https://virgool.ir/feed/@elalalahemehrararabanfa2026-11-11 19:29:13https://files.virgool.ir/upload/users/3355726/avatar/r1VpkW.jpghttps://virgool.ir/@elalalahemehrararabanhttps://virgool.ir/@elalalahemehrararaban/نيروى-جسم-انسان-روش-درمان-دردها-lhntcnjkjes1حضرت على عليه السلام مى‌فرمايند:«امْشِ بِدائِكَ ما مَشى‌ بِكَ‌نهج البلاغه، حكمت ۲۷؛ با بيماريت راه برو و با آن بساز مادامى كه با تو راه مى‌رود و سازگار است».شرح:از اين حديث سه نكته استفاده مى‌شود:نكته اوّل:اينكه انسان نبايد وقتى مريض شد فوراً خودش را آلوده داروها كند بلكه صبر كند تا بدن، خودش را درمان كند و اين مطلب از نظر اطباى امروز مسلم است كه اگر بدن عادت كند به انواع داروها، اين بدن نيروى دفاعى خودش را از دست مى‌دهد و به تدريج تنبل مى‌شود و اگر در جايى بيمار شود و آن دارو پيدا نشود جانش به خطر مى‌افتد؛ روايات در اين باب فراوان است:رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌فرمايند:«تَجَنَّبِ الدَّواءَ ما احتَمَلَ بَدَنُكَ الداءَ، فإذا لَمْ يَحْتَمِلِ الداءَ فالدواءُ؛ تا زمانى كه بدنت بيمارى را تحمّل مى‌كند، از مصرف دارو بپرهيز و هرگاه آن را تحمّل نكرد، آن‌گاه به دارو روى آور».امام على عليه السلام مى‌فرمايند:«لا يَتَداوى‌ المُسلمُ حَتّى يَغلِبَ مَرَضُهُ صِحَّتَهُ‌؛ مسلمان خود را مداوا نكند مگر آن‌گاه كه بيمارى او بر سلامتيش چيره گردد».امام كاظم عليه السلام فرموده است:«لَيْسَ مِن دَواءٍ إلّاوهُوَ يُهيجُ دَاءاً، ولَيْسَ شَي‌ءٌ في البَدَنِ أنْفَعُ مِن إمْساكِ اليَدِ إلّاعَمّا يَحتاجُ إلَيْهِ؛هيچ دارويى نيست، مگر اينكه خود بيمارى تازه‌اى را دامن مى‌زند. براى بدن چيزى سودمندتر از پرهيز جز در آنچه بدن نياز دارد نيست».در روايات ما گرسنگى و پرهيز را بهترين دارو دانسته‌اند.امام كاظم عليه السلام مى‌فرمايند:«الْحِمْيَةُ رأسُ الدَّواءِ والمَعِدَةُ بَيْتُ الدّاءِ عَوِّدْ بَدَناً ما تَعَوَّدَ؛پرهيز، بهترين داروست و معده، خانه امراض است، بدن را مادامى كه عادت مى‌كند عادت بده»همان امام همام عليه السلام فرموده‌اند:«لَيْسَ الحِمْيَةُ أنْ تَدَعَ الشَّي‌ءَ أصْلًا لا تَأكُلَه، ولكنّ الحِمْيَةَ أن تَأكُلَ مِن الشَي‌ءِ وتُخَفِّفَ؛پرهيز اين نيست كه چيزى را اصلًا نخورى، بلكه پرهيز آن است كه از هر چيزى سبك بخورى».امام على عليه السلام مى‌فرمايند:«مَنْ لَم يَحْتَمِلْ مَرارَةَ الدَّواءِ، دَامَ أَلَمُهُ؛هر كه تلخى دوا را تحمل نكند درد و بيماريش ادامه يابد».درباره تربت امام حسين عليه السلام هم روايات فراوان است. از امام صادق عليه السلام روايت شده است كه:«فى طين قَبرِ الحُسَينِ عليه السلام الشِّفاءُ مِن كلِّ داءٍ وهُوَ الدواءُ الأكْبَرُ؛ در تربت قبر حسين عليه السلام شفاى هر دردى است و آن بزرگترين دارو است».نكته دوم:يك درس توحيدى از اين روايت استفاده مى‌شود كه خداوند در بدن انسان، يك نيروى دفاعى آفريده است، در خون انسان ذرات سفيدى به نام گلبول‌هاى سفيد قرار داده كه چندين ميليون آن در بدن قرار دارد و مدافع جسم انسان است كه با ميكروب‌ها جنگ فيزيكى و شيميايى مى‌كند، گاهى ميكروب‌ها را از خود دور مى‌كند و مى‌بلعد كه جنگ فيزيكى است و گاهى سمومى از خود در خون ترشح مى‌كند و ميكروب‌ها را مى‌كشد و تعجّب اين كه مى‌دانند هر ميكروبى با چه سمّى از بين مى‌رود و با همان سم آن را از بين مى‌برند.اين درس بزرگ توحيدى است كه اگر نيروى دفاعى بدن نبود انسان زنده نمى‌ماند چون از چهار طرف ميكروب مرتباً وارد بدن انسان مى‌شود، از طريق غذا، آب، هوا و پوست زمانى كه بدن خراش برمى‌دارد.بيمارى لاعلاج ايدز نمونه‌اى از بيمارى‌هاست كه نيروى دفاعى بدن كه همان گلبول‌هاى سفيد باشد را از كار مى‌اندازد تا انسان به انواع بيمارى‌ها مبتلا شود و نهايتش هم مرگ است.نكته سوم:يك درس اجتماعى هم از اين حديث استفاده مى‌شود كه يك جامعه نبايد هميشه از خارج وارد كند چرا كه اين واردات به كشورِ بدن و جامعه، آن را تنبل مى‌كند و از كار مى‌اندازد.Time to readTime to readMon, 01 Jul 2024 01:00:02 +0330https://virgool.ir/@elalalahemehrararaban/ضمير-پنهان-و-آشكار-و-خودشناسى-mdejugv4ciifحضرت على عليه السلام مى‌فرمايند:«ما أَضْمَرَ أَحَدٌ شيئاً إِلّا ظَهَرَ فِي فَلَتاتِ لِسانِهِ، وَصَفَحاتِ وَجْهِهِ‌نهج‌البلاغه، حكمت ۲۶؛ كسى چيزى را در دل پنهان نمى‌كند مگر اينكه در سخنانى كه از دهان او مى‌پرد و در چهره و قيافه‌اش آشكار مى‌گردد».شرح:روانشناسان معتقدند كه بشر داراى دو نيروى مختلف است يكى ضمير پنهان و ديگرى ضمير آشكار كه دستگاه خودآگاه و ناخودآگاه است. دستگاه خودآگاه همان دستگاه عقل است كه انسان با تفكّر كارى را انجام مى‌دهد كه آن ضمير آشكار است؛ اما دستگاه ناخودآگاه، همان ضمير باطنى است، در درون انسان يك نوع معرفت وجود دارد كه خود انسان به آن توجّه ندارد و بخش مهم دستگاه شعور انسان همين ضمير پنهان و ناخودآگاه است.شعور انسان را تشبيه مى‌كنند به قطعه يخ شناور در آب كه حدود نُه دهم آن زير آب است و يك دهم آن روى آب، ضمير آگاه انسان آن خرد و دانش معمول انسان است، مثل آن مقدار يخى كه از آب بيرون است و ضمير پنهان انسان كه همان نيّت و باطن انسان است، مثل آن مقدار يخى است كه در آب پنهان است‌ و قسمت عمده شخصيت انسان را همان ضمير پنهان انسان تشكيل مى‌دهد.راه شناخت ضمير ناآگاه، خطاها و كارهاى حساب‌نشده‌اى است كه انجام مى‌دهد چون انسان وقتى شعور و آگاهيش كار مى‌كند يك سلسله موانع و شرايط و قيود جلوى او را مى‌گيرد و اجازه نمى‌دهد كه دستگاه ناخودآگاهش را نشان دهد.در منابع اسلامى به اين دستگاه درون اشاره شده كه اين روايت يك نمونه آن است كه امام فرمود: انسان چيزى را در باطنش پنهان نمى‌كند مگر اينكه جمله هايى كه از زبان او مى‌پرد و دگرگونى هايى كه بى اختيار در قيافه‌اش به وجود مى‌آيد، آشكار مى‌شود. اين نكته اوّل روانشناسى بود كه از اين حديث استفاده مى‌شد.نكته دوم كه از اين روايت استفاده مى‌شود، خودشناسى است.يكى از راه‌هاى اصلاح و تهذيب نفس، خودشناسى است وقتى انسان خود را نشناسد و از كاستى‌ها و عيب‌هاى خود باخبر نشود، به دنبال اصلاح خود نخواهد رفت.وقتى انسان خود را شناخت و به كرامت و عظمت خود پى برد، هرگز خود را به بهاى ناچيز نمى‌فروشد، وقتى انسان خود را شناخت به استعدادهاى گوناگون كه خداوند در او نهفته است پى مى‌برد و آن را شكوفا مى‌كند، و كسى كه خود را شناخت هرگز خود را به رذايل اخلاقى آلوده نمى‌كند، چرا كه رذايل اخلاقى زندگى انسان را تباه مى‌كند و در جامعه زندگى را براى افراد تلخ مى‌گرداند.Time to readTime to readMon, 01 Jul 2024 00:54:41 +0330https://virgool.ir/@elalalahemehrararaban/جاذبه-و-دافعه-p8iawtbtj4v9حضرت على عليه السلام مى‌فرمايند:«مَنْ ضَيَّعَهُ الْأَقْرَبُ أُتيحُ لَهُ الْأَبْعَدُنهج‌البلاغه، حكمت ۱۴؛ كسى كه نزديكانش او را رها سازند، آنها كه دورند او را مى‌برند».شرح:عدّه‌اى اين جمله امام عليه السلام را تطبيق كردند بر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله كه منظور آن حضرت است و «اقرب» يعنى خويشاوندان او كه همان قريش و اهل مكّه باشند كه وقتى دست از يارى و كمك پيامبر برداشتند، دورافتادگان يعنى اهل مدينه حضرت را يارى كردند.ولى اين جمله امام عليه السلام يك معناى وسيع و گسترده‌اى دارد و اشاره به اين است كه اگر افرادى كه نزديك هستند نيروهاى آماده را جذب نكنند، دشمنان آن نيروها را جذب كرده و از آنها بهره‌بردارى مى‌كنند.بايد بدانيم كه قانون جاذبه و دافعه يك قانون عمومى است كه بر سراسر نظام آفرينش حكومت مى‌كند و هيچ ذره‌اى از ذرات جهان هستى از دايره حكومت جاذبه عمومى خارج نبوده و همه محكوم آنند. و انسان‌ها هم از اين قانون مستثنانيستند و دوستى‌ها و دشمنى‌ها، جلوه‌اى از جذب و دفع انسانى است كه بر اساس سنخيت و يا ضدّيّت پى‌ريزى شده است، اينكه دو نفر دوست دارند با هم باشند به خاطر سنخيت بين آنهاست و اگر بينشان مشابهتى نباشد همديگر را جذب نمى‌كنند؛ و جذب و دفع دو ركن اساس زندگى بشر است.انسان‌ها از لحاظ جاذبه و دافعه به طبقات مختلفى تقسيم مى‌شوند:افرادى هستند كه نه جاذبه دارند و نه دافعه، نه با كسى دوست هستند و نه با كسى دشمن؛ آنها افرادى هستند بى‌تفاوت كه موجودى بى‌ارزش و بى‌ثمر هستند و هدفشان فقط خوردن و خوابيدن است، مثل حيوانات.مردمى كه جاذبه دارند اما دافعه ندارند، با همه مردم خوبند و همه آنها را دوست دارند، اين هم از نظر اسلام مردود است چرا كه انسان بايد با خوبان خوب باشد و با بدان بد باشد، مؤمنان را به سوى خود جذب كند و افراد خائن را از خود دور كند.مردمى كه دافعه دارند امّا جاذبه ندارند، با كارهايشان براى خود دشمن درست مى‌كنند امّا دوست پيدا نمى‌كنند، اينها هم افرادى ناتوان هستند چرا كه در حديثى امام على عليه السلام مى‌فرمايند: ناتوان‌ترين مردم كسى است كه از يافتن دوست ناتوان باشد.مردمى كه هم جاذبه دارند هم دافعه؛ شخص مؤمن بايد در زندگى اين گونه باشد كه دوستان جان‌فشان پيدا مى‌كند و دشمنان را از خود دور مى‌كند.پيشوايان ما اين گونه بودند.يك جامعه بايد هم نيروى جاذبه و هم نيروى دافعه داشته باشد، چنانكه قرآن مى‌فرمايد: «أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ»كه دافعه‌اش در مقابل كفّار و جاذبه‌اش در مقابل خودى‌هاست. حال اگر آنجا كه بايد جاذبه داشته باشيم، تبديل به دافعه شود، مردم از حوزه جاذبه دور مى‌شوند و در حوزه جاذبه دشمن قرار مى‌گيرند، مثل كره ماه كه دور زمين مى‌گردد اگر دافعه زمين زياد شود از زمين دور مى‌شود و جذب كرات ديگر منظومه شمسى مى‌شود. نكته قابل توجّه اينكه بايد مراقب باشيم و با كوچك‌ترين نقطه ضعف، افراد را از خود نرانيم، چرا كه به غير از معصوم عليه السلام، همه جايز الخطا هستند و با كمترين خطا طردشان نكنيم. بعضى عادتشان است كه فقط نقاط ضعف را مى‌بينند و لذا مى‌بينيم كه غالباً بدبين هستند و اين خُلق شيطانى است. بايد در زندگى نقاط قوت ديگران را ببينيم و نقاط ضعف را به آنها گوشزد كنيم.Time to readTime to readMon, 01 Jul 2024 00:49:02 +0330https://virgool.ir/@elalalahemehrararaban/چگونه-با-مردم-زندگى-كنيم-vsqyzlehxahzحضرت على عليه السلام مى‌فرمايند:«خالِطُوا النَّاسَ مُخالَطَةً إِنْ مُتُّمْ مَعَها بَكَوْا عَلَيْكُمْ، وَإِنْ عِشْتُمْ حَنُّوا إِلَيْكُمْ‌نهج‌البلاغه، حكمت ۱۰؛ با مردم آنچنان معاشرت كنيد كه اگر مرديد براى شما اشك بريزند، و اگر زنده مانديد با اشتياق به سوى شما آيند»شرح:اساس تعليمات اسلامى بر اجتماع و جمعيّت است، يعنى اسلام اصل را جامعه مى‌داند و افراد در دل جامعه پرورش پيدا مى‌كنند و لذا مى‌بينيم كه عبادات در اسلام شكل جمعى دارد. اصل در نماز، جماعت است و نماز فرادى‌ غير رسمى است. تمام اذكار در نماز جنبه جمعى دارد حتى اذان و اقامه‌اش و سوره حمد جمعى است. سلام نماز هم بر محور جماعت است. روح حج هم جماعت است. لذا هر چه پيوند جامعه را محكم كند مورد تأييد اسلام است و هر چه آن را سست كند مبغوض است. سخن‌چينى، غيبت و تهمت، پيوندها را قطع مى‌كند، اصلاح ذات بين، تعاون و همكارى، برآوردن حوائج مردم، محبوب است چون باعث پيوند است.با توجّه به اين بينش برويم سراغ كلام على عليه السلام كه مى‌فرمايد طورى زندگى‌ كن كه فقدان شما دردناك باشد و زندگى شما مورد محبّت مردم باشد.معمولًا جامعه را به بدن تشبيه مى‌كنند كه بدن انسان داراى گوش، چشم، دست و پا و غيره است، در جامعه هم افرادش اين گونه‌اند كه يك عده چشم جامعه‌اند، و يك عده گوش جامعه هستند و يك عده زبان گوياى جامعه هستند و يك گروه مغزهاى متفكّر يك جامعه هستند و گروهى دست و پاى يك جامعه و آنچه مهم است اين است كه انسان بايد سعى كند كه يك عضو مفيد جامعه باشد نه زائد جامعه كه بايد كنارش زد، بعضى افراد در جامعه هستند كه عضو مضرّ جامعه هستند و مردنشان جشن و شادى‌آور است و افرادى هستند كه عضو مفيد جامعه هستند كه مرگشان موجب غم و غصّه است.امام صادق عليه السلاممى‌فرمايند: مرد براى اداره خانه و خانواده‌اش بايد سه كار انجام دهد، هر چند بر خلاف طبع او باشد:«مُعاشَرَةٍ جَميلَةٍ، وَسَعَةٍ بِتَقديرٍ، وَغِيْرَةٍ بِتَحَصُّنٍ‌؛ خوشرفتارى، گشاده‌دستى به اندازه و غيرت و ناموس‌دارى».امام على عليه السلام فرموده است:«ابذُلْ لِأخيكَ دَمَكَ وَمالَكَ، وَلِعَدُوِّكَ عَدْلَكَ وَانْصافَكَ، وَلِلعامَّةِ بِشرَكَ وَإحسانَكَ‌؛ جان و مالت را فداى برادرت كن و عدل و انصاف را نثار دشمنت ساز و خوشرويى و احسانت را به عموم مردم ببخش».امام حسن مجتبى عليه السلام فرموده‌اند:«صاحِبِ النَّاسَ مِثلَ ما تُحبُّ أن يُصاحِبوكَ بِهِ‌؛ با مردم آن گونه رفتار كن كه دوست دارى با تو رفتار كنند».Time to readTime to readMon, 01 Jul 2024 00:46:19 +0330https://virgool.ir/@elalalahemehrararaban/پرسش-كردن-وسيله-پوشاندن-عيب-هاست-و-انسان-از-خودراضى-دشمنان-او-فراوانند-mi7tamjpwrjoحضرت على عليه السلام مى‌فرمايند:«الْمَسْأَلَةُ خِباءُ الْعيب‌ها، وَمَنْ رَضِيَ عَنْ نَفْسِهِ كَثُرَ السَّاخِطُ عَلَيْهِ‌-نهج‌البلاغه، حكمت ۶-پرسش كردن وسيله پوشاندن عيب‌هاست، و انسان از خودراضى، دشمنان او فراوانند».شرح:در اين حديث حضرت به دو نكته مهم اشاره فرموده است:نكته اوّل درباره سؤال كردن است كه وسيله پنهان شدن عيب‌هاى انسان‌هاست. در آيات وروايات به اين مطلب اشاره شده كه چيزى را كه نمى‌دانيد بپرسيد. «فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَاتَعْلَمُونَ»؛اگر نمى‌دانيد، از آگاهان بپرسيد».فلسفه سؤال كردن اين است كه: ما اوّلين كسى نيستيم كه در اين دنيا زندگى مى‌كنيم بلكه قبل از ما انسان‌هاى زيادى آمدند و در اين دنيا زندگى كردند و تجارب زيادى كسب كردند و اين تجربيات بايد به نسل‌هاى آينده منتقل شود كه يكى از مهمترين راه‌هايش پرسش است. چرا كه استعدادهايى كه خداوند به مردم داده مختلف است و هر كسى در يك جهتى استعداد دارد و همه چيز را همگان مى‌دانند و سؤال كليدى است كه ما را به گذشتگان پيوند مى‌دهد و معلومات آنها را در اختيار ما قرار مى‌دهد. اما با اين حال بعضى از افراد سؤال را عيب و ننگ مى‌دانند و گاهى مى‌گويند خجالت مى‌كشيم سؤال كنيم و حال اينكه خجالت دو قسم است: يكى عاقلانه و ديگرى احمقانه. خجالت احمقانه اين است كه انسان چيزى را كه نمى‌داند خجالت بكشد كه سؤال كند، امّا خجالت عاقلانه آن است كه انسان از گناه خجالت بكشد.نكته دوم: فرمود اگر كسى ازخودراضى باشد، ناراضى از او زياد مى‌شود؛ چون از خودراضى بودن موجب مى‌شود كه خودبرتربين و خودخواه شود و انتظار دارد كه همه بنده او باشند و براى او تعظيم كنند. اعمال انسان نبايد او را مغرور كند، چون اعمال ما در كنار كرامت و بزرگوارى خداوند ناچيز است‌«وَما قَدْرُ أعْمالُنا فى‌ جَنْبِ كَرَمِكَ‌». غرور و غفلت سرچشمه هر هلاكتى است و مادر هر شقاوتى، غرور عبارت است از آرامش يافتن و مطمئن شدن به آنچه كه موافق با هوا و هوس باشد، گمان مى‌كند اعمال و افعالى كه انجام مى‌دهد درست است، مال حرام را در راه خير مصرف مى‌كند و مى‌پندارد كه عمل نيكى كرده است. آيات و روايات در مذمت غرور فراوان است. خداوند مى‌فرمايد: «فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ»؛ پس مبادا زندگانى دنيا شما را بفريبد، و مبادا (شيطان) فريبكار شما را نسبت به (كَرَم) خدا بفريبد (و مغرور سازد)!».Time to readTime to readMon, 01 Jul 2024 00:41:26 +0330