https://virgool.ir/feed/@ehsanbzپراکنده می نویسم، اما سفرنامه نویسی را بیشتر دوست دارم.fa2026-11-11 19:13:44https://files.virgool.ir/upload/users/10349/avatar/T9AfSR.pnghttps://virgool.ir/@ehsanbzhttps://virgool.ir/@ehsanbz/ebz-pst-wqcwuopoaxfsشاید تجربه‌­اش را داشته باشید. زمانی که در فیسبوک یا اینستاگرام دوست تازه‌ای پیدا کرده و او را دنبال می‌کنید، در کمال ناباوری ببینید تعدادی دوست مشترک، از میان کسانی که فکرش را هم نمی‌کردید وجود دارند که با دوست جدیدتان دوستند. در واقع دوست تازه‌ی شما تا پیش از این، دوستِ یک یا چند دوستِ شما بوده است و بدون اینکه شما بدانید با او یک ارتباط با یک واسطه داشته‌­اید که آن را یک ارتباط دوپیوندی می‌­نامیم. این اتفاق ممکن است در یک گروه تلگرامی به ظاهر غریبه هم رخ بدهد که باز هم معنایش همین است. یعنی افرادی در آن گروه هستند که شما از قبل با آن­ها در ارتباط بوده‌­اید اما خودتان خبر نداشتید.شکل 1اگر شما صد دوست داشته باشید و هر دوست شما نیز صد دوست داشته باشد که جزو دوستان شما نباشند، شما به واسطه صد دوستتان، ده‌هزار ارتباط دوپیوندی خواهید داشت. دوستانِ دوستانِ شما، با یک واسطه با شما در ارتباط هستند. به همین ترتیب صدها هزار ارتباط سه‌پیوندی و میلیون‌ها ارتباط چهار‌پیوندی و ده‌ها و صدها میلیون ارتباط پنج‌پیوندی نیز دارید. یک چیزی شبیه به آنچه در شکل 1 آمده است. با این حساب و طبق بررسی­‌های انجام شده، هر شخص برای ارتباط با جمعیت میلیاردی کره‌ی زمین، به طور متوسط شش پیوند نیاز دارد. یعنی هر نفر روی کره‌ی زمین که در جامعه بشری حضور فعال دارد به طور متوسط از راه شش نفر به هر شخص دیگری که او هم در جامعه بشری حضور فعال دارد، ارتباط پیدا می‌کند. گرچه این فرضیه ممکن است برای کسانی که در شبکه­‌های اجتماعی نیستند صدق نکند. البته منظور از شبکه اجتماعی، توییتر، فیسبوک یا اینستاگرام نیست. این را گفتم چون بیشتر ما، واژه «شبکه اجتماعی» را بعد از گسترش ابزارها و فراگیر شدن رسانه های جمعی در فضای مجازی شنیده ایم و به کار می بریم. در حالی که قدمت و مفهوم «شبکه اجتماعی» هم سن و سال زندگی انسان ها و تشکیل جوامع بشری است.حرف­‌هایی که زدیم فقط برای این نبود که بگوییم مثلا شما، همین الان که دارید این مطلب را می­خوانید، از راه تنها پنج نفر، با لئوناردو دی­کاپریو -ستاره هالیوود- در ارتباط هستید. چون شاید نیازی به گفتن ما هم نباشد. اگر شما دوستی داشته باشید که با یکی از بازیگران سینمای ایران دوست باشد، آن بازیگر هم با اصغر فرهادی دوست باشد، به واسطه حضور آقای فرهادی در اسکار، ارتباط شما با آقای دی­کاپریو به پنج پیوند هم نخواهد رسید.شکل 2از آنجا که مساله ارتباط در جامعه بشری همیشه هم انقدر ساده نبوده، باعث شده تا دانشمندانی آن را نه تنها بررسی کنند، بلکه برایش فرضیه پردازی هم بکنند تا اهمیت آن را به رخ بکشند. فرضیه‌ای که در نظریه‌ بازی‌ها به «شش درجه جدایی» معروف است و دنیای کوچک اما پیچیده انسان‌ها را بررسی می‌کند (شکل 2). البته پیش از پیدایش شبکه‌های اجتماعی مجازی بررسی آن بسیار کار دشواری بود، اما به لطف انقلاب اطلاعاتی که در این سال­ها شاهدش بودیم، این فرضیه حتی برای افراد عادی بسیار ملموس شده است. گواهش هم این جمله است که این روزها خیلی می­شنویم: دنیا خیلی کوچک است. گفتیم فرضیه «شش درجه جدایی» در نظریه بازی­ها مطرح شده است. پیش از اینکه به این فرضیه بپردازیم باید اول ببینیم که خود نظریه بازی‌ها چیست و برای چه و از کجا به وجود آمده است. نظریه‌ بازی‌ها شاخه‌ای جوان از ریاضیات است که به دنبال راهبرد یا استراتژی برای رسیدن به بیشترین منفعت در مسایل گوناگون است. این منفعت ممکن است پول، شهرت، اعتبار و یا هر چیز مادی یا معـنوی دیگری باشد. به تعبیری دیگر نظریه بازی­ها، ریاضیات رفتار جمعی است.این نظریه در سده‌ی گذشته به دلیل گستردگی کاربرد در علوم مرتبط با جامعه‌ی بشری مانند اقتصاد، سیاست، روابط بین‌الملل و زیست‌شناسی بسیار پراهمیت شد. از دانشمندان پیشرو و صاحب نام در این شاخه می‌توان به جان فون نویمان و جان نش اشاره کرد. تاثیر افرادی مانند جان نش آنقدری بوده که فیلم «ذهن زیبا» را بر اساس زندگی­نامه او ساخته­‌اند. البته او و همسرش متاسفانه در سال 2015 میلادی بر اثر سانحه رانندگی جان خود را از دست دادند. دانشمندانی مانند نش توانستند با مدل‌سازی و تحلیل رخداد‌های واقعی، جای پای ریاضیات را در جامعه‌ بیش از پیش پررنگ کنند. رویارویی ایالات متحده و شوروی در سال‌های جنگ سرد، نمونه‌ای از این رخدادهاست که به عنوان یک بازی با «حاصل‌جمع صفر» که در آن هر طرف به دنبال حداکثر منفعت است، به کمک این نظریه مدل‌سازی شد. بازی با حاصل جمع صفر، همان بازی برد-باخت است. همه بازی­هایی که در آن برنده شدن یک نفر تنها زمانی رخ می­دهد که طرف مقابل ببازد، حاصل جمع صفر هستند. شطرنج از این دسته بازی­هاست. اگر در جریان مذاکرات ایران و پنج به علاوه یک بوده باشید، احتمالا باید عبارت توافق برد-برد به گوشتان خورده باشد. مگر مساله هسته‌­ای ما و مذاکرات بازی است؟ دلیل این که از واژه برد-برد برای این توافق استفاده می­‌شود، همین نظریه بازی‌­ها و تاثیراتش در علوم ارتباطات بین­‌المللی است که تیم‌های مذاکره کننده آن را بلدند. شاید جالب­تر باشد اگر بگویم می­‌شود دلیل محرمانه بودن مذاکرات را هم در نظریه بازی­ها یافت. مدلی به نام جزیره پرندگان در این نظریه وجود دارد که پرداختن به آن نیازمند فرصت بیشتری است، اما در این مدل­سازی مساله وجود تماشاچی در میان دو پرنده که در حال مجادله یا مذاکره(!) بر سر غذا هستند بررسی شده است. بر اساس نقش تماشاچی در این جزیره پرندگان می‌­توان استنباط کرد که چرا مذاکره‌­کنندگان بر محرمانه بودن مذاکره تا رسیدن به نتیجه نهایی، تاکید داشتند.شکل 3 به جز دسته­‌بندی حاصل‌جمع صفر-حاصل‌جمع غیرصفر، بازی‌ها را می­توان از دیدگاه­های دیگری مانند متقارن–نامتقارن، تصادفی-غیرتصادفی و باآگاهی کامل-بدون آگاهی کامل بخش‌بندی کرد. برای نمونه، شطرنج یک بازی غیرتصادفی با آگاهی کامل و حاصل‌جمع صفر است. چرا که شانس در آن نقش ندارد، هر دو طرف چینش همه‌ی مهره‌ها را می‌بینند و نسبت به شرایط بازی آگاهی کامل دارند و همچنین به طور همزمان، هر دو طرف نمی‌توانند برنده باشند. با این تعریف منچ یک بازی نیمه تصادفی است، چون اینکه کدام مهره حرکت کند با شماست، اما اینکه چند خانه حرکت کند را تاس و در واقع شانس مشخص می­کند. شکل 4حالا که چند کاربرد از نظریه بازی­ها را دیدیم، بهتر است به بحث اولمان برگردیم. گفتیم یکی از موارد بررسی شده در نظریه‌ی بازی‌ها ارتباط میان افراد در جامعه بوده است. که فرضیه‌ی «شش درجه جدایی» و همچنین «دنیای کوچک» به بخشی از آن پرداخته‌اند و به صورت تجربی نشان داده‌اند که زنجیره‌ای میان انسان‌ها وجود دارد که همزمان با داشتن پیچیدگی بالا ویژگی شگفت‌انگیزی دارد که آن فاصله‌ی ناچیزِ میان هر دو حلقه‌ی این زنجیر است. بنابر آزمایش‌ها و بررسی‌های انجام شده این عدد، نزدیک به 6 است، یکی از افراد مشهوری که در سال 1990 توسط سه دانشجوی کالج آلبرایت در آمریکا مورد بررسی قرار گرفت کِوین بِیکِن، بازیگر مشهور هالیوود بود که به خاطر شمار بالای فیلم‌هایی که بازی کرده بود و همچنین تنوع هم‌بازی‌هایش در هر فیلم نمونه‌ی مناسبی برای آزمایش و بررسی بود.دانشجویانی از دانشگاه ویرجینیا علاقه‌مند به این موضوع شده و نموداری از بازیگران هالیوود (که تنها بخش کوچکی از آن‌ها با بیکن هم‌بازی بودند) آماده کردند، بیکن در مرکز آن نمودار قرار داشت. سپس ارتباط میان بیکن و دیگر بازیگران را از نظر طول زنجیره‌ی انسانی بررسی کردند و به نتایج زیر رسیدند:1592 بازیگر به صورت مستقیم با بیکن، در فیلم‌های گوناگون هم‌بازی بودند. 169274 نفر با دو پیوند به بیکن می‌رسیدند. بیش از 470000 نفر با سه پیوند به بیکن می‌رسیدند. به طور میانگین بیکن با 770269 نفر از بازیگران هالیوود نزدیک به سه پیوند فاصله داشت. این در حالی بود که فاصله‌ی بیکن با 770187 نفر از بازیگرانی که در این نمودار نبودند نزدیک شش پیوند بود. در واقع بزرگترین عدد که به معنای بیش‌ترین فاصله بود برابر با 6 به دست آمد، که مهر تاییدی بر فرضیه‌ی شش درجه جدایی در آن زمان بود.البته بررسی­‌ها و آزمایش­‌هایی مانند این، تنها به اینجا ختم نشد. هنوز هم در دنیا دانشمندان بسیاری در حال کار بر روی نظریه بازی­‌ها و گسترش کاربردهای آن هستند.از امروز با دانستن این موضوع، و شناخت نسبی از نظریه بازی­ها، بیش از اینکه از دیدن دوستان مشترک در جاهایی که فکرش را نمی­‌کنیم، تعجب کنیم، می‌­توانیم مسایل شگفت­‌انگیز و روزمره دیگری که در زندگیمان هست را از زاویه دیگری ببینیم. یک زاویه علمی و منسجم! شاید ما هم به فرضیه­ا‌ی نو برسیم. اگر هم نرسیدیم مهم نیست. مهم این است که بدانیم خیلی چیزها که در زندگی روزمره­‌مان داریم، مانند مهارت ارتباط اجتماعی پایه‌­های علمی هم دارد. ehsanbzehsanbzThu, 09 May 2019 15:42:58 +0430https://virgool.ir/@ehsanbz/ebz-pst-mkfw0mnrjaq7ما بدون مدارک شناسایی وجود خارجی داریم، اما انگار هویت نداریم.هویت نداریم، چون اگر خودمان در کمال سلامت، با بهترین شکل ظاهری، به بانک برویم، اما کارت ملی نداشته باشیم، هیچ کاری نمی توانیم بکنیم.ما بدون پاسپورت نمی توانیم به کشور دیگری سفر کنیم. نه اجازه خروج خواهیم داشت، نه اجازه ورود.ما باید تایید بشویم، ما باید مدرک شناسایی داشته باشیم و این آغاز مدرک گرایی است.وقتی هویت ما به مدارک گره بخورد، افتخار به هویت، بدون داشتن مدرک امکان پذیر نیست، چون تایید نمی شود. در واقع در وضعیت امروز انگار ما نیازمند مدارکی هستیم که داشتنشان افتخاری ندارد اما برای افتخار به خودمان و هویت مان ضروری هستند. (اینکه آیا ما نیاز به افتخار داریم یا نه، بحث دیگری است.)شناسنامه نخستین مدرک بیشتر ماست، در سال های بعد زندگی، کارت ملی و پاسپورت و گواهینامه هم به این مجموعه می پیوندند. من به این ها می گویم «مدارک پایه»! مدارکی که داشتن شان هنر نیست، اما نداشتنشان دردسرساز است.ما هر چه جلوتر آمدیم، برای اینکه نشان بدهیم هویت قوی تری داریم، به مدارک پایه اکتفا نکردیم، به خودمان و شخصیت مان رجوع نکردیم، پس تلاش کردیم مدارک بیشتری ارایه کنیم و بدیهی است که به دنبال کسب این مدارک رفتیم.کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا، عکاسی، آشپزی، نرم افزارهای گوناگون،...آنقدر این کار را کردیم که الان هویت ها، حداقل در برخوردهای اولیه، معطوف به مدارک شده است، نه شخصیت، نه واقعیت و نه حقیقت.آنقدر این کار را کردیم که الان، کارشناسی و کارشناسی ارشد هم جزو «مدارک پایه» شده‌­اند. یعنی دیگر بیشتر از اینکه داشنتنشان افتخار باشد، نداشتنشان دردسرساز شده است.خیلی ناراحتم از این که هر بار در جمعی دانش آموز یا دانشجوی سال های نخست هستم و ناامیدی آن ها را برای ادامه تحصیل می بینم، باید این جمله را بگویم:«سعی کنید هر چه زودتر و بدون حاشیه، مدرک کارشناسی خود را بگیرید. شکی در این نیست که علاقه، تلاش و توانایی­هاتان است که آینده شما را تضمین می کند، اما نداشتن مدرک، ممکن است فرصت های شما را کم کند. ممکن است پیش از اینکه دیده شوید، حذف بشوید.»ehsanbzehsanbzMon, 09 Jul 2018 12:42:50 +0430https://virgool.ir/@ehsanbz/ebzpst04-hqal8sprai1mبرای صحبت با یکی از پزشکان عضو هیات علمی دانشگاه تهران، به بیمارستان روزبه رفته بودیم. در لابه لای صحبت ها پروژه ای را پیشنهاد کردند. در توضیحاتی که برای تشریح پروژه می دادند، خاطره ای پژوهشی را تعریف کردند که برایم بسیار جالب و عجیب بود.شماری از دانشجویان دکترای این استاد، آزمونی را روی تعدادی مرد میانسال انجام داده بودند. این مردها دو دسته بودند. دسته ای که هیچ گونه تجربه مواجهه با مواد مخدر نداشته اند، و دسته دیگر که یا اعتیاد داشتند، یا ترک کرده بودند، یا گه گاه مواد مخدر مصرف می کردند.هر دو دسته دعوت به یک بازی کامپیوتری شده بودند که در آن باید بر اساس 4 معیارِ زیبایی، اخلاق، تحصیلات و تمکن مالی، از میان چهار زن، همسرگزینی می کردند. وزن این معیارها به همان ترتیب یاد شده است. برای هر زن در مقابل این معیارها، عددی مخفی وجود دارد که با کلیک کردن روی آن، نمایان می شود.در واقع یک جدول با چهار ستون و سطر و مقادیر مخفی وجود دارد که شرکت کننده باید با کلیک کردن و به خاطر سپردن و محاسبه کردن، بر اساس وزن هر معیار، در پایان بهترین گزینه را به عنوان همسر انتخاب کند. هر شرکت کننده شصت بار این کار را تکرار می کند. هر بار هم کامپیوتر که پاسخ صحیح را می داند، انتخاب شرکت کننده را می سنجد و در پایان شصت دور، امتیاز او را محاسبه می کند.پس از پایان این آزمون، مشخص شد که کسانی که به نحوی تجربه مصرف ماده مخدر داشته اند، انتخاب های بهتری به نسبت دسته دیگر انجام داده اند.حیرت انگیز بود!انگار کسانی که سرشان به سنگ خورده، یا تا تهِ خط رفته اند، حالا رفتار عاقلانه تری دارند.دکتر می گفت این خیلی بد است که در جامعه ما، افرادِ سالم، انقدر در تصمیم گیری ها ضعیف ترند. انگار عقلانیت برای گرگ های بیابان دیده است و از راهِ درست نمی شود به آن دست یافت.می گفت باید فکری برای این جامعه کرد.توضیح: بیمارستان روزبه، ماموریت مراقبت از بیماران روانی و درمان آن ها را به عهده دارد.ehsanbzehsanbzMon, 18 Jun 2018 01:21:10 +0430https://virgool.ir/@ehsanbz/ebzpst3-xozxg2ejnugm چهارراه گلوبندک، سبزه‌میدان،پامنار، ناصرخسرو. گشت و گذار را دوست دارم.کسانی که به بازار بزرگ تهران رفته باشند با این اسامی برخورد کرده‌اند.از میان آن‌ها یکی‌شان برایم جذاب‌تر است. ناصرخسرو! راستش خودش و نامش که نه، بیشتر کتابش، سفرنامه‌ی ناصرخسرو.اهل سفر که باشید می‌دانید که مفهوم زمان و رخدادها در سفر با مفهوم معمول و روزمره‌ی آن چه تفاوت‌هایی دارد.از تفاوت گفتم، تفاوت من با ناصرخسرو شاید در این باشد که ایشان سفرنامه‌ای با قدمت تاریخی و بسیار مشهور دارد، اما من ندارم. خوشبختانه هنوز دیر نشده است، از همین ویرگول شروع می‌کنم و از خاطراتم در سفر به مناطق دور و نزدیک این کره‌ی خاکی برایتان می‌گویم. از رخدادها و تجربیاتی که شاید جز در سفر یافت نشود، حتا در ویکی‌پدیا. سعدی بزرگ فرموده‌اند "بسیار سفر باید، تا پخته شود خامی"ساعت حدود 10 شب به وقت شرقی‌ترین کشور آسیا بود که هواپیما در فرودگاه توکیو به زمین نشست. خانم و آقایی جوان در صندلی کناری‌ام نشسته‌اند که اهل ویتنام هستند. در پرواز گپی با هم زدیم. زن و شوهر هستند. برای تفریح به ژاپن می‌روند و تنها چیزی که از ایران می‌دانند این است که نامش شبیه عراق است. باز جای شکرش باقی‌ست که می‌دانند ایران همان عراق نیست. عکس‌هایی از میهن و پایتخت بزرگش به آن‌ها نشان دادم. از روی یک عکس که رد شدم از من خواستند تا دوباره عکس قبلی را نشانشان دهم. چیز عجیبی برای من نداشت اما آن‌ها با تعجب پرسیدند این سفیدی‌های توی عکس چیست؟ گفتم برف است. جوری آشفته شدند انگار که حرف بدی بهشان زده باشم. (این سبک تعجب کردن در بیشتر کشورهای شرق آسیا به وفور یافت می‌شود) گمان کردم تا به آن روز برف ندیده‌اند اما پیش از اینکه گمانه زنی‌ام به پایان برسد گفتند که تا به آن روز فکر می‌کردند همه جای ایران بیابان است.از صلح‌دوستی و مهمان‌نوازی ایرانیان هم برایشان گفتم، آن‌ها هم از بادام هندی‌های ویتنام (!) که محصول مزرعه‌ی خودشان بود به من دادند.از هواپیما که پیاده شدیم تقریبا مطمئن شدم که تنها ایرانی حاضر در آن جمع منم. چشم‌های بادامی‌شکل آسیایی‌ها و پوست روشن و موی بور اروپایی‌ها و استرالیایی‌ها گواهی بود بر این فرضیه. شاید آن‌ها هم گمان کردند من از ایتالیا آمده‌ام.ژاپنی‌ها، به وسیله‌ی مسافران خطی درست کردند که به آن می‌گفتند صف. (با صف‌های ما در فرودگاه و نانوایی و سینما و ... اشتباه نشود.)به افراد جلوی صف چشم دوخته بودم تا از روند در حال انجام سر در بیاورم اما چیز زیادی دستگیرم نشد، چون همه‌چیز با سکوت همراه بود، بالاخره نوبت به من رسید. بازرسی بدنی و چمدان. زمانی که به مامور گمرک شغلم را گفتم و فهمید معلم هستم شیوه‌ی رفتارش با من تغییر کرد. چمدانم را باز نکرد، پیش مافوقش رفت و لحظاتی بعد با هم، پیش من برگشتند. مافوق به نشانه‌ی خوش‌آمدگویی تعظیم کرد و پرسید شما معلم هستید؟ گفتم بله. از نگاهش خواندم که می‌گفت خوشا به سعادتت. پس از چندسوال درباره‌ی مکان و زمان اقامتم بدون اینکه به چمدانم دست بزنند پرسید که آیا اشیا ممنوعه داخل آن دارید و من گفتم نه. سپس بدرقه‌ام کردند.برای رسیدن به شهر و هتل اتوبوس را انتخاب کردم، در آن ساعت مترو تعطیل بود، تاکسی هم که... هزینه‌اش می‌شد 10‌هزار ین ژاپن که می‌شود 100 دلار ایالات متحده که به پول ما می‌شد 350 هزار تومان. راستی! توکیو گران‌ترین شهر دنیاست. درآمد یک کارگر ساده (خیلی ساده) روزانه برابر با 15هزار ین است که به پول ما می‌شود 525هزار تومان در روز. خوشبختانه ساعت حرکت اتوبوس در تابلویی که جلوی در سالن بود نوشته شده بود، اما بدبختانه تنها 10 دقیقه تا حرکت زمان داشتم که باید در این مدت هم بلیت‌فروشی را پیدا می‌کردم هم خودم را به ایستگاهی که نمی‌دانستم دقیقا کجاست برسانم. با نخستین پرسشی که از یکی از کارکنان فرودگاه درباره‌ی محل فروش بلیت پرسیدم قید راهنمایی گرفتن از افراد را زدم. ژاپنی‌ها تقریبا اصلا انگلیسی بلد نیستند.با این حال تمام تلاششان را برای راهنمایی توریست‌ها انجام می‌دهند، تا این اندازه که یک بار در یکی از ایستگاه‌های قطار شهری، به بزرگی کل فرودگاه مهرآباد، به دنبال خط و قطار صحیح بودم اما پیدا نمی‌کردم، خانمی که از شیوه‌ی نگاهم به تابلوها متوجه سرگیجه‌ام شده بود جلو آمد و با زبان بی‌زبانی و اشاره پرسید که به کجا می‌خواهی بروی؟ من هم گفتم. او هم شروع کرد به توضیح دادن که از فلان راهرو می‌روی و وارد فلان راه‌پله می‌شوی و روی سکوی فلان منتظر قطار با تابلوی فلان می‌ایستی. من که گیج‌تر شده بودم از او تشکر کردم، اما فهمید و ناامید نشد، اشاره کرد که دنبالم بیا. من را برد و سوار قطار کرد و خودش هم رفت دنبال کارش!یکی از دشواری‌های پیش رو برای گردشگران در ژاپن، قرار گذاشتن و هماهنگی با دوستانشان است، چرا که تلفن‌های همراه هیچ نقطه‌ای از دنیا در ژاپن کار نمی‌کند، البته تلفن‌های همراه ژاپنی هم در هیچ جای دنیا کار نمی‌کند. با این حال هرگاه نیاز باشد می‌توانید از یک ژاپنی خواهش کنید تا تلفنش را برای تماس به شما بدهد، با کمال میل این کار می‌کند، یک راه دیگر هم تلفن‌های عمومی سکه‌ایست. روزی در جایی با یکی از دوستانم که مقیم یوکوهاماست قرار ملاقات داشتیم، من زودتر رسیده بودم اما تلفن عمومی برای تماس با او پیدا نکردم، از یکی از کارکنان آنجا خواستم تا با دوستم تماس بگیرد و شماره‌اش را به او بدهد تا هروقت رسید بتواند من را پیدا کند. او این کار را کرد، دقایقی گذشت، آن فرد پیش من آمد و گفت جلسه‌ای نیم‌ساعته دارند که باید برود، انتظار نداشتم از من عذرخواهی کند، اما او مرا شگفت‌زده کرد، تلفن همراهش را به من داد و گفت اگر دوستت تماس گرفت پاسخش را بده، تا من برگردم.دمای هوای توکیو در بیشتر روزهای سال تنها چند درجه‌ی سانتی‌گراد با دمای هوای تهران تفاوت دارد.زندگی ژاپنی‌ها شبیه فایل‌های زیپ شده است. در بیشتر فروشگاه‌ها، میان قفسه‌ها به زور دو نفر جا بشوند. ما هم که این را دیده بودیم کیف و کوله‌بارمان را جلوی در فروشگاه می‌گذاشتیم و می‌رفتیم خرید، البته بدون اینکه کسی مراقب آن‌ها باشد و بدون اینکه نگران دزدیده شدن آن باشیم. در همه‌ی واگن‌های مترو هم بالاسر صندلی‌ها نرده‌هایی نصب شده که مردم وسایلشان را آنجا بگذارند تا هم زیر دست و پا نماند هم جا برای سوار شدن افراد بیشتری باشد. کسی هم به وسایل دیگران دست نمی‌زند.نوع برخورد مردم و سطح فرهنگی و رفاه اجتماعی در ژاپن را به سادگی می‌توان در سفری چندروزه مشاهده کرد، اما آنچه که از دیده‌ها پنهان می‌ماند شیوه‌ی زندگی و شیوه‌ی کارکردن ژاپنی‌ها و البته سختی‌ها و شاید تلخی‌های موجود در جامعه‌شان باشد.دوستی ایرانی که سا‌ل‌ها در آنجا زندگی کرده تعریف می‌کرد در نخستین روز کاری‌اش بنابر آنچه که از وقت‌شناسی ژاپنی‌ها شنیده بود، پانزده دقیقه زودتر از آغاز ساعت کاری به محل کار رفته بود و دیده بود که همه‌ی همکارانش آمده‌اند و مشغول کار هستند. فردای آن روز نیم ساعت زودتر به محل کار می‌رود اما باز با همان صحنه‌ی دیروزی روبه‌رو می‌شود، از یکی از همکارانش ساعت حضورش را می‌پرسد، او پاسخ می‌دهد نزدیک به یک ساعت پیش از آغاز ساعت کاری به محل کار می‌آید. همچنین هر کس که زودتر از دیگران محل کار را ترک کند، حتا اگر ساعاتی هم اضافه کار کرده باشد، از همکارانش پوزش می‌خواهد. در ضمن آنجا به هیچکس برای اضافه‌کاری حقوق نمی‌دهند.شاید نظم زیاد، ژاپنی‌ها را بدعادت کرده باشد، دوست دیگری می‌گفت یک بار مادر همسرش که حال خوشی نداشته است را با آمبولانس به بیمارستان می‌بردند. در راه، زمانی که خونسردی راننده را می‌بیند به او می‌گوید لطفن عجله کنید، حال بیمارمان خوب نیست. در پاسخ به این دوست می‌گویند که ما را دستپاچه نکنید وگرنه نمی‌توانیم کارمان را به خوبی انجام دهیم. راهکارهای پیشگیرانه در آنجا، به مدیریت بحران و رخدادهای پیش‌بینی نشده اولویت دارد، هر کاری می‌کنند تا کسی بیمار نشود، زیر آوار نماند، در آتش گیر نکند، اما اگر این راهکارهای پیشگیرانه به آنچه که باید منجر نشوند واقعن کنترل اوضاع سخت خواهد بود.برای زندگی کردن یک ژاپنی، هیچ کشوری بهتر از ژاپن وجود ندارد چرا که پیشرفت خود را در گرو پیشرفت اهداف جمعی و پیشرفت جامعه‌شان می‌بینند و با تمام توان در رسیدن به اهداف می‌کوشند، شاید برای بومیان بیشتر کشورها نیز همینگونه باشد. فرودگاه توکیوehsanbzehsanbzSun, 17 Jun 2018 04:00:58 +0430https://virgool.ir/@ehsanbz/ebzpst02-fq94brzy3qxwمرا زین شهر بگریزان و بگریز #عطارمرا زین شهر بگریزان و بگریز#عطارنهم مهرماه سال هزاروسیصدونودوسه خورشیدی بود و پاییز داشت جان طبیعت را می‌گرفت. من خسته از هفته‌ه­ای پرکار به سوی خانه می‌­رفتم. تنها آرزویم در آن لحظه، نجات یافتن از ترافیک سنگین عصر چهارشنبه بود. زنگ تلفن همراه رشته افکارم را پاره کرد. صدایی پرانرژی و آشنا از آن سوی خط مصرانه مرا به سفری کوتاه به منطقه‌ای خوش آب و هوا و البته غیرتکراری به همراه دو دوست دیگر دعوت می‌­کرد. مقصد هنوز مشخص نشده بود. با اینکه از یک­‌جا‌نشینی کلافه بودم، کرختی ناشی از سرماخوردگی، با تمام قوا مرا به استراحت در منزل فرا می‌­خواند. با این حال وسوسه سفر با دوستان قدیمی، به جاذبه تخت­‌خواب غلبه کرد. از آنجا که کم­‌تجربه بودیم و به قول مسئولان، با «ظرفیت‌­های گردشگری داخلی» آشنایی کافی نداشتیم، به جستجو در اینترنت پرداختیم؛ مدرک مهندسی کامپیوتر شاید در مهارت­‌های زندگی واقعی به طور مستقیم به کار نیاید، اما در آن زمان ما را که تنها ربع قرن از زندگی‌مان می­‌گذشت، در رویارویی با دنیای مجازی خبره کرده بود. شاید روی کاغذ، استان‌های شمالی، مقصد ازلی و ابدی مسافرت­‌های کوتاه باشند، اما در واقعیت و با در نظر گرفتن ترافیک و پیچ و خم جاده­‌های شمال (که "محاله یادم بره")، مسافت‌های طولانی‌تری مانند کرمانشاه، شرایط نامزد شدن برای مسافرتی سه‌روزه را داشتند. استان کرمانشاه امروزی بخشی از قلمرویی باستانی در غرب زاگرس، در همسایگی تمدن عیلام و بابل به نام "اِلیپی" بوده که در عصرهای گوناگون، بارها تغییر نام داده است. روزهای آغازین پاییز که هوای معتدل با جشن­‌های برداشت محصولات همراه می‌­شود و همچنین ایام پایانی بهار، بهترین زمان برای سفر به این استان به حساب می­‌آید. یکی از نکات قابل توجه درباره کرمانشاه این است که امکان سفر به آن با خودروی شخصی، اتوبوس و هواپیما وجود دارد که ما سفر با خودروی شخصی را برگزیدیم. پیچ و تاب جاده هر جا محو گردد منزل است #بیدل_دهلویمسیر ما از اتوبان تهران-ساوه آغاز شده و در پیچ و خم جاده‌ها، لابه‌لای کوه‌های بلند و دره‌های عمیق و سرسبز "زاگرس" در غرب کشور به سرانجام می‌رسید. اما از آنجا که شتاب در رسیدن به مقصد، یکی از کارهای نادرست و مرسوم در مسافرت­‌ها است، ترجیح دادیم پند بزرگان را بشنویم و فقط در فکر رسیدن نباشیم و از جاذبه­‌های طبیعی و تاریخی مسیر هم لذت کافی را ببریم. صبح زود به راه افتادیم و "همدان" را به عنوان یکی از شهرهای میانه‌ی راه، برای استراحتی چند ساعته انتخاب کردیم. نخست به غار "علیصدر" رفتیم؛ این غار تالابی، بزرگترین غار آبی دنیا است و قدمت آن به دوره ژوراسیک از دوران دوم زمین­‌شناسی برمی‌­گردد و به عنوان بیست و سومین اثر طبیعی ملی ثبت شده است. گشت و گذار با قایق در این غار زیبا، هیجان­‌انگیز و جذاب بود. بازدید دوم ما از منطقه گنجنامه بود که آبشاری طبیعی و دو سنگ­‌نبشته‌ی بسیار ارزشمند از زمان "داریوش" و "خشایارشای هخامنشی" را به سه خط میخی پارسی، عیلامی و بابلی نو در خود جای داده است. من و دوستانم از دیدن شکوه‌شان احساس غرور کردیم. تله‌کابین از دیگر جاذبه­‌های گردشگری گنجنامه بود که به دلیل وزش باد شدید در آن زمان، کار نمی‌­کرد؛ پس از گنج‌نامه به سوی شهر راه افتادیم و برای ادای احترام نمادین به بزرگ‌مرد ایران‌زمین، "پورسینا"، به آرامگاه وی رفتیم. در بازدید کوتاهمان، همدان را شهر زنده­‌ای یافتم. شور و حال خوبی در میان اهالی به چشم می‌خورد. نداشتن فرصت کافی، امکان خرید سوغاتی از بازار را از ما گرفت. سرباز که بودم، دوستی اهل همدان داشتم که یک بار برایمان سوغات معروف شهرشان را آورده بود؛ "انگشت‌پیچ" که طعمی شیرین شبیه به گز و حالتی نیمه‌جامد داشت؛ از این رو رفتاری شبیه به آنچه که در مواجهه با عسل داریم را با آن داشتم. به نظر شخص من خوشمزه بود. گرچه مقدار زیادش در مدتی کوتاه ممکن است دل آدم را بزند، اما خوردن آن با چای و شیر تجربه متفاوتی را به همراه خواهد داشت.هوا کم‌­کم داشت تاریک می‌شد که دوباره به راه افتادیم. پس از همدان جاده‌ای کوهستانی با آب و هوایی خنک منتظر ما بود که آن هم باعث شد عجله‌مان برای رسیدن به مقصد، ناخودآگاه از بین برود، حتی وقتی هم که راه اجازه می‌داد دلمان نمی‌آمد از خودروهای دیگر سبقت بگیریم. در راه کرمانشاه بیشترین تعداد عوارض غیرطبیعی بعد از نشانه‌های راهنمایی و رانندگی مربوط به تابلوهای "سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری" بود، این تفاوت محسوس در تعداد تابلوها به نسبت دیگر مناطقی که تا به آن روز سفر کرده و دیده بودم، یا نوید وجود تعداد زیادی اثر در این استان را می‌داد و یا نشان‌دهنده کارکرد خوب اداره میراث فرهنگی آنجا بود؛ هرکدام که بود حس خوبی به من داد. تا همان جای کار از تصمیم‌مان برای سفر به آن منطقه راضی بودیم. ساعتی پس از غروب خورشید بود که به شهر کرمانشاه رسیدیم. پیش از رسیدن، در نزدیکی شهر، صخره‌ای بزرگ در همان تاریکی شب نظرم را جلب کرد، روی تابلویی نوشته شده بود "منطقه تاریخی بیستون".وصفت نگنجد در بیان، نامت نیاید در قلم #سعدیصبح اولین روز را به بازدید از آثار تاریخی بیستون اختصاص دادیم؛ آثاری از زمان هخامنشیان و ساسانیان و حتی پیش­تر از آن تا زمان صفویان و پس از آن، بناها، مجسمه‌ها ،سنگ‌نوشته‌ها و سرآمدشان کتیبه بیستون، که کلید دست‌یابی به معنای نوشته‌های باستانی با خطوط میخی پارسی و چند خط دیگر بوده است. این بزرگترین سنگ­‌نبشته جهان و نخستین متن ایرانی کشف شده است و ماجرای پیروزی "داریوش بزرگ" بر "گئومات مغ" و به بند کشیدن یاغیان را نشان داده و روایت می­‌کند. کاروانسرای صفوی، بنای مهمی در این منـطقـه است که از آن در دهه‌­های اخیر به عنوان پاسگاه و زندان نیز بهره­‌برداری می­‌شده و هم اکنون پس از تخلیه، برای بازدید عموم آماده است. از قدیمی­‌ترین آثار منطقه هم باید به غارهای دوران پارینه سنگی اشاره کرد. غار شکارچیان یکی از آنها است. وجود مجسمه‌ه­ایی از هرکول، خدای یونانی، در آن منطقه جالب توجه است، آن قدر که یک بار سرش را دزدیده‌­اند و الان با سر بازسازی شده در معرض دید است. کاروانسرای نیمه تمام ساسانی، نقش بلاش و کتیبه­‌های دیگری هم در منطقه بیستون هستند که دیدنشان خالی از لطف نخواهد بود.از آثار که بگذریم آنچه که برایم جالب بود، حضور شمار زیادی گردشگر هم‌وطن در آن موقع از سال بود که هم مدارس برقرارند هم دانشگاه‌ها، البته سهم گردشگران خارجی هم کم نبود. آرام و قدم‌زنان از آفتاب پاییزی لذت می‌بردند و پشت سر هم عکس‌های یادگاری می‌گرفتند. نگاه‌شان همراه با لبخندی شاید از روی رضایت بود. یکی از کارکنان آنجا می‌گفت حضور گردشگران خارجی به نسبت چند سال گذشته بیشتر شده است. شاید رونقی که با حضور گردشگر در این منطقه به وجود می‌آید را از هیچ راه دیگری نتوان به این سادگی به دست آورد. با این حال آنچه برای من به عنوان یک ایرانی و میزبان این گردشگران مایه شرمندگی بود، نابسامانی‌ها و کمبودهای گاه جزیی و کوچک و گاهی بزرگ و زیرساختی بود. راستش خود ما که اهل اینجا هستیم و از شرایط خودمان باخبریم هم طاقت برخی از این کمبودها مانند ماندن در اقامتگاه‌های نامناسب را نداشتیم، تصورمان از آنچه که به آن هتل سه ستاره می‌گویند، با هتل به اصطلاح سه ستاره­ای که شب نخست را در آن سپری کردیم فاصله بسیاری داشت. از ستاره­‌ها که بگذریم، پاکیزگی و بهداشت باید جزو اصول اولیه باشد، که البته گاه خود مردم در آن نقش پررنگ‌تری دارند تا مسئولین. خوشبختانه ما توانستیم با پیدا کردن جای خالی و البته پرداخت هزینه بیشتر در تنها هتل چهارستاره شهر که در منطقه "طاق­‌بستان" بود مشکل محل اقامتمان برای شب‌های دوم و سوم را حل کنیم؛ از حق نگذریم اقامتگاه برازنده‌ای بود، اما آیا تنها یک هتل مناسب برای آن همه گردشگر کافیست؟!پس از بیستون‌گردی و خوردن ناهار گشتی در شهر زدیم تا با بافت سنتی و مدرن آن نیز آشنا شویم. این شهر پر است از مـسـجـدها، تـکـیـه­‌ها و خـانـه‌­های قدیمی و ارزشمند که به هیچ وجه نمی­‌شود در یک روز همه­‌شان را دید. مسجد "عمادالدوله" و تکیه "معاون­الملک" از این آثارند.نکته جالب دیگری که در شهر دیدم پوشش سنتی مردان و زنان بود؛ خاص بودن خود پوشش به کنار، اینکه مردم هنوز هم تا حد زیادی به این نوع پوشش پایبندند هیجان­‌انگیز بود. حتی جوان‌ترها که آن را هم‌ارز با عقب‌ماندگی نمی‌دانند و تضادی میان آن و سمبل‌های دنیای مدرن مانند گوشی هوشمند و اینترنت نمی‌بینند و سلفی‌هاشان را هم با همین لباس می‌گیرند. پوشاندن کامل بدن و استفاده از رنگ­های متنوع و شاد، از ویژگی­های برجسته لباس محلی آنجا است. بخش­هایی از این نوع پوشش مانند گیوه، جزو صنایع دستی و سوغاتی­‌های خاص کرمانشاه است که طرفداران زیادی دارد.در شهر چند باری پیش آمد که در جستجوی نشانی‌ها از مردم کمک گرفتیم، راننده تاکسی، دستفروشِ کنار خیابان، عابرین پیاده، همه در یک چیز اشتراک داشتند، آن هم این که جلو می‌آمدند و کنار ماشین ما می‌ایستادند و سپس شروع می‌کردند به راهنمایی برای پیدا کردن آن نشانی، انگار که ماموریت‌شان کمک کردن به ما باشد و گم شدن ما در شهر برای‌شان مایه شرمندگی باشد. همین نوع برخورد باعث می‌شد ما با خیال آسوده از مردم کمک بخواهیم و احساس غریبگی نکنیم.عصرهنگام، پیش از غروب تصمیم گرفتیم به طاق‌بستان برویم. آنجا هم مانند بیستون پر بود از گردشگران خارجی که آمده بودند تا بخشی از تمدن ایران در زمان ساسانیان را از نزدیک ببینند. صحنه‌­هایی همچون تاج‌­گذاری خسروپرویز، اردشیر دوم و شاهپور دوم و سوم از آثار حکاکی شده روی سنگ­های طاق‌بستان است. یک گروه گردشگر آلمانی که بیشترشان افراد پا به سن گذاشته بودند جلوی یکی از نقوش سنگی ایستاده بودند و داشتند به دقت به حرف‌های راهنمای ایرانی‌شان گوش می‌کردند، من هم که فقط کمی با زبانشان آشنا بودم دقایقی کنارشان ایستادم تا از اطلاعات راهنما بهره‌مند شوم. پس از آن وقتی مشغول عکاسی از چشمه و حوضی که در محوطه قرار داشت بودم، متوجه شدم کسی صدایم می‌زند. مردی میانسال که در دکه‌ای کوچک نشسته بود و کارش عکاسی از گردشگرانی بود که دوست دارند عکسی به یادگار در آنجا بگیرند اما دوربین همراهشان نیست. جلو رفتم، به در پشت دکه اشاره کرد و گفت "بفرمایید داخل". انگار او نقطه اشتراکش با من که علاقه به عکاسی باشد را یافته بود. شاید از روی اینکه با دقت به اشخاص و آثار نگاه می‌­کردم و گاه پی‌­درپی عکس می­‌گرفتم و گاه با مکث و انتظار فراوان منتظر شکل گرفتن ترکیب دلخواه بودم تا ثبتش کنم. شاید هم فقط دوربین نیمه حرفه­‌ای که در دست داشتم باعث این حدث و سپس آشنایی ما شده باشد. با درخواست مرد به داخل دکه رفتم، او بلند شد و به من تعارف کرد تا روی تنها صندلی داخل دکه بنشینم، من نپذیرفتم و خواهش کردم تا خودشان بنشینند، او هم ننشست و همانطور ایستاد. پس از گپ و گفتی کوتاه درباره دوربین و عکاسی، سوالی در رابطه با کارکردن با یک نرم‌افزار ویرایش عکس پرسید؛ من هم نصفه و نیمه، تا جایی که دانش و تجربه‌­ام اجازه می‌داد پاسخ دادم و از اینکه نتوانستم به طور کامل راهنماییش کنم عذرخواهی کردم. وقتی از علاقه من به آن منطقه باخبر شد بارها گفت که اینجا متعلق به خودتان است، قدم به روی چشم‌های ما گذاشته‌اید و تشریف آورده‌اید. شرمندگیم از آن همه محبت که تمام شد برایم جالب بود که مردی با آن همه تجربه در عکاسی آنالوگ حالا که ناچار به استفاده از تکنولوژی روز شده و سراغ کامپیوتر و دوربین دیجیتال آمده، نه غرور کاذبی دارد و نه باکی از اینکه پرسش‌ش را از منِ گردشگرِ تازه‌دوربین‌به‌دست‌گرفته بپرسد. دیگر هوا داشت تاریک می‌شد و ما هم پس از تماشای نورپردازی زیبای آثار، از محوطه طاق‌بستان خارج شدیم.اگر کسی به کرمانشاه برود و "دنده‌کباب" با روغن محلی نخورد، نیمی از لذت سفر را نخواهد چشید. دنده­‌کباب با گوشت دنده گوسفند درست می­‌شود. منطقه طاق‌بستان پر است از رستوران‌هایی که ظهر و شب پذیرای مسافران و گردشگران و اهالی شهر هستند. در میان آن‌ها برخی معروف‌تر و با کیفیت‌ترند. ما هم به یکی از آنها رفتیم و از بین میز غذاخوری و تخت، گزینه دوم را انتخاب کردیم تا هم راحت بنشینیم و هم محفل دوستانه­‌مان گرم‌­تر شود. نشستن زیر درختان سرو و چنار و بید، در آن هوای خنک، شادابی وصف ناپذیری را برای مهمانان رستوران، از جمله من و دوستانم به همراه داشت. پیش از اینکه اشتهای‌مان از آن همه سرخوشی سر از آسمان درآورد، سفارش‌مان را دادیم. در زمانی کوتاه غذاها را آوردند. خود من تا پیش از آن هیچ تصوری نسبت به ابعاد و مختصات دنده‌کباب نداشتم اگر نه آن را برای ناهار انتخاب می‌کردم، نه شام. بیشتر کباب­‌هایی که ما درست می­‌کنیم یک‌سیخ-یک‌سیخ هستند، اما هر دنده‌­کباب با سه یا چهار سیخ درست می­‌شود؛ یعنی عرضی حدود پانزده و طولی حدود بیست و سانتیمتر دارد. یکی از دوستان که اشتباه استراتژیک بزرگی کرد و دنده‌کباب را با برنج سفارش داد. ما هم همگی پشت‌اش را خالی کردیم تا درس عبرتی شود برای همگان! برای اینکه آن شب را به خیر بگذرانیم، ناچار شدیم پیاده روی مفصلی را در اطراف هتل داشته باشیم. هست اثرهای یار، در دمن این دیار #مولانا"دالاهو" و "ریجاب" را به عنوان مقصد روز دوم انتخاب کردیم. در آن مناطق تا جایی که چشم‌مان کار می‌کرد کوه بود و دره و مراتع سبز و گوسفندانی که در آن مشغول چرا بودند. چند زیارتگاه و اقامتگاه تاریخی نیز در منطقه وجود داشت که برای دیدنشان بیش از یک روز زمان نیاز بود، اما شوربختانه زمان ما به اندازه کافی بود. اگر چه هتل یا مسافرخانه‌ای هم که بتوان شب را در آن به سر برد در آنجا وجود نداشت، اما در چنان شرایطی پناه بردن به آغوش طبیعت بکر و اقامت در چادر هم می­توانست راه حل مناسبی باشد که آن هم نیاز به تجهیزات کافی داشت که همراهمان نبود. البته با اهالی یکی از روستاهای آن منطقه درباره این موضوع گپ و گفت کوتاهی داشتم. چرا که وسوسه بازگشت به آنجا و گشت و گذار چند روزه در منطقه در وجودم موج می‌زد. ایشان می‌گفتند می‌توانید به خانه‌های ما بیایید و شب بمانید و استراحت کنید؛ وعده‌های غذایی‌تان را هم تامین می‌کنیم، یا اگر مواد اولیه داشته باشید می‌توانید خودتان آشپزی کنید. با شنیدن این حرف­ها، می­اندیشیدم که هر چه شهر ما رونق دارد، به همان اندازه این مردمان صفا دارند. در همان روستا در مغازه‌ای که همه چیز از مواد خوراکی گرفته تا اسباب بازی می‌فروخت، چشمم به کتاب‌هایی خورد که چاپ سلیمانیه عراق بودند، البته به زبان فارسی. بیشتر با مضمون‌های آیینی و اعتقادی، از فروشنده درباره آیین و مذهب مردم منطقه پرسیدم؛ بیشترشان در ایران به "یارسان" یا "اهل حق" و در عراق به "کاکه‌ای" معروفند. اطلاعاتم درباره این مذاهب به اندازه‌ای نبود تا بتوانم گفت و گوی بیشتری داشته باشم اما توانستم رنگ دیگری از رنگین کمان قومی، فرهنگی و مذهبی کشورم را از نزدیک ببینم.از معروفترین جاذبه‌های طبیعی آن منطقه، دره "اژدها" و آبشار مرتفعی بود که توصیفشان از توان من خارج است؛ هرکس که دره و وسعت آن را ببیند دیگر نخواهد پرسید که چرا نام آن را اژدها گذاشته‌اند. در وصف آبشار هم همین بس که آنقدر بلند بود، در میانه و در میان سنگ‌ها حوضچه‌ای داشت دور از دسترس. ما از بالا آن مناظر بکر را تماشا می‌کردیم، عده‌ای هم از راهی دیگر به داخل دره رفته بودند و نزدیک آبشار مشغول خوش‌گذرانی بودند. در سفر بعدی حتما تجربه آن‌ها را هم باید امتحان کنیم. چندین سراب پرآوازه هم در آن منطقه بود که تنها توانستیم به یکی از آن‌ها سر بزنیم. غارهای هیجان‌انگیز، دیگر جاذبه‌هایی بودند که به سفرهای بعدی موکول‌شان کردیم.در ادامه از ریجاب به سمت "سرپل‌ذهاب" رفتیم، این شهر کوچک و زرخیز بنا بر مستندات موجود، در سال‌های جنگ هشت ساله ایران و عراق، کاملا ویران شد اما امروز روح تازه‌ای در آن جریان دارد، صنایع دستی مانند قالی و گلیم و جاجیم از تولیدات مردمان آن است. موقع ناهار بود؛ مهمان رستورانی در تنها میدان شهر شدیم. مزه چلوگوشتی که در آنجا خوردم هنوز زیر زبانم است، برنج ایرانی خوش طعم، گوشت ترد گوسفند با روغن حیوانی اعلا، ترکیبی بی‌نظیر را رقم زده بود. این خاطره دلچسب را مدیون راهنمایی صمیمانه چند نفر از اهالی بودم."قصرشیرین" آخرین مقصد ما در این سفر بود؛ شهری گرم، کوچک و مرزی که به نسبت وسعتش آثار تاریخی فراوانی را در خود جای داده بود. نخل‌ها در جای جای شهر، قد برافراشته بودند. قصر شیرین آنقدر آرام و امن بود که باورم نمی­شد نخستین شهری است که مورد تجاوز بعثی­ها قرار گرفته و اینک چند کیلومتر آن طرف­تر، مردم عراق اسیر پدیده­ای به نام "داعش" هستند. این آرامش جسارت پیشروی تا نقطه صفر مرزی را به ما داد. یک پل! یک سرباز! سه پرچم! که فصل مشترک ایران، عراق و اقلیم کردستان بود. اوضاع مرز عادی بود و رفت و آمدها در امنیت کامل انجام می‌شد. در گپ کوتاهی که با یکی از بومیان داشتم از مبادلات میان ایران و عراق پرسیدم. او گفت که بیشترین حجم تبادل کالا مربوط به مواد خوراکی همچون میوه و سبزیجات است، اما زمان‌هایی که بیم حملات تروریستی افزایش پیدا می‌کند مرز بسته شده و دیگر مبادله‌ای انجام نمی‌شود.حال هجران، تو چه دانی که چه مشکل حالیست؟ #حافظپیش از غروب آفتاب به کرمانشاه بازگشتیم. آخرین شب سفرمان بود و خرید سوغاتی، تکلیفی بود که نمی­شد از آن شانه خالی کرد. خیابان مدرس، راسته سوغات‌فروشی­های کرمانشاه است که اکثر آنها نام "شکرریز" را با پیشوند و یا پسوند برای خود برگزیده‌اند و تشخیص شکرریز اصل از میان آنها، همچون یافتن سوزنی در انبار کاه می­مانست. البته ما با انجام این ماموریت غیر ممکن، موفق به خرید کاک، نان برنجی، نان خرمایی و روغن حیوانی شدیم.صبح روز سوم بود که به سوی تهران روانه شدیم. رانندگی در جاده آرام و خلوت ناخودآگاه مرا به یاد ترافیک سنگین روزی انداخت که دوستم پیشنهاد سفر را داده بود. در دل از او سپاسگزار بودم؛ چرا که آرامشی عمیق جایگزین اعصاب متشنج ناشی از هیاهوی تهران شده بود؛ راستی، در طول این سفر سه­روزه یک چیز را پاک فراموش کرده بودم؛ اثری از آن سرماخوردگی­ که امانم را بریده بود، نبود؛ یادم نیامد که کجا جا مانده است.پایانتابستان 1395توضیح: این سفرنامه را در دومین دوره جشنواره ملی گردشکری شرکت دادم و توانست رتبه سوم را از آن خود کند.ریجابehsanbzehsanbzFri, 08 Jun 2018 20:09:49 +0430https://virgool.ir/@ehsanbz/ebz970318-ircq2ro0gab3مدتی است که در یک سازمان بزرگ مشغول کار شده ام.زمان برد تا راه و چاه را یاد بگیرم!در مقایسه با همکارانم که چند سالی در چنین سازمان هایی سابقه کار داشتند، واضح بود که ناشی ام.همیشه ددلاین‌ها را رد می‌کردم و وظیفه‌ام به موقع انجام نمی‌شد.تا اینکه یک بار، در یکی از وظیفه‌های محول شده، با یکی از همکاران به صورت مشترک کار کردیم.او آغاز کرد، گفت این کار را کنیم و آن کار کنیم و بعد هم ارایه و تمام!من مقاومت نکردم، نه هم نگفتم.به نظرم معجزه رخ داد.ما کار را سمبل کردیم، اما هم به ددلاین رسید، هم مدیر راضی شد (!!!) و هم زندگی ادامه پیدا کرد.از آن روز، بیشتر که به شیوه کار کردن همکارانم نگاه کردم، دیدم بله، بیشتر کارها - و نه همه کارها - همین طور انجام یا بهتر بگویم، سمبل می‌شود. (سمبل کردن: کاری را سرسری و بدون دقت انجام دادن. - فرهنگ معین)و مدیر و مدیران هم راضی هستند.با خودم کلنجار می رفتم که چرا من سمبل نکنم؟!واقعن چه اشکالی دارد؟یاد کارهای قبلی‌ام افتادم که فنی‌تر بود.دستگاه‌هایی طراحی کرده بودیم و می‌ساختیم.پس از مدتی هم چندتایی را به خارج صادر کردیم.داشتم فکر می‌کردم که اگر سمبل کرده بودیم، خودمان هم باید پشت سر هر دستگاه، از این شهر به آن شهر می‌رفتیم برای تعمیر!شاید آن روزها انقدر هم حساس نبودم.اما حالا که نگاه می‌کنم، می‌بینم من هم سمبل کاری می‌کرده‌ام، زمانی که دانش‌آموز بودم. بارها برای شرکت در مسابقات روبات ساختیم.نزدیک مسابقه لنت برق و چسب حرارتی بود که به داد ما می‌رسید تا روبات را آماده رقابت کنیم.روبات‌هامان هم همیشه کار کردند. اما یا همان یک بار، یا اینکه حتا فقط تا نیمه مسابقه.حتا بعدتر که معلم روباتیک شدم هم این ادامه پیدا کرد، البته این بار دانش‌آموزانم وظیفه خطیر سمبل کردن را به عهده داشتند.البته در مدرسه، معمولن معلم است که باید پاسخگوی شکست باشد، در نتیجه زمانی که خودم دانش‌آموز بودم، از مقام‌های بالادستی فشاری را حس نکردم اما زمانی که تدریس می‌کردم این را متوجه شدم.خلاصه که ما هم این کاره بوده‌ایم، اما چون دردش را کشیده‌ام، بوسیدیم و گذاشتیمش کنار.حالا هم تقصیر همکارانم نیست که در مواقعی سمبل کاری می‌کنند، آن‌ها پایبند به ددلاین ها هستند.شاید تقصیر مدیران است، شاید مدیران تا حالا دردش را نچشیده‌اند یا ....در هر حال با چنین شرایطی، مسأله مهم این می‌شود که کدام کار را با دقت باید انجام داد و کدام کار را می‌شود سمبل کرد. حالت بهینه، انجام کار در زمان تعیین شده، به میزانی است که قابل قبول مدیر باشد.این به زیرکی و تجربه مجری بستگی دارد.این نتیجه‌ای بود واقع‌گرایانه، البته از زاویه دید من. شاید از نظر همان مدیران، کار به خوبی انجام شده باشد..نتیجه ایده‌آل گرایانه‌اش باز از زاویه دید من می‌شود این:سمبل نکنیم تا رستگار شویم. ehsanbzehsanbzFri, 08 Jun 2018 01:59:36 +0430