https://virgool.ir/feed/@emadmn700fa2026-11-11 12:54:45https://files.virgool.ir/upload/users/547704/avatar/IK43aU.jpghttps://virgool.ir/@emadmn700https://virgool.ir/@emadmn700/آیا-ریاضیات-جدا-از-خداست-یا-خود-خداست-c7lcz8ptfz93این پست ممکنه یکم طولانی شه، دورانی که مذهبی بودم خیلی در مورد این سوال فکر میکردم بنابراین گفتم اینجا به اشتراکش بزارماول از همه اینکه خدا یه مفهوم جامع و کامل که همه روی تمام جنبه هاش توافق داشته باشن نیست واسه همین گفتم بیام چیزایی که روش توافق هست و نیست رو بگم قبل از شروع بحث :چیزایی که روش توافق هست (کاری به وجود داشتن یا نداشتن خدا نداریم، داریم در مورد مفهوم خدا حرف میزنیم)۱) خدا وجودش از خودشه و کسی خلقش نکرده (پس بهش میگیم واجب الوجود و این تعریف خداست) اگر چیزی خالقی داشت و میتونست باشه یا نباشه بهش میگیم ممکن الوجود۲) خدا فضا، زمان، قوانین فیزیک، ماده، انسان ها و هر چیزی که وجود فیزیکی داره رو ساخته. حالا یا به طور مستقیم ساخته (مثلا خلق جهان) یا غیر مستقیم (مثلا خلق انسان از طریق خلق اتم های سازنده انسان و روابط و نیروهایی که بین این اتم ها هست)۳) وجود خدا محدود به فضا و زمان نیست۴) وجود خدا وابسته به انسان ها نیست، اگر انسان ها در مورد خدا نمیدونستن هم همچنان وجود میداشتچیزایی که روش توافق نیست :آیا خدا همه چیز رو خلق کرده یا صرفا چیزهایی که وجود فیزیکی دارن ؟ جواب :الف ) بعضیا میگن خدا لیترالی همه چیز رو خلق کرده مثلا زیبایی و زشتی و عدالت و بلندی و کوتاهی و ریاضیات و زبان فارسی و کلمه «سلام» و دستگاه مختصات دکارتی و ...ب) بعضیا میگن خدا فقط چیزهایی که وجود فیزیکی دارن رو خلق کرده مثلا جهان و زمان و مکان و اتم ها و درخت و سیاره و اینا. و چیزهایی که وجود فیزیکی ندارن مثلا کلمه «سلام» یا زبان انگلیسی یا مفهوم زیبایی، عدالت یا سیستم متریک و ... اصلا معنی نداره که بخوایم در مورد خالقشون حرف یزنیم. خالقشون ما هستیم چونکه این مفاهیم رو ما تعریف کردیم و میتونستیم هرجور دیگه که دوست داشته باشیم تعریف شون کنیم. اگر کوچکترین جدایی پذیری از خدا برای انسان قائل هستیم و مثل سوفی ها انسان رو محلول در سوپ خدا نمیبینیم (جماعت انا الحق) اینا رو ما خلق کردیم نه خدابه عبارت دیگه این چیزا فقط اسم هاییه که ما روی حالت های یک سیستم گذاشتیم. مثلا اگر یه تیکه چوب بیشتر از ۲ متر باشه بهش میگیم بلند و این صرفا یه نام گذاریه و نیازی نیست که یه خالق فرامادی «بلندی» رو خلق کرده باشه.پ) بعضیا (مسلمون ها) میگن خدا چیزهایی که وجود فیزیکی دارن + صفات کمالی رو خلق کرده. یعنی مثلاً خدا «بلندی» و «کوتاهی» رو خلق نکرده چون اینا صفات کمالی نیستن ولی «زیبایی» و «دانایی» و «عدالت» رو خلق کرده و بنابراین خود خدا زیبا و دانا و عادل و حکیمه چون اهدا کننده صفت باید اون صفت رو از قبل داشته باشه. این دیدگاه اینقدر مسخره است که ارزش بحث ندارهتوی این بحث میخوام با دیدگاه ب برم جلو. که یعنی فرض رو بزارم که چیزی مثل سیستم متریک رو ما خلق کردیم نه خدا. (البته که این یه این معنی نیست که زمان و مکان و انرژی رو خدا خلق نکرده، صرفا به این معنیه که اینکه به چی بگیم متر و به چی بگیم ثانیه رو ما ساختیم)خب حالا برای ادامه بحث باید به این سوال جواب بدیم: آیا ریاضیات رو ما خلق کردیم یا کشف کردیم ؟کانال یوتیوب 3b1b یه ویدیو خوب در این مورد داره که سرچ کنید بهش میرسید : is math invented or discoveredلپ کلام اینکه درسته که ما axiom های ریاضیات رو تعریف میکنیم ولی اینجوری نیست که میتونستیم اونا رو هر طوری دوست داشتیم تعریف کنیم. باید axiom ها طوری تعریف بشن که یه سیستم coherent و self consistent و کارآمد ازش دربیاد. بنابراین میبینیم که بر خلاف سیستم متریک که ما میتونیم به هر چیزی دوست داریم بگیم متر یا ثانیه و همچنین بر خلاف مفهوم زیبایی که ما میتونیم به هرچی دوست داریم بگیم زیبا، ما نمیتونیم هر طوری خواستیم axoimهای ریاضیات رو تعریف کنیم. نشون به این نشون که ما انتظار نداریم یک تمدن موجودات فضایی به زبان ما صحبت کنن یا از واحدهای ما استفاده کنن ولی انتظار داریم اونا هم به مفاهیم ریاضی و هندسه که ما بهش رسیدیم رسیده باشن (صرفا با نمادگذاری متفاوت) بنابراین من توی این بحث نمیخوام ریاضیات رو صرفا ساخته انسان بگیرم و واسه ریاضیات موجودیتی فراتر از انسان قائل هستم.صبر کنید ببینم ! پس ریاضیات وابسته به انسان نیست ؟ و میدونیم ریاضیات محدود به مکان و زمان هم نیست. حتی محدود به این جهان هم نیست! در هر جهانی ۱+۱=۲ و این رو حتی خدا هم نمیتونه تغییر بده. چقدر شبیه ویژگی های خدا شد!خب الان برای ادامه بحث ۳ راه داریم :۱) بگیم ریاضیات رو انسان خلق کرده۲) بگیم ریاضیات رو خدا خلق کرده۳) بگیم ریاضیات وجودش از خودشه و کسی خلقش نکرده (واجب الوجود)با توجه به اینکه من نمیخوام با مورد ۱ جلو برم و این موضوع یکم سلیقه ای هست شما میتونید نظر متفاوتی داشته باشید. بنابراین میمونه مورد ۲ و ۳ ... یا ریاضیات واجب الوجود هست یا اینکه خدا خلقش کرده (ممکن الوجود)اگر قسمت قبلی بحث رو یادتون باشه اونجا هم من (باز هم سلیقه ای) فرض رو گذاشتم که چیزهای فرامادی مثل ریاضیات و زیبایی و عدالت و سیستم متریک رو خدا خلق نکرده. بنابراین ریاضیات اصلا مخلوق و ممکن الوجود نیست. فرقش با بقیه چیزهای فرامادی اینه که سیستم متریک و زبان رو ما خلق کردیم ولی ریاضی رو خیلی نمیشه گفت ما خلقش کردیم! بنابراین ریاضیات یه مورد خاصه.بنابراین فقط یه گزینه میمونه : ریاضیات خالقی نداره و واجب الوجود هست. خب اینکه تعریف خدا بود!پس الان میرسیم به سوال اصلی (هر چرت و پرتی گفتم تا حالا مقدمه بود) ... اگر ریاضیات و خدا جفتشون واجب الوجود هستن پس سوالی که مطرح میشه اینه که آیا وجودشون یکیه یا جداست ؟ به عبارت دیگه آیا ریاضیات خود خداست یا جدا از خداست ؟من جوابی برای این سوال ندارم اما میخوام به چند تا جنبه جالب قضیه اشاره کنم.اولین نکته جالب اینجاست که اگر فرض کنیم ریاضیات جزوی از خود خداست پس عملا ما داریم با مطالعه ریاضیات به ذات خدا بیشتر پی میبریم و این جالبهدومین نکته جالب اینکه مسلمانان اعتقاد دارند خدا جزء پذیر نیست و اگر ما بیایم ریاضیات رو «جزوی» از خدا در نظر بگیریم ممکنه اینطور تفسیر شه که خدا رو جزء پذیر کردیم و احتمالا به مذاق مسلمانان خوش نخواهد آمد.سومین نکته جالب اینکه مسلمانان اعتقاد دارند فقط یک واحب الوجود (الله) داریم و اگر ریاضیات رو یک واحب الوجودی جدا از الله در نظر بگیریم باز هم به مذاق مسلمانان خوش نخواهد آمد.چهارمین نکته جالب اینکه ما در ریاضیات نظم میبینیم. نظمی که کشف شده ! نه اینکه تعریف شده باشه... و منظورم همون پدیده های emergent ریاضیات هست و بهترین مثالی که میشه ازش زد Mandelbrot set هستنمایشی از Mandelbrot setشکل بالا رو میبینید ؟ گمونم هممون میتونیم سر این موضوع که این شکل یک نظمی داره به تفاهم برسیم. اما اینطوری نیست که یک طراح یا نقاش این شکل رو کشیده باشه بلکه این شکل از یک قائده ساده ریاضی به دست میاد. انواع شکل های پیچیده و منظم دیگه هم هستند که از قوائد ساده ریاضی به دست میان.خب حالا نکته جالبش اینه که یکی از استدلال های همیشگی طرفداران وجود خدا اینه که ما در طبیعت نظم میبینیم و نظم نیاز به ناظم داره (همون‌طور که مثلا شما با دیدن یک خودرو نتیجه میگیرید این رو کسی ساخته چون نظم و پیچیدگی داره و نمیگید این ال۹۰ خودش به وجود اومده) اگر ریاضیات رو جدا از خدا در نظر بگیریم این یک مثال نقض هست. نظم ریاضیات از خدا نیست و نیازی به ناظم نداره و استدلالی که در ادامه اش میشه کرد اینه که فرآیندی در طبیعت که از اصول ریاضی پیروی کنه ممکنه به نظم و پیچیدگی برسه بدون اینکه نیازی به ناظم داشته باشه.مرسی که وقت گذاشتید چرت و پرت های من رو بخونیدعمادعمادFri, 28 Aug 2026 14:35:13 +0330https://virgool.ir/@emadmn700/اگر-تو-یه-سیاره-کلونیزه-شده-بودید-کدوم-نظریه-در-مورد-خلقت-رو-انتخاب-میکردید-ifmbwh9izq5qما انسان ها بر اساس شواهد درستی یه نظریه رو میسنجیموقتی شواهد نباشه ؟ خب میگیم «نمیدونیم»اما بعضی چیزها هست که «نمیدونم» اصلا قانع کننده نیست، بعضی چیزها مثل اینکه ما چطور به وجود اومدیمتو این مواقع انسان ها «منطقی ترین» نظریه رو انتخاب میکنن حتی اگر اون نظریه قابل اثبات نباشه.در طول تاریخ منطقی ترین نظریه در مورد اینکه چطور به وجود اومدیم این بوده که توسط خدایی یا خدایانی خلق شدیم. این نظریه قابل اثبات نیست مگر اینکه به حرف فلانی اعتماد کنید که از فلانی شنیده که اونم از فلانی شنیده که اونم از فلانی شنیده که معجزه‌ای اتفاق افتاده و مثلا ماه نصف شده.این رخ دادن معجزه برای نظریه خلقت توسط خدا، اثبات حساب میشه ولی به شرطی که بتونید به روایت تاریخی اعتماد کنید.به لطف علم مدرن الان یه نظریه دیگه هم داریم (تکامل) که شواهدی از فسیل‌ها و ژنتیک و آناتومی و اینا واسش هست. هرچند تکامل هم اگر قرار باشه با چشم خودتون ببینیدش اثبات ناپذیر هست ولی حداقل یک سری شواهد داره که میتونید ببینیدش و نیازی نیست به درستی کتاب تاریخ اعتماد کنید.در حال حاضر با توجه به شواهدی که هست انتخاب واضحه اما یه آزمایش فکری به ذهنم رسید که این شواهد و برتری نظریه فرگشت رو از بین ببریم! چطوری ؟فرض کنید تو یه سیاره کلونیزه شده به دنیا اومدید. سیاره ای که هزاران سال نوری از زمین دوره پس نه تنها هیچوقت نمیتونید به زمین سفر کنید بلکه هرگز ارتباطی هم با زمین نخواهید داشت. خانواده دو تا نظریه میزارن جلوی شما (پدر و مادر عقایدشون فرق داره) ... پدر میگه که خدایی ما رو در این سیاره خلق کرده و بهمون این تکنولوژی رو داده و بهمون عقل داده و تجهیزات زنده موندن داده و این نشانه حکمتشه. یه پیامبری هم فرستاده تا ما رو راهنمایی کنه و فلان معجزه هم داشته که در این کتاب تاریخی نوشته شده و عکس هم از لحظه رخ دادن معجزه موجوده (عکس اثبات حساب نمیشه، فرض کنید هوش مصنوعی برای تولید فیلم و عکس هست)مادر میگه ما از یه سیاره‌ای به اسم زمین اومدیم و اونجا موجودات دیگه‌ای هستن و تکامل و این بحث ها و عکس این موجودات و عکس هایی از سیاره و اینا در این کتاب تاریخی وجود داره و میتونی ببینی (عکس اثبات حساب نمیشه، فرض کنید هوش مصنوعی برای تولید فیلم و عکس هست)شما با دو تا نظریه مواجهی که هردو به یک اندازه اثبات ناپذیر هستن و برای قبول کردن‌ هرکدوم نیازه که به یه کتاب تاریخی اعتماد کنیکدوم رو انتخاب میکنید؟ یا روی میارید به «نمیدونم»عمادعمادSun, 12 Jul 2026 23:53:03 +0330https://virgool.ir/@emadmn700/شهرسازی-به-سبک-شهرک-سازی-ykuvgynbo7nqصد ساله که مهندسان شهرسازی میخوان زندگی با «امکانات شهری» و «آرامش روستایی» رو باهم ترکیب کنن شهرهای مختلف روش های مختلفی رو پیش گرفتن مثلا اکثر شهرها یه چیزایی به اسم «پارک» احداث کردن تا طبیعت و آرامش روستا رو به شهر بیارناما ایده پارک یه مشکل بزرگ داشت به خاطر مسائل امنیتی شما نمیتونی بچه‌ت رو تنها بفرستی تو پارک بازی کنه و حتما باید کنارش باشی.«استقلال بچه ها» در شهرسازی مهمه اگر دیده باشید خیلی از جاها جلوی ورودی مدارس پل عابر نصب میکنن تا بچه ها بتونن تنهایی به مدرسه برن و استقلال داشته باشنبعد از جنگ جهانی دوم که آمریکایی‌ها شروع به ساخت suburbia کردن و «رویای آمریکایی» رو ساختن، همین موضوع یکی از بزرگترین جنبه های تبلیغاتی‌اش بود :«اینکه بچه ها میتونن با خیال راحت تو حیاط خونه بازی کنن و مادر میتونه از پنجره مراقب باشه»اما خب هر عاقلی میدونه که این سبک از شهرسازی یکی از بدترین روش ها هست و اکثر شهرهای عاقل جهان روی این نوع شهرسازی مانور ندادن مشکلش چیه ؟ تراکم جمعیتی پایین ! شهرها باید تراکم جمعیتی بالا داشته باشن وگرنه هم فواصل به شدت دور میشه هم حمل و نقل عمومی نمیصرفهخب پس باید چه کرد ؟ بعضی از شهرهای اروپایی بعد از جنگ یه نوع روش دیگه رو در پیش گرفتن این ایده رو دادن که ما بیایم تراکم جمعیتی و فضای سبز رو باهم ترکیب کنیم ! بدین صورت که بیایم یه سری برج بسازیم که بین اونا فضای سبز و محل بازی بچه هاست اینطوری به هردو هدف میرسیمیکی از جنبه های تبلیغاتی که برای این پروژه ها استفاده میشد این بود که مادر میتونه به راحتی از پنجره آپارتمان، کودک خودش رو که داره در فضای سبز بین برج ها بازی میکنه رصد کنه و مراقبش باشهاما خیلی از این پروژه ها به دلیل اینکه درست اجرا نشدن، موفق نبودن یکی از مشکلاتی که برای بعضی از اینها پیش اومد این بود که محله حصار و نگهبان نداشت و هرکسی می‌تونست بیاد داخل، در نتیجه معتادها برای خواب میومدن تا در فضای بین برج ها بخوابن و دوباره همون مشکل امنیت پیش اومدبنابراین بعضی از شرکت های ساختمان سازی به فکر «شهرک سازی» افتادن اونا همین ایده رو به صورت یه شهرک اجرا کردن به طوری که کسی جز ساکنین نمیتونه وارد شهرک شه و والدین میتونن از امنیت فرزاندان‌شون در شهرک مطمئن باشن شهرک هم فضای بازی داره و هم نگهبان و هم یه سری مغازه برای تامین نیازهای ساکنینشهرک ها میتونن امکانات ورزشی و رفاهی ساکنین رو تامین کنن و یه باری از روی دوش شهرداری بردارن و در نهایت شهر شما میشه مجموعه ای از شهرک ها که ممکنه این شهرک ها واسه خودشون قوانین جداگانه ای داشته باشن و هرکسی نتونه وارد هر شهرکی بشهنزدیک ترین چیزی که به این ایده داریم شهر مادرید هست که از «مجموعه ای از بلوک های شهری» تشکیل شده که دسترسی خودرو به داخل شون محدود شده اما خب این بلوک ها حصار ندارن و هرکسی میتونه وارد شه اما برای بازی بچه ها عالی ان هم دسترسی خودرو محدود شده هم والدین از پنجره دید دارنتوی تهران ایده «بلوک های شهری» در محله هفت حوض اجرا شده همونطور که میبینید در وسط بلوک ها فضای سبز کار شدهدر آخر... من خودم تو یه شهرک بزرگ شدم و میتونم بگم برای یه بچه، اون فضای سبز و امنیت (چه از لحاظ تعامل با آدم‌ها چه از لحاظ تعامل با خودروها) خیلی مهمه و بابت کودکی ای که داشتم خوشحالمعمادعمادFri, 19 Jan 2024 16:30:24 +0330https://virgool.ir/@emadmn700/راهنمای-فنی-ساخت-یک-قرارداد-هوشمند-برای-انجام-معاملات-غیرقانونی-nu6xy1gzfjepدر معاملات غیر قانونی، طرفین به یکدیگر اعتماد ندارند.حتما شنیده اید که میگویند ارزهای دیجیتال اصطلاحا "بدون نیاز به اعتماد" (trustless) هستند. این جمله درست است زیرا در بستر بلاکچین شما نیاز به اعتماد به اشخاص یا ارگان ها ندارید و تنها چیزی که به آن اعتماد میکنید «کد» است و کدهای کامپیوتری هرگز دروغ نمیگویند یا خیانت نمیکنند!به عنوان مثال برای اینکه به عملکرد بیت کوین پی ببرید لازم نیست به کسی اعتماد کنید تا برای شما آن را توضیح دهد، خودتان میتوانید کد منبع باز (open source) بیت کوین را بخوانید و صحت عملکرد آن را چک کنید.در فضای کریپتو تنها جایی که شما نیاز به اعتماد دارید، صرافی‌های متمرکز هستند که ممکن است هک شوند یا از عمد از اموال شما سواستفاده کنند.در بستر اتریوم «قراردادهای هوشمند» (smart contracts) همین ویژگی "بدون نیاز به اعتماد به فرد خاصی" را دارند و میتوان از آنها برای تضمین یک معامله غیر قانونی (که طرفین معامله به یکدیگر اعتماد ندارند) بهره برد.قرارداد هوشمند چیست؟قراردادهای هوشمند یک قطعه کد هستند که در بلاکچین مشخصی (مثلا اینجا اتریوم) اجرا میشوند.ipleaders.inقراردادهای هوشمند چند ویژگی جالب دارند که آنها را بسیار محبوب کرده است :پس از اینکه یک قرارداد هوشمند در بلاکچین آپلود میشود دیگر کد آن قابل تغییر نیست (مگر آنکه در کد اولیه شرایط خاصی برای آپدیت شدن قرارداد اندیشیده شود) کد تمامی قراردادهای هوشمند اتریوم شفاف است و شما میتوانید کد آنها را بخوانید و از صحت عملکرد قرارداد مطمئن شوید.قراردادهای هوشمند همچنین مانند یک والت اتریوم عمل میکنند و قابلیت ارسال و دریافت اتریوم را دارند.قراردادهای هوشمند میتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.با قراردادهای هوشمند میتوان به راحتی و ظرف چند دقیقه یک توکن (token) در شبکه اتریوم ساخت.قراردادهای هوشمند به زبان برنامه نویسی سالیدیتی (Solidity) نوشته میشوند و سپس در بلاکچین اتریوم آپلود میشوند.اطلاعات قرارداد هوشمند تتر در سایت etherscan.io ، میتوانید تعداد کل توکن عرضه شده و تعداد کل هولدرهای توکن را ببینید. همچنین در پایین عکس آدرس قرارداد هوشمند تتر نوشته شده که در صفحه مربوط به آن میتوانید خودتان کد قرارداد هوشمند تتر را به زبان سالیدیتی بخوانید.برای نوشتن کد یک قرارداد هوشمند برای انجام معامله غیر قانونی مان از این دو ویژگی قراردادهای هوشمند بهره میبریم :1) کد قراردادهای هوشمند شفاف است و پس از آپلود در بلاکچین قابل تغییر نیست و حتی مالک آن نمیتواند آن را دستکاری کند.2) قراردادهای هوشمند قابلیت ارسال و دریافت اتریوم (و دیگر توکن ها) را دارند.ایده گرفتن "تضمین" برای حسن انجام معاملهتضمین غیر نقدی : در دنیای سنتی هنگامی که میخواهید معامله انجام دهید از طرف مقابل "تضمین" میگیرید. این تضمین میتواند قرارداد محضری یا چک یا هرچیز دیگر باشد به عنوان مثال بانک برای اینکه به شما وام دهد از شما تضمین غیر نقدی (تعهد، امضا، سند ملک) میگیرد. اما تضمین در دنیای سنتی فقط به وسیله اعتماد به شخص سوم (دولت، قوه قضاییه، غیره) حاصل میشود.در دنیای کریپتو انجام معامله با تضمین غیر نقدی ممکن نیست پس باید راهکار دوم را بررسی کنیم :تضمین نقدی : یه راهکار دیگر برای انجام معامله تضمین نقدی است. در این حالت یک واسطه بین خریدار و فروشنده قرار میگیرد که پول را از خریدار میگیرد اما فورا آن را به فروشنده نمیدهد و نزد خود نگه میدارد. هرگاه خریدار تایید کرد که کالا را صحیح و سالم دریافت کرده است، فرد واسط مبلغ کالا را به حساب فروشنده واریز میکند (و البته کارمزد خود را برمیدارد). میتوان دیجیکالا و باسلام را نمونه های خوبی از آن دانست. این فروشگاه ها پول را از خریدار میگیرند اما بعد از اینکه کالا به دست خریدار رسید آن را به حساب فروشنده واریز میکنند و اگر خریدار شکایتی داشت تا زمان حل شدن مسئله پول را نزد خود نگه میدارند.ایده نوشتن یک قرارداد هوشمند برای انجام خودکار فرآیند تضمین نقدیخیلی خب. فرض کنید با یک فروشنده قطعات نظامی تحریمی در یک قاره دیگر ارتباط گرفته اید و میخواهید یک سری قطعات از او بخرید اما اصلا به او اعتماد ندارید که هیچ پولی برایش واریز کنید همچنین او نیز اصلا به شما اعتماد ندارد که بدون دریافت کامل مبلغ چیزی برایتان ارسال کند و هیچ شخص سومی هم نیست که هردوی شما به او اعتماد داشته باشید. ایده اصلی این است که : (مبلغ کالا = P)1) قبلا از انجام معامله خریدار مبلغی بیشتر از مبلغ کالا را (مثلا 2 برابر یا 2P) به یک قرارداد هوشمند واریز کند.2) فروشنده هم مبلغی را (مثلا برابر مبلغ کالا یا P) به همان آدرس کانترکت (قرارداد) واریز کند.3) سپس قرارداد هوشمند این مبالغ را قفل کند و تا پایان معامله به هیچ وجه قابل برداشت نباشد.4) حالا فروشنده کالا را برای خریدار ارسال میکند.5) خریدار پس از دریافت کالا (و درصورت رضایت) یک پیام برای قرارداد هوشمند ارسال میکند که کالا را دریافت کرده است.6) قرارداد مبالغ تضمین را به خریدار و فروشنده برمیگرداند و پول فروشنده را هم به او میدهد. یعنی از 3P موجودی‌ای که دارد 2P به فروشنده میدهد و P به خریدار برمیگرداند.در این سیستم :اگر فروشنده بخواهد خیانت کند و کالا را ارسال نکند : مبلغ تضمینی که به قرارداد هوشمند واریز کرده برای همیشه از دست میرود.اگر خریدار بخواهد خیانت کند و پس از دریافت کالا ، پیام "تایید دریافت" را به قرارداد ارسال نکند، مبلغ تضمینی که به قرارداد هوشمند واریز کرده برای همیشه از دست میرود.در این سناریو هر دو طرف معامله تشویق میشوند که معامله را به نحو احسنت انجام دهند و دست از پا خطا نکنند زیرا که اگر چنین کاری کنند علاوه بر مبلغ تضمین طرف مقابل، مبلغ تضمین خودشان هم از بین میرود.پرسش : اگر فروشنده به تعهد خود عمل نکند و کالا را ارسال نکند هرکس چقدر ضرر میکند ؟ پاسخ : خریدار به اندازه 2P و فروشنده به اندازه P ضرر میکنند.پرسش : اگر خریدار به تعهد خود عمل نکند و پس از دریافت کالا ، پیام "تایید دریافت" را به قرارداد ارسال نکند، هرکس چقدر ضرر میکند ؟ پاسخ : خریدار به اندازه P و فروشنده به اندازه 2P ضرر خواهند کرد.هرچند در این سیستم اگر شما خیانت کنید طرف مقابل بیشتر از خودتان آسیب خواهد دید اما به این دلیل که خودتان هم ضرر میکنید، این مشوق وجود دارد که هرکس به تعهداتش پایبند باشد.چند نکته فنی :مبلغی که خریدار و فروشنده به قرارداد ارسال میکنند هم میتواند از جنس یک توکن باشد و هم میتواند اتریوم باشد. برای راحتی بیشتر در کدی که در ادامه مقاله قرار داده شده از اتریوم برای مبلغ تضمین استفاده شده است (خریدار و فروشنده باید با نوسانات قیمتی اتریوم، طی مدت معامله کنار بیایند).منظور از ارسال پیام "تایید دریافت کالا" توسط خریدار، فراخواندن یک تابع (function) در قرارداد هوشمند توسط خریدار است. این کار با اپلیکیشن های معمول کیف پول ارز دیجیتال (مثلا تراست والت) ممکن نیست و طرفین باید تا حدی دانش برنامه نویسی داشته باشند.اگر به هر دلیل خریدار یا فروشنده به توافق نرسند، پول‌ها تا ابد در قرارداد هوشمند قفل خواهد ماند.تنها بعد از اینکه هم خریدار و هم فروشنده مبالغ تضمین را به آدرس قرارداد هوشمند ارسال کردند، قرارداد مبالغ را قفل میکند. اگر مثلا خریدار پولش را فرستاد اما فروشنده هرگز پولی به آدرس قرارداد نفرستاد، خریدار میتواند پولش را پس بگیرد.چگونه چنین قراردادی را روی بلاکچین ایجاد کنیم؟برای نوشتن چنین قراردادی باید به زبان برنامه نویسی سالیدیتی (solidity) مسلط باشید. یک نمونه از چنین قرارداد هوشمندی در ادامه قرار داده شده که بتوانید از آن ایده بگیرید یا حتی میتوانید آن را مستقیما کپی کنید و در بلاکچین آپلود کنید و معامله غیر قانونی خود را پیش ببرید!در مثال زیر قرارداد باید توسط فروشنده ساخته شود. فروشنده هنگامی که میخواهد قرارداد را بسازد مبلغ معامله را هم به آن واریز میکند و سپس خریدار با فراخوانی تابع confirmPurchase مبلغ تضمین خود را واریز میکند و در لحظه مبالغ قفل میشوند.پس از اتمام معامله خریدار با فراخوانی تابع confirmReceived دریافت خود را تایید میکند و تنها پس از آن است که فروشنده میتواند با فراخوانی تابع refundSeller پول خود را دریافت کند.منبع کد : Solidity Documentation// SPDX-License-Identifier: GPL-3.0 pragma solidity ^0.8.4; contract Purchase { // P = price value uint public P; address payable public seller; address payable public buyer; enum State { Created, Locked, Release, Inactive } // The state variable has a default value of the first member, `State.created` State public state; modifier condition(bool condition_) { require(condition_); _; } /// Only the buyer can call this function. error OnlyBuyer(); /// Only the seller can call this function. error OnlySeller(); /// The function cannot be called at the current state. error InvalidState(); /// The provided value has to be even. modifier onlyBuyer() { if (msg.sender != buyer) revert OnlyBuyer(); _; } modifier onlySeller() { if (msg.sender != seller) revert OnlySeller(); _; } modifier inState(State state_) { if (state != state_) revert InvalidState(); _; } event Aborted(); event PurchaseConfirmed(); event ItemReceived(); event SellerRefunded(); // seller send ETH with the contract creation transaction constructor() payable { seller = payable(msg.sender); P = msg.value; } /// Abort the purchase and reclaim the ether. /// Can only be called by the seller before /// the contract is locked. function abort() external onlySeller inState(State.Created) { emit Aborted(); state = State.Inactive; // We use transfer here directly. It is // reentrancy-safe, because it is the // last call in this function and we // already changed the state. seller.transfer(address(this).balance); } /// Confirm the purchase as buyer. /// Transaction has to include `2 * P` ether. /// The ether will be locked until confirmReceived /// is called. function confirmPurchase() external inState(State.Created) condition(msg.value == (2 * P)) payable { emit PurchaseConfirmed(); buyer = payable(msg.sender); state = State.Locked; } /// Confirm that you (the buyer) received the item. /// This will release the locked ether. function confirmReceived() external onlyBuyer inState(State.Locked) { emit ItemReceived(); // It is important to change the state first because // otherwise, the contracts called using `send` below // can call in again here. state = State.Release; buyer.transfer(P); } /// This function refunds the seller, i.e. /// pays back the locked funds of the seller. function refundSeller() external onlySeller inState(State.Release) { emit SellerRefunded(); // It is important to change the state first because // otherwise, the contracts called using `send` below can call in again here. state = State.Inactive; seller.transfer(2 * P); } }اکنون فقط نیاز دارید تا کد بالا را در بلاکچین آپلود کرده و از آن استفاده کنید (احتیاط: آپلود یک قرارداد هوشمند در بلاکچین اتریوم ممکن است کارمزد زیادی ببرد).آموزش آپلود قرارداد هوشمند در بلاکچین اتریوم با استفاده از کیف پول MyEtherWalletامیدوارم از این آموزش لذت برده باشید.عمادعمادFri, 29 Sep 2023 18:04:16 +0330https://virgool.ir/@emadmn700/صرافی-های-غیرمتمرکز-چطور-کار-میکنند-آشنایی-با-مدل-بازارساز-خودکار-amm-usbjaak7fingصرافی های ارز دیجیتال غیر متمرکز (Decentralized Exchanges) یا به اختصار DEX پدیده ای است که از سال 2018 وارد فضای کریپتو شد و در بازار گاوی 2020 تا 2022 محبوبیت زیادی به دست آورد. این صرافی ها در اصل یک قرارداد هوشمند هستند که کاربران با استفاده از آنها میتوانند در بستر بلاکچین، بدون اینکه نیاز باشد اموال شان را به حساب یک صرافی متمرکز واریز کنند؛ معاملات‌شان را انجام دهند.صرافی های متمرکز در مقابل صرافی های غیرمتمرکزچرا صرافی های غیرمتمرکز محبوب شدند ؟صرافی های غیر متمرکز (DEXs) :بر خلاف صرافی های متمرکز از شما ثبت نام یا احراز هویت نمیخواهند.بر خلاف صرافی های متمرکز که تنها پروژه‌های معتبر و محدودی را لیست میکنند، هر کسی میتواند در صرافی های غیر متمرکز توکن خود را لیست کند و در نتیجه انواع توکن ها و شت کوین ها در آنها قابل معامله است.بر خلاف صرافی های متمرکز که یک ارگان رسمی هستند، صرافی های غیر متمرکز یک قرارداد هوشمند در بستر بلاکچین هستند و در نتیجه خبری از تحریم و محدودیت و اعمال قانون دولت نیست.صرافی های غیر متمرکز چگونه کار میکنند ؟قبل از پاسخ به این سوال ابتدا باید ببینیم روال کاری در صرافی های متمرکز چگونه است. در صرافی های متمرکز (Centralized Exchanges) شما دارایی خود را به کیف پول صرافی واریز میکنید و اموال شما در اختیار صرافی خواهد بود (که این خود یک ریسک محسوب میشود و شما باید به صرافی اعتماد داشته باشید) سپس شما به صفحه ارز مورد نظرتان که قصد معامله دارید میروید و سفارش خرید یا فروش ثبت میکنید.صرافی های متمرکز بر اساس مدل دفتر سفارشات (Order Book) معاملات را به انجام میرسانند، در این مدل کاربران سفارشات خرید و فروش خود را ثبت میکنند و اعلام میکنند که با چه نرخی مایل به معامله هستند. صرافی این سفارشات را در دفتر سفارشات ثبت میکند و هرگاه یک خریدار و یک فروشنده مایل باشند با نرخ یکسان معامله کنند، صرافی معامله را به قول معروف "جوش میدهد".نمونه یک دفتر سفارشات - در سمت راست سفارشات فروش را میبینید و در سمت چپ سفارشات خرید، فروشنده ها مایل به معامله در قیمت بالاتر اند اما خریداران مایل به معامله در قیمت پایین تر هستند. اگر خریدار و فروشنده ای مایل به معامله در یک قیمت باشند صرافی معامله را انجام میدهد.اگر در بازار بورس ایران فعالیت کرده باشید دقیقا همین سیستم را دیده‌اید. برای خرید سهام در بورس، شما قیمت پیشنهادی خود را اعلام میکنید و یک سفارش خرید ثبت میکنید. هرگاه کسی مایل باشد با نرخی که شما اعلام کردید یک سفارش فروش ثبت کند معامله انجام میشود. (لزومی ندارد خریدار و فروشنده بخواهند مبلغ یکسانی را معامله کنند، این امکان هست که در هر مرحله بخشی از معامله شما انجام شود یا به بیان دیگر شما(خریدار) به چند فروشنده وصل شوید)اگر میخواهید بیشتر در مورد اردربوک بدانید حتما این مقاله مفصل از وب سایت میهن بلاکچین را مطالعه کنید.اما آیا همه صرافی های دنیا از این سیستم استفاده میکنند؟ خیر!یک طلا فروشی را در نظر بگیرید. موقعی که شما قصد خرید طلا دارید، در مغازه منتظر کسی که بخواهد طلایش را بفروشد نمی‌مانید بلکه مستقیم از طلافروش طلا میخرید. برعکس آن هم صادق است؛ برای فروش طلایتان در مغازه منتظر خریدار نمینشینید بلکه مستقیم آن را به طلافروش میفروشید.بنابراین یک طلافروش برخلاف یک صرافی متمرکز یا بازار سهام، خریدار و فروشنده را مستقیم به یکدیگر وصل نمیکند بلکه خود به عنوان پلی میان خریدار و فروشنده عمل میکند.به این سیستم بازارسازی (market making) میگویند و به طلافروش اصطلاحا بازارساز (market maker) گفته میشود. برای تبدیل شدن به یک بازارساز برای یک جفت ارز مشخص شما نیاز به 2 مخزن نقدینگی یا استخر نقدینگی (liquidity pool) دارید (لازم است از هر کدام از دو ارز میزان مناسبی داشته باشید)به عنوان نمونه در مثال بالا، طلافروش باید میزان قابل توجهی ریال (ارز 1) و میزان قابل توجهی طلا (ارز 2) داشته باشد وگرنه عملکرد مناسبی به عنوان بازارساز نخواهد داشت (فرض کنید یک مشتری پولدار می‌آید و میخواهد میزان زیادی طلا بخرد در حدی که طلا فروش اصلا اینقدر طلا در مغازه ندارد، بنابراین میزان سرمایه این 2 استخر نقدینگی اهمیت دارد)سیستم دفتر سفارشات در صرافی های متمرکز و بازار سهامسیستم بازارسازی در بعضی از صرافی ها به خصوص صرافی های غیر متمرکزصرافی های غیر متمرکز از مدل بازارسازی استفاده میکنند. موقعی که شما اتریوم خود را در یک صرافی غیر متمرکز مانند Uniswap میفروشید تا برابر آن تتر دریافت کنید در واقع اتریوم خود را به استخر نقدینگی اتریوم صرافی منتقل کرده اید و در ازای آن از استخر نقدینگی تتر صرافی، معادل آن تتر دریافت کرده اید.در سیستم بازارسازی قیمت چگونه مشخص میشود ؟در مدل دفتر سفارشات، صرافی در تعیین قیمت هیچ دخالتی ندارد، نبرد بین خریدار و فروشنده (همان عرضه و تقاضا) قیمت را مشخص میکند. اما در سیستم بازاریابی اینگونه نیست و خود صرافی باید نرخ را تنظیم کند.در طلافروشی‌ها و صرافی‌های ستنی مانند صرافی‌های میدان فردوسی ، نرخ‌ها و قیمت‌ها را از یک مرجع رسمی (مانند بانک مرکزی یا یک وب سایت معتبر) استعلام میگیرند اما در صرافی های غیر متمرکز اینگونه نیست و خود صرافی باید نرخ تبدیل را تعیین کند اما این کار چگونه انجام میشود؟صرافی های غیرمتمرکز نرخ تبدیل را با استفاده از یک الگوریتم به نام بازارساز خودکار (Automated Market Maker) یا مختصرا AMM مشخص میکنند.بازارساز خودکار یا AMM چیست؟بازارساز خودکار نامی است که به الگوریتم مورد استفاده توسط صرافی های غیر متمرکز داده اند. این الگوریتم در کد قرارداد هوشمند صرافی غیر متمرکز تعبیه شده است. چند نوع الگوریتم بازارساز خودکار وجود دارد که در این مقاله میخواهیم مدل حاصل ضرب ثابت (Constant Product AMM) را بررسی کنیم.در مدل حاصل ضرب ثابت، صرافی غیرمتمرکز از یک اصل ساده پیروی میکند :صرافی، نرخ را طوری تنظیم میکند که همواره حاصل ضرب میزان سرمایه دو استخر نقدینگی یک عدد ثابت شود.بگذارید با یک مثال ببینیم موضوع از چه قرار است.فرض کنید میخواهیم یک سیستم بازارساز خودکار برای جفت ارز اتریوم/تتر راه بیندازیم.در مرحله اول باید قیمت اتریوم را در صرافی های متمرکز چک کنیم. مثلا در آن لحظه اتریوم معادل 150 تتر است.پس از آن در مرحله دوم باید «میزان ارزش یکسان» از اتریوم و تتر فراهم کنیم. چون هر اتریوم 150 برابر تتر است پس باید مقدار دلخواه اتریوم (هرچه بیشتر بهتر) به علاوه 150 برابر آن تتر فراهم کنیم (مثلا 2 اتریوم و 300 تتر تا از لحاظ ارزش برابر باشند)اکنون حاصل ضرب این دو عدد را محاسبه میکنیم و نام آن را K میگذاریم.K = 2 * 300 = 600الگوریتم ما قرار است نرخ تبدیل را طوری تنظیم کند که همواره حاصل ضرب میزان سرمایه دو استخر نقدینگی برابر همین مقدار شود. بنابراین هدف ما این است که همواره :X * Y = KX : سرمایه استخر نقدینگی اتریوم (در حال حاضر برابر 2)Y : سرمایه استخر نقدینگی تتر (در حال حاضر برابر 300)سپس اتریوم ها را به استخر نقدینگی اتریوم و تترها را به استخر نقدینگی تتر منتقل میکنیم.خب حالا فرض کنید یک خریدار آمده و میخواهد تعداد 15 تتر را با اتریوم مبادله کند. با چه نرخی باید این معامله انجام شود ؟پاسخ : معامله را به گونه ای انجام میدهیم که حاصل ضرب موجودی جدید دو استخر نقدینگی همان عدد K شود. بدین گونه :این خریدار قرار است مبلغ 15 تتر را به استخر نقدینگی تتر اضافه کند بنابراین موجودی جدید استخر برابر است با :Y new = 300 + 15 = 315حالا از همان فرمول X*Y=K موجودی جدیدی که استخر نقدینگی اتریوم "باید" داشته باشد را حساب میکنیم :X new = K / Y new = 600 / 315 = 1.9بنابراین موجودی استخر نقدینگی اتریوم باید 1.9 باشد تا حاصل ضرب موجودی دو استخر برابر 600 شود. اما موجودی فعلی استخر 2 اتریوم است بنابراین باید 0.1 اتریوم به خریدار بدهیم تا حساب و کتاب‌مان درست شود.این خریدار مبلغ 15 تتر به استخر نقدینگی صرافی واریز کرد و از آن مبلغ 0.1 اتریوم برداشت کرد بنابراین میتوان نتیجه گرفت این خریدار اتریوم را با نرخ 150 تتر خریده است. در مدل حاصل ضرب ثابت اینگونه نرخ تبدیل مشخص میشود.تغییر قیمت چطور اتفاق می افتد ؟در مدل حاصل ضرب ثابت پس از تغییر نسبت میزان موجودی دو استخر تغییر قیمت اتفاق می‌افتد. مثلا در همین مثال بالا پس از اتمام معامله، تغییر قیمت رخ داده است. در مدل حاصل ضرب ثابت، میشود ارزش دو استخر نقدینگی را یکسان در نظر گرفت بنابراین داریم :315 USDT = 1.9 ETH ---> 1 ETH = 165 USDTهمانطور که دیدید چون تقاضا بیشتر بود (یک خریدار داشتیم اما فروشنده‌ای نداشتیم) قیمت اتریوم در صرافی ما افزایش پیدا کرد (از 150 به 165). برعکس آن اگر یک فروشنده پیدا شود و مقداری اتریوم بفروشد قیمت کاهش می‌یابد. این نبرد بین عرضه و تقاضا قیمت را تعیین میکند. اگر تقاضا بیشتر باشد الگوریتم ما قیمت جدید را بالاتر میبرد و اگر عرضه بیشتر باشد الگوریتم ما قیمت جدید را پایین می‌آورد.هرچه سرمایه استخر نقدینگی کمتر باشد، صرافی ما بیشتر در معرض نوسانات قیمت قرار دارد. در همین مثال بالا دیدید که حجم سرمایه استخر نقدینگی کم بود و با یک خرید ساده قیمت به راحتی افزایش یافت. در واقعیت، استخرهای نقدینگی بعضا میلیون ها دلار حجم سرمایه دارند.آیا ممکن است یک استخر نقدینگی خالی شود؟ اگر یکی بخواهد کل اتریوم موجود را بخرد چه؟در الگوریتم بازارساز حاصل ضرب ثابت چنین چیزی ممکن نیست زیرا هرچقدر شما بخواهید میزان بیشتری اتریوم بخرید، الگوریتم آن را با قیمت بالاتری با شما حساب میکند.بیایید با یک مثال ببینیم اگر بخواهیم یک مبلغ عظیم (نسبت به حجم استخر نقدینگی) اتریوم بخریم (مثلا 1000 تتر) چه اتفاقی می افتد.وضعیت استخر قبل از معامله ما :میزان اتریوم استخر (X) = 2میزان تتر استخر (Y) = 300حالا ما 1000 تتر به استخر نقدینگی واریز میکنیم. موجودی جدید تتر استخر 1300 خواهد شد.برای محاسبه اینکه موجودی جدید اتریوم استخر "باید" چه عددی باشد از همان فرمول X*Y=K استفاده میکنیم.X new = k / Y new = 600 / 1300 = 0.45بنابراین موجودی جدید اتریوم استخر باید 0.45 باشد پس باید 1.55 اتریوم به خریدار بدهیم (که از 2 عدد اتریوم به 0.45 برسیم).همانطور که دیدید موجودی استخر خالی نشد! فقط تتر استخر زیاد شد و اتریوم آن کمتر شد. در الگوریتم حاصل ضرب ثابت هرگز موجودی استخر خالی نمیشود.حال بیاید حساب کنیم صرافی ما در حقیقت اتریوم را با چه نرخی با این خریدار بنده خدا حساب کرده است. خریدار مبلغ 1000 تتر به استخر واریز کرد و مبلغ 1.55 اتریوم به دست آورد بنابراین عملا صرافی ما هر اتریوم را با او 645 تتر حساب کرده است!!! (یک افزایش قیمت بسیار زیاد)در الگوریتم حاصل ضرب ثابت اگر خرید حجیم اتفاق بیفتد یا تقاضا بالا رود، قیمت به طور متناسب تنظیم خواهد شد.در سال 2020 یک خریدار که میخواست از یک صرافی غیر متمرکز مبلغ بالایی اتریوم بخرد یک خرید حجیم انجام داد و باعث پامپ غیرواقعی قیمت صرافی و متعاقبا ضرر چند میلیون دلاری خودش شد زیرا که به حجم سرمایه استخر نقدینگی صرافی توجه نکرده بود.سرمایه استخرهای نقدینگی صرافی‌ها از کجا می‌آید؟صرافی‌های غیرمتمرکز نیاز به میلیون‌ها دلار سرمایه برای تامین استخر‌های نقدینگی دارند. آنها با ارائه بخشی از کارمزدهای تراکنش صرافی به سرمایه گذاران استخرها، آنها را تشویق به سرمایه‌گذاری و تامین نقدینگی استخرها میکنند. سرمایه گذاران هر زمان که بخواهند میتوانند سرمایه خود را برداشت کنند. یک ایراد سرمایه‌گذاری در استخرهای این صرافی‌ها این است که در بازارهای صعودی شما دچار ضرر ناپایدار (Impermanent Loss) خواهید شد.منظور از ضرر ناپایدار یا ضرر غیر دائمی چیست؟فرض کنیم موقعی که اتریوم 150 دلار بوده است ما روی یک استخر نقدینگی سرمایه گذاری کرده ایم. برای سرمایه گذاری روی یک استخر نقدینگی در یک صرافی غیرمتمرکز باید سرمایه خود را به دو نیم تقسیم کنید، نیمی از آن را به ارز 1 و نیم دیگر را به ارز 2 اختصاص دهید. مثلا اگر مجموعا 6K تتر دارید باید به اندازه 3K آن را به اتریوم تبدیل کنید. سپس تترها را به استخر تتر و اتریوم ها را به استخر اتریوم صرافی واریز کنید. (قرار است از همین اعداد برای مثال استفاده کنیم)Y = 3000 , X = 3000/150 = 20 ----> K = X*Y = 3000*20=60,000حال فرض کنید بازار صعودی شده و قیمت اتریوم به 300 تتر رسیده است. در مدل حاصل ضرب ثابت همواره این دو اصل برقرار است :1) حاصل ضرب میزان سرمایه دو استخر برابر عددی ثابت است.2) میزان سرمایه دو استخر از لحاظ ارزش برابر هستند که با استفاده از آن میتوان قیمت یا همان نرخ تبدیل را تقریب زد. برای محاسبه قیمت تنها کافی است عبارت Y/X را حساب کنیم. حاصل تقسیم Y به X در هر لحظه همان نرخ تبدیل اتریوم به تتر در آن لحظه است.اگر این دو اصل را به زبان ریاضی بنویسیم دو معادله داریم :X new * Y new = K = 60,000 Y new / X new = 300 (قیمت جدید اتریوم)از این دو معادله میتوان مقدار Y new (میزان سرمایه جدید استخر تتر) و X new (میزان سرمایه جدید استخر اتریوم) را محاسبه کرد. که پاسخ اینگونه خواهد بود :Y new = 4242 USDT , X new = 14.1 ETHخب حالا بیایید یک مقایسه جالب انجام دهیم. بیایید حساب کنیم اگر پول‌مان را در استخر نقدینگی صرافی سرمایه‌گذاری میکردیم بیشتر سود میبردیم یا اگر خیلی ساده صرفا با کل پول اتریوم میخریدیم :قبل از افزایش قیمت ، مجموعا به اندازه 6000$ سرمایه داشتیم. (3K تتر + 20 اتریوم)پس از افزایش قیمت به اندازه 4242$ + 14.1 اتریوم سرمایه داریم که با احتساب هر اتریوم 300 دلار (قیمت جدید) مجموعا حدود 8470$ ارزش سرمایه جدید ما خواهد بود (2470$ سود به علاوه پاداشی که خود صرافی برای سرمایه‌گذاری‌مان به ما میدهد که البته بحث آن جداست).اگر با کل پول‌مان خیلی راحت از همان اول اتریوم میخریدیم، قیمت اتریوم 2 برابر شده و سرمایه ما هم برابر 12000$ میشد! (6000$ سود)همانطور که دیدید ما با سرمایه‌گذاری روی استخر نقدینگی صرافی از بازار صعودی جا ماندیم و به اندازه دیگران سود نکردیم (2.47K$ سود به جای 6K$ سود). به این مفهوم، ضرر ناپایدار یا Impermanent Loss میگویند.حالا چرا به آن ضرر "ناپایدار" یا ضرر "غیر دائمی" میگویند ؟ به این دلیل که اگر اتریوم به قیمت قبلی خود برگردد (150 دلار) همه چیز به حالت اولیه برخواهد گشت و شما از لحاظ درصد سود سرمایه تفاوتی با کسی که کل سرمایه اش را اتریوم خریده بوده نخواهید داشت. (البته بحث پاداشی که صرافی غیرمتمرکز بابت سرمایه‌گذاری‌تان به شما میدهد جداست، آن را در مقایسه وارد نکرده ایم)در بازار نزولی قضیه کاملا برعکس است و شما «سود غیر دائمی» (Impermanent Profit) را تجربه خواهید کرد که یعنی کمتر از بقیه (که تمام سرمایه‌شان اتریوم بوده) ضرر میکنید.دقت داشته باشید که :ضرر غیر دائمی به معنای ضرر واقعی نیست، بلکه یعنی بازار صعودی بوده اما شما کمتر از بقیه سود کرده‌اید.سود غیر دائمی به معنای سود واقعی نیست، بلکه یعنی بازار نزولی بوده اما شما کمتر از بقیه ضرر کرده‌اید.خلاصه مطلبصرافی های غیرمتمرکز برخلاف صرافی های معروف مثل باینانس و کوین‌بیس که از سیستم دفتر سفارشات استفاده میکنند، از سیستم بازارساز خودکار استفاده میکنند که الگوریتم آن به صورت خودکار قیمت را تنظیم میکند و عملکرد صرافی را تضمین خواهد نمود.عمادعمادThu, 28 Sep 2023 19:25:44 +0330https://virgool.ir/@emadmn700/پولکادات-چیست-آیا-به-درد-میخورد-s28drwja0zebپولکادات یک ارز دیجیتال محبوب و (در حال حاضر) سیزدهمین ارز دیجیتال برتر از لحاظ ارزش بازار (market cap) محسوب میشود. توکن بومی شبکه پولکادات با نماد DOT در صرافی ها معامله میشود و در زمان نوشتن این مقاله در حدود 4 دلار مبادله میشود. در بازار صعودی 2022 قیمت پولکادات تا 55 دلار هم بالا رفته بود !تاریخچه و فلسفه خلق پولکادات پولکادات حاصل رویای دکتر گوین وود (Gavin Wood) هم‌بنیان‌گذار اتریوم و خالق زبان برنامه نویسی سالیدیتی (Solidity) است. او در سال 2016 شروع به کار روی "ایده"ی جدیدش کرد که در مورد «قطعه قطعه کردن بلاکچین اصلی اتریوم و تبدیل آن به چندین بلاکچین موازی» یا به اصطلاح «شاردینگ (sharding)» بود.او اولین نسخه از وایت پیپر پولکادات را در اکتبر 2016 منتشر کرد. (البته ما پیشنهاد میکنیم اگر دانش فنی بالایی ندارید، نسخه لایت پیپر پولکادات را بخوانید که به زبان عامیانه و با جزئیات فنی کمتر شما را با این پروژه آشنا می‌کند)در سال 2017 گوین وود «بنیاد وب 3»، یک ارگان غیر انتفاعی برای حمایت از توسعه و تحقیقات پولکادات را تاسیس کرد که این بنیاد اولین عرضه اولیه (ICO) توکن دات را اکتبر 2017 برگزار کرد که یک رسوایی به بار آورد چون که فقط 10 روز پس از اتمام عرضه اولیه یک هکر توانست 66% کل مبالغ جمع شده معادل 90 میلیون دلار را برای همیشه از دسترس خارج کند ! اما تیم پولکادات دست از کار نکشیدند و با وجود فاندینگ از دست رفته همچنان به توسعه اکوسیستم ادامه دادند.بنیان‌گذاران پولکادات، Peter Czaban در راست و Gavin Wood وسط و Robert Habermeier در چپتوسعه پولکادات مرحله به مرحله پیش رفت. در سال 2019 شبکه تستی فعال شد و در سال 2020 شبکه اصلی بالا آمد. شاید برایتان جالب باشد بدانید پولکادات یک اکوسیستم جمعی است و قابلیت رای گیری دارد! در آگوست 2020 دارندگان توکن دات رای دادند که میزان توکن هر فرد 100 برابر شود (یعنی اگر قبل از آن 4 عدد دات در اختیار داشتید پس از آن 400 دات خواهید داشت) در نتیجه تعداد کل توکن های قابل عرضه پولکادات از ده میلیون به یک میلیارد افزایش یافت و قیمت آن هم یک درصد نرخ قبلی شد (99% کاهش قیمت).پولکادات چگونه کار میکند ؟ ساختار آن بر چه اساس است؟پولکادات در واقع یک بلاکچین نیست ! بلکه مجموعه ای از بلاکچین هاست. همانطور که اشاره شد ایده اصلی خلق پولکادات، شاردینگ یا همان «تقسیم بلاکچین اصلی به چندین بلاکچین موازی» بود. این کار سرعت و بازدهی شبکه را افزایش میدهد زیرا در این حالت اطلاعات میتوانند به صورت موازی و همزمان پردازش شوند.به زنجیره هایی که جزو اکوسیستم پولکادات هستند «پاراچِین» میگویند. پاراچین ها در واقع بلاکچین هایی با کاربرد خاص هستند که همه آنها به بلاکچین مرکزی اکوسیستم پولکادات که ریلِی چین (Relay chain) نام دارد وصل میشوند.زنجیره اصلی ، مرکزی ، تقویتی یا زنجیره رله (بسته به آنکه چطور ترجمه اش میکنیم) 2 وظیفه اصلی دارد :1) امنیت اکوسیستم را به وسیله اتصال مستقیم به همه پاراچین ها تامین میکند.2) اجماع در شبکه پولکادات و رای گیری با استفاده از این زنجیره اتفاق می‌افتد.اعتبارسنج های زنجیره رله بلوک های ساخته شده توسط پاراچین ها را تایید میکنند و روی عملکرد شبکه نظارت دارند. پولکادات قوانین سختگیرانه ای برای پاراچین ها وضع نکرده و هر پاراچین میتواند معماری خودش را داشته باشد یا از توکن بومی خودش استفاده کند (لزومی ندارد همگی از DOT استفاده کنند) یا قوانین مدیریتی خودشان را داشته باشند اما بلوک هایی که توسط پاراچین ها تولید میشوند برای ثبت در زنجیره اصلی باید از یک سری پروتکل ها که پولکادات وضع کرده تبعیت کنند.پاراچین ها چطور کار میکنند ؟هر پاراچین برای خود یک سری «جمع کننده» (Collector) دارد که در واقع نود (Node) های آن پاراچین هستند. این جمع کننده ها وظیفه دریافت تراکنش ها از کاربران و پردازش آن ها و ساخت بلوک جدید را دارند (همان وظایف نود در یک بلاکچین عادی، تنها اینجا یک اسم دیگر برایشان گذاشته اند)برای اطلاعات بیشتر در مورد نود در بلاکچین این مقاله را بخوانید.این جمع کننده ها پس از ساخت بلوک جدید آن را به «اعتبارسنج» (Validator) های زنجیره اصلی ارائه میدهند تا آنها بلوک جدید را بررسی و تایید کنند و امنیت شبکه را تضمین کنند. این "اعتبارسنج" ها در واقع همان نود های زنجیره اصلی هستند، فقط یک اسم جدید اینجا به آنان داده شده.جمع کننده : نود پاراچیناعتبارسنج : نود زنجیره رلهمنبع عکس: leewayhertz.comA : زنجیره رله یا زنجیره مرکزیB : اعتبارسنج های زنجیره رلهC : یک نمونه پاراچینD : جمع کننده های متعلق به آن پاراچیندر حال حاضر پولکادات قابلیت پشتیبانی از 100 پاراچین را دارد. احتمالا با خودتان بگویید تعداد افرادی که خواهان تاسیس پاراچین روی شبکه پولکادات هستند قطعا بیشتر از 100 تاست. پولکادات «اسلات های پاراچین» خود را به مزائده میگذارد و هرکسی که بیشترین پیشنهاد "میزان سرمایه ای که حاضر است برای ضمانت حسن عملکرد در شبکه قفل کند" را دهد برنده مزائده خواهد بود (این سرمایه از جنس DOT خواهد بود).در پلتفرم های مبتنی بر اثبات سهام (PoُS) هرچه میزان سرمایه قفل شده بیشتر باشد امنیت شبکه بالاتر است بنابراین الگوریتم پولکادات کسی را که بخواهد بیشترین مبلغ سرمایه (بیشترین تعداد DOT) را برای زمان طولانی تری قفل کند به عنوان برنده مزائده انتخاب خواهد کرد.برای اطلاعات بیشتر در مورد الگوریتم اثبات سهام (PoS) این مقاله را بخوانید.حداقل زمان "اجاره" اسلات پاراچین (حداقل زمانی که میتوانید یک پاراچین در شبکه پولکادات داشته باشید) 3 ماه و حداکثر آن 2 سال است (پس از 2 سال باید دوباره در مزائده شرکت کنید).مزایای احداث پاراچین روی شبکه پولکادات چیست ؟امنیت : با الحاق به اکوسیستم پولکادات، امنیت یک بلاکچین هم افزایش می‌یابد بنابراین یک راه بهتر برای بلاکچین ها این است که به جای هزینه مستقیم روی ارتقای میزان مشارکت کاربران در امنیت شبکه، به راحتی در مزائده یک اسلات پاراچین پولکادات شرکت کند و از این طریق امنیت خود را بالا ببرد.ارتباط با دیگر بلاکچین ها : تمام بلاکچین های شبکه پولکادات از پروتکل های این اکوسیستم پیروی میکنند بنابراین میتوانند به راحتی با یکدیگر ارتباط داشته باشند و تبادل دارایی و اطلاعات انجام دهند. اینکه یک بلاکچین قابلیت ارتباط و تبادل دارایی با باقی بلاکچین ها را داشته باشد بسیار مهم است و روی استقبال کاربران تاثیر زیادی دارد.به عنوان مثال یکی از پروژه های معروف که خیلی به «ارتباط بلاکچین» ها اعتقاد دارد مون بیم (moonbeam) است که هم اکنون یکی از اسلات های پولکادات را در اختیار دارد.در مورد مون بیم (moonbeam) بیشتر بدانیدکاربرد ارز DOTتوکن بومی شبکه پولکادات صرفا کاربردهای عادی یک توکن بومی را دارد. به عنوان مثال :مشارکت در شبکه و رای دهیپرداخت کارمزد تراکنشاستیکینگ و قفل کردن سرمایه توسط صاحبان پاراچین هاانتقال سرمایه از زنجیره رله به پاراچین ها توسط کاربرانو در نهایت... آیا روی پولکادات سرمایه گذاری کنیم ؟این قسمت از مقاله کاملا نظر شخصی نویسنده میباشد. پولکادات قطعا آینده دارد و پروژه بسیار خوب و کاربردی ای است و انتظار میرود در آینده تعداد کاربران شبکه بیشتر شود و بلاکچین های مختلفی به پولکادات کوچ کنند اما این لزوما به معنی بالا رفتن قیمت DOT نخواهد بود.موارد منفی در مورد قیمت آینده دات :توجه داشته باشید که برای استفاده از بلاکچین های بستر پولکادات شما باید کارمزد تراکنش آنها را با ارز بومی خودشان پرداخت کنید (مثلا کارمزد تراکنش مون بیم با ارز GLMR پرداخت میشود) بنابراین کوچ بلاکچین های محبوب به پولکادات لزوما مساوی با افزایش تقاضا برای DOT نیست!یک حالت این است که پولکادات به سرنوشت میکردائو (makerDAO) و چین لینک (chainlink) دچار شود. هردوی اینها پروژه های فوق العاده کاربردی با ایده نابی بودند و همچنان هم در سطح گسترده استفاده میشوند و کاربران زیادی دارند اما توکن بومی این پروژه ها (LINK و MKR) در بازار صعودی 2022 به اندازه باقی آلت کوین‌ها رشد نکردند. (رشد داشتند اما کمتر)صرفا ناب بودن ایده کافی نیست! برای توکن بومی شبکه باید تقاضا ایجاد شود تا قیمت آن بالا رود و این پروژه ها با اینکه توسعه خوبی دارند اما ممکن است لزوما تقاضای زیادی برای توکن بومی آنها به وجود نیاید.مقایسه کنید با اتریوم و BNB که برای پرداخت کارمزد بخش بزرگی از اکوسیستم استفاده میشدند.موارد مثبت در مورد قیمت آینده دات :دات نسبت به اوج خود در بازار صعودی قبلی (55 دلار) سقوط زیادی را تجربه کرده (بیش از 90 درصد) و اکنون در محدوده 4 دلار معامله میشود. مجموعه دلایل زیر میتواند تاثیر مثبتی داشته باشند :به دلیل سقوط زیاد ، قیمت های فعلی برای خرید بسیار جذاب هستند.به دلیل حجم بازار کمتر نسبت به بیت کوین و اتریوم ، صعود دات آسان تر خواهد بود.با پخش شدن اخبار مثبت در مورد توسعه های پروژه ، در بازار صعودی بعدی میتواند سرمایه گذاران زیادی را به خود جذب کند.نمودار DOT از سال 2021 تا لحظه نوشتن این مقالهجمع بندیپولکادات یک پروژه استثنایی و کاربردی در حوزه کریپتو است که هدف آن گرد هم آوردن بلاکچین های مختلف است. پولکادات نمیخواهد کاربران دیگر پروژه ها را از آنها بگیرد بلکه میخواهد بلاکچین های مختلف را متصل و متحد کند. جدا از اینکه قیمت DOT در آینده چقدر رشد خواهد کرد این پروژه توسعه خواهد یافت و کاربردهای خود را خواهد داشت.منابع :leewayhertz.com/what-is-polkadot-parachainmessari.io/project/polkadot/profilemedium.com/blockchain-blog/intro-to-polkadot-5ad0447da8d7polkadot.networkعمادعمادWed, 27 Sep 2023 20:31:26 +0330