا بیشتر از نیازشان خرید می‌کنند،چند دختر، دیگر نمی‌توانند برای آینده برنامه‌ریزی کنند، چون نااطمینانی، بخشی از زندگی روزمره‌شان شده است.این‌ها هم هزینه‌های بحران‌اند، فقط در هیچ جدول و نموداری دیده نمی‌شوند.هزینه‌هایی که تا مدت‌ها پس از بحران، همچنان در ذهن و تن زنان زندگی می‌‌کنند. زنانی که هر روز تلاش می‌کنند چراغ زندگی را، با همه زخم‌هایش، همچنان روشن نگه دارند.شاید وقت آن رسیده باشد که تعریف‌ گسترده‌تری از هزینه‌ها و عوارض بحران داشته باشیم.و اگر روزی بخواهیم عواقب واقعی بحران را بسنجیم، باید علاوه بر خرابی ساختمان‌ها و خسارت‌های اقتصادی و جان‌های از دست رفته، از خودمان بپرسیم:بر روان زنانی که ستون‌های بی‌صدای خانواده بودند، چه گذشت؟و پاسخ این پرسش، در مقایسه با بسیاری از تحلیل‌های سیاسی و اقتصادی، تصویری کامل‌تر از معنای واقعی بحران به ما خواهد داد.الهه روح‌اللهیالهه روح‌اللهیFri, 10 Jul 2026 19:32:00 +0330https://virgool.ir/@er.mastor2810/از-چای-و-شعر-تا-ری-دالیو-نظم-جهانی-و-هنر-تصمیم-گیری-swoa87twfvbmامروز که در الف‌نویس__، (کانال تلگرامی‌ام)، از ارادت به چای رسیدم به شعری عاشقانه*، با کنایه از جنگ‌ و نفت و خاورمیانه، یاد ری دالیو افتادم و حرف چند هفته پیش او.حدود یک ماه پیش، هم‌زمان با بالا گرفتن تنش میان ایران و ایالات متحده، ری دالیو توجه مخاطبانش را به نکته‌ای جلب کرد که شاید در هیاهوی خبرها کمتر دیده می‌شد. از نظر او مسئله فقط قیمت نفت نیست.از دید دالیو اگر درگیری‌ها گسترش پیدا کنند، آنچه بیش از هر چیز دیگر اهمیت پیدا می‌کند امنیت تنگه هرمز است؛ گلوگاهی که بخش بزرگی از تجارت انرژی جهان از آن عبور می‌کند و اختلال در آن می‌تواند زنجیره تأمین، بازارهای مالی و اقتصاد جهانی را هم‌زمان تحت تأثیر قرار دهد.در واقع از نظر او موضوع اصلی قدرت ژئوپلیتیک است و کنترل تنگه هرمز هم نماد قدرت است.این نخستین بار نبود که دالیو درباره ژئوپلیتیک اظهار نظر می‌کرد.شاید برای خیلی‌ها عجیب باشد که مدیر یکی از بزرگ‌ترین صندوق‌های سرمایه‌گذاری جهان، این‌قدر درباره جنگ، سیاست، قدرت‌های بزرگ و نظم جهانی صحبت می‌کند.واقعیت این است که از نظر دالیو اگر می‌خواهید بازارها را بفهمید، باید جهان را بفهمید.بازار جزیره‌ای جدا افتاده از سیاست و اقتصاد و فناوری و تاریخ نیست. قیمت‌ها بازتاب میلیون‌ها تصمیم انسانی‌اند و این تصمیم‌ها نیز در خلأ گرفته نمی‌شوند.جنگ، بدهی، تورم، انتخابات، فناوری، جمعیت، بهره‌وری و حتی تغییرات فرهنگی، همگی بخشی از معادله‌اند.به‌همین دلیل نوشته‌های او اغلب با نمودارها و آمار شروع نمی‌شوند، بلکه از تاریخ شروع می‌شوند.ری دالیو بیش از پنجاه سال است که بازارها را مطالعه می‌کند.او در سال ۱۹۷۵ شرکت Bridgewater Associates را بنیان گذاشت؛ صندوقی که بعدها به بزرگ‌ترین صندوق پوشش ریسک (Hedge Fund) جهان تبدیل شد.اما آنچه او را از بسیاری از سرمایه‌گذاران مشهور متمایز می‌کند، فقط بازدهی سرمایه‌گذاری‌هایش نیست.دالیو بیش از آنکه معامله‌گر باشد، یک متفکر سیستم‌ها است. او بیش از آنکه دغدغه سمت و سوی قیمت‌ها را داشته باشد، برایش مهم‌ است که چه نیروهایی در حال شکل دادن به آینده جهان هستند.در سال ۲۰۲۱، دالیو کتابThe Changing World Order: Why Nations Succeed and Failرا منتشر کرد؛ کتابی که در کنار کتابPrinciples: Life and Workمهم‌ترین اثر اوست. Principlesd در سال ۲۰۱۷ چاپ شده است.اگر بخواهم ایده اصلی کتابThe Changing World Orderرا در یک جمله خلاصه کنم، این خواهد بود:قدرت‌های بزرگ درست مانند انسان‌ها متولد می‌شوند، رشد می‌کنند، به اوج می‌رسند و سرانجام افول می‌کنند.این جمله شاید در نگاه اول بدیهی به‌نظر برسد، اما دالیو تلاش می‌کند آن را با داده‌های تاریخی چهارصد تا پانصد سال گذشته مستند کند. او امپراتوری هلند را بررسی می‌کند، سپس بریتانیا، و بعد ایالات متحده.به اعتقاد او، هیچ کشوری برای همیشه قدرت اول جهان باقی نمی‌ماند. چرخه‌ها تغییر می‌کنند. آنچه ثابت می‌ماند، خودِ چرخه است.اما این چرخه چگونه شکل می‌گیرد؟از نگاه دالیو، قدرت یک کشور بر چند ستون استوار است:آموزش، نوآوری، رقابت‌پذیری، بهره‌وری، قدرت نظامی، قدرت مالی، و مهم‌تر از همه میزان اعتمادی که جهان به پول آن کشور دارد.این‌جاست که بحث به دلار می‌رسد. سال‌هاست دلار ارز ذخیره جهان است. دولت‌ها، بانک‌های مرکزی و شرکت‌های بزرگ، بخش قابل‌توجهی از ذخایر خود را به صورت دلار نگهداری می‌کنند. اما دالیو هشدار می‌دهد که این جایگاه ابدی نیست.در تاریخ، پیش از دلار، پوند بریتانیا چنین نقشی داشت و پیش از آن نیز ارزهای دیگری.وقتی کشوری بدهی‌هایش از توان اقتصادی‌اش پیشی بگیرد، شکاف‌های داخلی عمیق‌تر شوند و قدرت‌های رقیب رشد کنند، نظم جهانی نیز آرام‌آرام شروع به تغییر می‌کند.به‌همین دلیل دالیو جنگ‌ها را جدا از اقتصاد تحلیل نمی‌کند.از نگاه او جنگ معمولاً پایان یک روند طولانی است نه آغاز آن. وقتی او درباره تنگه هرمز حرف می‌زند، در واقع درباره یک آبراه صحبت نمی‌کند، درباره قدرت و مسائل ژئوپلیتیک حرف می‌زند.او مثل هر تحلیلگر کارکشته‌ای، کمتر به تیترها نگاه می‌کند و بیشتر به دنبال الگوهایی است که فکر می‌کند بارها در تاریخ تکرار شده‌اند.از نظم جهانی تا اصول شخصیخب شاید بپرسید فرض کنیم ری دالیو درباره چرخه قدرت کشورها درست می‌گوید، این دانستن موضوع چه کمکی به زندگی من و شما می‌کند؟پاسخ دالیو برخلاف انتظار اقتصادی نیست. او معتقد است جهان همیشه پر از عدم قطعیت بوده و خواهد بود. هیچ‌کس نمی‌تواند آینده را با دقت پیش‌بینی کند؛ نه سرمایه‌گذار، نه اقتصاددان و نه سیاستمدار.پس اگر پیش‌بینی آینده ممکن نیست، چگونه باید تصمیم گرفت؟اینجاست که کتاب دوم او، Principles: Life & Work، به این پرسش پاسخ می‌دهد.اگر The Changing World Order درباره شناخت جهان بیرون است، Principles درباره ساختن جهان درون است.یک کتاب به ما می‌گوید دنیا چگونه کار می‌کند و کتاب دیگر می‌پرسد: حالا تو چگونه قرار است در چنین دنیایی تصمیم بگیری؟دالیو در این کتاب از واژه‌ای استفاده می‌کند که شاید در نگاه اول بیش از حد ساده به‌نظر برسد: اصل. اما منظور او از اصل، یک جمله انگیزشی یا توصیه اخلاقی نیست.اصل، از نگاه او، قاعده‌ای است که بارها در آزمون واقعیت سنجیده شده و هر بار به تصمیم بهتری منجر شده است.همه ما، آگاهانه یا ناآگاهانه، براساس مجموعه‌ای از اصول زندگی می‌کنیم. مسئله این نیست که اصول داریم یا نه. مسئله این است که آیا آن‌ها را می‌شناسیم؟ آیا خودمان انتخابشان کرده‌ایم یا از خانواده، جامعه، محیط کار و تجربه‌های پراکنده به ارث برده‌ایم؟یکی از ویژگی‌های جالب دالیو این است که از اشتباه کردن نمی‌ترسد. در واقع او اشتباه را بخشی از فرایند یادگیری می‌داند.فرمول معروفش در کتاب اصول این است:درد + درنگ = پیشرفتیعنی خودِ شکست انسان را رشد نمی‌دهد. آنچه رشد می‌آفریند، مکث کردن، تحلیل کردن و استخراج یک اصل تازه از دل آن شکست است.شاید برای همین سال‌ها در شرکت Bridgewater مدیرانش را تشویق می‌کرد اشتباه‌هایشان را ثبت کنند، درباره آن‌ها بحث کنند و از دل هر خطا یک قاعده جدید بسازند. از نگاه او، سازمان و سیستمی که اشتباهاتش را پنهان می‌کند، محکوم به تکرار آن‌هاست.دقیقاً اینجاست که نقطه اتصال دو کتاب آشکار می‌شود.در کتاب نخست، دالیو نشان می‌دهد که کشورها به دلیل نادیده گرفتن الگوهای تکرارشونده سقوط می‌کنند.و در کتاب دوم، توضیح می‌دهد که افراد هم دقیقاً به همان دلیل، تصمیم‌های بد می‌گیرند.ما معمولاً تصور می‌کنیم هر مسئله‌ای کاملاً جدید است و آنچه ما با آن مواجه شده‌ایم پیش از این نظیر نداشته، اما اغلب تاریخ تکرار می‌شود، فقط با چهره‌ای نو. اگر بتوانیم الگوها را ببینیم، تصمیم‌ها هم شفاف‌تر می‌شوند.این همان نوع نگاهی است که دالیو آن را "تفکر سیستمی" می‌نامد:دیدن رویدادها و ارتباط آن‌ها با هم؛ که از قضا در اغلب موارد پیچیده هم هستند.به گمان من، مهم‌ترین درس ری دالیو نه درباره سرمایه‌گذاری است و نه حتی درباره اقتصاد. او یادآوری می‌کند که در جهانی پر از ابهام، داشتن چهارچوب فکری بسیار ارزشمند و راهگشاست. بازارها تغییر می‌کنند، دولت‌ها تغییر می‌کنند، ائتلاف‌ها شکل می‌گیرند و از هم می‌پاشند، حتی نظم جهانی هم، آن‌گونه که تاریخ نشان داده، دائمی نیست، اما اگر اصول روشنی برای تصمیم‌گیری داشته باشیم، هر تغییر تازه الزاماً به معنای سردرگمی نخواهد بود.وقتی ری دالیو درباره جنگ، بدهی، تورم یا نظم جهانی می‌نویسد، در نهایت ذهن مخاطب را با یک سؤال درگیر می‌کند:در جهانی که مدام تغییر می‌کند، اصول تغییرناپذیر تو چیست؟و شاید این، مهم‌ترین میراث فکری او باشد. او می‌کوشد شیوه فکر کردن به آینده را به ما بیاموزد.•خب این هم از این :)گاهی یک شعر و چند واژه، ذهن آدم را به کجاها که نمی‌برد... البته که اینجا پایِ چایِ عزیز در میان است! :)و اگر حاصل همه این‌ها کلماتی است از جنس کنجکاوی و درنگ و تفکر؛ خیلی هم عالی و تا باد چنین بادا!•*شعری از پوریا عالمی با این مطلع که:تو‌ رفته‌ایو بحران نوشیدن چای بی تو در این خانهمهم‌ترینبحران خاورمیانه است...الهه روح‌اللهیالهه روح‌اللهیTue, 07 Jul 2026 23:25:10 +0330https://virgool.ir/@er.mastor2810/توجه-گران-و-سرگران-vjufe6y4ovoqوقتی داشتم فهرست کتاب مدیریت توجه را مرور می‌کردم، ناگهان یاد جمله‌ای از کتاب بازاریابی پرمحتوا افتادم. جو پولیزی همان یکی دو صفحه اول، جمله مهمی گفته بود:ظاهراً هرچقدر محتوا ارزان و ارزان‌تر شود، توجه مخاطب گران و گران‌تر می‌شود.کلمات پیش‌رو نگاهی است به کتاب Indistractable اثر ایال نیر که سال ۲۰۱۹ چاپ شده و در سال ۱۴۰۰، با عنوان مدیریت توجه، توسط نشر آریاناقلم ترجمه و منتشر شده است. مسئله توجه و تمرکز در این کتاب، فراتر از بازاریابی محتوایی، و درباره سبک زندگی است.«فقط دو دقیقه.»احتمالاً این یکی از پرتکرارترین دروغ‌هایی است که هر روز به خودمان می‌گوییم:فقط دو دقیقه اینستاگرام را چک می‌کنم،فقط دو دقیقه خبرها را می‌خوانم،فقط دو دقیقه پیام‌ها را جواب می‌دهم...و بعد، بیست دقیقه یا حتی یک ساعت گذشته است. نه کتابی جلو رفته، نه گزارشی نوشته شده، نه پروژه‌ای به پایان رسیده. تنها چیزی که تغییر کرده، احساس گناهی است که آرام‌آرام جای تمرکز را می‌گیرد.سال‌هاست شرکت‌های فناوری متهم اصلی این ماجرا هستند. شبکه‌های اجتماعی، اعلان‌ها، ویدئوهای کوتاه و الگوریتم‌هایی که برای بلعیدن توجه ما طراحی شده‌اند. این انتقادها خیلی هم بیراه نیست؛ اقتصاد دیجیتال امروز تا حد زیادی بر پایه رقابت برای تصاحب توجه انسان بنا شده است.اما اگر همه اعلان‌ها را خاموش کنیم چه؟اگر تلفن همراه را در کشوی میز بگذاریم چه؟اگر یک هفته اینترنت نداشته باشیم، آیا ناگهان به آدم‌های متمرکزی تبدیل می‌شویم؟ایال نیر، نویسنده کتابIndistractable: How to Control Your Attention and Choose Your Life،که با همکاری جولی لی منتشر شد، به این پرسش‌ها پاسخ متفاوتی می‌دهد.او می‌گوید ما معمولاً دشمن را اشتباه شناسایی کرده‌ایم.مسئله اصلی تلفن همراه نیست. مسئله این است که ذهن ما پیش از آنکه اعلان‌ها سر برسند، آماده فرار بوده است.این شاید مهم‌ترین تفاوت کتاب Indistractable با بسیاری از کتاب‌های بهره‌وری باشد.اغلب کتاب‌های این حوزه از مدیریت زمان حرف می‌زنند؛ از برنامه‌ریزی، اولویت‌بندی و نظم شخصی.اما نیر از چیزی بنیادی‌تر حرف می‌زند: توجه.زمان برای همه ما یکسان است؛ بیست‌وچهار ساعت در شبانه‌روز. آنچه زندگی افراد را از هم متمایز می‌کند، مقدار زمانی نیست که در اختیار دارند، بلکه کیفیت توجهی است که در همان زمان خرج می‌کنند.به تعبیر او، اگر نتوانیم توجه خود را مدیریت کنیم، بعید است بتوانیم زندگی خود را مدیریت کنیم.حواس‌پرتی دشمن تمرکز نیستیکی از ایده‌های جالب کتاب، تعریف دوباره واژه "حواس‌پرتی" است.ما معمولاً تصور می‌کنیم هر بار که گوشی را برمی‌داریم یا وارد شبکه‌های اجتماعی می‌شویم، دچار حواس‌پرتی شده‌ایم. اما نیر تعریف دقیق‌تری ارائه می‌کند.او میان دو مفهوم تمایز قائل می‌شود: Tractionو Distraction:Tractionیعنی هر رفتاری که ما را آگاهانه به ارزش‌ها و اهدافمان نزدیک کند.Distractionدقیقاً برعکس است: هر کاری که ما را از آنچه واقعاً تصمیم گرفته‌ایم انجام دهیم، دور کند.این تعریف یک نتیجه جالب دارد:گاهی ساعت‌ها مشغول کار هستیم، اما همچنان حواس‌‌مان پرت است. مثلاً تصمیم گرفته‌ایم گزارش مهمی بنویسیم، اما سه ساعت صرف پاسخ دادن به ایمیل‌ها می‌کنیم. ظاهراً سخت مشغول کار بوده‌ایم، اما از مهم‌ترین کار روز فرار کرده‌ایم.این همان چیزی است که کتاب بارها به آن اشاره می‌کند:هر فعالیتی که شبیه کار باشد، الزاماً پیشرفت به‌حساب نمی‌آید.ریشه حواس‌پرتی بیرون از ما نیستاین بخش، به گمان من، ارزشمندترین فصل کتاب است.نیر می‌گوید تقریباً همه رفتارهای انسان برای نزدیک شدن به لذت یا دور شدن از رنج شکل می‌گیرند. حواس‌پرتی هم از این قاعده مستثنا نیست.وقتی نوشتن یک مقاله دشوار می‌شود، وقتی پروژه‌ای مبهم است، وقتی از شکست می‌ترسیم یا از نتیجه مطمئن نیستیم، ذهن به دنبال راه فرار می‌گردد. گوشی فقط یکی از این راه‌هاست. اگر گوشی نباشد، شاید سراغ یخچال برویم. اگر یخچال نباشد، شاید تصمیم بگیریم میز کار را مرتب کنیم. اگر آن هم نباشد، احتمالاً ناگهان یادمان می‌افتد که امروز بهترین فرصت برای گردگیری کتابخانه است!ذهن انسان در ساختن بهانه، خلاق‌تر از چیزی است که دوست داریم باور کنیم.راستش را بخواهید، همین چند روز پیش برای نوشتن مقاله‌ای پشت میز نشستم. لازم بود فقط یک آمار را بررسی کنم. نیم ساعت بعد، مشغول خواندن مطلبی درباره تاریخچه روانکاوی بودم!هنوز هم نمی‌دانم دقیقاً چه اتفاقی افتاد. فقط می‌دانم آن لحظه، ذهنم بیش از آنکه دنبال اطلاعات باشد، دنبال راهی بود که چند دقیقه دیگر نوشتن را عقب بیندازد.همین مثال ساده یکی از مهم‌ترین پیام‌های کتاب را روشن می‌کند:بیشتر وقت‌ها ما از انجام کار فرار نمی‌کنیم، از احساسی فرار می‌کنیم که انجام آن کار در ما ایجاد می‌کند: ترس، ابهام، بی‌حوصلگی، احساس ناکافی بودن یا حتی اضطرابی که نام مشخصی ندارد.این‌جاست که کتاب را از بسیاری از آثار مشابه متمایز می‌شود. نیر به جای آنکه فقط از ابزارها حرف بزند، از احساساتی می‌گوید که پشت رفتارهای ما پنهان شده‌اند. و شاید همین، مهم‌ترین دلیل ارزش خواندن این کتاب باشد.اراده کافی نیست، باید محیط را هم تغییر داداگر قرار باشد هر بار که تلفن همراه‌مان روی میز می‌لرزد، با نیروی اراده در برابرش مقاومت کنیم، احتمالاً دیر یا زود شکست خواهیم خورد.ایال نیر اعتقاد دارد اراده منبعی محدود است. نمی‌توان از صبح تا شب فقط با تکیه به آن زندگی کرد. به‌همین دلیل، یکی از توصیه‌های عملی کتاب طراحی محیط است.اگر هنگام نوشتن اعلان‌ها خاموش باشند، اگر تلفن همراه در اتاق دیگری قرار داشته باشد، اگر وب‌سایت‌های مزاحم برای چند ساعت مسدود شوند یا حتی اگر هدفون روی گوش‌مان باشد، احتمال تمرکز بیشتر می‌شود.این توصیه شاید ساده به‌نظر برسد، اما بر یک اصل مهم استوار است:تصمیم درست باید آسان‌تر از تصمیم اشتباه باشد.در واقع محیط خوب کاری می‌کند که کمتر مجبور شویم با خودمان بجنگیم.برای زمان هم باید بودجه داشتاغلب ما برای پول برنامه‌ریزی می‌کنیم، اما برای زمان نه.اگر کسی بدون حساب‌وکتاب خرج کند، احتمالاً در پایان ماه با کسری بودجه روبه‌رو می‌شود. اما عجیب است که همین آدم ممکن است ساعت‌های روزش را بدون هیچ برنامه‌ای خرج کند و در پایان روز فقط بگوید: «امروز اصلاً نفهمیدم زمان چطور گذشت.»نیر پیشنهاد می‌کند همان‌طور که برای درآمد و هزینه برنامه داریم، برای زمان هم بودجه تعریف کنیم.این به معنای برنامه‌ریزی خشک و دقیقه‌به‌دقیقه نیست. اتفاقاً او تأکید می‌کند که استراحت، تفریح، گفتگو با خانواده، ورزش و حتی وقت آزاد باید بخشی از این برنامه باشند. استراحت، دشمن بهره‌وری نیست. استراحتِ برنامه‌ریزی‌نشده است که گاهی همه روز را می‌بلعد.فناوری را بشناس، اما قربانی آن نشویکی از ویژگی‌های مثبت کتاب این است که نویسنده نه به دام فناوری‌ستیزی می‌افتد و نه خوش‌بینی افراطی دارد.او به‌خوبی توضیح می‌دهد که بسیاری از اپلیکیشن‌ها، شبکه‌های اجتماعی و بازی‌های آنلاین با استفاده از یافته‌های روان‌شناسی رفتاری طراحی شده‌اند تا بیشترین زمان ممکن را از کاربران بگیرند.اعلان‌ها، اسکرول بی‌پایان، ویدئوهای پیشنهادی و پاداش‌های متغیر، همگی بخشی از این طراحی هستند.اما درعین‌حال، نیر هشدار می‌دهد که اگر همه تقصیرها را به گردن فناوری بیندازیم، در عمل اختیار خودمان را هم واگذار کرده‌ایم. این حرف شاید خوشایند نباشد، اما واقع‌بینانه است. فناوری می‌تواند توجه ما را بدزدد، اما فقط زمانی که ما در را برایش باز گذاشته باشیم.آیا این کتاب بی‌نقص است؟نه.یکی از نقدهایی که به Indistractable وارد شده، این است که گاهی نقش شرایط بیرونی را کمتر از واقعیت نشان می‌دهد. همه افراد، آزادی یکسانی برای مدیریت زمان خود ندارند.کارمندی که هر چند دقیقه باید به تماس‌ها پاسخ دهد، پزشکی که در بخش اورژانس کار می‌کند، یا مادری که هم‌زمان از چند کودک مراقبت می‌کند، طبیعتاً با نویسنده‌ای که ساعت‌های طولانی تنها پشت میز می‌نشیند، شرایط متفاوتی دارد.همچنین کتاب کمتر به نقش فرسودگی شغلی، اضطراب مزمن یا فشارهای اقتصادی در کاهش تمرکز می‌پردازد. عواملی که گاهی بسیار تعیین‌کننده‌تر از یک اعلان تلفن همراه هستند. علی‌رغم همه این نقدها، ایده مرکزی کتاب همچنان ارزشمند است.نیر ادعا نمی‌کند همه مشکلات را حل کرده است. او فقط می‌خواهد بخشی از مسئولیت را دوباره به خود ما برگرداند.چرا این کتاب ارزش خواندن دارد؟از انتشار Indistractable چند سال گذشته است، اما ایده اصلی آن نه‌تنها قدیمی نشده، بلکه شاید پرداختن به آن این روزها، ضروری‌تر هم شده باشد.در این سال‌ها، ابزارهای هوش مصنوعی وارد زندگی ما شده‌اند، شبکه‌های اجتماعی بیش از گذشته برای جلب توجه رقابت می‌کنند و حجم اطلاعاتی که هر روز با آن روبه‌رو می‌شویم، چند برابر شده است. در چنین جهانی مزیت رقابتی بسیاری از افراد دیگر صرفاً دانش یا استعداد نیست. توانایی حفظ توجه، شاید به یکی از مهم‌ترین مهارت‌های حرفه‌ای و حتی شخصی تبدیل شده باشد.اگر Indistractable برایتان جذاب بود، احتمالاً این کتاب‌ها نیز ارزش مطالعه دارند:•Deep Work / کال نیوپورتدرباره کار عمیق و تمرکز در دنیای پر از حواس‌پرتی.•Stolen Focus /یوهان هرینگاهی گسترده‌تر به دلایل فردی و اجتماعی کاهش تمرکز.•Four Thousand Weeks /الیور برکمنکتابی متفاوت که به جای بهره‌وری بیشتر، از محدود بودن عمر و انتخاب‌های آگاهانه سخن می‌گوید.•Essentialism / گرگ مک‌کیوندرباره هنر انتخاب کردن و کنار گذاشتن امور غیرضروری.به‌گمان من پیام کتاب بسیار عمیق‌ است:هر بار که حواسمان از کاری پرت می‌شود، پیش از آنکه دنبال مقصر بیرونی بگردیم، خوب است از خودمان بپرسیم: «دارم از چه چیزی فرار می‌کنم؟»شاید پاسخ این سؤال همیشه خوشایند نباشد، اما اغلب از خاموش کردن یک اعلان مفیدتر است.درنهایت، مسئله فقط مدیریت زمان نیست؛ مسئله اصلی مدیریت زندگی است. هر بار که به چیزی بله می‌گوییم، هم‌زمان به ده‌ها چیز دیگر نه گفته‌ایم.توجه مهم‌ترین دارایی ماست، چون از دل آن همه انتخاب‌های دیگر متولد می‌شوند.ممکن است هیچ‌وقت نتوانیم زندگی کاملاً بدون حواس‌پرتی داشته باشیم، اما اگر بتوانیم حتی کمی آگاهانه‌تر انتخاب کنیم که ذهن‌مان را به چه چیزی بسپاریم، احتمالاً همان "کمی" است که مسیر یک روز، یک پروژه و گاهی حتی یک زندگی را تغییر می‌دهد.الهه روح‌اللهیالهه روح‌اللهیMon, 29 Jun 2026 23:28:24 +0330https://virgool.ir/@er.mastor2810/طلوع-می-کند-اکنون-به-روی-نیزه-سری-ywiafeukygsyگیریم که دست و علم و مشک بیفتد | برخیز فدای سرت، انگار نه انگار...هیچ دلی عاشق و دچار مبادامن در میان بمباران‌ها و خاموشی‌های تهران به دنیا آمدم و اغلب تصاویر و خاطرات دوران کودکی‌ام، به جنگ گره خورده است. خصوصاً دهه‌ اول محرم که حال و هوای خودش را داشت. ما سه تا بچه پشت سر هم بودیم و مامان، که بسیار اهل مراعات بود و نمی‌خواست بچه‌داری‌اش باری بر دوش دیگران باشد، معمولاً به عزاداری‌ها و دعاخوانی‌ها نمی‌رفت مبادا گریه‌ها و بهانه‌جویی‌های ما مانع حال معنوی دیگران باشد. عزیز اما از چهارپنج‌سالگی‌ام دست مرا می‌گرفت و می‌برد به دیدن دسته‌های عزاداری، مراسم‌های مسجد محل و جمع‌های عزاداری بانوان. بیش از همه تصویر شب‌هایی برایم زنده و واضح است که در پیاده‌روی خیابان اصلی می‌ایستادیم و دسته‌های سینه‌زنی و زنجیرزنی که نوبت به نوبت رد می‌شدند را تماشا می‌کردیم... تماشا می‌کردیم و عزیز گریه می‌کرد و چیزهایی زیر لب می‌گفت. نمی‌دانم چه بود، شاید دایی نوجوان جبهه رفته ام را می‌سپرد به علمدار کربلا یا برای تنهایی سیدالشهدا اشک می‌ریخت یا هر دو. او در همه آن سال‌ها مادری منتظر بود، من اما مسحور صدای طبل‌ها و سنج‌ها بودم و آن هماهنگی‌ها میان دست‌ها...محرم برای من همان همراهی‌ها بود با عزیز و آن اشک‌های پنهان مامان که با نوحه‌های فخری باغ لاله‌های دلش را آبیاری می‌کرد و هر چقدر تلاش می‌کرد که من نبینم، راه فراری نمی‌یافت از نگاه‌های کنجکاو من.زان یار دلنوازم شکری است با شکایتوقتی شرایط و حوادث و تصمیم‌های عجیب خودم پایم را به الهیات و خواندن منابع رساند، دیگر نه کودک بودم و نه جنگ بود و نه عزیز پای بیرون رفتن از خانه داشت. همه چیز تغییر کرده بود. خیلی گزینشی و با وسواس مجالس عزاداری را انتخاب می‌کردم و کم و کوتاه و از روی ارادت و احترام می‌رفتم.اما همیشه لحظاتی هست در زندگی که تعیین‌کننده‌اند؛ نقطه افتراق قبل و بعد خودشانند...تو دیگر آن آدم قبلی نیستی، چیزی در تو تکان خورده و عبور کرده‌ای؛ عبوری بی‌بازگشت.روزی رسید که فهمیدم برای من، عزاداری دیگر فقط اشک ریختن بر گذشته نیست، نوعی مواجهه با انتخاب‌های امروز است. از آن روز، بیشتر از آنکه به مصیبت‌ها فکر کنم، به مسئولیت‌ها فکر می‌کنم.و حالا سال‌هاست که عزاداری‌هایم را در انزوا برگزار می‌کنم، و در خلوتم به آن واقعه بزرگ فکر می‌کنم؛ به انتخاب سخت حسین بن‌علی. به اینکه چقدر کوشیده‌ایم شبیه او باشیم و سربزنگاه‌ها چقدر توانسته‌ایم فداکاری کنیم و آزادگی را برگزینیم...هیچ دلی عاشق و دچار مباداعاقب چشم انتظار مبادامی‌روی و ابرها به گریه که برگردچشم خداوند اشکبار مباداتشنه‌لبی مست رفته است به میداناین خبر سرخ ناگوار مبادا...کم او را نصیحت نکردند و کم از عاقبت کار بیمش ندادند. او اما جایی از فراتر از ترس و هراس و توقع همراهی ایستاده بود. او پای آنچه درست می‌دانست ایستاد و بهای سنگینش را هم پرداخت. او تنها ماند و تشنه و داغدار... اما توجیه نکرد و دست نکشید...تویی که نام تو‌ در صدر سربلندان استهنوز بر سر نی چهره تو خندان استاز آن زمان که گرفتی ز مردمان بیعتجدال عهدشکن‌ها و پایبندان استشاید روضه اصلی نه در ذکر جزئیات آن واقعه سهمگین، که در ما و انتخاب‌ها و سبک زیستن‌مان باشد که گاهی می‌اندیشم هیچ شبیه او نیستیم.طلوع می‌کند اکنون به روی نیزه سریبه روی شانه طوفان رهاست گیسویشالهه روح‌اللهیالهه روح‌اللهیFri, 26 Jun 2026 20:28:26 +0330https://virgool.ir/@er.mastor2810/بازاریابی-محتوایی-چرایی-و-چگونگی-xl4sj6mudwvzبا احترام به آریانا قلم عزیز، طرح روی جلد را اصلاً نمی‌پسندم :)یکی از کارهایم در میانه جنگ و قطعی اینترنت، بررسی منابع فارسی بود درباره بازاریابی و بازاریابی محتوایی؛ از کتاب تا پادکست و آموزش‌.از آنجاکه من یک کتاب‌باز قهارم، طبیعی است که در اولین نوشته‌ام در این‌باره بروم سراغ کتاب‌ها.یکی از مهم‌ترین کتاب‌ها در این زمینه کتابEpic Content Marketing اثر Joe Pulizzi است. این کتاب با عنوان بازاریابی پرمحتوا منتشر شده است.اگر امروز از هر فعال بازاریابی بپرسید مهم‌ترین دارایی یک برند چیست، احتمالاً پاسخ‌هایی که خواهید شنید این‌ها هستند: اعتماد، جامعه مخاطبان یا محتوا. اما کمی بیش از یک دهه پیش، هنوز بسیاری از شرکت‌ها بازاریابی را با تبلیغات مستقیم، کمپین‌های کوتاه‌مدت و فروش لحظه‌ای می‌شناختند.در همین فضا بود که Joe Pulizzi در سال ۲۰۱۴ کتاب Epic Content Marketing را منتشر کرد. کتابی که تلاش می‌کرد نشان دهد محتوا صرفاً ابزاری برای جذب مخاطب نیست، بلکه می‌تواند به هسته اصلی مدل بازاریابی یک کسب‌وکار تبدیل شود.این کتاب در ایران دو بار ترجمه و چاپ شده است. نخست در سال ۱۳۹۵ توسط نشر آریا و سپس در سال ۱۳۹۹ توسط انتشارات آریانا قلم. آنچه در ادامه می‌خوانید، براساس ترجمه منتشر شده توسط آریانا قلم است.در این نوشته می‌خواهیم ایده‌های اصلی کتاب را بررسی کنیم و ببینیم جایگاهش در میان منابع امروز بازاریابی محتوایی کجاست.بازاریابی محتوایی دقیقا چیست؟بازاریابی محتوایی بر یک ایده ساده استوار است:پیش از آنکه از مخاطب چیزی بخواهیم، باید چیزی ارزشمند به او بدهیم.به جای اینکه مدام درباره محصول یا خدمات خود صحبت کنیم، باید تلاش می‌کنیم با تولید محتوای مفید، آموزشی، سرگرم‌کننده یا الهام‌بخش، رابطه‌ای بلندمدت با مخاطب بسازیم. اگر این رابطه به اندازه کافی عمیق باشد، اعتماد شکل می‌گیرد و اعتماد، درنهایت، احتمال خرید را افزایش می‌دهد.امروزه این نگاه بدیهی به‌نظر می‌رسد، اما زمانی که پولیزی این کتاب را نوشت، هنوز بسیاری از برندها چنین نگرشی نداشتند.مخاطب نقطه شروع همه چیز استیکی از مهم‌ترین پیام‌های کتاب این است که نباید تولید محتوا را از محصول آغاز کرد، بلکه باید از مخاطب شروع کرد.پولیزی بارها تأکید می‌کند که سؤال اصلی این نیست که «ما چه چیزی می‌خواهیم بگوییم؟» بلکه این است که «مخاطب چه مسئله‌ای دارد و چگونه می‌توانیم برای او مفید باشیم و نیاز او را برطرف کنیم؟»به‌همین دلیل، او پیشنهاد می‌کند برندها قبل از هر اقدامی، شناخت دقیقی از مخاطبان خود به دست آورند، دغدغه‌هایشان را بشناسند، زبانشان را بفهمند و بدانند آن‌ها در چه مرحله‌ای از مسیر تصمیم‌گیری قرار دارند.همه چیز با یک مأموریت محتوایی آغاز می‌شودیکی از مفاهیم کلیدی کتاب، بیانیه مأموریت محتوا است.به اعتقاد پولیزی، هر برند باید بتواند در چند جمله پاسخ سه پرسش را روشن کند:برای چه کسانی محتوا تولید می‌کنیم؟چه ارزشی به آن‌ها ارائه می‌دهیم؟بعد از مصرف این محتوا، انتظار داریم چه تغییری در مخاطب ایجاد شود؟این مأموریت، مانند قطب‌نما عمل می‌کند. وقتی مسیر مشخص باشد، تصمیم‌گیری درباره موضوعات، قالب‌ها و حتی کانال‌های انتشار نیز ساده‌تر خواهد شد.متفاوت بودن مهم‌تر از پُرحجم بودن استکتاب بارها بر این نکته تأکید می‌کند که اینترنت به اندازه کافی از محتوای تکراری پر شده است.اگر قرار باشد همان حرف‌هایی را بزنیم که صدها برند دیگر می‌زنند، احتمال دیده شدن بسیار پایین خواهد بود.پولیزی از مفهومی صحبت می‌کند که امروزه آن را با عنوان "Content Tilt" می‌شناسیم؛ یعنی پیدا کردن زاویه‌ای متفاوت برای روایت یک موضوع آشنا.برندی که بتواند این تفاوت را پیدا کند، شانس بیشتری برای ماندن در ذهن مخاطب خواهد داشت.ثبات مهم‌تر از کیفیت لحظه‌ای استبسیاری از کسب‌وکارها چند هفته با انگیزه، دست به کار تولید محتوا هستند و سپس همه چیز متوقف می‌شود.نویسنده این رفتار را یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات بازاریابی محتوایی می‌داند.از نگاه او، مخاطب باید بتواند روی برند حساب کند. همان‌طور که خواننده یک روزنامه یا بیننده یک برنامه تلویزیونی انتظار دارد محتوای جدید در زمان مشخص منتشر شود، مخاطبان یک برند نیز به نظم و استمرار نیاز دارند.به‌همین دلیل، کتاب بر داشتن تقویم محتوایی و انتشار منظم تأکید فراوان دارد.همه کانال‌ها اهمیت یکسانی ندارندیکی دیگر از نکات مهم کتاب این است که برندها نباید هم‌زمان در همه شبکه‌ها فعال شوندنویسنده پیشنهاد می‌کند ابتدا یک پلتفرم اصلی انتخاب شود، جایی که بیشترین تمرکز روی آن قرار می‌گیرد، سپس سایر شبکه‌ها نقش پشتیبان پیدا می‌کنند و مخاطب را به همان رسانه اصلی هدایت می‌کنند.این توصیه حتی امروز نیز برای بسیاری از کسب‌وکارهای کوچک کاربردی است؛ زیرا منابع مالی و زمانی آن‌ها محدود است.اعتماد قبل از فروش ساخته می‌شوددر سراسر کتاب، فروش نتیجه طبیعی اعتماد معرفی می‌شود، نه نقطه شروع ارتباط.اگر مخاطب بارها از محتوای یک برند استفاده کند، احتمال اینکه هنگام تصمیم خرید همان برند را انتخاب کند، افزایش می‌یابد.به‌همین دلیل، نویسنده معتقد است نباید تمام محتوا به معرفی محصول اختصاص پیدا کند. بخش بزرگی از محتوا باید صرف آموزش، حل مسئله و ایجاد ارزش برای مخاطب شودآیا این کتاب هنوز ارزش خواندن دارد؟با وجود گذشت بیش از یک دهه از انتشار کتاب، بسیاری از ایده‌های آن همچنان معتبر هستند.شناخت مخاطب، داشتن مأموریت محتوایی، انتشار منظم، تمرکز بر اعتمادسازی و نگاه بلندمدت به تولید محتوا، اصولی هستند که هنوز نیز در بازاریابی دیجیتال کاربرد دارند.بااین‌حال، باید به این نکته هم توجه داشت که دنیای محتوا از سال ۲۰۱۴ تا امروز تغییرات بزرگی را تجربه کرده است.رشد شبکه‌هایی مانند تیک‌تاک و اینستاگرام، گسترش ویدئوهای کوتاه، نقش هوش مصنوعی در تولید محتوا، الگوریتم‌های جدید شبکه‌های اجتماعی، اقتصاد خالقان محتوا (Creator Economy)، خبرنامه‌های ایمیلی مدرن و تغییر رفتار کاربران، همگی موضوعاتی هستند که طبیعتاً در این کتاب حضور ندارند.بنابراین بهتر است کتاب Epic Content Marketing را نه به‌عنوان یک راهنمای کامل برای سال ۲۰۲۶، بلکه به‌عنوان کتابی بنیادی و کلاسیک مطالعه کنیم. کتابی که چهارچوب فکری بازاریابی محتوایی را می‌سازد، هرچند برای شناخت ابزارها و روندهای امروز به منابع تازه‌تر نیز نیاز خواهیم داشت.در ادامه چه بخوانیم؟اگر این کتاب را خواندید و خواستید تصویری کامل‌تر از بازاریابی محتوایی امروز به‌دست آورید، مطالعه این منابع می‌تواند انتخاب مناسبی باشد:*Content Inc./Joe Pulizzi(این کتاب نگاه خواننده را به ساخت کسب‌وکارهای محتوامحور گسترش می‌دهد)*They Ask, You Answer/ Marcus Sheridan(این کتاب بر پاسخ‌گویی شفاف به پرسش‌های مشتریان تمرکز دارد)*Everybody Writes/Ann Handley(یکی از بهترین منابع برای نوشتن محتوا مؤثر است)*Building a StoryBrand/Donald Miller(این کتاب به روایت برند و پیام‌رسانی شفاف می‌پردازد)علاوه این کتاب‌ها، کتاب‌های ست گادین و کتاب‌های نسل چهارم و پنجم بازاریابی هم خواندنی هستند.درنهایت، ارزش واقعی این کتاب بیش از آنکه در معرفی ابزارهای روز باشد، در تغییری است که در نگاه ما ایجاد می‌کند.این کتاب یادآوری می‌کند که موفق‌ترین برندها پیش از آنکه فروشنده باشند، ناشرانی هستند که به‌طور مداوم برای مخاطبان خود ارزش خلق می‌کنند. شاید ابزارها هر چند سال یک‌بار تغییر کنند، اما این اصل همچنان یکی از ماندگارترین پایه‌های بازاریابی محتوایی است.الهه روح‌اللهیالهه روح‌اللهیTue, 23 Jun 2026 19:07:38 +0330https://virgool.ir/@er.mastor2810/سوروس-بازارها-عدم-قطعیت-جامعه-باز-و-دیگر-قضایا-lc9avu6fj1dxسوروس ۹۵ ساله، اکنون به چه می‌اندیشد؟نوشته‌ای که این‌بار از من می‌خوانید، با آنچه پیش از این از من خوانده‌اید متفاوت است، پس به گیرنده‌های خودتان دست نزنید، مشکل از فرستنده است :)این فرستنده، از قضا به بازارها، مالی، مالی‌رفتاری و فلسفه هم‌زمان علاقه‌مند است و کتابی هم که در کلمات پیش‌رو از آن خواهم گفت، نقطه تلاقی همه این‌ها با هم است و به قول معروف آنچه خوبان همه دارند، این کتاب یک‌جا دارد.•اول بگذارید کم و کوتاه درباره سوروس و این کتابش چند کلمه بگویم.جورج سوروس را بیشتر به‌عنوان سرمایه‌گذار افسانه‌ای و کسی که در سال ۱۹۹۲ با معامله علیه پوند انگلستان شهرت جهانی پیدا کرد، می‌شناسند. اما اگر از خودش می‌پرسیدید احتمالاً ترجیح می‌دهد او را یک "معامله‌گرِ فیلسوف" بدانید تا یک معامله‌گر صرف و متخصص بازارهای مالی.او‌حتی یک‌‌جا گفته بود که می‌خواسته فیلسوف بشود، ولی درنهایت مسیر خلق ثروت را انتخاب کرده است.سوروس سال‌ها تلاش کرد تجربه‌هایش در بازارهای مالی را با اندیشه‌های فلسفی، به‌ویژه ایده‌های کارل پوپر، پیوند بزند. او دانشجوی مستقیم پوپر در مدرسه اقتصاد لندن بوده و خوب طبعاً تحت تأثیر اندیشه‌های پوپر؛ و بله، رد پای این تأثیر در گفته‌های سوروس مشهود است.شاید برجسته‌ترین حاصل این تأثیر، نظریه بازتابندگی (Reflexivity) باشد؛ نظریه‌ای که ادعا می‌کند در جهان انسانی، باورهای ما فقط واقعیت را توصیف نمی‌کنند، بلکه می‌توانند آن را تغییر دهند.کتاب The Soros Lectures نسخه مکتوب پنج سخنرانی او در دانشگاه اروپای مرکزی است. برخلاف انتظار، این کتاب نه خاطرات یک سرمایه‌گذار است و نه کتابی برای آموزش معامله‌گری. بلکه تلاشی است برای پاسخ دادن به پرسشی بنیادین:اگر انسان‌ها همواره خطاپذیرند، چگونه می‌توانند جهانی را بشناسند که خودشان نیز در ساختنش نقش دارند؟•در نیمه دوم قرن بیستم، یکی از اثرگذارترین ایده‌های اقتصاد مدرن، فرضیه بازار کارا بود. این نظریه که با نام اقتصاددان آمریکایی یوجین فاما گره خورده است، ادعا می‌کرد قیمت دارایی‌ها تقریباً تمام اطلاعات موجود را در خود منعکس می‌کنند. اگر خبر مهمی منتشر شود، بازار خیلی سریع آن را در قیمت‌ها لحاظ می‌کند و بنابراین، هیچ سرمایه‌گذاری نمی‌تواند به شکل پایدار از بازار بهتر عمل کند.این نظریه فقط یک مدل دانشگاهی نبود، بلکه کم‌کم به نوعی جهان‌بینی تبدیل شد:"اگر بازارها همه اطلاعات را درست پردازش می‌کنند، پس قیمت‌ها بهترین تصویر ممکن از واقعیت هستند.و اگر قیمت‌ها بهترین تصویر ممکن از واقعیت هستند، پس مداخله در بازار معمولاً اوضاع را بدتر می‌کند.و همین‌طور اگر بازارها ذاتاً به سمت تعادل حرکت می‌کنند، بحران‌ها نیز صرفاً اختلال‌هایی موقتی خواهند بود."اما سوروس ماجرا را جور دیگری می‌بیند.نه به این دلیل که بازارها را ناکارآمد می‌داند، بلکه به این دلیل که معتقد است این نظریه، مهم‌ترین ویژگی بازار را نادیده گرفته است:سرمایه‌گذاران در بازار فقط اطلاعات را دریافت نمی‌کنند، بلکه با تصمیم‌های خود همان واقعیتی را که قرار است منعکس شود، تغییر می‌دهند.چطور؟فرض کنید ارزش سهام یک شرکت به سرعت در حال افزایش است. در نگاه اقتصاد کلاسیک، این افزایش قیمت احتمالاً بازتاب اطلاعات مثبتی درباره آینده شرکت است، اما سوروس می‌پرسد:اگر همین رشد قیمت باعث شود شرکت راحت‌تر سرمایه جذب کند، وام ارزان‌تری بگیرد، نیروهای متخصص بیشتری استخدام کند و پروژه‌های بزرگ‌تری را آغاز کند، آیا هنوز می‌توان گفت قیمت فقط "بازتاب" واقعیت بوده است؟ یا اینکه خود قیمت، به یکی از علت‌های تغییر واقعیت تبدیل شده است؟او معتقد است اقتصاددانان اغلب رابطه‌ای یک‌طرفه میان واقعیت و قیمت‌ها تصور می‌کنند، اما در جهان واقعی رابطه بیشتر شبیه یک حلقه بازخورد است:واقعیت قیمت را تغییر می‌دهد،قیمت نیز واقعیت را تغییر می‌دهد،و این چرخه بارها و بارها تکرار می‌شود.وقتی این حلقه شکل می‌گیرد، دیگر نمی‌توان انتظار داشت بازار همیشه به سمت تعادل حرکت کند. برعکس، گاهی همین بازخوردها باعث می‌شوند بازار از واقعیت فاصله بگیرد و قیمت‌ها بیش از اندازه رشد کنند. در واقع انتظارات اغراق‌آمیز می‌شوند. و اینجاست که چیزی شکل می‌گیرد به نام "حباب".از همین منظر است که سوروس بحران مالی سال ۲۰۰۸ را نه یک حادثه غیرمنتظره، بلکه نتیجه طبیعی سال‌ها بازخورد میان انتظارات، اعتبار، قیمت دارایی‌ها و رفتار بانک‌ها می‌داند.•دوست دارم اینجا به یک سوءتفاهم درباره سوروس اشاره کنم که گاهی در محتواهای فارسی می‌بینم و آن اینکه او معتقد است بازارها همیشه اشتباه می‌کنند یا قیمت‌ها هیچ ارتباطی با واقعیت ندارند؛ به‌گمانم این برداشت منصفانه نیست. سوروس هرگز چنین ادعایی نکرده است.او نمی‌گوید بازارها اشتباه می‌کنند، حرف او این است که بازارها خودشان بخشی از واقعیت‌اند. این تفاوت ظریف، اما تعیین‌کننده است.اگر این تفاوت را نبینیم، "نظریه بازتابندگی" او را به این جمله فروکاسته‌ایم که «همه چیز فقط به ذهن انسان بستگی دارد»، درحالی‌که سوروس اتفاقاً خلاف این را می‌گوید.از نظر او در بسیاری از پدیده‌های انسانی، آنچه که ما درباره جهان باور داریم، می‌تواند مسیر حرکت جهان را نیز تغییر دهد. شاید به همین دلیل است که سوروس هیچ‌گاه خود را صرفاً یک اقتصاددان نمی‌دانست. او در حال مطالعه بازاری نبود که انسان‌ها در آن حضور دارند، او در حال مطالعه انسان‌هایی بود که بازار را می‌سازند.•بد نیست برگردیم به کتاب و سخنرانی‌های پنج‌گانه او‌.اگر بخواهم ساختار کتاب را فقط با فهرست فصل‌ها معرفی کنم، احتمالاً ارزش واقعی آن را به‌درستی منتقل نکرده‌ام.در نگاه اول، سخنرانی‌های سوروس مجموعه‌ای از پنج سخنرانی است که در دانشگاه اروپای مرکزی ایراد شده‌اند. اما هنگام خواندن کتاب، کم‌کم متوجه می‌شویم این پنج سخنرانی در واقع پنج فصل از یک استدلال واحد هستند؛ استدلالی که سوروس سال‌ها در ذهنش پرورانده بود.هر سخنرانی، از زاویه‌ای متفاوت، به یک مسئله‌ای مشترک و همان پرسش بنیادین نزدیک می‌شود:اگر انسان‌ها خطاپذیرند، چگونه می‌توانند جهانی را بفهمند که خودشان نیز در ساختنش نقش دارند؟این پرسش، نخ نامرئی کتاب است.در سخنرانی نخست، سوروس از چیزی شروع می‌کند که آن را خطاپذیری می‌نامد. او یادآوری می‌کند که هیچ انسانی نمی‌تواند ادعا کند برداشتش از جهان کاملاً درست و بی‌نقص است. ما همیشه با اطلاعات ناقص، پیش‌فرض‌های ذهنی و محدودیت‌های شناختی روبه‌رو هستیم.شاید این حرف در نگاه اول بدیهی به نظر برسد، اما سوروس بلافاصله نتیجه‌ای می‌گیرد که مسیر کتاب را تغییر می‌دهد:"اگر همه ما خطاپذیریم، پس نمی‌توان علوم اجتماعی را مانند فیزیک یا شیمی مطالعه کرد. زیرا در علوم اجتماعی، موضوع مطالعه، خود انسان‌هایی هستند که برداشت‌هایشان بر نتیجه نهایی اثر می‌گذارد، برخلاف فیزیک یا شیمی که برداشت‌های انسان تأثیری در نتایج این علوم ندارند."در سخنرانی دوم، این ایده به "نظریه بازتابندگی" می‌رسد.همان جایی که سوروس توضیح می‌دهد چگونه باورها، انتظارات و تصمیم‌های انسان‌ها فقط واکنشی به واقعیت نیستند، بلکه می‌توانند خود واقعیت را نیز دگرگون کنند.اما شاید مهم‌ترین ویژگی کتاب این باشد که سوروس در همین نقطه توقف نمی‌کند.اگر کتاب فقط درباره بازارهای مالی بود، بسا که در همین‌ نقطه به پایان می‌رسید. ولی او در سخنرانی‌های بعدی، همین منطق را به سیاست، نظام مالی جهانی، بحران‌های اقتصادی و حتی مفهوم "جامعه باز" گسترش می‌دهد.کم‌کم روشن می‌شود که بازتابندگی، صرفاً ابزاری برای تحلیل قیمت سهام نیست.این نظریه، تلاشی است برای توضیح اینکه چرا جوامع انسانی قابل پیش‌بینی نیستند.یکی از جذاب‌ترین ویژگی‌های کتاب برای من این بود که سوروس هیچ‌گاه وانمود نمی‌کند پاسخ نهایی را پیدا کرده است، برعکس، بارها تأکید می‌کند که نظریه خودش نیز کامل نیست. حتی چندجا اعتراف می‌کند که سال‌ها طول کشیده تا بتواند ایده‌هایش را صورت‌بندی کند و هنوز هم آن‌ها را در حال تکامل می‌داند.صادقانه بگویم که از او توقع نداشتم چنین فروتن باشد :)بسیاری از کتاب‌های اقتصادی با این وعده‌های وسوسه‌برانگیز آغاز می‌شوند:راز موفقیت بازارها، اسرار معامله‌گری، فرمول پیش‌بینی آینده، چطور ثروتمند شویم و ...، اما سوروس تقریباً از همان صفحات نخست، وعده‌ای کاملاً متفاوت می‌دهد. او نمی‌خواهد آینده را پیش‌بینی کند. او می‌خواهد نشان دهد چرا پیش‌بینی آینده، در جهانی که انسان‌ها مدام آن را تغییر می‌دهند، تا این اندازه دشوار و در واقع نشدنی است.شاید اگر بخواهم فقط یک دلیل برای خواندن این کتاب بیاورم این باشد:سخنرانی‌های سوروس بیش از آنکه مجموعه‌ای از پاسخ‌ها باشد، تمرینی برای بهتر سؤال پرسیدن است.سوروس در یکی از سخنرانی‌هایش اشاره می‌کند که همان منطقی که درباره بازارهای مالی توضیح داده بود، در سیاست نیز دیده می‌شود:"رهبران سیاسی بر افکار عمومی اثر می‌گذارندافکار عمومی نیز رفتار رهبران را تغییر می‌دهد.رسانه‌ها روایت می‌سازند. روایت‌ها رفتار مردم را تغییر می‌دهند. رفتار مردم روایت‌های تازه‌ای تولید می‌کند."پس بازتابندگی نظریه‌ای درباره بازار نیست، بلکه نظریه‌ای درباره جامعه انسانی است.او سپس از لزوم "جامعه باز" سخن می‌گوید:"اگر همه انسان‌ها خطاپذیرند، اگر هیچ‌کس مالک حقیقت نهایی نیست و اگر تصمیم‌های ما مدام واقعیت را تغییر می‌دهند، پس جامعه‌ای پایدارتر خواهد بود که بتواند اشتباه‌های خود را اصلاح کند، و این تنها در جامعه باز ممکن است."او نمی‌گوید جامعه باز کامل است، بلکه باور دارد جامعه باز تنها نظامی است که امکان اصلاح مداوم را از خود سلب نمی‌کند.در پایان کتاب، خواننده متوجه می‌شود که تمام پنج سخنرانی، در حقیقت، مسیر رسیدن به همین نتیجه بوده‌اند.سوروس از اقتصاد شروع می‌کند،از شناخت انسان عبور می‌کند،به فلسفه علم می‌رسد،و درنهایت، دوباره به سیاست بازمی‌گردد.این ساختار، اتفاقی نیست. او می‌خواهد نشان دهد که اقتصاد، سیاست و فلسفه سه جهان جدا از هم نیستند. آن‌ها سه روایت مختلف از یک مسئله مشترک‌اند.یکی از ویژگی‌های کتاب The Soros Lectures این است که برخلاف بسیاری از آثار اقتصادی، نویسنده بارها از خطاپذیری انسان سخن می‌گوید.همین‌جا پرسشی مهم پیش می‌آید، که البته شاید حاصل زیاده‌روی ذهن نقاد من و إن‌قلت‌های همیشگی‌ام باشد :)اگر همه انسان‌ها خطاپذیرند، آیا خود سوروس نیز ممکن است درباره نظریه بازتابندگی دچار خطا شده باشد؟جالب اینکه خود سوروس نیز به این مسئله آگاه است. او بارها تأکید می‌کند که بازتابندگی را نباید یک قانون جهان‌شمول دانست. از نظر او، این نظریه تلاشی است برای توصیف موقعیت‌هایی که در آن، برداشت انسان‌ها بر همان واقعیتی که درباره‌اش قضاوت می‌کنند، اثر می‌گذارد.بااین‌حال، برخی از اقتصاددانان معتقدند سوروس گاهی دامنه این نظریه را بیش از اندازه گسترده می‌کند.•نسخه پی‌دی‌اف کتاب در دسترس من است و وقتی تورق و مرورش را شروع کردم، فکر نمی‌کردم با چنین محتوای به‌هم پیوسته و میان‌رشته‌ای مواجه شوم.حالا با خودم فکر می‌کنم چه تفاوتی به‌وجود می‌آوریم اگر همه ما باورهایمان را ارزیابی کنیم و پیش از هر تحلیل، هر تصمیم و هر قضاوت، از خودمان بپرسیم:اگر برداشت من از واقعیت، خودش بخشی از ساختن همان واقعیت باشد، آن وقت مسئولیت من در قبال باورهایم چیست؟•از خواندن کتاب لذت بردم. این کتاب دعوتی است به اندیشیدن و به اینکه چگونه در مواجهه با عدم‌قطعیت‌ها فروتنی و پذیرش بیشتری داشته باشیم، و البته با ذهنی بازتر بیندیشیم و تصمیم بگیریم.الهه روح‌اللهیالهه روح‌اللهیFri, 19 Jun 2026 18:50:44 +0330https://virgool.ir/@er.mastor2810/بیا-تا-برایت-بگویم-چه-اندازه-تنهایی-من-بزرگ-است-judds8muauby«ستاره لیلا» تمام شده؛ همین‌طور گریه‌های من. نشسته‌ام و زل زده‌ام به روبه‌رو. روبه‌رو یعنی کتابخانه.هر وقت بخواهم با خودم خلوت کنم، یا بگذارم غمی بزرگ از من عبور کند، یا بخواهم لحظاتی را هیچ کاری نکنم و فقط باشم، می‌نشینم و زل می‌زنم به کتابخانه.حالا هم یکی از همان وقت‌هاست. قصه‌های خوب همین‌طوری آدم را می‌برند به گوشه‌کنار درونش؛ آن‌کنج‌های دنج ، آن خلوت‌های خاک‌خورده...و ناگهان خودت را می‌بینی که داری گردگیری‌شان می‌کنی...و ناگهان خودت را وسط خاطره‌ای، ماجرایی یا زخمی می‌بینی که مدت‌ها ازش فرار کرده‌ای، انکارش کرده‌ای، هلش داده‌ای زیر فرش که نبینی‌اش... اما حالا همه آن ترفندها از کار افتاده، تو میانش هستی و یک گام به خودِ فراموش‌شده‌ات نزدیک‌تر شده‌ای، به خودِ حقیقی‌ات؛ گیرم با درد!و برای همین است که من زیستن میان قصه‌ها، قدم زدن در مرز خیال و واقعیت، و همراه شدن با شخصیت‌ها را دوست دارم.آنجا نه واقعیت مطلق است نه خیال صرف، و انگار می‌توانی در لحظاتی از داستان خودت را ببینی؛ بدون نقاب، بدون پنهانکاری و بدون ترس. قصه‌ها می‌توانند دست‌مان را بگیرند و بلندمان کنند؛ می‌توانند نجات باشند.••آدم‌ها تا وقتی از دست نداده‌اند، درکی از میزان خوشبختی‌شان ندارند...مامان به‌خاطر من پیر شد؛ به‌خاطر از دست دادن‌های من. وقتی کامیار و دارا رفتند مامان گفت: «همیشه از دست دادن با ترس همراه بوده؛ هم با ترس، هم با درس‌. مطمئنم تو ازش درس می‌گیری.» این را به من گفت، اما خودش ویران شد. او ویران شد و من درس گرفتم. من حتی از ویران شدن مامان درس گرفتم.•••ستاره لیلا اولین رمانی است که از یاسمن خلیلی‌فرد خواندم. دوستش داشتم و گمانم به سراغ آثار دیگرش هم بروم.الهه روح‌اللهیالهه روح‌اللهیSun, 14 Jun 2026 23:53:10 +0330https://virgool.ir/@er.mastor2810/قرار-چیست-صبوری-کدام-و-خواب-کجا-k2xvcujof4ar-k2xvcujof4ar•شب‌ها پنجره را باز می‌کنم. امشب هوا خنک‌‌تر شده. پتو را می‌کشم روی شانه‌هایم. از بچگی دوست داشتم توی هوای سرد، بروم زیر پتو؛ کیف داشت انگار و خب همیشه هم یک بزرگ‌تری بود که بگوید «وای از دست تو! آخه اینم شد کار؟ بچه یخ می‌کنی سرما می‌خوری...» و بعد واقعاً سرما می‌خورم. نصف سال سرماخورده بودم...امشب هوا خنک‌تر شده. پتو را می‌کشم روی سرم."خواب دویده توی چشم‌هام." یادم نیست آخرین بار کدام شب خوابم‌ گرفته، آن هم این وقت و ساعت!چندتا کار ناتمام دارم. اما دلم دستم را گرفته و با نگاه نوازشگرش می‌گوید «بمان؛ بمان و بخواب!»...انگار می‌کنم توی ایوان، یا تخت چوبی کنار حیاط خانه کودکی، میان شب و سرما، رفته‌ام زیر پتو و گرم شده‌ام...چشم‌هام گرم شده؛خواب و کودکی‌ام، دست در دست هم می‌نشینند پیش رویم و لبخند می‌زنند؛زمان را گم کرده‌ام و مکان را؛مامان لحاف پنبه بزرگی می‌آورد و می‌اندازد رویم؛ بی‌آنکه چیزی بگوید.می‌نشیند لب تخت، به آسمان نگاهی می‌اندازد و به من...و می‌گذارد همان‌طور توی سرمای اسفند و لذت گرمای لحاف بخوابم.•برسان سلام ما را به رفوگران هجرانکه هنوز پاره دل دو سه بخیه کار دارد•کلماتِ سرگردانِ اسفندماه، دو قدم، دو شب مانده به جنگ... به‌یاد کودکانِ میناب... و همه کودکانِ مهجور و مظلوم و معصوم این خاک.الهه روح‌اللهیالهه روح‌اللهیFri, 29 May 2026 18:00:23 +0330https://virgool.ir/@er.mastor2810/عشق-رازی-است-wtncrc4h6dbtعشق خیلی وقتا معنا و ارزش زندگی رو می‌سازه؛ احساسِ دیده شدن، پذیرفته شدن و مهم بودن. برای خیلی از ماها عشق یه راه جواب دادن به این سؤالاس که «من کی‌‌م و برای چی زندگی می‌کنم؟»آدما دنبال کامل شدن نیستن. ماجرا پیدا کردن نیمه گمشده نیس. آدما دنبال کسی هستن که اونا رو بفهمه و تأییدشون کنه. و عشق معمولاً چنین امکانی رو به وجود میاره، حتی اگه پایانش قطعی نباشه.البته عشق ما رو آسیب‌پذیر هم می‌کنه و همین آسیب‌پذیری محرکیه برای رشد، خودآگاهی، همدلی، و بازسازی هویت.اینکه تهش گاهی درد داره، بخشی از معامله‌س:برای داشتن عمق و اتصال باید چیزهایی رو بذاری در معرض دید دیگری و این باعث قضاوت می‌شه و خب امکان شکستن هم وجود داره...»نگفت که دوست داشتن یعنی آسیب‌پذیری. یعنی دادنِ بدون تضمینِ برگشت و قدردانی. یعنی نگرانی و مراقبتی که شاید "او" هیچ‌وقت نفهمه یا اصلاً نخوادش...•همه فقط گوش می‌کردن؛ بی‌صدا و بی‌حرکت. میخ شده بودن انگار؛ با سن‌وسال‌ها و موقعیت‌های متفاوت و واکنشی این همه شبیه به راز بزرگی به نام "عشق"...ناخودآگاه یاد این بیت حافظ افتادم:یک قصه بیش نیست غم عشق و این عجبکز هر زبان که می‌شنوم نامکرر استپیاده که برمی‌گشتم، یکی‌یکی فایل‌های ذهنم باز می‌شد؛ هر چیزی که خونده بودم درباره عشق یا شنیده بودم:نگاه تکاملی‌ها، فیزیولوژیست‌ها، نوروساینتیست‌ها...جفری یانگ یه جا تو کتاب زندگی خود را دوباره بیافرینید گفته بود عاشق شدن یه نشونه‌ است از فعال شدن تله زندگی؛ آه... چه نگاه تراژیکی!آقای یونگ‌نگار هم یه جا تو پادکستش گفته بود:«عشق کارت دعوت مسیر خودشناسیه. دعوت‌نامه سرزمین خدایان. ملاقات آنیما و آنیموس، ملاقات من با خویشتنه.پس همیشه دنبال به‌دست‌آوردن و رسیدن به هم نباشین. گاهی باید آموخت. اصلاً اول باید آموخت و بعد اگر یاد گرفتیم می‌تونیم کنار هم قرار بگیریم»سردم می‌شه. دست‌هام رو می‌برم توی جیب‌هام و خودم رو جمع می‌کنم تو روییِ پاییزی‌م. سرم رو بالا میارم و به برگ‌ها و شاخه‌های چنارها نگاه می‌کنم. نمی‌دونم باد پاییزی خودش رو زده به هوا، یا این منم که ناگهان از خودم خالی شدم...اشک رازی استلبخند رازی استعشق رازی است...کار دیگری نداریممن و خورشید،برای دوست داشتنت بیدار می‌شویمهر صبح!•از لابه‌لای کلمات پاییز سال صفرچهار🍁•با سپاس از ویرگول عزیز که در شرایط دشوار، پنجره‌ای باز کرد برای کلماتِ سرگردان ما؛و گرچه امروز مقطع و نصف‌ونیمه به دنیا وصل شدم، جای ویژه ویرگول محفوظ است.🕊الهه روح‌اللهیالهه روح‌اللهیWed, 27 May 2026 19:50:56 +0330https://virgool.ir/@er.mastor2810/درد-ما-را-نیست-درمان-الغیاث-xv5jfwhi8zkt-xv5jfwhi8zkt«از نظر من دنیا درحال‌حاضر، تنهایی عظیمی دارد و قلبش شکسته است. ما براساس سیاست‌ها و ایدئولوژی‌مان، خودمان را به صورت حزب‌هایی دسته‌بندی کرده‌ایم. از یکدیگر روی برگردانده‌ایم و به‌سوی اتهام‌زنی و خشونت رفته‌ایم. ما تنها و محدودیم، و پر از هراس، پر از این هراس لعنتی.اما به جای این‌که کنار هم بیاییم و تجارب خود را از طریق آهنگ و داستان به اشتراک بگذاریم، از راه دور با فریاد با هم صحبت می‌کنیم. به جای این‌که با هم برقصیم و دعا کنیم، از یکدیگر دور می‌شویم...توجه به این بحران، نیازمند شجاعت زیادی است.»در این نیمه شبِ درازِ تمام‌نشدنی، نشسته‌ام و برای بار هزارم، شجاعت در برهوت را تورق می‌کنم.برنه عزیز، چطور می‌توانم با تو مخالفت کنم و چگونه باید بپذیرم و قبول کنم؟ ای کاش همین‌قدر ساده بود که نیست... دست‌کم برای من، برای ما.حرفِ نگاه نقاد و تفکر انتقادی و این‌ها نیست، نه؛ حرف شرایط است، و تجربه‌های دردآلود و غمبار. فکرش را بکن که همین چند وقت پیش، نرسیده به جنگ و اواخر بهمن‌ماه، چهارشنبه‌شبی به عروسی دعوت بودم و فرداشبش، به سوگواری چهلم دانشجویی نخبه و گرامی؛ از آن‌ها که هر صد سال یکی‌شان را در الهیات می‌بینیم. مسئله این نیست که من سوگ و گداختن کنار داغ دل آن پدر و مادر را انتخاب کردم، تا شادی شادباش عروسی یکتا پسر آن پدر و مادر دیگر را؛ مسئله این تنگنای هول و هراسی است که ما را دربرگرفته... انگار کن قیامت!من همیشه خواسته‌ام شجاع باشم، خشونت‌پرهیز و در صلح؛ طوری که حافظ گفته:چنان بِزی که اگر خاک ره شوی کس راغبار خاطری از رهگذار ما نرسداما چگونه برنه عزیز، چگونه؟وقتی فاصله‌ها را دنیا‌دنیا زندگی بربادرفته پُر کرده؟حالم چو دلیری است که از بخت بد خویش،در لشگر دشمن پسری داشته باشد!حالم چو درختی است که يک شاخه نااهل،بازيچه دست تبری داشته باشدسخت است پيمبر شده باشی و ببينیفرزند تو دين دگری داشته باشد!سر در گمی‌ام داد گره در گره اندوهخوشبخت کلافی که سری داشته باشد•از میانِ شطحیاتِ آشفته و سردرگمی‌های نیمه‌شبی!چهارم خردادِ هزار و چهارصد و پنجالهه روح‌اللهیالهه روح‌اللهیMon, 25 May 2026 01:10:41 +0330https://virgool.ir/Letter/این-آخرین-نامه-است-fx0g4udynwje«این شاید آخرین نامه‌ای باشد که برایت می‌نویسم. چه بگویم؟ ای کاش هنوز هم چیزی باقی مانده بود تا من و تو را به هم پیوند دهد...»*به تو نگفته بودم، اما دیگر چیزی باقی نمانده بود که ما را به هم پیوند دهد. می‌دانستیم، هر دوی‌مان می‌دانستیم، اما دانستن چیزی است و پذیرفتن چیز دیگر. چطور می‌شود دفتر سال‌ها خاطره و همنشینی را بست؟ هیچ‌کدام نمی‌خواستیم مسئولیت این پایان را بپذیریم...میان ماجراهای چهارصد و یک، من حال بدی داشتم، تو را نمی‌دانم... هر چه بود سکوت کرده بودیم. تو اما وقتی فکر کردی قائله خوابیده، برایم کلیپی فرستادی و خواستی احوالپرسی کنی و من... من دیگر آن منِ قبلی نبودم و آهنگی برایت فرستادم که می‌دانستم به سلیقه و باور تو نمی‌خورد؛ می‌دانستم، و این را هم می‌دانستم که چطور نقاب‌ها را کنار بزنم. عصبانی شدی، حرف‌هایی پیش آمد... هر دو عصبانی شدیم. حالا دیگر تو هم خشمگین بودی و مثل همیشه تنها خشمگین ماجرا من نبودم. یادت هست؟ همیشه این من بودم که طرف پاسخگویی ایستاده بودم، و باید بابت باورهایم، پیام‌هایم در گروه و خشمم شرم را تجربه می‌کردم و در خصوصی پذیرای نگاهِ نصیحت‌گرت می‌شدم، و تو همیشه طرف آرام ماجرا بودی؛ خشمت را مثل موم در مشتِ کنترل داشتی، نقدهایت منصفانه بود و پیام‌هایت در گروه، پیام‌آور صلح!چرا تحمل می‌کردم، با اینکه می‌دانستم؟ می‌دانستم که این تفاوت ناشی از خاستگاه ماست و ما مثل دو خط موازی، به هم نمی‌رسیم... تو هم می‌دانستی؛ چون از زندگی امثال من کاسته بودند تا بر زندگی امثال تو بیفزایند!چون جای من، جای ما نبودی... تو بهتر از من، بهتر از ما، قوی‌تر، آرام‌تر یا خوددارتر نبودی، تو مقابل ما بودی.چرا تحمل می‌کردم؟ شاید از ترس تنهایی... آن روزها هنوز باور نکرده بودم که سال‌هاست تنها هستم.آن روزها «دیدن در تاریکی» را بلد نبودم و فکر می‌کردم برای گذر از آن همه تاریکی که احاطه‌مان کرده، باید صبر کنم و با گفتگو و شرح صدر، روزنه‌ای از نور بگشایم تا شاید بالاخره میخ آهنین در سنگ کوفته شود... غافل از اینکه قدرت و منافع، سنگی نیست که بشود با میخ هیچ تدبیری نرمش کرد!حالا به لطف ماریانا** و خیلی‌های دیگر، به لطف رنج‌های جانکاه و تجربه‌های تلخِ شخصی‌ام، تأمل‌ها، واکاوی‌ها و انزواهای خودخواسته‌ام، به هیچ‌کس اجازه نمی‌دهم پشت اداهای ریاکارانه‌اش پنهان شود و با نقاب «آدم خوبه ماجرا»، من و هر کس را که خشم دارد و آهِ سوزان، خجالت‌زده کند.من دیگر نه آن منم و خوشحالم از این کنده شدن، از این رهایی؛ اگر چه راه طولانیِ دشواری آمدم و این من جدید هزینه زیادی داشت... هنوز هم دارد.منِ امروز، اگر بنا باشد انتخاب کند، حتماً کنار آسیب‌دیدگان و رنجوران خواهد ایستاد و عبور خواهد کرد از هر آنچه سابقه و خاطره که بوده یا فکر می‌کردیم بوده؛ با سرِ بلند و بسی سربلند!... و بسیار استوار.من بالاخره از پسِ خودم، از پسِ ترس‌هایم و این گذشتهٔ لعنتیِ مانع برآمدم.این آخرین نامه است دوست قدیمی!چه خوب که من را از همه جا آنفالو کردی و این آخرین نامه را هم نمی‌خوانی؛و چه خوب که دیگر چیزی باقی نمانده که ما را به هم پیوند بدهد...•به هر دل‌بستنم عمری پشیمانی بدهکارم...تو خواب روزهای روشن خود را ببین ای دوستشبت خوش گرچه امشب نیز من تا صبح بیدارم•*از متن «نامه‌ای به یک دوست قدیمی»، نوشته مرتضی آوینی**ماریانا الساندری نویسنده کتابِ عزیزِ «دیدن در تاریکی»الهه روح‌اللهیالهه روح‌اللهیSat, 23 May 2026 01:03:34 +0330https://virgool.ir/@er.mastor2810/محبوب-من-gfggqupzpix2ساخته شده با AIسر صبح عکسی دیدم که در آن تمام فلش‌ها اصفهان را نشانه رفته بودند؛ وحشت کردم...اصفهان عزیز که تا همین چند ماه پیش شک نداشتم که به او بازخواهم‌ گشت و روزگار آرامی را کنار زاینده‌رودِ پر آب و همه زیبایی‌هایش سپری خواهم کرد، حالا هدف تیرها و فلش‌ها در نقشه‌های جنگی است.چرا اینقدر مطمئن بودم؟ چطور می‌شود در این دنیا مطمئن بود و به قطعیتی باور داشت؟! شاید تنها قطعیت موجود این باشد که قطعیتی وجود ندارد!انگار همه چیز دست به دست هم داده‌ تا کاغذ رویاهای حال و آینده مرا مچاله کند. گمانم غم لشگر انداخته و خون‌مان را هم ریخته و حالا وقت آن است که طرحی نو دراندازیم. کسی چه می‌داند شاید بناست بعد از همه این‌ها که از سر گذراندیم، آدم‌های دیگری شویم: «عالمی دیگر بباید ساخت وز نو آدمی».شاید روزی که گرد و غبارها فرونشست، رویاهامان را از نو بنویسیم؛ از سر خط... مثل آن روزها که معلم وسط دیکته می‌گفت: «نقطه سرِ خط!»نقطه سر خط:و من به اصفهان بازخواهم گشت، حتی اگر تیزی فلش‌ها نقشه‌اش را سوراخ و خودش را ویرانش کنند؛ که دور باد، دور دور دور!من به اصفهان بازخواهم گشت، حتی اگر آن طور که در رویاهایم می‌دیدمش بی‌نقص نباشد؛ بی‌نقص نباشم... حتی اگر همه چیز جور دیگری باشد.من به اصفهان بازخواهم گشت...•تو به اصفهان بازخواهی گشتآن‌سان که چوپان به دره‌ها...در سایه سیم‌گون عصری آرامتو به اصفهان بازخواهی گشتذهنت آزاد، فکرت رهانرم در افق‌هایش جاری می‌شویگم می‌شوی در آبی‌های شهردر زیبایی میدان‌هاو نجوای موزون بازارها...تپش قلبت راو ضربان نبض زمان را از یاد خواهی برد...چه سعادتمند خواهی بود، چه سعادتمند!بالینسکیِ عزیز! این شعر را نه فقط برای بچه‌های لهستانی اصفهان، که برای من و هر کسی سروده‌ای که رویای بازگشت دارد.«تو عادت بدی داشتی به سفر کردن، ولی برمی‌گردی... هی رفتی و برگشتی و من فکر می‌کردم، خیال باطل می‌کردم که تو را فراموش کرده‌ام. حالا دوست ندارم فراموشت کنم. با اینکه تو عادت بدی داری به سفر کردن، ولی می‌دانم که برمی‌گردی. مگر نه اینکه وطن تو همین‌جاست؟ همان کوچه؟ همین شهر؟ می‌روی و باز مثل همیشه برمی‌‌گردی به یاد من؛ به وطن. ایمان دارم من به برگشتن تو و آن شعر بالینسکی...»•من هم ایمان دارم به بازگشت‌ها و از نو سرانداختن‌ها...فرزند زمستانم و باکی ندارم از فصل سرد؛ پس بیا ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد! الهه روح‌اللهیالهه روح‌اللهیMon, 18 May 2026 17:11:03 +0330https://virgool.ir/@er.mastor2810/خسته-ام-مثل-درختی-که-از-آذرماهش-ea85kg9cv4n7«نت هر لحظه در حال افوله و معلوم نیست دقیقه بعد باشه یا نباشه...تکرار اشتباه و اصرار بر اشتباه، چه معنا و پیامی داره؟»به تو حاصلی ندارد غم روزگار گفتنکه شبی نخفته باشی به درازنای سالیغم حال دردمندان نه عجب گرت نباشدکه چنین نرفته باشد همه عمر بر تو حالی*•این کلمات را چهاردهم دی‌ماه هزار و چهارصد و چهار نوشته‌ام؛ نوشته‌ام در الف‌نویس__، کانال تلگرامی‌ام.از تلگرامم تنها غباری بر جای مانده! دیگر نه عکس پروفایلم را می‌بینم و نه به نوشته‌های قدیمی‌تر از ژانویه الف‌نویس__ دسترسی دارم.جیمیلم باز نمی‌شود و صفحه اینستاگرامم را چند روز قبل از جنگ از دست دادم... لابد بابت محبت یاران قدیمیِ گذشته‌ای که همچنان سایه‌اش روی تمام زندگی‌ام سنگینی می‌کند.اینکه چه بلایی سر اکانت‌های هوش مصنوعی‌ام آمده، خدا می‌داند!و این‌ها همه پیش از دست دادن موقعیت شغلی که دوستش داشتم و برایش به معنای واقعی جان کنده بودم، بسا چیزی نباشد... که هست؛ چرا نباشد؟دوست داشتم خبرنگاری بودم که می‌توانست از آقای وزیر بپرسد «تلاش شبانه‌روزی» دقیقاً یعنی چه؟اینکه من نخواستم وی‌پی‌ان بخرم یا ما نخواستیم از نت پرو استفاده کنیم، یک انتخاب است و هر انتخابی تاوانی دارد فراتر از «خودت خواستی»، «خودت دوست داشتی»! بله، می‌دانیم...می‌دانیم و زندگی را پیش می‌بریم، هر چقدر که بشود؛ با دنیا‌دنیا خستگی و تا بی‌انتها آزردگی...کفن برف کجا، پیرهن برگ کجا؟خسته‌ام، مثل درختی که از آذرماهش!باز برگرد به دلتنگی قبل از بارانسوره توبه رسیده‌ است به بسم‌الله‌اش...**•*سعدی جان**فاضل نظریالهه روح‌اللهیالهه روح‌اللهیSun, 17 May 2026 00:12:51 +0330https://virgool.ir/@er.mastor2810/از-دل-من-تا-دل-تو-ot4fxwgfty5e✨تولد پنج سالگی✨سارا و صبای عزیزتر از جانم،امروز روز جهانی دوقلوهاست و حالا شما هجده‌ساله‌اید. چه برنامه‌هایی داشتم برای هجده‌سالگی و روز دوقلو و اردیبهشتِ زیبایی که در آن مادر دوتا فرشته کوچولوی نازنین شدم. رویاهای تلنبار شده ما کم نیست و در زندگی از دست رفته‌مان هم بحث یک روز و دو روز و دیروز و امروز نیست؛ اما عزیزانم دنیادنیا فرصت پیش روی شماست.گرچه زحمات چند ساله شما، امروز بلاتکلیفِ تعیین تاریخ امتحان نهایی و کنکور است، گرچه هرگز و در هیچ قانونی، مصالح شما و دوستان تلاشگر و درسخوان‌تان دیده نشده، گرچه از میان انبوهی بی‌فکری و تبعیض و مانع و فشار و استرس، باید هدف‌های بزرگ خودتان را دنبال کنید، اما عزیزانم هرگز همه درها را بسته نبینید.می‌توانم تصور کنم که وقتی این کلمات را می‌خوانید چطور آب می‌دوَد به چشمان‌تان و با لبخندی بغض‌آلود می‌گویید کدام درِ باز؟! کدام فرصت؟!نور دیدگانم! من در نقش مادری بارها و بارها احساس بی‌‌کفایتی کرده‌ام، احساس درماندگی و سرگردانی... بارها از من شنیده‌اید «نمی‌دانم»، بارها با هم گریسته‌ایم بابت همه کارهایی که از دست‌مان برنیامد و احوالی که نخواسته بودیمشان... کدام مادری است که بهترین‌ها را برای فرزندانش نخواهد و راستش را بخواهید خودم هم نمی‌دانم چطور می‌توانم این روزها را تاب بیاورم... همه تلاش‌ها و دویدن‌هایم بی‌نتیجه مانده و حالا شما میان جنگ و آشوب و عدم اطمینان هستید! هیچ چیز بهتر که نشد، بدتر هم شد... این درد بزرگی است برای مادرتان.اما عزیزانم، عزیزان عزیزتر از جانم، از یک چیز مطمئنم و «می‌دانم» که این پایان قصه نیست؛ قصه ما ادامه دارد. درزهای پاره‌‌پاره قصه ما را خنده‌های گاه‌وبی‌گاه‌مان رفو می‌کند؛ شروع کردن‌ها و ادامه‌ دادن‌های هر روزه‌مان؛سریال‌های قشنگی که با هم می‌بینیم و هم‌پای شخصیت‌ها گریه می‌کنیم و می‌‌خندیم؛وقتی خستگی و عصبانیت‌های یکدیگر را تاب می‌آوریم و برای فرونشاندن طوفان، یکدیگر را در آغوش می‌کشیم؛وقتی رنج‌ها و بیماری‌های بی‌وقت را با کنار هم بودن تیمار می‌کنیم؛وقتی به جک‌های بی‌مزه هم می‌خندیم؛وقتی غذای از دست رفته من را می‌خورید و ازش تعریف هم می‌کنید؛وقتی از دست سروصداهای شبانه و قطعی نت کلافه‌‌ و خسته‌ و خشمگینیم و دست به دامنِ غر زدن یا خنداندن هم می‌شویم؛وقتی در آنلاین‌شاپ‌ها دنبال لباس می‌گردیم و به مدل‌های جدید می‌خندیم که مگر کسی هم این‌ها را می‌پوشد و چند دقیقه بعد که موجودی‌اش تمام شده، ما بیشتر می‌خندیم؛وقتی همه‌مان اخبار ویروس خطرناک جدید را خوانده‌ایم، اما به روی هم نمی‌آوریم به این امید که شاید «او» هنوز ندیده باشد و مبادا استرس روی استرس بیاید؛ما از روزهای سخت‌مان، از رنج‌های جانکاه‌مان با همین چیزها، همین کنار هم بودن‌ها و «زندگی کردن» عبور می‌کنیم عزیزانم. ما قصه‌مان را از میان همین خوشی‌ها و ناخوشی‌ها و دردهای بی‌امان امروز گره می‌زنیم به فردایی که ای کاش بهتر باشد...«نمی‌دانیم»! اما زندگی را پیش می‌بریم و گران هم می‌خریمش؛ به جان! آن هم در زمانه‌ای که مرگ ارزان و آسان است. امیدوار نیستیم، اما جلوی یأس ایستاده‌ایم و سرسختانه کارها را پیش می‌بریم، ولو کم و کوتاه و آهسته... به قدر حوصله تنگ و روزهای دلگیرمان.قصه اصلی و واقعی این است سارا و صبای نازنینم. اینکه که من زندگی کردن را با شما آموختم، وقتی زندگی کردن واقعاً دشوار و نشدنی است و پیش رفتن را، وقتی حتی برداشتن یک گام باری سنگین است برای زانوها و کمر خم شده و شانه‌های افتاده.فرصت بزرگ و در گشوده همین است جانِ مامان!همین قصه ناتمام، که ما تمامش می‌کنیم...و زندگی که هر چه هست ارزش سرسختی و «جدال با درهای بسته»** را دارد.با همه آنچه از عشق ممکن است:مامان♡︎♡︎ シ︎シ︎۱۴۰۵/۰۲/۲۲•* «از دل من تا دل تو» نام کتابی است از کارن آرمسترانگ؛ کتاب که به جان دوستش دارم و در روزگاری نجاتم داد که بی‌نهایت احساس تنهایی و آزردگی داشتم... روزی که بشود همه چیز را گفت از این کتاب و آن احوال خواهم نوشت.**«زنده بودن یعنی جدال با درهای بسته.» جمله‌ای از آدام آلتر در کتابِ آناتومیِ پیشرفت الهه روح‌اللهیالهه روح‌اللهیTue, 12 May 2026 09:52:13 +0330https://virgool.ir/@er.mastor2810/آه-ای-آزادی-a04nhwuud3q3محمد مجلسی (۱۳۹۹_۱۳۰۹)| شاعر، نویسنده، مترجمشیشه ماشین را پایین می‌آوردم. قطرات درشت باران می‌ریزد روی صورت و شانه‌ام. چه شبی! چه شب قشنگی...تهران آخرین بار کِی چنین باران تند و‌ پُر و درشتی را تجربه کرده بود؟ چنین آسمانِ خشمگین و خروشانی را؟راسته خوار‌وبارفروشی مولوی، ترافیک است و ایستاده‌ایم.نگاهم از آسمان و این همه زیباییِ سرریز می‌چرخد روی چراغ‌های نئونی مغازه‌ها و یکی‌یکی می‌خوانم‌شان. روی یکی می‌ماند؛ چشمک‌زن و رنگ‌به‌رنگ:"خواروبارفروشی آزادی"لابه‌لای باران تند و رفت‌وآمد آدم‌ها، درست نمی‌توانم کاغذ چسبانده پشت شیشه مغازه را بخوانم... چشم ریز می‌کنم:"فردا اگر بیائیما نیستیم دیگرای آزادی!"باور نمی‌کنم؛ با حفظ نگارش و رسم‌الخط، همان عبارت را روی کاغذ نوشته بود و گذاشته بود پشت شیشه مغازه‌اش.اولین بار این عبارت را روی سنگ مزار دکتر مجلسی دیدم در اصفهان؛ خودش سروده بود.عبارت را به خط خودش روی سنگ مزارش تراشیده بودند... آه ای آزادی!طبق معمول آب از چشم‌ها راه به بیرون گرفت و هرچه کردم جلویش را سد کنم نشد... باران‌ها به هم رسیده بودند و کسی جلودارشان نبود.چراغ سبز شد و ما راه افتادیم؛ راه افتادیم و دور شدیم...دور شدیم و آزادی ماند کنار کاسبِ ندیده‌ای که بیش از هر کسی که می‌شناسم آزادی‌خواه است.ز گریه مردم چشمم نشسته در خون استببین که در طلبت حال مردمان چون استز مشرق سر کو آفتاب طلعت تواگر طلوع کند طالعم همایون استز دور باده به جان راحتی رسان ساقیکه رنج خاطرم از جور دور گردون است*•*حضرت حافظ**این کلمات از جایی میان مرز واقعیت و خیال آمده‌اند، جایی که قصه‌ها از آنجا می‌آیند، جایی که خورشید آرزو هر روز از افق شرقی‌اش سر برمی‌آورد...و من خیلی وقت‌ها آنجا هستم؛ آزادانه نفس می‌کشم و رها زندگی می‌کنم...الهه روح‌اللهیالهه روح‌اللهیThu, 30 Apr 2026 23:50:38 +0330https://virgool.ir/@er.mastor2810/قصه-ها-از-کجا-می-آیند-zonwf7execlbاصغر عبداللهی سعی کرده به این پرسش پاسخ بدهد؛ لابه‌لای قصه زندگی خودش و در کتابی به همین نام که به همت نشر اطراف منتشر شده.کتاب جمع‌وجور و قابل تأملی است. با خواندنش خیلی چیزها دست آدم می‌آید.او مقدمه را با این جملات به پایان می‌برد:«ولی اینکه قصه‌ها از کجا می‌آیند احتمالاً از ساحت زیستی، تجربه‌های زندگی، از خواندن‌ها، چشم و گوش تیز داشتن و لذت نوشتن می‌آیند، و اینکه خدا باید دوستت داشته باشد.»•خب آقای عبداللهی، اجازه بدهید من یک نقبی بزنم به پاسخ‌های شما و بگویم که قصه‌های ما از کجا می‌آیند:از نگاه خسته و بی‌رمقی که در مطب پزشک، صندلی‌های انتظار بانک، خیابان‌ها و فروشگاه‌ها می‌بینم؛از کامنت‌های مجوزیافته در خبرگزاری‌ها و سایت‌های داخلی... که می‌خوانم و گاهی تا چند روز حالم بد است و ناخودآگاه اشک‌هایم سرازیر می‌شود.قصه‌های ما از میان ویرانی‌ها می‌آیند...و فقط خدا می‌داند چه قصه‌هایی پیش‌روی ماست و خوب می‌دانیم که این تازه اول عشق است!آقای عبداللهی، حالا که دیگر شما نیستی، اما این پرسش همیشگی من بوده و هست که پس کجاست قصه‌های ما و چرا روی پرده سینما و میان سریال‌های هزار رنگ و حتی لابه‌لای سطرهای کتا‌ب‌ها نمی‌بینم‌شان؟آلن دوباتن جایی میان یکی از کتاب‌هایش نوشته بود:«گاهی توقف موقت بازی، مسئولانه‌تر و فعالانه‌تر از ادامه دادن آن است.»شاید اگر بازارگرمی‌ها و سازگاری‌ها متوقف شده بود، قصه‌های واقعی ما مجال دیده شدن می‌یافت و حالا همه‌مان وضع بهتری داشتیم.••بگذارید برای نمونه یک تکه از قصه خودم و سعید (همسرم که هیئت علمی است) را بگویم:می‌دانید اوج تلخی داستان ما کجاست؟ آنجا که من بابت قطعی اینترنت بیکار شده‌ام، اما برای سعید از میانه هفته پیش دو بار پیامک اینترنت پرو آمده که "فلان مبلغ را پرداخت کنید و" ... بماند که قیمت اینترنت پرو هم برای افراد مختلف، متفاوت است و برای بعضی عزیزان کلاً بدون هزینه است!و بماند که پرداختی فروردین هیئت علمی روی زمین مانده بابت اختلاف سر افزایش حقوق!!! (که اصلاً معلوم نیست محقق شود و این تأخیر هم احتمالاً حکم همان آش نخورده و دهن سوخته را دارد..) بی‌آنکه شفاف‌سازی شود که دیگران در دیگر ارگان‌ها و نهادها چه دریافت‌هایی داشته‌اند در این سال‌ها... و اصلاً بیایید یک بازه ده ساله یا پنج ساله را مقایسه کنید و شفاف‌سازی کنید.بهتر نیست به جای انداختن نام دانشگاهیان سر زبان‌ها، همه پرداختی‌ها و افزایش تعرفه‌ها و مزایا و افزایش حقوق‌های ارگان‌ها و نهادهای دولتی و نیمه‌دولتی و درعین‌حال میزان پاسخگویی و سنجش سطح شایستگی علمی و حرفه‌ای را شفاف‌سازی کنید تا خود اعضای هیئت علمی هم بدانند کجا ایستاده‌اند؟ و چرا همیشه فقط باید برای اینترنت و افزایش حقوق، نام آن‌ها را بشنویم؟قصه‌ها دقیقاً از اینجا می‌آیند: از میانه گسل‌ها... از میانه حواس‌پرتی‌ها و تبعیض‌ها.و حالا که من اینترنت ندارم و شغلی که چند سال بابتش زحمت کشیده‌ام را از دست داده‌ام،و سعید هم اینترنت پرو ندارد، چون آن را حق همه شهروندان می‌داند، و دریافتی هم تا این لحظه نداشته و بناست همه مشکلات معلمان و کارمندان و دولتی‌ها و غیردولتی‌ها با پرداختی هیئت علمی، آن هم از نوع علوم انسانی، حل و فصل شود؛شما بگویید آقای عبداللهی،اصلاً چرا خدا باید یک عده را دوست داشته باشد و عده‌ای دیگر را نه؟! و چرا و چطور کارمان به اینجا کشید؟ بالاخره قصه‌ها از کجا می‌آیند و چه کسی قصه پُر غصه ما را روایت خواهد کرد؟الهه روح‌اللهیالهه روح‌اللهیSun, 26 Apr 2026 14:21:56 +0330