https://virgool.ir/feed/@dena.fdعلاقمند پاره وقت ادبیات و صاحب پادکست سه نقطهfa2026-11-12 02:01:49https://virgool.ir/images/default-avatar.jpghttps://virgool.ir/@dena.fdhttps://virgool.ir/@dena.fd/روزی-روزگاری-ad0uedfax5uyنوشته ی نادین گوردیمرترجمه ی دنا فرهنگکسی از من خواسته در یک مجموعه ی داستان‌ کودکان مشارکت کنم، در جواب نوشتم که من برای کودکان داستان نمی نویسم و او پاسخ داد که تازگی در یک کنگره، نمایشگاه کتاب یا سمینار، شنیده که هر نویسنده‌ باید حداقل یک داستان برای کودکان بنویسد. فکر کردم کارت پستالی برایش بفرستم و جواب بدهم که فکر نمی کنم "باید" چیزی بنویسم.و بعد دیشب از خواب پریدم - یا بهتر بگویم، بدون اینکه بدانم چه چیزی مرا بیدار کرده، از خواب بیدار شدم. صدایی میآمد. شاید پژواک صدایی در تالار ضمیر ناخودآگاهم بود؟ صدای غژغژ فشار قدم‌هایی روی کف چوبی میامد. گوش دادم احساس کردم سوراخ‌های گوشم از شدت تمرکز گشاد شده اند. دوباره صدای غژغژ بلند شد. منتظر شدم؛ میخواستم از تغییر صدا بفهمم که آیا کسی که از اتاقی به اتاق دیگر می رود در امتداد راهرو به سمت درِ من می‌آید یا دارد دور می شود. خانه ی من حفاظ ندارد، زیر بالشم هم تفنگ نگداشته ام، اما من هم اندازه کسانی که تمام تدابیر امنیتی را چیده اند می ترسم. شیشه پنجره‌هایم به نازکی لایه ای یخ هستند و اگر چیزی به آن بخورد مثل یک لیوان شراب خرد میشود. سال گذشته در خانه ای دو چهارراه آنطرف تر زنی روز روشن (چطور بگویم؟) به قتل رسید، و پیرمرد تنهایی را کارگر موقتی که بدون اینکه حقوقش را بدهد اخراج کرده بود چاقو زد و سگ‌های وحشی را که نگهبان او و مجموعه ساعت‌های عتیقه‌اش بودند، خفه کرد.به در خیره شده بودم، در تاریکی چیزی نبود اما من تصور می‌کردم چیزی میبینم. بی‌حرکت دراز کشیده بودم. انگار از پیش قربانی شده بودم - ضربانم بی نظم و تند بود، قلبم در قفس سینه ام این سو و آن سو میزد. با اینکه همان لحظه از خواب بیدار شده بودم چقدر تمام حواسم دقیق کار می کردند. هیچ وقت در طول روز با آن همه چیزهایی که حواسم را پرت می کردند، نمی توانستم این طور با دقت به صداها گوش بدهم. هر صدای ضعیفی را می شنیدم و خطر آن را تجزیه تحلیل می‌کردم.بعد فهمیدم بی دلیل نگران شده ام و خطری در کار نیست. آن صدا، غژ و غژ پای کسی روی تخته های چوبی نبود، من از شدت دلهره اینطور تصور کرده بودم. فقط همین. زیر زمین خانه‌ای که در آن خوابیده بودم معدن حفاری شده بود و خیلی پایین تر از تخت من، زیر کف خانه و ستونهای آن، گذرگاه‌ها و تونل‌های معادن طلا، زمین را توخالی کرده‌اند. هر وقت دیواره‌های معدن سه هزار فوت زیر زمین فرو میریخت، تمام خانه کمی تکان می‌خورد و تعادل و توازن ساختارش با تمام آجر، سیمان، چوب و شیشه ی که آن را سرپا نگاه داشته اند، بهم می ریخت. تپش‌های نامنظم قلبم کم‌کم فروکش کرد، مثل آخرین ضربات آرام روی زیلوفونی چوبی ساخته ی معدنچیان مهاجر چوپی و تسونگا، که شاید در همان لحظه، زیر پای من در اعماق زمین کار می کردند. شاید در معدن، تونلی متروکه و پر از آب ریزش کرده بود یا شاید همان لحظه کسی وارد تونل که مثل قبر عمیقی بود شده بود. هر چه کردم نتوانستم آرامشی پیدا کنم تا بدنم و ذهنم را رها کنم و دوباره خوابم ببرد. بنابراین شروع به تعریف داستانی برای خودم کردم.در خانه‌ای، در حومه شهری، مردی و همسرش زندگی می‌کردند که همدیگر را خیلی دوست داشتند و در کنار هم خوش و خرم بودند. یک پسر کوچک هم داشتند که خیلی دوستش داشتند. یک گربه و یک سگ هم داشتند که پسرک خیلی دوستشان داشت. یک ماشین و یک کاروان برای تعطیلاتشان داشتند و استخری که دور آن نرده کشیده شده بود تا پسرک و دوستانش در آن نیفتند و غرق نشوند. خدمتکاری هم داشتند که خیلی قابل اعتماد بود و یک باغبان دوره‌گرد که همسایه‌ها به شدت او را توصیه کرده بودند. چون در شروع زندگی خوشبختشان مادر مرد، که جادوگر پیر دانایی بود، به آنها هشدار داده بود که کسی را از خیابان استخدام نکنند.عضو بیمه درمانی بودند، سگشان مجوز داشت، بیمه ی آتشسوزی، سیل و سرقت داشتند و مشترک ناظران محلی شده بودند و پلاکشان را روی درشان زده بودند. روی آن پلاک، بالای سایه‌ای از یک دزد احتمالی نوشته بود "به شما هشدار می دهیم" دزد نقاب زده بود و نمی‌شد گفت سیاه‌پوست است یا سفیدپوست، و بنابراین ثابت می‌شد که صاحب ملک نژادپرست نیست. شرکتهای بیمه خانه، استخر یا ماشین را بیمه نمی کردند.آن اطراف رهمیشه شلوغی هایی برپا می شد بود اما خارج از شهر، جایی که نژاد رنگین پوست زندگی می کردند که تنها به عنوان خدمتکار قابل اعتماد و باغبانان اجازه ورود به این محله را داشتند و مرد به همسرش اطمینان میداد که لازم نیست از آنها بترسد. با این حال، او می‌ترسید که روزی چنین افرادی بیایند، پلاک "به شما هشدار می دهیم" را بکنند، درها را باز کنند و داخل خانه هجوم بیاورند. مرد گفت امکان ندارد عزیزم، پلیس، سرباز و گاز اشک‌آور و تفنگ‌ جلوشان را میگیرد. اما برای خوشحال کردن او - چون بسیار دوستش داشت و خارج از آن محله ، اتوبوسها را آتش میزدند و ماشین‌ها را سنگباران می‌کردند و پلیس بچه مدرسه ای ها را با گلوله میزد - برای درها دربازکن برقی نصب کردند.اگر کسی به تابلوی «به شما هشدار می دهیم » توجه نمی کرد و می خواست به زور وارد خانه شود راهی نداشت جز اینکه زنگ بزند و توی گیرنده ای که به گوشی داخل خانه وصل بود اسمش را بگوید. پسرک مجذوب این دستگاه شده بود و از آن به جای بی‌سیم در بازی دزد و پلیس با دوستانش استفاده می‌کرد. آشوبها سرکوب شدند، اما در حومه شهر سرقت‌های زیادی رخ داد و دزدها دست و پای خدمتکار مورد اعتماد خانواده ای را که مسول مراقبت از خانه ی کارفرمایش بود بستند و در کمد زندانی اش کردند. خدمتکار مورد اعتماد مرد، زن و پسرک از این حادثه که برای یکی از دوستانش رخ داده بود، بسیار ناراحت شد. چون خودش هم مثل دوستش اغلب مسئول محافظت از اموال مرد و زن و پسرک بود. او از کارفرمایان خواست تا برای درها و پنجره‌های خانه حفاظ نرده ای بگذارند و دزدگیر نصب کنند. زن گفت: "حق دارد، باید حرفش را گوش کنیم." بنابراین، دیگر در خانه‌ای که در آن خوشبخت بودند، فقط ازپشت نرده های پنجره ها و درها می شد آسمان و درختها را دید و وقتی گربه ی خانگی پسرک می خواست طبق عادت، شبها از پنجره ی هواکش به داخل بیاید و کنارش در تخت بخوابد، صدای دزدگیر تمام خانه را برمیداشت. دزدگیر اغلب بی دلیل فعال می‌شد— دزدگیرهای همسایه ها هم معمولن با حرکت گربه‌ها یا موش‌های کوچک به کار میافتادند و صدای تیز و گوش‌خراشی که در حیاطها بلند می شد به قدری تکرار شده بودند که ساکنان محله به آنها عادت کرده بودند، طوری که آژیر دزدگیر دیگر اهمیتی بیشتر از صداهای معمولی زندگی روزمره برایشان نداشت، مثل صدای جیرجیرک‌ها. با این حال، دزدها بی‌توجه به همه این‌ها، نرده‌ها را می‌بریدند و دستگاه های صوتی، دوربین‌ها و رادیوها، جواهرات و هر چیزی را که ارزش داشت، می‌بردند. حتی آن‌قدر جسور بودند که وقتی گرسنه می‌شدند، سر یخچال می رفتند تا چیزی بخوردند یا با وقاحت از قفسه یا بار ویسکی برمی داشتند. شرکتهای بیمه خسارتی برای ویسکی نمی دادند، خسارتی که این حقیقت که دزدها ارزش چیزی که نوشیده بودند را نمی دانستند برای مالباختگان دردناکترش می کرد. بعد زمانی رسید که خیلی از کسانی که خدمتکار یا باغبان مورد اعتماد نبودند هم در آن محله پرسه می زند چون بیکار بودند . بعضی ها اصرار می کردند که کار بگیرند. علفهای هرز را وجین کنند سقف را رنگ بزنند، "هر چی باشه، رییس، خانم." ولی مرد و همسرش یادشان بود که مادر شوهر درباره ی راه دادن غریبه ها به خانه چه هشداری داده بود. بعضی ها توی خیابان مشروب می خوردند و بتری ها را این ور او ور پرت می کردند. و منتظر می شدند که زن و مرد با ماشینشان از در برقی بیرون بروند تا دست گدایی شان را دراز کنند . کنار جوی زیر درختهای جکاراندایی که مثل تونل دو طرف خیابان در آمده بود می نشستند و پاهایشان را توی آب می گذاشتند، آنجا محله ی زیبایی بود که فقط بودن آنها بدشکلش می کرد. بعضی وقتها هم همانطور که آنجا نشسته بودند زیر آفتاب خوابشان می برد. زن طاقت نداشت گرسنگی کسی را ببیند. به خدمتکار مورد اعتمادشان می گفت برایشان نان و چای ببرد. اما خدمتکار می گفت که اینها تنبل و مزاحم هستند و اگر پاشان به خانه باز شود دست و پای او را می بندند و توی کمد زندانی اش می کنند. مرد گفت که او راست می گوید. حرفش را گوش کن اگر به آنها نان و چای بدهی فقط تشویقشان می کنی تا از این فرصت استفاده کنند و سه چرخه ی پسر بچه را شبها از توی حیاط داخل خانه می اورد چون هرچند که خانه دزدگیر و درهای برقی داشت اما باز هم امکان داشت کسی از روی نرده ها یا از بالای در وارد حیاط شود.زن گفت راست میگویی پس باید دیوار را بلند تر کنیم و مادر مرد برای هدیه ی کریسمس به پسرش و همسرش پول بلندتر کردن دیوارها را داد. پسر بچه یک دست لباس فضانوردی و یک کتاب داستان های افسانه ای هدیه گرفت.اما هر هفته دزدی های بیشتری گزارش می شد، شب و روز دزدی می شد، دم صبح و حتی در یک غروب زیبای تابستان - خانواده ای مشغول شام خوردن بودند، که اتاق‌ خواب های طبقه ی بالایشان را دزد زد. مرد و زن، که داشتند درباره‌ی سرقت مسلحانه اخیر در حومه شهر حرف میزدند، از اینکه گربه‌ی پسرک راحت از دیوار هفت فوتی بالا آمد و داخل خانه شد متعجب شدند. گربه اول با حرکات سریع پنجه اش از دیوار پایین آمد و بعد روی زمین پرید و همانطور که دمش را تکان می داد وارد خانه شد. روی دیوار سفید رد پنجه گربه مانده بود؛ و از سمت خیابان، جای پاهای بزرگی با خاک سرخ روی دیوار بود که شاید جای کفش‌های ورزشی کهنه ی جوانهای بیکاری بود که قصد و غرضی داشتند. وقتی مرد و زن و پسرک سگشان را برای پیاده‌روی در خیابان‌های محله می‌بردند، دیگر نمی ایستادند تا گلهای رز یا چمن خانه ها را تحسین کنند؛ چون باغچه ها پشت انواع مختلف حصار، دیوار وحفاظ پنهان شده بودند. مرد، زن، پسرک و سگشان از کنار انواع متنوعی از حفاظ میگذشتند، میشد با کمترین هزینه، بالای دیوارها تکه‌های شیشه شکسته داخل سیمان فرو کرد، یا نرده هایی با نوک‌های نیزه ای نصب کرد. بعضی ها تلاش‌ کرده بودند که معماری زندان را به سبک ویلاهای اسپانیایی زیبا کنند (برای همین لبه های تیز دیوار را صورتی کرده بودند، یا حصارها را با لبه های دوازده اینچی و پره‌هایی زیگزاگ‌ شبیه رعد و برق که به رنگ بنفش درآمده بودند به شکل گلدانهای سفالی در اورده بودند. اینجا و آنجا شرکت های نصب حفاظ شماره تلفنشان را روی دیوار تبلیغ کرده بودند. در حالی که پسرک و سگ خانگی جلوتر می‌دویدند، زن و شوهر در حال مقایسه اثربخشی احتمالی انواع حفاظ با در نظر گرفتن ظاهر آن بودند. بعد از چند هفته که تمام انواع حفاظ را بررسی کردند هر دو به این نتیجه رسیدند که فقط یکی از آنها به دردشان می خورد. زشت‌ترین اما مناسب ترین انتخاب بود، سبک اردوگاه‌های کار اجباری را داشت و بدون هیچ زرق و برقی چشمگیر و کارآمد بود. سیم خاردار مارپیچی از فلزی محکم و براق با تیغه های دندانه دار و تیز که کل بالای دیوارها را می گرفت، و اگر کسی از دیوار بالا می رفت حتمن در چنگالهای آن میافتاد و به هیچ وجه نمی توانست از توی آن بیرون بیاید و هر چه تقلا می کرد بیشتر در آن گیر میافتاد و بدنش تکه پاره می شد. زن با دیدن آن لرزید. مرد گفت: حق داری و با موسسه ای که روی تابلوی کوچکی که به دیوار نصب شده بود تبلیغ کرده بود تماس گرفتند:با "دندان‌های اژدها" مشورت کنید - متخصصان امنیت کامل.روز بعد، یک گروه کارگر آمدند و اطراف خانه را سیم‌ خاردار کشیدند؛ خانه‌ای که مرد، زن، پسرک، سگ و گربه‌شان در آن با خوشحالی زندگی می‌کردند. نور خورشید روی تیغه‌های دندانه‌دار سیم خاردار می‌درخشید و می‌درخشید انگار تاجی از تیغ‌های برنده بر سر خانه شان گذاشته باشند. شوهر گفت: «مهم نیست، کم کم رنگ و رویش می رود.»زن گفت: «گمان نکنم، تضمین کرده‌اند که ضد زنگ است.» و منتظر ماند تا پسرک بدود برود بازی، بعد گفت: «خدا کند گربه مراقب باشد.» شوهر گفت: «نگران نباش، عزیزم، گربه‌ها همیشه قبل از پریدن نگاه می‌کنند.» و حرفش درست درامد، از آن روز به بعد، گربه در تخت پسرک می‌خوابید و از ترس جانش از حیاط بیرون نمی رفت.یک شب، مادر قبل از خواب برای پسرک داستانی افسانه‌ای از کتابی که جادوگر دانا برای کریسمس به او داده بود خواند. روز بعد، پسر وانمود کرد که شاهزاده‌ای است که باید با شجاعت از میان خارهای ترسناک عبور کند تا وارد قصر شود و زیبای خفته را با یک بوسه زنده کند. نردبانی کنار دیوار گذاشت و بالا رفت، تونل مارپیچ سیم خاردار آنقدر پهن بود که بدن کوچکش بتواند توی آن بخزد. اما دندانه های تیغ‌دار زانوها، دست‌ها و سرش را خراش دادند، فریادی کشید و بیشتر توی پیچ و تاب خطرناک آن گیر کرد.خدمتکار مورد اعتماد و باغبان، که آن روز آنجا کار می‌کرد، دویدند. خدمتکار اولین کسی بود که آن صحنه را دید و همراه پسرک شروع به جیغ کشیدن کرد، باغبان تلاش کرد که پسر را نجات دهد اما فقط دستهای خودش را زخمی کرد. بعد مرد و زن دیوانه‌وار توی حیاط دویدند، معلوم نبود چرا دزدگیر هم به صدا در آمد شاید گربه آن را فعال کرده بود. بالاخره سیم خاردار را با اره، سیم‌بر و تبر بریدند و بدن خونین پسرک را از توی آن بیرون کشیدند و مرد، زن، خدمتکار و باغبان وحشتزده و گریان، او را داخل خانه بردند.این داستان رو در قسمت 49 پادکست سه نقطه خوندم. دنا فرهنگدنا فرهنگMon, 10 Mar 2025 06:09:32 +0330https://virgool.ir/@dena.fd/از-کارگاه-نوشتن-برای-پادکست-علی-بندری-چه-یاد-گرفتم-ql8thzhi6es4پیدا کردن مخاطب برای پادکست مثل هر کار و اثر هنری دیگری، دغدغه­ ی اصلی پادکست ­ساز است. مهم نیست پادکست تازه ­پا باشد و مخاطبش کم باشد یا از پادکست­ های جا افتاده با هزارها شنونده، در هر حال سازنده می­ خواهد نتیجه­ ی زحمتی را که می­ کشد ببیند و در هر قسمت تعداد شنونده­ ها از قسمت­های قبل بیش­تر شود. پادکست فارسی تازه در اوایل راه است و عده ­ی مخاطب ­های بالقوه که هنوز اهل شنیدن پادکست نشده­ اند یا آ­ن­هایی که فقط شنونده ی دو سه تا پادکست هستند زیاد نیست. بنابراین تلاش برای زیاد کردن مخاطب اگر از راه درست اصولی انجام شود تلاش بی ­نتیجه ­ای نخواهد بود.اصلی­ ترین راه حل برای زیاد کردن مخاطب بالا بردن کیفیت پادکست است. خواننده به جای گوش کردن به رادیو یا آهنگ یا هزار مدیوم دیگر وقتی پادکست گوش می­ کند که براش جذاب­ تر و سرگرم­ کننده ­تر باشد. جذب مخاطب از راه بهتر کردن پادکست را از زاویه ­های زیادی می ­توان بررسی کرد، از موضوعی که برای پادکست انتخاب می­ کنیم تا صدای گوینده و چگونگی ضبط صدا و طراحی و غیره و ذالک. اما علی بندری در این جلسه بیش­تر از همه درباره­ ی قصه­ ی پادکست و پرداختن این قصه صحبت کرد، کاری که به گفته­ ی خودش از بقیه­ ی کارها بهتر بلد است به آن علاقه دارد و به گواهی پادکست فوق ­العاده­ اش فوت و فن آن خوب دستش آمده است.مثل همه ­ی زندگی، قصه­ ی پادکست مهم ­ترین عنصر تشکیل دهنده­ ی آن است و هسته­ ی اصلی هر پادکست باید روایتی شنیدنی باشد. این قصه در واقع قالبی است که پادکست در آن برای خواننده نقل می­شود و باید جذابیت و نوآوری و روانی لازم را داشته باشد.منظور از قصه، فقط ماجرا و یا داستان موضوع پادکست نیست. قصه پردازی پادکست از اتفاقاتی که در پادکست از آن حرف می­ زنیم و موضوع پادکست شروع می ­شود اما پرداخت این قصه و شسته و رفته در آوردن روایت آن هم اهمیت زیادی دارد. ترتیب و توالی بیان ماجراها، این­ که داستان از کجا شروع شود و کجا به اوج برسد احتیاج به برنامه­ ریزی دقیق دارد. شروع پادکست و پنج دقیقه ­­ی اول آن در جلب توجه و برانگیختن حس کنجکاوی شنونده خیلی مهم هستند. شنونده­ ای که در ذهنش سوالی ایجاد بشود که بخواهد جواب آن را بفهمد تا آخر پادکست را گوش خواهد کرد. به همین دلیل است که بهترین پادکست ­ها با یه سوال شروع می شوند. سوالی که اول پادکست مطرح می­ شود جواب آن موضوع اصلی پادکست است.قصه بهترین راه جذاب یک روایت کردن ساختن تصویر در ذهن شنونده است. یک تمرین خوب برای پرورش توانایی تعریف داستان با تصویرسازی، شرح دادن یک تصویر برای مخاطب فرضی است. روایتی موفق به ارتباط با شنونده می­شود که با انتخاب نوع و ترکیب جمله­ ها و استفاده ­ی مناسب از افعال و جملات کوتاه تصویر ماندگاری در ذهن شنونده بسازد.پادکست بنا به ذات آن که شنیده می­ شود باید متنی روایی و شنیدنی داشته باشد. به همین دلیل نوشتن برای آن با بلاگ، مقاله یا داستان فرق دارد. شنونده باید احساس کند که مخاطب مستقیم گوینده است و با آن­چه گفته می ­شود ارتباط برقرار کند. رسیدن به این هدف راه میانبری ندارد، تمرین و ممارست و وقت گذاشتن برای هر قسمت و هر پاراگراف و هر جمله و هر کلمه از پادکست تنها راه است.مطلبی که نوشتم فقط قسمت کوچکی از برنامه­ ی کارگاه بود نه گزارش کامل آن­چه علی بندری در نزدبک به سه ساعت با بیان جذابش توضیح داد. اما برای من مهم­ترین و آموزنده­ ترین نکته ­ای بود که در قسمت ­های بعدی پادکستم استفاده خواهم کرد.دنا فرهنگدنا فرهنگSun, 19 Apr 2020 08:30:45 +0430