https://virgool.ir/feed/@editor965«مشاور پیاده‌سازی سیستم‌های سازمانی و عارضه‌یابی فرآیندها. متخصص در ERP، BPMN و استراتژی‌های تحول دیجیتال. یاس آبی: مطالعه تخصصی در yasabi.ir»fa2026-11-10 19:15:16https://files.virgool.ir/upload/users/4939956/avatar/aTjbIl.pnghttps://virgool.ir/@editor965https://virgool.ir/@editor965/آیا-این-اطلاعات-20-میلیون-می-ارزید-qxt7dtee60a2آیا این اطلاعات 20 میلیون می ارزید؟این که موسی صاحبخانه است برای همه عجیب بود. مگر می شد از بین 70 نفر کارمند شرکت گلسارسبز این آبدارچی باشد که خانه ای 90 متری در شرق تهران دارد.-مهندس عسل خیلی خوبی از خونسار آوردم. چیه این قند با چای می خورید؟ همه اش آهکه! من خودم کارخانه قند ورامین کار کردم. موقع تسویه چغندر به اش آهک می‌زنند. درد معده ات همه اش به خاطر قنده. فضولی نباشه من دیدم از  این شربت سفیدها.. آلمینیوم ال جی می خوری، نخور مهندس، خدای ناکرده زبونم لال آلزایمر می‌گیری. من تو کارخانه قند خیلی چیزها دیدم. مهندس من یک چیز می دونم می گم عسل خونسار ببر، اگر هر صبح ناشتا یک قاشق ازش بخوری سوزش معده ات در عرض یک ماه از بین میره. عسل دوای همه دردها است. موسی در دفتر مدیر فروش کلاس بازاریابی گذاشته بود.هداوند صبح که وارد شرکت شد در دستگاه ساعت زنی انگشت زد. این توافق جدید میان او و مدیرعامل بود که ساعت بزند. هفته گذشته بچه های مالی صورتحساب آموزش مازاد بر قرارداد را تایید نکردند. مدیرعامل هم دستورداد هداوند و همکارش مانند کارمندان، ساعت بزنند.-          مهندس ساعت نخورد دوباره بزن. لابی من بود که به هداوند اشاره می‌کرد.-          خورد، صفحه روشن شد. دیدم.-          نه مهندس، من صدای بوقش رو نشنیدم. گوش‌های من راداره ! نشون به اون نشون که دیروز تو آسانسور داشتی با همکارت در باره موسی صحبت می کردی. من فضول نیستم. ولی گوشم انقدر تیزه که صدای دستگاه رو از 10 متری می شنوه.هداوند که وارد اتاق جلسات شد طبق عادت کوله اش را از لباس آویز طرح نارون که نزدیک پنجره مشرف به خیابان قراردارد آویزان کرد. دو سالی می شد برای استقرار نرم افزار ERP به گلسار سبز آمده بود و هر روز موقع شروع کار به اتاق جلسات می آمد. در واقع این مکان را پایگاه ثابت خودش کرده بود. اما دلیل واقعی این بود که مدیرعامل برخلاف قولی که در شروع کار داد، هنوز اتاقی به او و تیمش نمی داد. برای همین وقتی اتاق جلسات اشغال می شد مجبور بود در آبدارخانه، رستوران یا پیش منشی لپتاپش را به برق بزند.اما امروز حوصله نداشت لپ تاپش را از کوله دربیاورد. از دیروز که با مدیر فروش در مورد محاسبه پورسانت ویزیتورها بحث کرد حالش خوب نبود. کوله را که آویزان کرد روی صندلی کنار در نشست. نگاهش برروی رخت آویز و کوله پشتی هیپویش که دیگر رنگ و رویی نداشت قفل شد. ده شاید هم بیست دقیقه گذشت. ساعت دیگر برایش بی معنی بود. انگیزه ای هم نداشت سراغ لپ تاپش برود. تصمیمش را دیشب گرفته بود. باید حسابش را امروز با  همه به خصوص موسی تسویه می‌کرد.صدای برخورد لیوان شیشه ای با میز چوبی او را از دنیای خودش بیرون کشید. موسی کنار میز ایستاده بود. موسی با یک دست چای را جلوی هداوند کشید و با دست دیگرش آرام در را بست و همانجا کنار او نشست.-          کی آمدی تو؟ اصلاً متوجه نشدم.-          اصلاَ حواست نیست داشتی به پنجره نگاه می‌کردی. مهندس عسل خونساربرام آوردند، حرف نداره.. اگر ببری سال دیگه کلی به جونم دعا می کنی.. مطمئنم مشتری می شی... پارسال چندنفر از عسلهای من بردند. امسال خدا به یکی اشون دوقلو دادهخون خونش را می خورد. اگرچه موسی دهانش چفت و بست نداشت اما این دفعه دیگر شورش را درآورده بود.یادش نمی آمد چه کاری کرده بود که موسی با او پسرخاله شده بود.هداوند و همکارش دوسالی می شد که به عنوان نماینده شرکت همتا این پروژه لعنتی را تحویل گرفته بود. اگر ظرف شش ماه صورتجلسات تحویل را به شرکت می فرستاد ده درصد قرارداد برای او بود. با این که بار اولی نبود که به عنوان پیمانکار کار می کرد اما قرارداد گلسارسبز واقعاً از جنس دیگری بود.هرچه فکر می کرد دلیل موجهه برای این همه تاخیر پیدا نمی کرد. در واقع2 سالی می شددر این مرداب سبز گیر افتاده بودند و حالا بعد از بحث بی مورد هفته گذشته با مدیرعامل، موسی بقال، عسل خوانسار به او پیشنهاد می داد. عسلی که حتماَ از گرده افشانی کارکنان شرکت ساخته بود.-          موسی قرض ات رو پس نمی دی؟-          مهندس جان به خدا من می خوام تو این روزهای آخری قرضت رو  بدم. برای همین 30 کیلو عسل خونسار آوردم بفروشم. یک مساعده هم بگیرم پول تو جور می شه. موسی صندلی را  جلو کشید تا صدایش از اتاق خارج نشود.-          مرد حسابی پارسال 20 تومن از من دستی گرفتی که یک ماهه بدی. بعد می گی این ماه می دم. به خدا اگر با پولم طلا می خریدم الان 200 تومن شده بود. بعدش می خوای عسل رو به خودم بفروشی که قرضت رو بدی؟ خجالت داره به خدا، هر دفعه می بینمت داری یک چیزی به یکی می فروشی، ماه پیش لواشک می فروختی، ماه قبلترش گردو، پارسال هم دیدم به وکیل شرکت ماست می‌فروختی، به همه هم می گی ببر برای خانواده! واقعاً از کی تا حالا ماست برای تحکیم روابط خانواده توصیه شده؟-          مهندس به جان دو تا بچه ام من دوست دارم امروز فردا پولت رو بدم. اما تو که خبر نداری حقوق این ماه رفته هوا.. یعنی دیروز منصوری تو رستوران می گفت ERP دوباره قاطی کرده فکر نکنم بتونیم 5 ام حقوق بدیم.-          منصوری مالی؟ اون از کجا می دونه؟ امروز 20 ام ماهه. وقت محاسبه نرسیده که حرف مفت زده. هداوند لیوان را در میان دستان سردش گرفته بود شاید حرارت لیوان دستانش را گرم می‌کرد. وقتی عصبانی می‌شد دستانش یخ می کرد.-          منصوری از جلیلی شنیده. جلیلی گفته دو روزه که تردد بچه ها رو نمی تونه از دستگاه تخلیه کنه-          خوب جلیلی زنگ بزنه به پشتیبان دستگاه ، چه ربطی به ERP داره؟موسی یک شکلات از شکلات خوری کریستال روی میز برداشت و بدون این که باز کند در جیبش گذاشت.- زنگ زده. پشتیبان گفته دستگاه ما درسته! پی آی ای شما خرابه-منظورت API هستش دیگه؟دست موسی دوباره داخل شکلات خوری بود.- آره آره همون APIحرارت لیوان از دستان هداوند گذشته و حالا صورتش همرنگ لیوان چای بود.-            اوس موسی تو چطور همه چیز رو می دونی؟ به نظرم تو الان متخصص ERP شدی. اصلاً چطوره لبنیاتی موسی و شرکا رو تعطیل کنی بیای کنار دست من کارشناس شی. به خدا به خاطر داستانهایی که بچه ها راه انداختند تو یکسال گذشته یک ریال کاسب نبودم. همه من رو گذاشتن سرکار تو، مدیرعامل، همه. هیچ کی صورتجلسه تحویل رو امضا نمی‌کنه همتا هم پول نمی ده.هداوند حبه قندی را نزدیک دهان برد اما چشمان دریده موسی را که دید قند را داخل قندان پرت کرد.-          به جان موسی روز اولی که این کار رو قبول کردم برای خودم کسی بودم. تو پروژه قبلی من رو روی تخم چشمشون نگه می داشتند. اینجا قرار بود کار 6 ماهه تموم بشه.. اما الان دوسال شده و من دیگه حتی پول بنزین ندارم. از اینجا که می زنم بیرون میرم خیابان پشتی اسنپ می شم. خفت و خواری از این بیشتر، بعد یکی مثل تو ماست فروش، از من بیشتر حالیت می شه، یکسال هم هست به روی خودت نمی آری که 20 تومن به یک غریبه بدهکاری-          تقصیر من بود خواستم کمکت کنم. مهندس یادت می‌آد هفته اول گولایف تو آبدارخونه گفتم مواظب باش مردم حسود و بخیل اند. اگر بفهمن چقدر قراره گیرت بیاد باید دوسال دنبالش بدویی؟گرمای لیوان کار خودش را کرد. گوشهای هداوند مانند دو غنچه گل رزسرخ بودند.حالا موسی می توانست دوباره دبه عسل اش را پر کند. اما هداوند به موسی فکر نمی کرد.چهره عبوس مدیرعامل، جلیلی و منصوری با آن دماغ عقابیش که همیشه خدا یک سوهان ناخن روی میزش بود جلو چشمش بود. ابتدای پروژه همه احترامش را داشتند.هرجا می رفت به پایش بلند می شدند. اما این روزها کسی  مهندس جان صدایش نمی کرد فقط مهندس. شاید تقصیر خودش بود. ماه های اول با کت و شلوار می آمد اما از عید پارسال که هوا یک دفعه گرم شد تی شرت و در زمستان هودی پوشید. اما هرچه فکر می کرد به نظرش قضاوت شدن به خاطر تیپ دهه هشتادیش بی معنی بود.به نظرش چیزی که او را از چشمها انداخت کندی گاه و بی گاه سیستم و گزارشات اشتباهی بود که بعد از هر آپدیت میهمان کاربران می شد. برخی مواقع خطاهایی که روزهای اول رفع شده بودند بعد از یک سال دوباره مثل جوانه از خاک بیرون می زدند و با خودشان خاک برگ کهنه بر روی مانیتوربچه ها می‌پاشیدند.- مهندس چاییت سرد شد. برم یکی دیگه برات بیارم با عسل بخوری. مدیرعامل تا ساعت 11 نمی آد. صبح از منشی شنیدم. همین جا باش. امروز اتاق جلسات برای خودتهموسی درب شکلات خوری را بست.- باید به منشی بگم به جای شکلات، آبنبات پولکی اصفهان بخره .پولکی با طعم لیمو محشره،  این شکلات ها همشون سمی هستند من خودم کارخانه قند کار می کردم می دونم اینها رو از چی می سازند.  -موسی پول من رو کی می دی؟ به خدا اگر امروز پولم رو ندی به مدیرعامل می گم-چی رو می گی؟ اصلاً فکر می کنی مدیرعامل کجا است؟ ها؟ کجا است؟ تو نمی دونی اما من می دونم. از خونه یکراست رفته همتا، دیروز که ناهارش رو بردم داشت با وکیلش در مورد فسخ قرارداد و گرفتن خسارت صحبت می کرد. اگر جای تو بودم من هم همین الان می رفتم اونجا. این جور که من شنیدم قراره همه کاسه کوزه ها سر تو بشکنهموسی لیوان چای را را از جلوی هداوند برداشت و با چشمان خمارش نگاهی به او  انداخت.  - مهندس درسته از ما عسل نمی خری اما کلاهت رو قاضی کن ببین چیزی که به ات گفتم 20 تومن می ارزید یا نه؟دیدگاه یاس آبی:در بسیاری از پروژه‌های ERP، کارشناس استقرار در میانهٔ دو انتظار متضاد قرار می‌گیرد: از یک‌سو وعده‌ها و تعهداتی که هنگام فروش داده شده، و از سوی دیگر نیازها و واقعیت‌های خریدار. وقتی فاصلهٔ این دو آشکار می‌شود، کارشناس استقرار معمولاً همان کسی است که باید پاسخ‌گو باشد؛ حتی اگر همهٔ تصمیم‌ها، محدودیت‌ها و خطاها در اختیار او نبوده باشند.این به معنای بی‌تقصیر بودن همیشگی کارشناس نیست. اما شکست یک پروژه را هم نمی‌شود همیشه به ضعف یک نفر تقلیل داد. گاهی ساختار پروژه، ابهام در تعهدات و کشمکش میان فروشنده و خریدار، کسی را که در خط مقدم اجراست آرام‌آرام فرسوده می‌کند. هداوند شاید بخشی از مسئله باشد؛ اما تمام مسئله نیست.یاس آبی | مشاوره ERP و تحول سازمانییاس آبی | مشاوره ERP و تحول سازمانیMon, 02 Nov 2026 16:13:26 +0330https://virgool.ir/@editor965/آیا-شما-لیاقت-کارکردن-با-این-نرم-افزار-را-دارید-u9fboabomf0kآیا شما لیاقت کار با این نرم افزار را دارید؟ساعت 6 غروب است. آذر که می رسد روزها کوتاه تر می شوند. ساعت 5 به بعد اندک نور بی جان آفتاب به دیوار سیمانی دوده گرفته همسایه برخورد می کند و کج و رنگ پریده از میان پرده زبرای کثیفی که سالها است شسته نشده برروی میز کارم می افتد. برعکس من که هنوز به رفتن فکر هم نمی کنم خورشید برای رفتن به خانه عجله داشت.چند ماهی است شبها کابوس می بینم برای همین هر روز در گرگ و میش عصر فکرهای عجیبی به سرم می زند. امروز لامپ‌های سقفی، قبل از ساعت دیواری با کد مرس خبر از رسیدن ساعت 6 دادند. برای همین دلشوره ای کشنده مثل یک تکه سنگ راه گلویم را بسته است. بعد از ناهار بازهم به لاله پیام دادم که دیر می رسم. لاله هم فقط گفت مراقب خودت باش. یک سیب توی کوله ات گذاشتم بخور شاید لاله مسخره ام می کند. پارسال  که آن طرف شهر کار می کردم برای نیم ساعت دیر رسیدن به خانه قشقرق راه می انداخت. اما چند ماهی است که فقط می گفت هر وقت آمدی شام آماده است. یا اگر خیلی طول می کشه می رم خونه مادرم و بیشتر وقتها می رفت. خانه ای که فقط یک کوچه با ما فاصله دارد.یک سال پیش که به نیت مهاجرت به دنبال یک نرم افزار پیشرفته رفتم از شرکت قبلی که به خانه نزدیک تر بود جدا شدم و به این شرکت آمدم تا با ERP کار کنم.مدیرمالی در مصاحبه گفت سرپرست حسابداری یک ماهی می شود که رفته است. اما وقتی یک فرصت آزمایشی یک ماهه به من داد در مورد نفر قبلی کنجکاوی نکردم.در اتاق جدید من بودم و فرهمند و میز خالی نفر قبلی که کوهی از فاکتورهای فروش و یک زونکن مشکی رنگ و رو رفته بر روی آن بود. اما روز سوم که آمدم فرهمند نبود. یعنی صبح سرایدار شرکت گفت که خانم فرهمند بعد از رفتن شما وسایلش را برداشت و رفت. من هم که عاشق نور و پنجره هستم به میز خالی کنار پنجره اسباب کشی کردم. حالا خودم تنها بودم و فاکتورهای فروشی که باید یک نفره همه آنها را بایگانی می‌کردم.دقیق یادم هست که درست دو ماه و نه روز بعد از رفتن فرهمند راس ساعت 6 عصر که از دفتر نادرمنش بر گشتم دیدم که زونکن سیاه و خاک گرفته گزارشات ماهیانه که چند روزی بود روی میز فرهمند قرار داشت افتاد و بعد از چند لحظه صدای خنده هولناکی فضا را پر کرد. نفسم گرفت. اولین بار بود که صدای خنده ای را می شنیدم که نه زنانه بود و نه صدایی مردانه داشت. خنده‌اش ترکیبی بود از صدای به هم خوردن دندان‌های مصنوعی یک پیرزن عجوزه با شیهه‌های یک اسب در حال یورتمه.برای برداشتن زونکن که خم شدم لبه‌های نازک آهنی آن به هم خوردند. دوباره صدای خنده چندش آوری سرم را پرکرد.تا دفتر نادرمنش دویدم. و بدون این که دربزنم وارد شدم. نادرمنش به سمت پنجره، روی صندلی قهوه ای رنگش ولو شده و یک کابل بلند شبکه مانند یک مامبای سیاه به دورگردنش حلقه زده بود. سر سوکت داخل گوش او فرو رفته و کابل با صدایی که انگار از ته چاه می‌آمد زمزمه می‌کرد: " مجید می‌دونم که داری از  ERP ناامید می شی .. اما فقط چند روز دیگه تحمل کن. فروشنده نرم‌افزار نامه زده که در آپدیت جدید همه چیز درست می شه، خودم تو ایمیلهای مدیرعامل دیدم.”یاد استعفای یکباره فرهمند و رفتن حمیدی افتادم. شاید آنها هم مثل من دیده بودند که چطور عصرها کابل شبکه با مدیرمالی پچ پچ می کند. نادرمنش و کابل هر دو به سمت من برگشتند. احساس خفگی می‌کردم انگار فنهای کامپیوتر زیر میز اکسیژن اتاق را به سمت خودش می کشید تا شاهد جدید را از سرراه بردارد. نادر منش لبخند زد بعد در حالیکه کابل را نوازش می کرد گفت:- چی شده زونکن سیاه به تو هم خندید؟ فرهمند و حمیدی هم همین حرفهای مسخره رو می زدن، تو جدی نگیر. اونها لیاقت کار کردن با یک نرم افزار پیشرفته رو نداشتن. بعد با دست به در اشاره کرد.- برگرد به اتاقت و اصلاً به زونکن دست نزن. سرایدار قلقش رو بلده خودش می گذاردش سرجاشدیدگاه یاس آبی:ممکن است داستان سوررئال به نظر برسد، اما بعضی از  ما در گوشه‌ای از ذهن‌مان یک “نادرمنش” داریم که به خاطر کلافگی ناشی از یک نرم افزار ناقص یا پر از خطا با کابل‌های شبکه حرف می‌زند، یا یک “فرهمند” که طاقت نیاورد و رفت. شاید هم در شرکتی کار می کنید که همه، از مدیر گرفته تا کارمند، منتظر یک معجزه یا یک “آپدیت” باشند که هرگز نمی‌رسد؟ اگر مایلید تجربیات خود را با ما به اشتراک بگذارید.یاس آبی | مشاوره ERP و تحول سازمانییاس آبی | مشاوره ERP و تحول سازمانیWed, 21 Oct 2026 16:25:26 +0330https://virgool.ir/@editor965/وقتی-ماهی-های-حاج-فیاض-حساب-وکتاب-می-کنند-nvhlt1luacmzوقتی ماهی‌های حاج فیاض حساب‌وکتاب می کننددر آیینه تمام قد آسانسور به موهای شقیقه ام که مثل یک لنت سفید به خط ریشم وصل شده نگاه می‌کنم. تا همین پارسال یک تار موی سفید نداشتم. ته ریش دو روز نتراشیده ام در زیر چانه برق می‌زند. انگار  در زیر چانه هم ریشم سفید شده است.حاج فیاض برای جلسه هیات مدیره فردا منتظر من است.فرصت نشد گزارش حسابرس را قبل از رفتن پیش رئیس هیات مدیره بگیرم. اگر گزارش حسابرس داخلی که قرار است امروز به دستم برسد مقبول باشد، برای دعوت از حسابرس معتمد از هیات مدیره چراغ سبز را می‌گیرم.دو سال پیش که فروش معوقه زیادی داشتیم پیشنهاد کردم ERP بخریم. بعد از تماشای چند دموی طولانی که بیشتر شبیه تئاتر بود یکی از اعضا هیات مدیره، شرکتی را معرفی کرد و ما هم برای تماشای دموی بعدی بلیط نخریدیم.از صبح منتظر گزارش حسابرس بودم. دل شوره ریزی دارم اما امیدوارم که فردا یک پاداش خوب برای بچه‌های مالی بگیرم.حسابرسی دو ماه پیش که فاجعه بود. شکاف بین حسابداری و انبار دره‌ای بود که با گلایدر هم نمی‌شد از روی آن پرید. مطالبات مشتریان بدتر بود. برای همین خانم سهرابی یک ماه بچه های مالی را تا 9 شب نگه داشت تا مغایرت‌ها را کشف کنند.طبقه همکف وارد اتاق رئیس هیات مدیره شدم. حاج فیاض پشت میز نشسته بود. سلام که کردم خیلی آرام جواب داد. حاج آقا از بازاری های قدیمی بود و اعتقاد عجیبی به مشتری مداری داشت برای همین به جای این که در طبقه ششم ساختمان برای خودش اتاقی داشته باشد طبقه همکف را انتخاب کرده بود. جایی که یک فرش طرح ماهی تبریز کف اتاق را پوشانده و از پنجره اتاقش می‌شد رفت و آمد همه را در لابی تماشا کرد. کاری که حاجی فیاض برای 40 سال در حجره اش در بازار کرده بود.بر روی صندلی لهستانی کهنه که آن را از حجره بازار به دفتر جردن آورده اند می نشینم. حاجی با عینک دسته سیاه ضخیمش به مانیتور 36 اینچی روی میز خیره بود. نور چند لامپ سقفی 10 وات به دیوارهای طوسی رنگ می‌خورد و بازتاب تیره آنها در حوض وسط فرش که اکنون رنگ و رو رفته شده محو می‌شد. انگار هزاران ماهی قرمز با ولعی سیری ناپذیری برای بلعیدن نور با یکدیگر می‌جنگیدند.حاج فیاض گفت: حامد خان شما مطمئنی سهرابی کارش رو بلده؟ بعد از یک ماه اضافه کاری، صورتحساب بانک با حساب جاری 4 میلیارد اختلاف داره بعدش ما 750 تا چک نزد صندوق داریم؟مگه آقای صالحی تحصیلدار امسال چند بار کربلا رفته که 750 تا چک هنوز تو شرکت مونده؟حامد خان این نظر تو بود که نرم افزار قدیمی رو که من 20 سال باهاش کار می‌کردم با ERP عوض کنیم. از اون دو میلیاردی که دور ریختیم فعلا چیزی نمی‌گم اما این 4 میلیارد رو کجای دلم بگذارم.حرف‌های حاج فیاض مثل ضربه‌های سنگین یک پتک بر جمجمه ام می نشست.750 تا چک؟ مگه ما از مشتری‌ها چند تا چک گرفته بودیم که 750 تاش توی گاوصندوق سهرابی مانده بود؟ سهرابی موزمار هیچ وقت ازش خوشم نمی‌آمد. یک ماه تمام سرکارم گذاشته بود و حالا با دور زدن من گزارش عجیب و غریب به رئیس هیات مدیره می‌داد.حاج فیاض که دید مثل مجسمه خشکم زده نگاهی از پنجره به لابی انداخت و دستش را توی جیب کت فاستونی اش فرو برد. صدای به هم خوردن چند دسته کلید مثل تکان خوردن یک ناقوس کوچک در فضا پیچید. ناقوس که از حرکت ایستاد ماهی‌ها از همه جای فرش به حرکت درآمدند و زیر میز رئیس هیات مدیره در تاریک‌ترین نقطه به دستور او به صف شدند.دستان حاج فیاض که از جیب کت خارج شد یک تسبیح کوتاه 33 دانه با حبه های کدرسبز رنگ که نور به سختی از میان آنها رد می شد در برابر چشمانم بود.حامد خان من بچگی روستا زندگی می‌کردم. پدربزرگ و پدرم کدخدابودن. ده ما نزدیک 700 نفر سکنه داشت. پدربزرگم مش‌یعقوب مباشر ارباب هم بود. اما راستش رو بخوای این مادربرزگم ربابه بود که همه کاره بود و مباشر بی مزد ارباب.مش یعقوب دهه 20 چند تا تسبیح از مشهد برای مادربزرگم سوغات آورده بود. یکی‌اش بلند بود و از جنس فیروزه و یکی‌اش هم این تسبیح شاه مقصود که الان دست من هستش.قدیم‌ها مردم، زمین زراعی و خونه برای زندگی نداشتند برای همین ارباب به اشان زمین و خونه اجاره می‌داد. اواخر پاییز، ارباب به زور به درب هر خونه چند تا گوسفند می‌فرستاد تا آذوقه زمستونی حیوانات را با کرایه خونه تهاتر کنند. و کی حساب کتاب کرایه خونه و حیوانات امانی رو نگه می داشت؟ بله پدربزرگم... راستش را بگویم مادربزرگم.مادربزرگم فقط سواد قرآنی داشت با این حال همه حساب کتابهای روستا رو فقط با اون تسبیح فیروزه ‌ای انجام می‌داد. حافظه عجیبی هم داشت.بهار که می‌شد مش یعقوب و مادربزرگم می‌رفتند خانه اربابی و مباشر بی مزد گزارش می‌داد که ارباب تنتون سلامت، جیبتون پر پول، سفره اتون پربرکت، سایه اتون بر سرما بلند، رعیت به یمن وجود مبارک شما امسال از سرمای دی جان به در برد. حالا ارباب عزیزتر از جان30 گاو شیری و 9 گوساله و 156 گوسفند و 74 بز و 6 راس الاغ در طویله دارند. عارضم که گوسفندان در زمستان 27 بره زاییدن که 2 بره تلف شد یکی در خانه مراد و یکی در خانه براتعلی.پنجاه ساله که دلم برای دیدن دوباره ربابه با اون تسبیح فیروزه‌ای که همیشه به گردنش می انداخت تنگ شده. مادربزرگم که از بیمای سل فوت شد پدربزرگ از کار مباشرت کنار کشید و پدرم رو به جای خودش کدخدا کرد. اما پدرم کجا و ربابه دیتابیس کجا؟حالا من، حاج فیاض بزرگ، نوه پیرزنی که آمار سه ماهه یک ده رو تو یک روز حساب می‌کرد  فقط دریک قلم 4 میلیارد ضرر کردم. به خدا اگر به جای این نرم افزار، مادربزرگم رو استخدام کرده بودم وضعمون بهتر بود.سرم پایین بود و داشتم برای سهرابی پیام می‌نوشتم که موضوع 4 میلیارد و چک ها چیه؟ پیام را که فرستادم سایه زیر صندلی را دیدم. ماهی‌های قرمز همگی زیرپای من جمع شده و چندتا که از بقیه جسورتر بودند به کفش هایم دهان می‌زدند. ازدیدن صدها ماهی که زیرپایم وول می‌خوردند از جا پریدم. می‌خواستم بدون خداحافظی از اتاق بیرون بروم که در باز شد و سهرابی سراسیمه وارد شد. به نظرم از طبقه دوم تا لابی را دویده بود.حاج آقا سلام. لطفاً به گزارش صندوق و بانک ERP توجه نکنید. دیشب فروشنده نرم افزار بدون اطلاع ما یه آپدیت زده برای همین چند تا گزارش، از جمله صندوق و بانک اشتباهه . گفتن تا فردا درست می شه.سهرابی به موقع مرا از دهان ماهی ها بیرون کشید.نگاه «یاس آبی»:آپدیت نرم‌افزار قرار است گامی برای تحول یا حل یک مسئله باشد، اما در بسیاری از سازمان‌ها به «فاجعه» ختم می‌شود. داستان حاج‌فیاض، روایتِ تلخِ آپدیت‌هایی است که بدون «تستِ کاربری (UAT)» و «مدیریتِ تغییر» انجام می‌شوند و در کسری از ثانیه، اعتمادِ یک مجموعه به عدد و رقمِ سیستم را فرو می‌ریزند.یک تغییرِ کوچک از سمتِ فروشنده، می‌تواند نظم سازمان و آرامش روانی کارکنان را به‌هم بریزد. برای همین، هیچ آپدیتی نباید مستقیماً در محیط عملیاتی (Live) اعمال شود، مگر اینکه در محیط تست (Sandbox) تمام فرآیندهای کلیدی را با داده‌های واقعی تست کرده باشید.شما در آخرین‌باری که یک آپدیتِ نرم‌افزاری، نظمِ مجموعه‌تان را به‌هم ریخت، چه کردید؟ یاس آبی | مشاوره ERP و تحول سازمانییاس آبی | مشاوره ERP و تحول سازمانیMon, 12 Oct 2026 18:14:50 +0330https://virgool.ir/@editor965/sla-in-erp-pmg9j2ravqcnبه موهایم که دست می کشم انگشتانم روغنی می شوند. سالها است به موهای لختم کتیرا می زنم و اندک بارانی که به آنها می خورد احساس می کنم انگشتانم نوچ می شود. شاید هم هوای کثیف آبان ماه است که دوده را مانند یک لایه چربی بر روی موهایم می نشاند.ساعت نزدیک 7 و نیم است و ورودی مترو پر از آدم هایی است که مثل هر شب برای رسیدن به خانه عجله دارند. امشب هم که باران گرفته است نفرات بیشتری برای فرار از ترافیک کشنده خیابان های تهران مترو را انتخاب کرده اند. اما من که از پله های طبقه منهای یک پایین می روم هنوز برای رفتن به خانه مردد هستم. کاش بر می‌گشتم و دوباره محاسبات کارکرد را تکرار می کردم.وارد طبقه منهای دو که می شوم بر روی پله برقی همان دختر همیشگی را می بینم. این برای بار چندمی است که همزمان به مترو می رسیم ؟شالی سیاه بر روی شانه انداخته و موهای خرمایی اش به خاطر نم باران برق می زند. یک کتانی سالومون مشکی با نوارسفیدسراسری به پاکرده که نوارش به خاطر استفاده طولانی طوسی شده است. شلوارش در قسمت ساق کمی چسبان است برای همین ترکیب کتانی مشکی با شلوار جین آبی روشن و جوراب سفید توی چشم می زند. شاید 27 ساله یا جوان تر است. بی‌ تفاوت به همه آدمها یک هندزفری سفید به گوشش زده و به موسیقی گوش می کند.یک لحظه فکر می کنم شاید او هم در یکی از شرکت های نزدیک مترو حسابدار است. شاید هم دفتر دار یک مدیرعامل معتاد به کار است که مجبورش می کند تا این وقت شب کار کند.قطار که می رسد جمعیت برای سوار شدن به درب ها هجوم می برند. اما داخل آن پر از مسافر است و فکر نمی کنم بتوانم خودم را داخل قطار جا کنم. به سمت راست که نگاه می کنم می بینم دختر سوار واگن بانوان شد. من هم به مردی که جلوی من است فشار می آورم تا هرچه سریعتر سوار شود.اما صف تکان نمی خورد.مترو از جا کنده می شود و یک زوج پیر، یک زن جوان که دست پسر بچه ای را در دست دارد، من و چند مرد دیگر به عقب بر می گردیم تا بر روی صندلی های کنار دیوار که هنوز نیمه پر هستند منتظر قطار بعدی شویم. آنقدر خسته و بی حوصله هستم که دیگر توان جنگیدن برای گرفتن جای زورکی در مترو را ندارم.برای همین می خواهم آنقدر اینجا بنشینم تا یک قطار خلوت تر از راه برسد.دوباره موجی از مسافران وارد ایستگاه می شود. با دیدن افراد جدید با خودم فکر می کنم اگر دختر را دوباره ببینم دقت می کنم کدام ایستگاه پیاده می شود. اما او الان رفته است و من ماندم و استرس پرداخت حقوق سرماه و زنی که کنار دست من نشسته و دست پسرک را می کشد تا به سمت خط زرد نرود.اما من پیر پسر سی و یکساله امروز همه خطوط قرمز را رد کردم. از ساعت 10 که ERP خطا داد تا حدود ساعت 3 چندین بار تلفنی با مدیر سیستم صحبت کردم. آخرین بار طاقتم طاق شد و سرش داد کشیدم که داود خان باید امروز حقوق ها را برای به خزانه داری بفرستم. امروز اول ماه است و اگر کار به شنبه بکشد یعنی حقوق ها را چهارم پرداخت می کنیم.  اما داود خونسرد جواب داد که تیکت کردم. هر وقت پشتیبانی جواب داد من هم به ات می‌گم. دست من که نیست. من به مدیر عامل گفتم که قرارداد پشتیبانی بدون SLA یعنی همون مشکلات پارسال اما ایشان گفتند که حرف تو یعنی یک نفر رو به عنوان مسئول SLA استخدام کنیم.ساعت 6 که به داود زنگ زدم. رفته بود. ناامید از همه جا، برای چندمین بار فایل کارکرد رو پاک کردم و فایل اکسل جدید رو آپلود کردم. اما هر بار دکمه پردازش را می زدم یک دایره کوچک طلایی رنگ، داخل فرم محاسبات شروع به چرخیدن می کرد و بعد از 5 دقیقه روی مانیتور ثابت می شد.حوالی ساعت 7 که از شرکت خارج می شدم آقای سعیدی سرپرست فروش را دیدم.-          فردا انشاالله حقوق ها رو پرداخت می کنید دیگه؟ صاحبخونه ام خیلی آدم خاصیه می گه باید روز یکم کرایه رو بدی تا برای پسرم تو آلمان یورو بفرستم.آقای سعیدی ملتمسانه نگاهم می کرد.شنبه ساعت 7 یکراست رفتم اتاق داود . اما آقای بی خیال هنوز نیامده بود. پشت میزم که نشستم ناامیدانه دوباره دکمه محاسبات را زدم. دایره طلایی چرخید و بعد از دو دقیقه  متوقف شد. از ناراحتی سردرد گرفته بودم. سرم را که روی کیبرد گذاشتم متوجه نشدم کی خوابم برد.صدای باز شدن در بیدارم کرد. خانم مجد بفرمایید تو بهروز خان پسر خوش تیپ شرکت اینجا است. صدای داود بود.از عصبانیت حتی سرم را از روز کیبرد بلند نکردم و چشمانم را به دیوار مقابل دوختم. خانم مجد که کنار میز آمد یک جفت کتانی سالمون مشکی با نوار سراسری طوسی کنار میز من ایستاده بود.-          آقا بهروز می شه لطفاً چند دقیقه از پشت سیستم بلند شید. قول می دم مشکل نرم افزار انقدر زود حل بشه که لازم نباشه من را از پشت میزتون هل بدید. دیدگاه یاس آبی:«این قصه، روایتِ تکراری بسیاری از سازمان‌هایی است که هزینه‌ی پیشگیری را نمی‌پردازند و در عوض، هزینه‌ی سنگین «بحران» را می‌دهند. نداشتن SLA (توافق‌نامه سطح خدمات) در قراردادهای نرم‌افزاری، تنها یک صرفه‌جویی مالی یا اعتماد به سخنان شفاهی فروشنده نرم افزار نیست؛ بلکه به معنای قربانی کردن آرامش کارکنان و بی اعتبارِ شدن برندِ کارفرما در نزد همه است.وقتی «پشتیبانی» بدون تعهدِ زمانی (Response Time) تعریف شود، سیستمِ شما نه یک ابزارِ تسهیل‌گر، که یک بمبِ ساعتی است که درست در لحظات حساس، منفجر می‌شود.فراموش نکنیم؛ SLA تنها یک اصطلاح حقوقی نیست، تضمینی است برای اینکه وقتی دایره‌های طلاییِ نرم‌افزار به چرخش می‌افتند، کسی در سمت دیگرِ خط، مسئولیتِ کیفیت نرم و آرامشِ ما را بپذیرد.»اگر مایلید چارچوب و نمونه قرارداد استاندارد توافقنامه سطح خدمات یا SLA را دریافت کنید. مستدات مربوط به این نوع از خدمات در یاس آبی در اختیار شما قرار گرفته است. یاس آبی | مشاوره ERP و تحول سازمانییاس آبی | مشاوره ERP و تحول سازمانیTue, 06 Oct 2026 14:10:10 +0330https://virgool.ir/@editor965/این-erp-بد-نیست-انتخاب-ما-فاجعه-بود-ku0oov0lim3nانتخاب نرم افزار erpساعت یک ظهر است. باران بر روی شیروانی زنگ‌زده می‌کوبد و پژواکش در رستوران ، میان دیوارهای سفید که به خاطر نفوذ باران سال گذشته به زردی می زند محو می‌شود. بوی برنج دم‌کشیده و نم باران که به هم می‌آمیزد، بی‌اختیار ذهن‌ها را به خوردن کته کباب در یک بعدازظهر پاییزی در یک کلبه روستایی در جاده رامسر پرتاب می‌کند؛ اما اینجا جاده نیست؛ اینجا «شرکت محب» است. ضرب‌آهنگ کند باران، با ملودی ناکوک به‌هم‌خوردن بشقاب‌ها و پچ‌پچ کارکنان خسته که سرهایشان را به هم نزدیک کرده‌اند تا غریبه‌ای دردِ دلشان را نشنود، به صدایی وهم‌آلود بدل شده است.در شرقی‌ترین نقطه، درست کنار پنجره تمام‌قدی که به فضای سبز کارخانه باز می‌شود، پشت یک میز گرد، سه نفر از کارشناسان استقرار نشسته‌اند. دیس  چینیِ شش‌نفره، نیم‌خورده، در برابرشان است. دو سال است که اینجا جاخوش کرده‌اند؛ انگار پرسنل تمام‌وقت شرکت‌اند، با این تفاوت که به خاطر توجه خاص آقای روح‌بخش به پروژه‌ی ERP، از تمام مدیران شرکت ارج و قرب بیشتری دارند. پروژه‌ای که قرار بود شش‌ماهه تمام شود، اما حالا در انتهای سال دوم در میانه راه، لنگ می‌زند.چند میز آن‌طرف‌تر، بچه‌های مالی دور یک میز مربع و کهنه آهنی نشسته‌اند؛ با همان سفره‌ی پلاستیکی یک‌بارمصرف. ماهور با موهای ژولیده، با غذایش بازی می‌کند و ناگهان می‌گوید: «از وقتی خانم مقصودی رفت، معینی مغایرت‌گیری فروش رو انداخت گردن من. دیشب تا ۹ شب توی اکسل دیتا می‌زدم. اگر اسنپ نبود، باید همین‌جا می‌خوابیدم. واقعاً می‌ترسم تو این بیابون، ۹ شب از در شرکت بزنم بیرون.»خانم آهنی که روبروی ماهور نشسته است بغضش را با لقمه‌ای فرو می‌دهد: «مقصودی کلافه شده بود. همه‌اش می‌گفت: مژگان، می‌ترسم یک روز بگن مغایرت رو خودت عمداً ایجاد کردی.»نفر سوم که کنار ماهور نشسته است  به ماهور نگاه می کند : من که دیگه رد دادم. هر بار تیکت می‌زنیم، جواب می‌دن: این جزو تعهدات ما نیست؛ باید هزینه توسعه بدید! این نرم‌افزار نیست، سوهان روحه. مثلاَ به من می گن مدیر سیستم اما من فقط بلدم دسترسی های کاربران رو کم و زیاد کنم.ماهورکه بعد از خانم آهنی از رستوران خارج می شود در انتهای دیوار شمالی، جایی که به  محوطه انبارمی رسد از میان مهی که پس از باران برخاسته،  پرهیب مردی را می بیند که به درخت سدروس معروف شرکت تکیه داده و تند تند سیگارمی کشد. به نظر آقای باقری مدیر انبارهاست، مردی که چندین نوبت به خاطر کاردکس منفی توسط مدیرعامل سنگ روی یخ شده است. اما کاردکس منفی که تقصیر باقری نبود.سیستم بود که اجازه می داد بیش از موجودی، حواله مصرف صادر کند.دو سال پیش شایعه شد شرکت در حال بررسی برای خرید ERP است. ماهور درهیچکدام از جلسات دمو حضور نداشت. اما روزی که آقای معینی با چشمانی برق زده وسط واحد مالی ایستاده و با هیجان از خرید بزرگ صحبت می کرد را به یاد می آورد. دورانی که همه چیز رویایی بود و معینی روی ابرها بود. بستن سال مالی دو ماه قبل از زمان ارسال اظهارنامه و فیچرهایی که مغایرت سیستم حسابداری با سیستم فروش و انبار را تنها با چند کلیک به صورت اتوماتیک برطرف می کرد. نرم افزاری که کارکرد و حقوق  2000 نفر را تنها در 20 دقیقه حساب می کرد. و پنجم هر ماه قیمت تمام شده را به تفکیک مراکز هزینه و محصول محاسبه و به معینی تحویل می داد تا درجلسات هیات مدیره قیمت فروش محصولات و ضایعات را تعدیل کند.اما الان چند ماه بود که بچه های مالی داشتند از نرم افزار قبلی برای پرداخت حقوق و زدن تسویه حساب پرسنل استفاده می کردند. چون سیستم جدید موقع محاسبه حقوق 300 نفر از کارکنان ستاد خوابش می برد و برای بیدارکردنش باید تمامی کاربران ساختمان مرکزی برای دو ساعت کار با نرم افزار را متوقف می کردند. و مثل فیلم جومانجی بلند بلند ERP را صدا می کردند تا بیدار شود. طنزی که خانم فرهی برای هنگ کردن سیستم ساخته بود.دو ماه بعد خانم فرهی که سرپرست حقوق و دستمزد بود  به خاطر این که حاضر نشد خارج از وقت اداری فیشهای حقوق را پرینت بگیرد از شرکت رفت.  چون باید ساعت 4 دخترش را از مهدکودک نزدیک خانه اش تحویل می گرفت.حالا معینی که به خاطر از دست دادن سرپرستان و کارکنان خوبش حسابی خسته وعصبی بود هرروز کارهای نیمه تمام را سر بقیه کارکنان می ریخت. از طرف دیگر پس از دو سال هنوز سال مالی قبلی بسته نشده بود و اگر اکسل قدیمی اش نبود معلوم نبود اظهارنامه را چگونه ارسال می کردند تا از جریمه اداره مالیات فرار کنند.با این حال مدیرعامل هنوز تسلیم نشده بود. آقای روحبخش در برابر هر شکایتی می‌گفت: «ERP فقط یک نرم‌افزار نیست؛ یک سبک زندگیه. اگر کسی خسته شده، جایگزینش کنید. ما کلی به مدیر منابع انسانی بابت این کارها پول می‌دیم. ERP یعنی تحول دیجیتال. »ماهور که وارد بخش مالی شد، معینی را دید که که با موبایلش بلند بلند صحبت می کرد و بدون این که متوجه ماهور شود وارد اتاقش شد. ماهور به خانم بیگی دفتر دار مالی نگاه کرد.باز هم یک فاکتور یک میلیاردی برای توسعه فرستادند. گفتن بهای تمام شده شما مورد خاص هست باید سورس رو تغییر بدیم. مدیرعامل پاراف کرده پرداخت شود. معینی هم می‌گه عمراً بگذارم این پول از شرکت بیرون بره. بیگی بود که با صدایی آرام به ماهور توضیح می‌داد.از نظر ماهور؛ مدیرعامل فقط اعدادی را می‌دید که از سرفصل بانکها به دارایی های نامشهود جابجا می‌شدند، در حالی که لایه‌های زیرین کوه یخِ هزینه‌های ناپیدا، مثل شوره به ستون‌های فرسوده شرکت محب چسبیده بودند و آن را اندک اندک از داخل می خوردند. ماهور در ذهنش لیست سیاهی را مرور می‌کرد که مدیرعامل از دیدنش طفره می‌رفت:خستگی مفرط کارمندانی که حس می‌کردند نرم‌افزار به جای عصای دست، وبالِ گردنشان شده است؛ هزینه هایی که در هیچ صورتحسابی ارائه نمی‌شد اما سودآوری را کند کرده بود.جزیره‌هایی از اکسل های پراکنده چون وقتی گزارش‌های سیستم درست نیست، کارمندان کار را متوقف نمی‌کنند؛ مخفیانه به اکسل های قبلی برمی‌گردند. این یعنی برای یک کار، دو بار حقوق پرداخت می‌شد: یک‌بار برای ثبت داده در سیستم گران‌قیمت، و بار دوم برای وارد کردن همان داده در اکسل شخصی!نخبگانی مثل مقصودی‌ و فرهی که عطای کار در محب را به لقایش بخشیدند و رفتند. حالا هزینه‌ی جایگزینی و آموزش نیروی جدید، عددی بود که هیچ‌کس جرئتِ محاسبه‌اش را نداشت.ماهور تصمیمش را گرفته بود. نمی‌خواست نفر بعدی باشد که با چشمانی خسته و دلی پر از حسرت، استعفایش را روی میز بیگی می‌گذارد. وقت آن رسیده بود که قبل از اینکه تحتِ فشارِ این «تحولِ پوشالی» له شود، تحول را از خودش شروع کند. باید روزمه اش در جاب ویژن را آپدیت می کرد. خانم بیگی، دبیر هیات مدیره، آقای بیگی رو برام بگیرید. می‌خوام وضعیت ERP رو در اولین جلسه هیئت‌مدیره، خارج از دستور مطرح کنم. صدای معینی بود که از آیفون تلفن منشی شنیده می شد. یادداشتی از یاس آبی:این داستان، نه یک رویدادِ خاص، که تجربه پروژه‌های مختلف ERP در یاس آبی است. برخی از مدیران، «تحول دیجیتال» را با «خرید لایسنس» اشتباه می‌گیرند و فراموش می‌کنند که نرم‌افزار، تنها ابزاری است برای بهینه‌سازیِ فرآیندهایی که پیش از آن اصلاح شده است.آیا شما هم تجربه‌ی کار با نرم‌افزاری را داشته‌اید که به جای کمک، «سوهان روح» بوده؟ یا مدیری داشته‌اید که در تله‌ی هزینه‌های غرق‌شدۀ پروژه‌های شکست‌خورده گیر کرده باشد؟ خوشحال می‌شوم در کامنت‌ها از تجربیاتِ واقعی‌تان بخوانمیاس آبی | مشاوره ERP و تحول سازمانییاس آبی | مشاوره ERP و تحول سازمانیThu, 01 Oct 2026 16:45:44 +0330https://virgool.ir/@editor965/۱۲-سؤال-کلیدی-که-در-جلسه-دمو-نرم-افزار-باید-از-فروشنده-پرسید-gx6xx0fjtdsmجلسه فروش نرم‌افزار مخصوصاً نرم‌افزار ERP معمولاً شبیه یک دموی گلخانه ای است که بازیگرانش آن را صدها بار تمرین کرده اند:نمایش با حضور "نفرتیتی" در ابتدای دمو آغاز می‌شود.  او به آرامی و با ظرافت موس را با انگشتان کشیده اش که با ناخن‌هایی به رنگ کروم صدفی آراسته است تکان می‌دهد و در کمتر از دو دقیقه و تنها با چند کلیک از ویزیت مشتری در محله خلازیر به وصول چک در بانک ملت شعبه جردن می رسد.در صحنه بعدی مدیر فروش که زیر چشمی در حال رصد زبان بدن حاضرین است با دیدن برقی که از گوشه چشم مدیر مالی بیرون زده با لبخندی که دندان های لمینت شده اش را نمایان می‌کند وارد صحنه می‌شود و به "نفرتیتی" اشاره می کند با باز کردن فرم مرورحسابها -که در نوار علاقمندی های من مانند الماسی درخشانی نشسته- به حضار نشان دهد چگونه به همین  راحتی چند میلیون تومان به سرفصل "دارایی‌های جاری/موجودی نقد و بانک/ بانک‌ها/ حساب جاری شماره 15255 بانک ملت شعبه جردن" منتقل شده است.در ادامه پاورپوینتی زیبا با نمودارهای رقصان، جداول بزک‌شده با فونت‌های درشت، همراه با وعده‌ی فیچرهای جذاب آن‌قدر فرایندهای تولید و بهای تمام شده را روان و ساده شبیه سازی می‌ کند که در همان جلسه، تصاحب این شاهکار بی نقص با قیمتی باورنکردنی، به رویای مشترکِ تمام حاضرین بدل می‌شود.اما چند ماه بعد و پس از ارسال چک‌های میلیاردی، هنگامی که فرایند استریل و Happy path  استقرار به پایان می رسد و نرم‌افزار زیر فشار تراکنش‌های واقعی کند شده و نفس سرور به شماره می افتد میگرن‌های بی پایان مدیرمالی شروع می‌شود. دقیقاً زمانی که درخواست های موزعین منطقه مولوی از خاکستر آتشی که خشم مشتری و مدیر فروش شعله ورش کرده بیرون می‌زند.اکنون جو شرکت هیچ شباهتی به تعارفات، فضای صمیمی، لبخدهای گرم و اسلایدهای شیک جلسات دمو ندارد. حالا مدیرمالی برای تسکین سردرد بی امانی که او را کلافه کرده است در اتاق تاریک خود به دنبال خرید آنلاین کلاه ژله ای ضد میگرن است  و همزمان از روی اسپیکر تلفن -که از شدت فریادهای مدیرتولید می‌لرزد - به شکایتهای او و تاییدیه‌های چند ثانیه یک بار مدیر انبار در پس زمینه گوش می‌ کند.درست در همین لحظه سرپرست خزانه داری همراه با مدیر IT  وارد اتاق می شوند، نور شدیدی که چشمان کوچک شده مدیرمالی را به شدت می زند او را به مرحله جنون می رساند اما مدیر آی تی مستاصل و با عصبانیت فریاد می کشد بچه های پشتیبانی شرکت .............. فقط می گن "تیکت بگذار"این داستان، روایتی آشنا اما تلخ برای مدیرانی است که صرفاً بر اساس دموی گلخانه ای برای خرید نرم افزار تصمیم می گیرند. برای همین همواره یک شکاف بزرگ میان نیازهای واقعی شرکت و دموهای درخشان مشاهده شده وجود دارد. البته برای حل بنیادین این مشکل باید از یک متدولوژی ارزیابی و انتخاب اصولی نرم افزار مانند آن چه در استاندارد یاس آبی وجود دارد استفاده کرد. با این حال و برای ساده سازی فرایند انتخاب و یا حداقل بررسی منطقی و نظام مند نرم افزار می توان از یک چک لیست ساده ولی مناسب استفاده کرد.گفتنی است که هدف این فهرست به هیچ وجه مچ‌گیری از فروشنده نیست؛ بلکه تعیین هزینه واقعی مالکیت (TCO) و میزان وابستگی اجباری به  فروشنده و در نهایت تاب‌آوری سیستم زیر ترافیک و فشار واقعی کسب و کار است. نه انتخاب نرم افزار در مسیر استریل و آرام دموی گلخانه ایبنابراین پیش از آنکه کنترل جلسه به دست مدیر فروش بیفتد، این ۱۲ سؤال را از تیم ارائه کننده بپرسید:۱. انعطاف و سفارشی‌سازیسؤال ۱: اگر در میانه سال مالی، منطق تخصیص سربار یا فرمول تسهیم بهای تمام‌شده تغییر کند، آیا مدیر سیستم از طریق پنل تنظیمات قادر به انجام آن است، یا نیاز به تغییر سورس‌کد و پرداخت هزینه توسعه داریم؟سؤال ۲: ایجاد یک گزارش تحلیلی جدید چقدر زمان می‌برد؟ آیا دسترسی مستقیم به ویوها یا جداول داریم یا اجباراً باید برای گزارش جدید وجهی پرداخت کنیم؟  آیا سیستم، گزارش ساز ساده ای دارد که کاربر آموزش دیده بتواند با استفاده از آن گزارشات مورد نظر ما را بسازد؟ اگر جواب بله است آیا باید گزارشات را به تایید شما برسانیم؟ آیا این گزارشات که توسط کاربر آموزش دیده ما ساخته می شود سیستم را کند نمی کند؟سؤال ۳: آیا امکان تبادل دیتا با پلتفرم فروش آنلاین، باسکول، سیستم انبار مکانیزه یا CRM از طریق REST API استاندارد و داکیومنت‌شده وجود دارد؟  ۲. پایداری، امنیت و ممیزیسؤال ۴: میانگین زمان واکنش و رفع خطای سطح بحرانی در قرارداد SLA شما دقیقاً چند ساعت است و ضمانت اجرایی مالی (جریمه عدم ایفای تعهدات) آن چیست؟ کلاً SLA را چگونه محاسبه می کنید؟سؤال ۵: آیا سیستم دارای گزاش کاملی از لاگ ها هست تا دقیقاً ثبت کند چه کاربری، در چه تاریخی ، از کدام IP، کدام ردیف سند حسابداری یا حواله انبار را ویرایش یا حذف کرده است؟سؤال ۶ : میزان پذیرش از دست رفتن دیتا بر حسب زمان و همچنین مدت زمان بازگردانی سیستم تا کارکرد عادی شما چقدر است؟ ۳. مقیاس‌پذیری و ریسک‌های بومی سازیسؤال ۷: مدل قیمت‌گذاری لایسنس با افزایش شعب، مراکز توزیع یا کارخانه‌های جدید چگونه رشد می‌کند؟ مدل شما بر پایه کاربر هم‌زمان ست یا کاربر اختصاصی؟سؤال ۸: در صورت اعمال تغییرات جدید در قوانین موجود مثل سامانه‌ مؤدیان یا بیمه تامین اجتماعی، میانگین زمان انتشار آپدیت پایدار و بدون باگ شما چند روز کاری است؟ آیا اعمال این آپدیت‌ها هزینه جداگانه دارد؟سؤال ۹: در ۳ سال گذشته، چند نسخه Upgrade سراسری عرضه کرده‌اید و اجرای این ارتقاها چند ساعت یا روز طول کشیده و چه میزان بار مالی/فنی بر دوش مشتریان قبلی گذاشته است؟ ۴. استقرار و پشتیبانیسؤال ۱۰: در فرایند استقرار، مدیران عملیاتی، مالی و کاربران کلیدی سازمان ما چند نفر/ ساعت درگیر خواهند بود تا ماژولها به صورت کامل تحویل شود؟سؤال ۱۱: آیا این امکان وجود دارد که بدون حضور و هماهنگی قبلی شما، با دو کارفرمای هم‌صنعت خودمان که حداقل ۲ سال است سیستم را زیر بار واقعی برده‌اند، به صورت مستقیم تماس بگیریم؟سؤال ۱۲: اگر ۳ یا ۵ سال آینده تصمیم به قطع همکاری و مهاجرت به پلتفرم دیگری بگیریم، فرایند، فرمت و هزینه استخراج دیتای تاریخی و مالی ما چگونه خواهد بود؟ جمع‌بندی: چطور پاسخ‌ها را ارزیابی کنیم؟پاسخ‌های کلی مثل «نگران نباشید، سیستم ما همه‌چیز را ساپورت می‌کند» یک زنگ خطر جدی (Red Flag) است.فروشندهایی که بلوغ فرآیندی و فنی دارند، برای تک‌تک این ۱۲ سؤال، مستندات مکتوب (SLA، مستندات API، ماتریس نقش‌ها و نمونه قرارداد پشتیبانی ارائه می‌کنند. یادداشت نویسنده : روایت ابتدای این مقاله، یک الگویِ تیپ از تجربیات مشترکِ مدیران در جلساتِ دمو است و به هیچ شرکت، محصول یا برندِ خاصی اشاره ندارد. هدف از این نوشتار، صرفاً افزایش آگاهیِ مدیران برای انتخاب‌های هوشمندانه‌تر است. پیشنهاد برای شما:اگر در حال آماده‌سازی RFP یا انتخاب نرم‌افزار سازمانی برای کسب‌وکارتان هستید، صنعت و چالش اصلی فرآیندی خود را در کامنت‌ها بنویسید تا سؤالات و ریسک‌های تخصصی همان حوزه را با هم بررسی کنیم.یاس آبی | مشاوره ERP و تحول سازمانییاس آبی | مشاوره ERP و تحول سازمانیMon, 21 Sep 2026 18:09:45 +0330