https://virgool.ir/feed/@dastanکلمه که می‌میرد چه شکلی‌ست؟fa2026-11-11 21:21:13https://files.virgool.ir/upload/users/26316/avatar/92sDat.pnghttps://virgool.ir/@dastanhttps://virgool.ir/@dastan/درنگی-برای-hz8dwbi16zbm_چرا نمی‌فرستی؟+ خودم همه رو گفتم دیگه!_ بفرست؛ لج نکن!لج نکرده بودم؛ فقط نمی‌خواستم سنگینی آوارمانند مواجهه با آن واژه‌ی ترسناک را دیگری هم تجربه کند. پنج دقیقه‌ی بعد از آن‌سوی خط، بی‌وقفه و پرحرارت، از چند و چون ماجرا می‌گفت؛ از ساده بودنش و از ساده بودنش…من این‌سوی خط، بی‌اعتنا به دلداری‌های بیهوده، زل زده بودم به برگ نورسیده‌ی پتوس و داشتم با خودم فکر می‌کردم که هیچ‌وقت نفهمیدم این گیاه چرا این‌قدر دیر به دیر جوونه می‌زنه؟!او همچنان داشت با شور و حرارت از «ساده بودن ماجرا» می‌گفت که ناگهان ساکت شد؛ تا گوش‌هایم را تیز کردم که بفهمم چرا، با صدایی که به وضوح می‌لرزید گفت: نمیر.و بغضم از آشناییِ این استیصال، هزار باره شکست…حالا من مانده‌ام و اضطرابِ هولناکِ دیدن چهره‌ی کسانی که دوست می‌دارم، وقتی که خواهند فهمید همه‌ی آن‌چه باقی مانده شاید تنها درنگی کوتاه است برای رفتن.گم‌گم‌Sun, 21 May 2023 10:01:14 +0330https://virgool.ir/@dastan/من-دیوانه-نیستم-دکتر-zcj6cugc5n1iچرا باور نمی‌کنید دکتر؟ دارم می‌گویم برای خودم اتفاق افتاده. با همین چشم‌های خودم دیدم که کسی آمده بود توی خانه. بله، آمده بود توی خانه‌ای که درها و پنجره‌هاش از داخل همیشه قفلند. نمی‌دانم دکتر. نمی‌دانم چطور آمده بود. خوب یادم هست. در آستانه‌ی در ایستاده بود و توی تاریکی با چشم‌هایی که انگار نمی‌دیدند، من را خیره خیره نگاه می‌کرد. من؟ خب معلوم است که ترسیده بودم دکتر. از ترس خیره نگاهش می‌کردم. تمام بدنم منقبض شده بود و هر لحظه گویی به دمای انجماد نزدیک‌تر می‌شدم‌. دو قدم جلو آمد. حتی نمی‌توانستم چشم‌هام را ببندم. با نگاهش تهدیدم می‌کرد. دست‌هاش دکتر... دست‌هاش حالتی داشت که انگار سلاحی را گرفته بودند؛ من اما نمی‌دیدم. قبل از اینکه بتوانم حرفی بزنم، دست راستش را حرکت کوتاهی داد و خون پاشیده شد روی دیوار پشت سرم. بهت‌زده دیوار را نگاه کردم و بعد پیشانی‌ام را لمس کردم و سپس دست‌هام را نگاه کردم. خون من بود اما دست‌هام به کبودی می‌رفتند‌.من دیوانه نیستم دکتر. خونِ من بود که پاشیده شده بود روی دیوار. جز من که کسی آنجا زندگی نمی‌کند.وحشت‌زده از جایم بلند شدم. اما خودم را دیدم که هنوز آنجا نشسته بود و با بدنی منقبض به آستانه‌ی در خیره مانده بود. نزدیک درِ اتاق دوباره پشت سرم را نگاه کردم؛ نمی‌دانم چرا! اما یک آن همان‌جا خشکم زد. اثری از خون پاشیده شده روی دیوار نبود. دوباره پیشانی‌ام را لمس کردم و به دست‌های کبودم نگاه کردم و دوباره پشت سرم را؛ از خودِ وحشت‌زده‌ام هم خبری نبود. روبرگرداندم بروم بیرون که باز مقابلم دیدمش. با نگاهش تهدیدم می‌کرد. از این فاصله واضح‌تر می‌دیدمش. او خودم بود دکتر. اما شیوه‌ی نگاه کردنش شبیه من نبود. همان شیوه‌ی مختص خودش بود؛ آن برق چشم‌ها و نگاه نافذ را خوب می‌شناختم. دست‌هام می‌لرزید؛ صدام و همه‌ی وجودم. دست‌هاش حالتی داشت که انگار سلاحی را گرفته بودند. تا خواستم قدمی جلوتر بروم، دوباره دستش را حرکت کوتاهی داد و دیدم که باز خونم پاشیده شد روی دیوار. خونِ من بود که ارزانی دیوار می‌شد، اما او با لب‌هایی خشک و رنگ و رویی که مثل گچ سفید شده بود، زُل زده بود به من که مُرده بودم و می‌دیدم که داشت مرا می‌پایید. نگران شده بودم دکتر. نمی‌دانم چرا. حیرت‌زده ماتِ من بود؛ پلک هم نمی‌زد.من دیوانه نیستم دکتر. من می‌شناختمش. خودِ من، خودِ خودش بود. دکتر این عجیب است که آدم نداند خودش است یا دیگری؟ دکتر خوب یادم است، با خودش سلاح داشت. این درست که من نمی‌دیدم اما یقین دارم مسلح بود آن‌طور که دستش را که تکانی می‌داد، من اشاره‌وار متلاشی می‌شدم و می‌مُردم.شاهد؟ ندارم دکتر اما دلایل محکمی دارم. من می‌شناختمش. حرف که می‌زد زنگ صدایش را در ناخودآگاهم می‌شنیدم. کلمه‌هایش را اما نه. وضعیت بغرنجی بود دکتر. کلمه از من رفته بود. انگار که به بدویت انسان‌های نخستین درآمده بودم و راهی برای فهمیدن و فهمیده شدن نداشتم.برگِ برنده؟ نمی‌دانم... نمی‌دانم.. اما خوب یادم هست که می‌گفت بباز و من می‌‌باختم... چرا؟ نمی‌دانم دکتر... شاید به اعتبار آن نگاه نافذ بود که تنها چیزی‌ست که توی تمام آن تاریکی به خوبی می‌شناختم. اما چرا می‌گفت بباز؟! مگر نمی‌دانست من تسلیمم؟ وقتی می‌گفت بباز انگار ماشه‌ی تپانچه‌ را روی شقیقه‌ام می‌چکاندم و تمام. چرا این را می‌خواست دکتر؟ شما نمی‌دانید؟من دیوانه نیستم دکتر. کجا بروم؟! جایی را ندارم... آن بیرون راحتم نمی‌گذارند. من راهم را انتخاب کرده‌‌ام. هیچ‌چیز واقعی‌تر از این‌ها برای من وجود ندارد. هی بهشان می‌گویم بیهوده خودتان را خسته می‌کنید اما به خرج‌شان نمی‌رود که نمی‌رود و هی عرصه را تنگ‌تر می‌کنند. این چیزها را هم که نمی‌شود برای‌شان توضیح داد. کسی این ظرافت‌ها را نمی‌فهمند دکتر. آن‌ها هم همین‌طور. شما که بهتر می‌دانید. هر چه بیشتر توضیح می‌دهم، گیج‌تر می‌شوند. خیال می‌کنند عقلم را از دست داده‌ام یا چه می‌دانم... دیوانه شده‌ام. شما که این‌طور فکر نمی‌کنید نه؟ آنها می‌خواهند برای عاقل بودنم دلیل اجباری بتراشند اما نمی‌دانند که بلاهت است این. همیشه همین بوده دکتر. شما قبول ندارید؟ همیشه آن که در اقلیت بوده را دیوانه یا سزاوار همه‌ی کاستی‌ها خوانده‌اند تا با وجدانی آسوده از مسئولیت شانه خالی کنند. من خوب می‌شناسم این ترفندها را. اما خودمانیم دکتر... یک چیز را خوب فهمیده‌اند؛ می‌گویند داری توی خودت دست و پا می‌زنی. اگرچه این قضاوت ناشیانه‌، به شدت سطحی و تا سرحد مرگ ناامیدکننده است، اما گیریم چنین باشد؛ خب این کجایش بد است دکتر؟ وقتی همه‌ی حقیقتی که بهش نیاز دارم در خودم است چرا متوسل نشوم یا به قول آنها دست و پا نزنم؟ برای همین است که دارم این‌ها را برای شما توضیح می‌دهم. شما دکترید. شما می‌فهمید؟چرا برای‌تان عجیب است دکتر؟ بارها برای من اتفاق افتاده؛ تقریبا هر شب. بارها دویده‌ام تا دری که در آستانه‌اش ایستاده بوده؛ بارها خواسته‌ام دستش را بگیرم، چه ‌می‌دانم... حرفی بزنم... بارها خواسته‌ام بگویم: «من می‌ترسم؛ گوش می‌کنی؟» بارها خواسته‌ام بپرسم: «تو که شیدای هجرتی بگو. چند زمستان که بگذرد به فصل آخر می‌رسیم؟» اما دست‌هاش حالتی داشته که انگار سلاحی را گرفته بوده‌اند و بارها با حرکت کوتاهی خونم پاشیده شده روی دیوار. بارها به دست‌هام نگاه کرده‌ام که رو به کبودی می‌رفته و نگاه نافذش را از پشت چهره‌ی مات و رنگ‌پریده‌اش و صدایش را از پس کلماتی که نامفهوم بوده‌اند شناخته‌ام. بارها خواسته‌ام دلواپسی‌ام را پشت تعریف از زیبایی مسحورکننده‌ی رنگ‌پریدگی پنهان کنم، اما هر بار صدایم خفه بوده و شبیه انسان‌های بدویِ بی‌تاریخ، از کلمه عاری بوده‌ام و هر بار به اندازه‌ی رنج آدمی در همه‌ی اعصار، رنج کشیده‌ام از این‌همه ناتوانی.چرا درکم نمی‌کنید دکتر؟ مرگ را نمی‌شناسید؟ شاید مرگ شما به شکل دیگری اتفاق می‌افتد! نمی‌دانم چطور... شاید مرگ برای شما اتفاقی مکرر به دست خودتان یا کسی شبیه خودتان نیست. می‌بینید دکتر؟ برای همین‌هاست که به من می‌گویند دیوانه.دستم را ول کنید خانم محترم. هنوز که حرفم تمام نشده. نه، تشنه نیستم. فقط می‌شود آن پنجره را ببندید؟ سرد است... سردم است... سوز می‌آید.خسته؟ نفس‌نفس زدنم را می‌گویید؟ نمی‌دانم چرا همیشه به این نقطه که می‌رسم دیگر نمی‌توانم روی پاهایم بایستم. اگر به زانو افتادم، لطفا مانعم نشوید. دستم را نگیرید... نگاه کنید... ببینید دست‌هام هنوز کبودند. درد این کبودی‌ها قابل تحمل نیست دکتر. گرفتن این دست‌های کبود، درد را کُشنده‌تر می‌کند. داشتم چی می‌گفتم؟ بله... من دیوانه نی...س........ممنون که دستم را نگرفتید. من خوبم... خوبم ولی درد دارم دکتر...در کارزار رقت‌بار تلاش برای فهمانده شدن و نادیدگی و نابودگی، به وهم نزدیک‌ترم انگار. من هر شب نظاره‌گر شکوه و صراحت سایه‌ای هستم که جسمم را به مسلخِ نابودن می‌کشاند؛ وجودم میان وهم و واقعیت آونگ می‌زند دکتر و این دردِ کمی نیست!خوابم، بیداری‌ام، اکنونم، دیروزهای رفته و فرداهای نیامده‌ام درد می‌کند. برای این‌همه درد کاری اگر می‌توانید بکنید. من دیوانه نیستم دکتر... من فقط خیلی خسته‌ام و کاری از دستم برنمی‌آید... نخندید دکتر اما گاهی آرزو می‌کنم ای کاش به قول سهراب، دانه‌های دلم پیدا بود...بهمن ۱۳۹۹گم‌گم‌Mon, 01 Feb 2021 14:04:52 +0330https://virgool.ir/@dastan/بگو-آآآآآ-phva421feth3زن پیاده شد و بی آنکه درِ ماشین را پشت سرش ببندد، رفت و دست به سینه، تکیه به درخت حاشیه‌ی فضای سبز کنار خیابان ایستاد. مرد، کمی جلوتر از ماشین در مسیر بسیار کوتاهی به صورت رفت و برگشت راه می‌رفت و با موبایل صحبت می‌کرد. برافروخته بود و انگار در تلاش بود موقعیتی را به مخاطب آن طرف خط توضیح دهد؛ این‌ها را از زبان بدن و حرکت دست‌هاش می‌فهمیدم. زن، خونسرد اما کلافه، همان‌جا ایستاده بود و مرد را «نگاه» می‌کرد. می‌گویم کلافه چون مدام عینک آفتابی‌اش را روی چشمش جابه‌جا می‌کرد که نشان از کلافگی داشت.نور آفتاب از گوشه‌ی میز کوچکی که پشتش نشسته بودم تابیده بود و قطر فرضی مربع میز را تشکیل داده بود؛ یک نیمه را به رنگ قهوه‌ای ماهاگونی و نیمه‌ی دیگر را که در حریم نشستن من بود، به رنگ قهوه‌ای آمیخته با طلاییِ نور آفتاب درآورده بود و ترکیب چشم‌نوازی ساخته بود. صبح همان روز باران باریده بود و از آنجا که تابش بعد از باران جلای بیشتری دارد، حتی اشیاء هم زنده‌ و جان‌دار به نظر می‌رسیدند.به جز تک و توک آدم‌هایی که پشت میزها نشسته و سخت مشغول گپ زدن بودند، اتفاق خاص دیگری در جریان نبود. صرف نظر از سردرگمی زن و مرد کنار خیابان، گویی همه‌ی رویدادهای دنیا بر بستر رودخانه‌ای آرام در جریان بودند. از نگاه من، آنجا بهترین جایی بود که می‌شد در آن، ظهر یک روز بعد از باران را در آرامشی خلسه‌وار گذراند. اهمیتی نداشت که صاحبش چقدر تلاش کرده بود محیطی دلپذیر بسازد؛ چون حال من اساسا ربط چندانی به محیط پیرامونم نداشت؛ چیزی در درونم جان و جریان گرفته بود. با این‌حال، عطر مطبوعی که فضا را آکنده بود من را یاد سرخوش‌ترین روزهای دورِ کودکی‌ام می‌انداخت. نه اینکه شباهتی یافته باشم، بلکه حال و هوایی بسیار نزدیک به اولین تجربه‌ها از درک شوق زندگی، برایم منشاء این دل‌آشنایی شده بود. سرشار از نوعی حس تازگی کودکانه بودم و این یکی از بی‌نظیرترین حالاتی بود که داشتم تجربه‌اش می‌کردم‌. نگاهی گذرا به آدم‌های اطرافم انداختم و از خودم پرسیدم؛ آیا هیچ‌یک از آنها قدر آن لحظات‌ را آن‌طور که من به جان می‌فهمیدم، می‌فهمیدند؟ آیا اصلا انگیزه‌ای و حتی الزامی برای چنین درکی در خود احساس می‌کردند؟ و بی‌آنکه در صدد یافتن پاسخ باشم، سر برگرداندم به عقب اما ندیدمش. زُل زدم به وسایل مختصرش روی نیمه‌ی ماهاگونی میز کوچک مربعی؛ انگار که در خنکای آن نیمه آرام گرفته باشند؛ شبیه من که آرام بودم؛ که آرام گرفته بودم. بی‌اختیار لبخندی روی صورتم نشست، اگرچه از آن لبخندهایی نبود که نمود بیرونی داشته باشد اما همین ویژگی، محک قابل‌اعتماد خالص بودنش بود. بلافاصله صورتم را به دستم تکیه دادم و چشم‌هام را بستم تا ثانیه‌ها را در آرامش وقت ظهر مزه‌مزه کنم. چند ثانیه بعد، ریتم قلبم که تند شد، چشم باز کردم و باز سرم را به عقب برگرداندم و باز ندیدمش. بی آنکه از این غیبت نگران و یا حتی متعجب شوم، تصمیم گرفتم زمان را با تماشای آن دو نفر سپری کنم؛ دوباره بیرون را نگاه کردم. زن، کماکان کلافه توی پیاده رو، مخالف جهت مسیر قبلی مرد، و در حالی‌که با تلفن همراهش صحبت می‌کرد، شروع کرده بود به رفتن و برگشتن در مسافتی کوتاه؛ مرد اما ایستاده بود و اخم‌آلود صفحه‌ی موبایلش را نگاه می‌کرد. نه زن به مرد و نه مرد به زن نزدیک نمی‌شد. گویی هر یک بی‌ارتباط به دیگری اما ناگزیر از قرار گرفتن در چالشی مشترک بودند. کمی که کنجکاوانه‌تر رصدشان کردم، دلم برایشان سوخت. هر دو گرفتار و غمگین اما تنها -به شدت تنها- به نظر می‌رسیدند. عمق این تنهایی را هم همین با هم بودن انفرادی‌شان فریاد می‌زد. از ذهنم گذشت: «و حرف نزدن ابتدا و منتهای مصیبت‌ها بود و قرار نگرفتن... آه از قرار نگرفتن...». طبعا توی شلوغی ظهرگاهی خیابان و ماشین‌هایی که بی‌اعتنا و به سرعت از کنارشان می‌گذشتند، به‌چشم‌نیامدنی‌تر از آن بودند که توجه کسی را به خود جلب کنند. هر دو ناگزیر و خسته مانده بودند کنار خیابانی که به طرز بی‌رحمانه‌ای بی‌توجه بود به تنهایی آن دو؛ با ماشینی که ظاهرا از حرکت ایستاده بود و آنها را در میانه‌ی راه گذاشته بود و به مقصد نرسانده بودشان. چنان بی‌کسی را در موردشان احساس می‌کردم که انگار نه انگار در میانه‌ی شهری شلوغ، که در ناکجاآباد بیابانی بایر گیر افتاده بودند. می‌خواهم بگویم بی‌کسی‌ها گاهی بیش از آنکه گفتنی باشند، دیدنی‌اند و ای دریغ از آن بی‌کسی‌ها که حتی دیده هم نمی‌شوند...سایه‌ای روی نیمه‌ی طلایی میز مربعی افتاد و رشته‌ی افکارم را از هم گسست. ابتدا به سایه و سپس به او که مقابلم ایستاده بود و بی‌حرف و کمرنگ لبخند می‌زد نگاه کردم. به نشانه‌ی پاسخ، لبخندی زدم و تکیه دادم به پشتی صندلی. با دست راستش صندلی‌ را عقب کشید و مقابلم نشست.انعکاس نور نیمه‌ی طلایی میز چهره‌اش را نورانی می‌کرد. جوری که مژه‌های چشم راستش بلندتر و در تلألو نوری که با زاویه‌ی شصت درجه می‌تابید، گیراتر دیده می‌شدند. و این برای منی که در حالت عادی هم نمی‌توانستم در چشم‌هایش خیره شوم، موقعیت نفس‌گیری ساخته بود. او با تکیه به آرنج‌هایش که گذاشته بودشان روی میز، کمی جلو آمده، کنجکاوانه مرا نگاه می کرد. دروغ چرا؟ طاقتش را نداشتم؛ هنوز هم دست‌وپایم را گم می‌کردم و دنبال واژه‌ها می‌گشتم. هرچند سکوت‌مان هیچ خالی نبود؛ بلکه برعکس، پر از حرف‌هایی بود که راه انتقال‌شان کلمه نبود. اما شرمی ناشناخته هم آن میان حضور داشت؛ شرمی احمقانه. می‌خواستم برای اینکه سکوت را بشکنم، توجه‌اش را به زن و مرد گوشه‌ی خیابان جلب کنم تا در مورد تنهایی عمیق‌شان با هم گپ بزنیم اما صدایی در درونم نهیب زد؛ مگر عمق تنهایی ما کمتر بود؟ از این گذشته، در آن لحظات اهمیت چه چیزی می‌توانست بیشتر از حضور خودمان باشد؟ اصلا چرا باید حرف‌ را به کلمه می‌کشیدیم؟ چرا باید آلوده به بحثی متفرقه‌اش می‌کردیم ما که در مورد مسائل مهم‌تر حتی حرف هم نمی‌زدیم؛ با اینکه بسیار‌ی وقت‌ها به لطف درک و شهودمان خوب می‌دانستیم سکوت جایز نبود. این است که دیگر از صرافت به اشتراک گذاشتن وضعیت آن دونفر با او، افتادم.غذای مختصرمان را تقریبا در سکوت می‌خوردیم. حرفی اگر این میان رد و بدل می‌شد هم چیزی نبود جز حرف حال و مرتبط با لحظه. هرچند گفتگوهای عمیق و معنادارمان در پس سکوت ظاهری و حرف‌های سطحی‌مان در جریان بود اما در مقام مقایسه که برآمدم و دیدم همین سکوت پُرحرف، تفاوت ما با زن و مرد کنار خیابان بود، دلم گرم شد.دلم گرم شد که به چنان کیفیتی رسیده بودیم که می‌توانستیم سکوت کنیم بی آنکه سکوتمان سوءتعبیر شود؛ شبیه وقتی که به تماشای پرواز دسته‌جمعی پرنده‌ها بر فراز آسمان یا ستاره‌باران شب کویر می‌نشستیم و هیچ نمی‌گفتیم چون می‌دانستیم که خاموشی به هزار زبان در سخن است. گاهی هم به هم خیره نگاه می‌کردیم و بعد جوری که انگار همه چیز عادی‌ست چشم از هم می‌گرفتیم و با لحظه هماهنگ می‌شدیم.چیزی که به آن یقین داشتم این بود که سکوت‌مان هرچه بود از باور بی‌کسی نبود؛ شبیه مهلتی بود که می‌شد در پناهش، در آرامش به حرف‌های ناگفته گوش سپرد. این رسم دیرینه‌مان بود؛ ما خیلی از حرف‌ها را توی سکوت می‌زدیم؛بگو آآآآآآآآآآشقتمنه. بگو آآآآآآآآآآشقتمآآآآآآآآآآآآشقتمسرم را بالا آوردم؛ جا خوردم و از سر تعجب خندیدم و پرسیدم: «چرا اینجوری نگام می‌کنی؟!» که گفت: «می‌خوام جزییات صورتتو حفظ کنم.» . لبخندم را ادامه دادم و هیچ نگفتم.آه از این‌همه هم‌زمانی... برای اینکه حواسم را از اندوه این جواب پرت کنم، دوباره نگاهم را بردم سمت خیابان. نفهمیده بودم این مدت چه بر آنها رفته. فقط ماشین پلیس راهنمایی و رانندگی را می‌دیدم که کمی جلوتر از ماشین آن دو پارک کرده بود و افسر پلیس مشغول صحبت با مرد بود. زن را اما نمی‌دیدم. یعنی رفته بود؟ کمی چشم گرداندم و دیدمش که با اندکی فاصله از آن دو، دست‌ها در جیب مانتو، در امتداد درخت‌ها قدم می‌زد و گویی قدم‌هایش را می‌شمرد. زن، به‌ وضوح، غمگین بود. اندوهی که جوابش به جانم ریخته بود بغضی شده بود که با غذا قورتش می‌دادم. چنان رقیق شده بودم که می‌توانستم از حدس غمِ زن غریبه‌ی کنار خیابان هم های‌های گریه کنم.با تمام پریشان‌‌حالی‌ام اما من هم دلم می‌خواست تماشایش کنم؛ به هر حال خیلی فرق بود میان نگاه و تماشا. همه‌ی جزییات رفتار و شمایلش را تماشا کنم. بگویم از شکوه تابیده به چشم‌هاش و گیرایی خیره‌کننده‌اش. دلم می‌خواست هی حرف بزند و شیوه‌ی ادای کلماتش را بنشینم به تماشا و بعد مفتون و خیره بپرم وسط حرفش و بگویم واقعیتی جز او نمی‌شناسم. دلم می‌خواست آنقدر به صورتش نزدیک و در مردمک چشم‌هاش خیره شوم تا تصویر خودم را در مردمک‌هاش ببینم و بگویم: «اوهام توی مردمک‌ها منعکس نمی‌شوند؟ می‌شوند؟» و با تصدیقش آرام بگیرم. دلم می‌خواست زاویه‌ی شصت درجه‌ی آفتاب تغییر نکند تا از وضوح نورِ تابیده به مژه‌هاش بتوانم بشمارم‌شان و بخوانم؛ « دل که از ناوک مژگان تو در خون می‌گشت/ باز مشتاق کمانخانه‌ی ابروی تو بود» دلم می‌خواست همه‌ی حرف‌هام را صرف‌نظر از اینکه تازه نبود، واضح و رسا به زبان بیاورم. بگویم: «هی فلانی! تو بگو؛ این که بهش مبتلاییم عجز است در کلام یا بی‌نیازی از آن؟ تو می‌دانی؟ شاید این‌ها بارقه‌های نورند در خلال زخم که می‌تابند و تازه‌اش می‌کنند؛ هم زخم را و هم دهلیز امید را. پس برای دست بر حاشیه بردن شتاب لازم نیست؛ ما که زخمِ زاده در دهلیز نور را می‌زی‌‌ایم. آن طلسم‌ها که می‌شکستیم و باز رُخ می‌نمودند برای شکستن‌مان، تصویر مبهم مردمک‌های گریزان‌مان بود در مجاورت آب و آفتاب. آه که انکار سزاوار ما نبود...»دلم می‌خواست می‌توانستم زمان را به بند می‌کشیدم تا پرواز نکند. همه‌ی اینها را همان‌طور که سرم پایین بود و بغض تشنه‌ام را با غذا قورت می‌دادم، توی دلم لیست‌وار آرزو می‌کردم. آرامش و آشفتگی‌ام توامان شده بود. بغض و لبخندم نیز. دچار حالاتی بودم که برای خودم هم شرح‌دادنی نبود. تمام این حالات اما فقط یک نمود داشت؛ سکوت. یعنی می‌فهمید؟! حتم دارم که می‌فهمید.زمان با شتاب می‌گذشت. حالا آفتاب سهم بیشتری از میز را پوشانده بود و داشت کم کم وسایلش را در ناحیه‌ی سایه‌اندود ماهاگونی نوازش می‌کرد. همه‌ی جزییات لحظاتی که می‌گذشت توجه‌ام را جلب می‌کرد. سطح چوبی میز کوچک مربعی، زیر تابش آفتاب حالا تماما قهوه‌ای طلایی شده بود و شبیه منبع انرژی، نور را متصاعد می‌کرد به صورت‌هایمان. دقایقی بعد، وقتی داشتیم میز را ترک می‌کردیم، با خود اندیشیدم که چقدر این میز کوچک مربعی را دوست خواهم داشت. مطمئن بودم که دلتنگش خواهم‌ شد. موقع ترک میز، نگاهم به بیرون افتاد؛ زن و مرد گوشه‌ی خیابان دیگر نبودند. نه خودشان، نه ماشین‌شان و نه حتی پلیس راهنمایی و رانندگی. انگار از اول وجود نداشته‌اند. جوری که شک کردم نکند آن دو نفر فقط در خیال من بوده‌اند! انگار نه انگار که مدتی نه چندان کوتاه داشتند بی‌کسی و استیصال‌شان را برای خیابانی که به غایت غریبه بود و همان غربت به اندوه‌شان دامن می‌زد، روایت می‌کردند و کسی جز من نمی‌شنیدشان... نمی‌دیدشان. آه از قرار نگرفتن... آه که غریبگی، گاهی تباه می‌کند همه چیز را؛ حتی جدیت اندوه را، فرصت ترمیم را. مثل آن لحظه که به راحتی از حافظه‌‌ی خیابان پاک و فراموش شده بودند.بیرون که آمدیم باد سردی موزیانه وزید و لرزم گرفت. کوتاه بود و استخوان‌سوز. باز بی‌حرف کاپشنش را انداخت روی دوشم و من، لبریز از بغض و لبخند، بی‌آنکه حتی بدانیم کجای مختصات جغرافیا هستیم، رفتیم رو به آفتاب.چشم که باز کردم، درد، طبق روال اکثر ایام، بی‌مقدمه از پیشانی‌ و شقیقه‌ها شُره کرد توی چشم‌هام. ناخودآگاه انگشت وسط و شست دست چپم را روی چشم‌هام فشار دادم؛ انگار که مثلا می‌خواستم از سرریز شدنش از حفره‌ی چشم‌ها ممانعت کنم. هوا به لطف پرده‌ی کشیده هنوز تاریک بود و تنها صدای بارش شدید باران شنیده می‌شد. با دست دیگرم توی تاریکی گوشی‌ام را می‌جُستم که در همین حین، دستم خورد و فایل موزیکِ مانده از شب پیش پلی شد؛ پیرمرد خراسانی با نوای محزونش داشت می‌خوانْد: «...ای دادِ بی‌داد... از آن روز بمیرد آدمی‌زاد...». با همان چشم‌های بسته چنبره زدم توی خودم و واگویه‌ها را دوباره با خودم مرور کردم.آذر ۱۳۹۹گم‌گم‌Wed, 09 Dec 2020 12:48:30 +0330https://virgool.ir/@dastan/نیمهی-سنگینتر-zqtql3lxbcz1شبیه اینطور وقتی بود. آفتاب بی‌رمق پاییز، سرد و بی‌روح، خودش را ولو کرده بود توی اتاق. تازه بیدار شده بودم و چشم‌هام مانده بود به دیوار اتاق که سایه و آفتابش یکی شده بود. اتاق هنوز گرفته، ملتهب و متشنج بود. از در و دیوارش التهاب می‌بارید. تمام فکرهای شب قبل و شب‌های قبل‌تر در رگ و پی‌اش در جریان بود. در جای‌جای‌ش و همه‌ی چیزهایی که آنجا بود خودم را می‌دیدم که به هیبت آن چیزها در آمده بودم. گاهی کتاب، گاهی تابلوی روی دیوار، گاهی مداد روی میز، گاهی لیوان پایین تخت، گاهی گلدان معصوم آن گوشه. من همه چیزِ آن اتاق بودم و نبودم؛ رفته بودم. میان هیاهوی ابلهانه‌ی دیشب یا شاید هم شب‌های پیش‌تر، باروبندیلم را بسته بودم و رفته بودم. من رفته بودم‌؛ رفته بودم و به تاریخ پیوسته بودم. این تاریخ را اما تنها خودم می‌دانستمش....جنگ بود. شبیه جنگ بود؛ نه، حتی شبیه جنگ هم نبود. کمی مشمئزکننده‌تر و کثیف‌تر؛ بوی حقه و توطئه و تزویر و بازی می‌داد. شبیخون بود‌. اگر بنا بود در تاریخ تجربه‌ی زیسته‌ی بشر، تعریف تازه‌ای از شبیخون ارائه شود، حتما ماوقع آن شب را شرح می‌دادم. هر کلمه‌اش مصداق کاملی می‌شد. آن شب نیز، به تاریخ پیوسته بودم.‌ تو‌ می‌دانی یک آدم در زندگی‌اش چند بار به تاریخ می‌پیوندد؟ تاریخ، کلمه‌ی عجیبی‌ست. آنقدر عجیب که نمی‌شود از میان دوگانه‌ی تاریخ و زمان یکی را در شگفت‌آورتر بودن انتخاب کرد.آن شب زیاد تیر خورده بودم. مثل شب‌های قبل‌تر. شب‌های خیلی قبل‌تر هم. اما هیچ‌وقت به اندازه‌ی آن شب بی‌دفاع نبودم. شبیخون را همین وسعت رذالت‌بارش به اشمئزاز می‌کشاند. وقتی مطمئن می‌شوند میدان نداری، وقتی می‌دانند پرتحمل‌تر از این حرف‌هایی، حمله‌ور می‌شوند. من به دلایل بسیاری که از آن میان، مقدس‌ترین‌شان سبب واکنش‌هام می‌شد، بی‌دفاع بودم. زیاد تیر خورده بودم اما بیشتر از آنکه بکُشم، کشته شده بودم. هزاربار خواسته و ناخواسته تمام شده بودم و باز آغاز نه؛ از سر گرفته شده بودم. بی آنکه خواسته باشم به جنگ کشیده شده بودم. تحمیل که باشد دیگر چه فرقی می‌کند نامش چیست. جنگ، جنگ است. شبیخون اما ماند و‌ ماندنی شد. بعدها، با همان رذالت مخصوص خودش، در بی‌چاره‌ترین ساعات شبانه‌روز هجوم می‌آورد. هنوز هم همین است. تاریخم را همین نبردِ نابرابر ساخت و بر هم زد. خاطراتش به شکل کُشنده‌ای رقت‌آورند. هرگز به فراموشی نمی‌روند؛ ورد زبان تاریخم شده‌اند. همیشه هست، همه‌جا هست.برای همین است که اینجا را دوست ندارم؛ این اتاقی را که پشت پنجره‌اش باغی نیست. پشت پنجره‌های این اتاق، سراسر دیوار است. شبیه خاکریز، شبیه خندق. این اتاق به طرز مهوعی از مرز حرف می‌زند. اینجا، چندبار از هم فروپاشیدم؟ چند بار خواسته بودم حرف بزنم و فریادهایم با دستی نامرئی روی دهانم در گلو خفه شده بود؟ چند بار فروریختم و باز ذره ذره به هم پیوستم؟ می‌جنگیدم؛ برای اثبات خودم...حالا سال‌ها گذشته و تمام آن سال‌های گذشته به سال‌های بعد از تاریخ تولدم اضافه شده. انگیزه‌هایم کمی کدر شده‌اند. آنقدر که گاهی به سختی می‌توانم میان آن‌همه فاجعه پیدایشان کنم‌. گیج و گم هنوز میان رشادت و بلاهت لنگ می‌زنم...اینطور وقت‌هایی‌ست که فکر می‌کنم آن آدمی که با تمام وجود برای حفظ تمامیت‌ش جنگیده و حالا رفته، بخش کوچکِ سبکی از من بوده که خوبی‌های من را رقم می‌زده است در باور دیگران‌. اما بخش سنگین‌تری هم هست که باید کولش کنی و با خود ببری. تلوتلوخوران به در و دیوار بخوری و هنوز نشناسی‌اش. بخش سنگینی که مغفول و ناشناس مانده و در تاریخ هیچ‌کس حتی خود من نمی‌گنجد و تاریخ هم به هیچش می‌گیرد. من اما میان لنگ زدن‌ها کوشیده‌ام بشناسمش.او همین آدمی‌ست که روی دیوار روبه‌رو دنبال مرز سایه و آفتاب می‌گردد. دنبال مرز خودش با چیزها. هرگز اما تفهیم نمی‌شود. پشت پنجره‌ی اتاق این آدم هنوز باغی‌ست مصفا، که نه زنده به زمان، که زنده به علت است و دارد به سرزمین‌های دنیای وسیع درونش فکر می‌کند که غمگنانه راکد باقی مانده‌اند. ناعادلانه‌ است که بعضی‌ها تنها نیمه‌ی سبکِ آدم را دوست دارند، حال‌آنکه ارزشمندی‌های آدمی در نیمه‌های تاریکِ مغفول‌مانده‌ و دستخوش بی‌انصافی‌ها شده‌اش پنهان است؛ تاریکی‌‌ای که اما از کدورت و آلودگی نیست؛ از سیه‌روییِ معلولِ غش نیست؛ از لامروتیِ زمان است. آن نیمه عیاری دارد. عیاری که پایمال هیچ تزویری نمی‌شود و جایی به روشنی، به کمک تاریخ می‌آید.مهر ۱۳۹۹گم‌گم‌Tue, 13 Oct 2020 15:22:14 +0330https://virgool.ir/@dastan/باید-جایی-باشد-lwuxt60c1631باید جایی باشد؛ جایی امن و آرام، جایی که بشود رفت و نشست روبه‌روی تمام غریب‌بودن‌هایت. آنگاه که توجه خودت - خودِ همیشه محرمت- را هم معطوف می‌کند. باید کافه‌ای، گوشه‌ای، آستانه‌ی دری باشد بروی بنشینی روبه‌روی خودت و تمام کلمه‌های تلنبارشده‌ی منتج از ملاحظه‌کاری‌های پوچ را مشت‌مشت بریزی توی صورت خودت. توی صورت خودی که آینه نیست، دیوار نیست، موازات سقف نیست، کاناپه نیست؛ به تمامی خودت است. مشت‌هایت که خالی شد، آرام که گرفتی، بلند شوی بروی یکی‌یکی کلمه‌ها را از دور و اطراف جمع کنی بیاوری بنشانی روی میز. بگذاری خودت هم، آن خودی که آینه نیست، دیوار نیست، موازات سقف نیست، کاناپه نیست بشنود ماجرا را.باید جایی باشد آن‌قدر امن، که وقتی میانه‌ی چینش کلمات، خشمی به‌جامانده از نمی‌دانم کجای ناخودآگاهت راه گرفت تا درنورددت، مانعش نشوی. بگذاری کار خودش را بکند. فریاد شود، جیغ شود، حرف شود، کلام شود، رگ برجسته‌ی گردن شود، نگاه خیس شود، اندوه شود، استیصال شود، زار شود، زاری شود. بگذاری خشم برایت بگوید از ادراک حسی که آدم‌ها رشک می‌نامندش. بگویی که تا همین چند لحظه‌ی پیش جور دیگری شناخته‌ بوده‌ایش؛ شبیه کودکی که با اولین دریافت‌های ادراکی‌اش، جهان پیرامونش را می‌شناسد. همین‌ها که قرار بوده بعدتر، شالوده‌‌ی شخصیتش را برای دوام آوردن در این دنیای غریب بسازند.باید جایی باشد، بروی رو به خودی که آینه نیست، دیوار نیست، موازات سقف نیست، کاناپه نیست، بنشینی مقابل کلماتی که با دقت روی میز چیده‌ای، خشمت را جاری کنی. از چه؟ از رشکی که به غمگنانه‌ترین شکل ممکن، بعد از این‌همه سال زیستن به تعقلت و تعلقت جلوه کرده است و تو را در میانه‌ی راه، در بهتی غریب و طاقت‌فرسا فروبرده؛ آن‌قدر غریب که هرچه به حوالی‌ات چشم می‌اندازی، جز برهوت تردید و انکار، چیزی رخ نمی‌نماید.در میانه‌ی راه، خشمی مجسم می‌شوی از اینکه حالا باید این‌همه رنج خودآگاهیِ مفروض را کناری گذاشته، و با مرارتِ آغازِ کودک‌وارِ مسیری که در میانه‌اش هستی، دوباره از نو شروع کنی. از نو شروع‌کردنی که نویدبخش لبخندی نیست؛ که از این نقطه به بعد، لبخند نیز معنای دیگری می‌یابد. مثل اشک، مثل زندگی و مرگ. و در همه‌ی این دیگری‌ها چیزی‌ست که در تو فقط به یک صورت نمایان می‌شود؛ خشم و اندوه، اندوه و عصیان، عصیان و رنج، رنج و درد. باید جایی باشد؛ آن‌قدر امنِ بودنت که بروی بنشینی روبه‌روی خودت؛ خودی که آینه نیست، دیوار نیست، موازات سقف نیست، کاناپه نیست. خودت است؛ خودِ آمیخته به درکِ اندوهی که ناغافل از راه رسیده است و آمده‌ است که باشد؛ مهربانانه اما تلخ..تلخ..بدون تاریخگم‌گم‌Sun, 30 Aug 2020 17:36:35 +0430https://virgool.ir/@dastan/پاپیتال-vmco4p1ne9fhحالا دیگر می‌شد به زمانی که طی شده بود اسم «سال» را اطلاق کرد. «سال»ی گذشته بود و آنچه اهمیت نداشت تعدادش بود. زمان آنجا که خود حادثه‌ای مهیب می‌شود، دیگر نیازی به اندازه‌گیری ندارد. درخت‌ها هنوز پابرجا بودند. جاافتاده‌تر و تنومند‌تر؛ نه از سر رسیدگی دست‌هایی انسانی که صرفا به سبب جبر طبیعت هنوز چرخه‌ی زندگی‌شان را کامل می‌کردند. سراروی سبز سیرشان دچار برگریزان و خزان شده بود و با وزش اولین باد سردِ تند و باران، خالی و تهی شده بودند. نخستین برف، به خواب مرگ‌شان فرو برده بود و باز با تابش بهارانه‌ی خورشید بیدار شده بودند، فرایض بیداری را بی تأخیر و خطا به جا آورده بودند و این مراحل چهارگانه بار دیگر تکرار شده بود؛ مثل تکرار شب از پی روز. طبیعت _بیگانه با دردمندی و علاقه_ همواره راه خودش را می‌رود.شاهد تیزبین این قدرت‌نمایی نیز چشم‌هایی بود که اغلب اوقات از پشت شیشه‌های بی‌انتظار به روزگاری که بی‌خیال و فارغ از روزگار آن چشم‌ها، بر مدار خود می‌چرخید، می‌نگریست و می‌گریست. گاهی اما آن چشم‌ها از حصار شیشه می‌گذشتند و لابه‌لای درختانی که دیگر اهمیتی نداشت در کدام مرحله‌ی تکوین‌شان ایستاده‌اند، عبور می‌کرد. چنان که گویی در میان برهوت بیابانی دور قدم برمی‌داشت؛ بی‌اعتنا، بی‌اعتنا. جز به آن یک درخت، که خود به تنهایی برایش حکم جنگلی انبوه و رازآلود داشت. ساعت‌ها مقابلش می‌نشست و انگار که با مخاطبی انسانی حرف می‌زند، خیره می‌شد به قامتش. تو گویی درخت، درخت نبود؛ آدم بود! اغلب نیز پس از مراقبه‌ای طولانی در پناهش سر به زانو می‌گذاشت و شانه‌هاش گاهی از حسرت اندوهی نه چندان غریب می‌لرزید. سپس برمی‌خاست و آهسته از پیرامون درخت فاصله می‌گرفت؛ چنان‌ با احترام، که گویی از آستان عبادتگاهی مقدس بازمی‌گشت.‌ همیشه اما در رجعت، ناگزیر چشمش می‌افتاد به هیبت ساختمان مقابلش، که از گزند زمان در امان نمانده بود؛ گیاهان سبزِ رونده سرارویش را پوشانده بودند؛ گیاهانی که روزگاری نبودند و نبودن‌شان باری زندگی‌بارتر از بودن‌شان بود. مشاهده‌ی گیاهان سبز رونده‌ای که جز جبر غم‌انگیز طبیعت، هیچ اتفاق شورانگیزی را در ذهنش تداعی نمی‌کرد، همیشه نفس کشیدن را برایش دشوارتر می‌ساخت. خواه در موسم بی‌برگ زمستان بود، خواه در طراوت سبز بهار. اصلا هر چیزی که غداری زمان را به رخش می‌کشید هرقدر هم زیبا و دلرُبا، او را در گرداب اندوهی بی‌ته فرو می‌برد.به همین سبب، با قلبی که از دیدن این منظره سخت فشرده می‌‌شد، اغلب وقتی از کنار آبگیر خالی_که حالا اما از سخاوت باران‌های تند بهار پُر بود_ می‌گذشت، بی‌اختیار راه کج می‌کرد به سمتش و کنارش می‌نشست، برای کمی نفس گرفتن؛ شبیه کسی که در میانه‌ی کابوس شبانه‌ای بیدار شود یا شبیه کسی که بعد از سفرهای طولانی به امنِ خانه برسد. اما آن روز بی آنکه از دیدن آبگیر پُرآب در خود نشانی از شادی یافته باشد، از ذهنش گذشت: «حالا که آن مصیبت بزرگ آوار شده، این کشف‌های مبتذل که صرفا حاصل جبر طبیعت است و نه دستی و شوقی انسانی، چیزی جز هیجانی مضحک و بیهوده برای فراموش کردن مصیبت اصلی نیست، که ای بسا یادآور تلخ‌تری از روزگارِ رفته نیز هست.»همان دم، باران، بهارگونه باریدن گرفت؛ کلافه نگاهی به آسمان انداخت و حتی تصویر دایره‌های پی‌در‌پی‌ای که قطراتش روی سطح آبگیر می‌ساختند هم او را به ماندن در آنجا راضی نکرد. این است که با شتاب از جایش بلند شد و تا اتاق تقریبا دوید.دستگیره‌ی در مشرف به تراس را که توی دستش می‌چرخاند باز با خود اندیشید که از یک جایی به بعد دست طبیعت در رقم زدن سرنوشت آدمی، شوخی موهنی‌ست. توهینی‌ست مسلم به شعور آدمی‌زاد و دهن‌کجی‌ای تحقیرآمیز به ناتوانی‌اش. همانطور که با نگاهی گذرا باغ، آسمان و شدت بارانش را می‌پایید با خود گفت: «همه چیز باید انسانی باشد. همه چیز باید ردی از انسان در خود داشته باشد. دستی که درختی را آبیاری می‌کند، بسیار ارزشمندتر از بارانی‌ست که ناخوانده می‌بارد. جبر طبیعت گاهی کمترین درکی از زنده بودن که به آدمی نمی‌دهد هیچ، او را مأیوس‌تر از آنچه هست نیز می‌کند.»اتاق سرد بود و تحمل سرما، هنوز جانکاه و طاقت‌فرسا؛ به سرعت به سمت شومینه رفت و هیزم تازه‌ای درونش انداخت. شومینه‌ی قدیمی یکی از دلنشین‌ترین ویژگی‌های اتاقی بود که بسیار دوست می‌داشت. نمی‌دانست چرا باران بی‌امان آن روز همه‌ی غم‌هایش را دوباره زنده کرده بود. نمی‌دانست چرا هی بی‌اختیار بیرون را نگاه می‌کرد. در سکوت با دلشوره‌‌ی غریبی که باران به جانش انداخته بود گلاویز بود که هنگام جدا کردن چوب هیزم، تراشه‌ی تیز و نازکی در انگشت اشاره‌اش فرو رفت. در امتداد همان سکوت، چهره درهم‌کشید و درد مانند تلخی واقعیت به جانش نشست؛ به زانو افتاد. آسمان غرید، هوا به یکباره تاریک شد و باران با شدت هراس‌آوری باریدن گرفت. سر چرخاند سمت دیدن آسمانی که در میانه‌ی روز، ناگهان تاریک شده بود؛ به خود لرزید. تراشه‌ی چوب را که خارج کرد خون، مثل بغضی که می‌ترکد از انگشت اشاره‌اش جاری شد. نگاهی به ردّش انداخت؛ در برابر دردهایی که در جانش ریشه کرده بود و در حوالی‌اش جریان داشت، بسیار ناچیز بود. از این رو، بی‌مرهم، دستش را مشت کرده و بعد همان‌طور که می‌کوشید از هجوم لحظه به خودش مسلط باشد، روی دو زانو جلوی شومینه ‌نشست، سر برگرداند و نگاهی به پشت سرش انداخت تا منظره‌ی اتاق را هزارباره از این زاویه تماشا کند.از این سیاحت، همیشه به یک نتیجه می‌رسید؛ برخلاف باغ، اینجا زمان ایستاده بود. هیچ چیز تغییر نکرده بود؛ خودش نخواسته بود. از این ایستایی ناراحت نبود؛ تنها غبار می‌توانست زمان را نمایندگی کند که البته او هشیارتر از آن بود که تا آن لحظه بهش اجازه‌ی خودنمایی داده باشد. کسی چه می‌دانست! شاید همه‌ی این‌ها برای آرام کردن خودش بود. زورش به تبانی زمان و طبیعت که نمی‌رسید اما این طرف پنجره، تنها زمان بود که ساده‌تر می‌شد مهارش کرد.دوباره رو به سوی شومینه گرداند؛ دست‌هاش را به دور زانو‌ها قلاب کرد و چنان خیره در شعله‌ها ماند که هر شراره‌ راوی هزاران یاد در مردمک چشم‌هاش می‌شد و آتش به جانش می‌کشید. طبق روال همیشه که معمولا از جا بلند می‌شد و خودش را سرگرم خاطره‌‌ای می‌کرد، آن روز اما، با هیاهوی بیرون، همانجا جلوی شومینه، جنین‌وار و بی‌دفاع در خودش مچاله شد و به شعله‌ها خیره ماند. گویی شعله‌ها آخرین رشته‌های امیدواری اتصالش به زندگی و در امان ماندن از هجوم اضطراب بودند. اگرچه این روند، اتفاق‌ نسبتا مکرر هر روزه بود اما جوری اندوهِ عجین‌شده را زندگی می‌کرد که این تکرار مدت‌ها بود در ناخودآگاهش جا خوش کرده بود‌.نمی‌دانست این دور ملال‌انگیز که جهان پیرامونش به او القا می‌کرد سرنوشت محتومی بود که از ثانیه تا سال‌هایش را در برگرفته بود، بی آنکه فرازهای دیگر روزمرگی‌هایش را در خود بگنجاند یا حتی از فقدان‌شان آگاه باشد. با این‌همه، چیزی در درونش جریان داشت که با کمترین نشانی در جهان بیرون، او را به جایی دور که حتی تصوری از آن نداشت پیش می‌رانْد..اسفند ۹۸گم‌گم‌Sun, 26 Jul 2020 13:37:00 +0430https://virgool.ir/@dastan/منظور-pouvoy2xyb3mغم‌ناک‌ترین آواز استمدادش را یافته بود، و تمام قصه همین بود؛ پشت معصوم‌ترین پنجره‌ی جهان نشسته بود و با نگاهی دوخته به درختان سبز باغ اما خالی از دیدن، با خود می‌اندیشید: «برای هر آدمی‌زاده‌ای که مجال حیات پیدا می‌کند چه موهبتی می‌تواند با این‌چنین دریافتی برابری کند؟»غرق در انبوه تصاویر، فریم‌ها، گفته‌ها، شنیده‌ها و به‌جان‌زیسته‌ها بود که نسیم ملایمی شاخ و برگ درخت‌ها را درنوردید و صدای سایش برگ‌ها و شاخه‌ها رشته‌ی افکارش را پاره کرد. به‌خودآمده نگاهش را از منظره‌ی درخت‌ها گرفت و در دفترچه‌ی بازِ مقابلش بی‌مقدمه نوشت: هیچ گاه در پناه تپه‌ماهور‌های دشتی در دوردست به چشمه‌ای رسیده‌ای که ناگهان شکوه از یادبرده‌ی زندگی را به یادت آورده باشد؟ دست که در زلالش فروبرده‌ای خنکای بی‌دریغش وجودت را جلا نداده است؟ مشتی از آب چشمه که به صورتت پاشیده‌ای یا جرعه‌ای که نوشیده‌ای تو را دچار این احساس شیرین نکرده که شاید نظرکرده‌ترین آدم جهان بوده‌ای که منظور آن‌همه تازگی شده‌ای؟ کفش‌ها را که کَنده‌ای، پاهایت را که در رود رونده‌ی زندگی‌بخشش فروبرده‌ای، قدم برداشتن را برایت به دل‌چسب‌ترین فعل دنیا بدل نکرده است؟ چنان که انگار باز کودکی شده‌ای که اولین قدم‌هایش را برمی‌دارد و مغروق حس فاتح بودن، همه‌ی وجودش سرشار می‌شود از احساس پیروزمندی و فتح رویایی ناشناخته اما به ناگاه رسیده و دلچسب؟! هیچ اندیشیده‌ای که تحقق ناشناخته‌های دل‌خواه، شاید درست‌ترین مضمون کامیابی باشد؟ گویی که فصل پنجم سال را یافته‌باشی، یا بیست و پنجمین ساعت روز را؟! یا هر آنچه که بیشتر آدم‌ها در امتداد حیات‌شان از موهبت درکش محرومند!نسیم ملایمی که می‌وزید حالا تبدیل شده بود به باد و شوری بر جان درخت‌ها نشانده بود. غوغایی در جان کلماتش نیز افتاده بود و یکی پس از دیگری روی کاغذ جاری می‌شدند و او همان‌طور که سخت مشغول نوشتن بود، ناگهان بی‌هوا متوجه ساعد دست چپش شد که می‌درخشید؛ نور آفتاب تابیده بود و سایه‌ی ساقه‌ی ترد و نازک گلِ پشت پنجره روی ساعد دست چپش نقش ظریف و دلربایی انداخته بود. نیم‌نگاهی به آسمان انداخت و انگار که شاهد از غیب رسیده باشد، بی‌اختیار لبخند محوی روی لب‌هایش نشست و بی‌آنکه ساعد دست چپ را جابه‌جا کند، نوشتن را ادامه داد: تحقق ناشناخته‌هایی که تا پیش از آن در حقیقتش تردید داشته‌ای، به پرتوی باریک نوری می‌ماند که از زاویه‌ای که نمی‌شناخته‌ای و در جایی که هرگز نبوده‌ای به چشمانت، به دستانت تابیده تا به یک‌باره تمام درکت از تاریکی، سایه و حتی نور را به سادگی و به شگفتی دگرگون کند.مجذوب این هم‌زمانی، برای لحظاتی دست از نوشتن کشید و باز با خود اندیشید: «این افق‌ تازه را با چه کلماتی می‌شود نوشت که شبیه اتفاقی ساده و هرروزه بروز نکند؟ که مبتذل نشود... که هدر نرود‌... که ناعادلانه بی‌مقدار نشود...»سرِ سطر بعدی نوشت: آدم‌ها کلمات را نمی‌فهمند. عجیب نیست؟ مخترع کلمه در پُرنیازترین برهه به کلمه، درک درخوری از اختراع خود نداشته باشد؟ خب نداشته باشد اما درک از احساساتی که سبب کلمات شده‌اند چه؟ نمی‌شود. کلمات نحیفند؛ ناچیزند، ناتوانند و احساس را پایمال می‌کنند. یک‌بار از خودم پرسیدم: چرا همیشه باید از آدمی‌زاد انتظار فهمیدن داشت؟ چرا همیشه باید وابسته به کلمه بود؟ آیا برگ درختی که کنار رویدادی انسانی بوده، ضخامت تنه‌ی یک درخت، یا حتی میز کوچکی که گرمای دست‌ها را به خود منتقل کرده نمی‌توانسته درک نزدیک‌تری به اصالت رویداد داشته باشد؟ چرا همواره باید در پی باوراندن چیزی بود؟ مگر نه اینکه چنین تلاشی از اصالت آن می‌کاهد؟ مگر نه اینکه این تقلای مبتذل اغلب کار کلمه است؟ تکلیف باور چه می‌شود؟ چرا فراموش می‌کنیم که آن‌که در سمت اصالت ایستاده است، مسئول باور دیگری نیست و آدم‌ها مختارند برداشت خودشان را از رویدادها و روایت‌هاش داشته باشند؟همه‌ی این جملات را یک‌نفس و بی‌وقفه می‌نوشت و بعد، انگار که دلتنگ سایه‌ی آن ساقه‌ی ترد و نازک شده باشد، نگاهش را از سطور گرفت و بُرد سمت ساعد دست چپش. سایه حرکت کرده بود؛ بی‌درنگ اما آرام، ساعد دستش را رو به چپ روی میز سُراند تا نقش ظریف ساقه را باز روی دستش داشته باشد. دوباره لبخند زد؛ این‌بار اما محوتر. خودکار را توی دستش چرخاند و نوشت: پس می‌شود مسئولیت را انداخت به گردن ارزش‌ها؟ ارزش‌ها اصیلند؟ معیار چیست؟ به اینجا که رسید نگاهی از سر بی‌تفاوتی به درخت‌ها انداخت و سر روی مچ دست راستش گذاشت و برای نبردی مکرر با خود، به هزارتوی افکار فرورفت. باد می‌وزید، برگ‌ها و شاخه‌ها مثل هم‌خوانی جمعیتی بزرگ، آوای گنگ و یکنواختی ساخته بودند‌ و از این رو به هزارتوی افکاری که غرقشان شده بود شبیه شده بودند. هیاهوی باد بود و هُرم آفتاب؛ ترکیب دلپذیری بود. به قصد تماشای دوباره‌ی هنرنمایی آفتاب و ساقه‌ی ترد و نازک گل، سر بلند کرد؛ نمی‌دانست چقدر گذشته که خورشید پایین‌تر رفته بود و سایه‌ی ساقه‌ی ترد و نازک گل، از ساعد دستش عبور کرده بود، از لبه‌ی میز پایین افتاده بود و به همراه نور آفتاب، در امتداد دیوار کش آمده بود. نوشت: یک چیزهایی هست که هیچ موقع تکراری نمی‌شوند. برای درک یک چیزهایی نباید به باور عام اتکا کرد. باید دست انداخت به عقایدی که اول‌بار بازگو کردن‌شان شهامت زیادی می‌طلبد. مثل شهامت گالیله آن هنگام که پا بر زمین کوبید و فریاد زد که زمین گرد است و به گرد خورشید می‌چرخد. حتی اگر در لحظه تخطئه و حتی تکفیر نیز شوی، سرانجام زمانی خواهد رسید که به احترامت خواهند ایستاد. نگاهی به ساعد دست چپش انداخت و بی آن‌که جابه‌جایش کند ادامه داد: اما اما اما اگر به قدر کافی خوش‌اقبال نباشی در چنان روزی با آن احترام خود را بیگانه خواهی یافت و این درد تازه‌ای خواهد شد روی دردهای عظیم و رنج‌های بی‌شمار دیگرت که به جز خودت کسی هرگز ندید و نفهمید... و دستش را آرام به سمت خود سُراند.خودکار را روی دفترچه‌ی باز گذاشت، از پشت میز بلند شد و رفت کنار دیوار نشست؛ درست همان‌ جایی که آفتاب و سایه‌ی ساقه‌ی ترد و نازک گل در امتدادش کش آمده بودند. تکیه به دیوار که زد تصویر سایه‌ی ساقه و نور آفتاب روی صورتش نقش بست. تصویری که به آرامی از صورتش پایین می‌رفت تا در نهایت در گردن و تخت سینه‌اش آرام گیرد تا وقت غروب. هیاهوی باد و برگ و سوسو زدن نور خورشید از لابه‌لای شاخه‌ها و برگ‌ها ادامه داشت. چشم‌هاش را روی هم گذاشت. باز با خود اندیشید: «برای هر آدمی‌زاده‌ای که مجال حیات پیدا می‌کند چه موهبتی می‌تواند والاتر از این‌چنین دریافتی باشد؟» «هیچ» همه‌ی وجودش سرشار بود؛ غم‌ناک‌ترین و دل‌خواه‌ترین آواز استمدادش را یافته بود و تمام قصه همین بود... تمام قصه همین بود.خرداد ۱۳۹۹گم‌گم‌Sat, 06 Jun 2020 14:30:20 +0430https://virgool.ir/@dastan/رویای-انتهای-خیابان-pfoim9ib1sljخانه‌ی ما اوایل خیابان عریض و طویلی بود که ابتدای آن به بلوار خیابان اصلی و انتهای آن به دشتی پر از تپه‌‌ماهورهای کوچک و بزرگ می‌رسید. از میان آن‌همه تپه که از دور رنگ‌شان به چیزی مابین سبز و قهوه‌ایِ سیر می‌زد و پوشیده از بوته‌های کوچک و سبز خار بود، یکی‌شان که نه چندان بلند بود که از دسترس خیال آدمی دور باشد، و نه چندان کوتاه که ارزش پرورش تخیل را نداشته باشد، توجه کودکانه‌ام را مخصوصا شب‌هایی که ماه بر فرازش قرار می‌گرفت، عجیب به خود جلب می‌کرد؛ چنان که روزها و شب‌ها را با خیال فتح آن تپه‌ی پوشیده از بوته‌های کوچک و سبز خار می‌گذراندم. حتی یک بار به برادرم هم نشانش داده بودم و تاکید کرده بودم که با توجه به این‌که درست در انتهای خیابان واقع شده، رفتن و رسیدن بهش نباید کار سختی باشد که میان حرفم دویده و گفته بود: «خیال می‌کنی نزدیکه و رسیدن بهش راحته ولی راه که بیفتی می‌بینی خیلی دوره. تازه بالا رفتن ازش هم خیلی سخته.» و من برای حراست از رویای دیرینه‌ام بی‌درنگ حرفش را رد کرده بودم که: «نه، ببین هم نزدیکه، هم بلند نیست، هم تقریبا کوچیکه، هم صافه. راحت میشه ازش بالا رفت» که باز هم جواب داده بود: « چون دوره فکر میکنی کوچیکه ولی وقتی بهش برسی می‌بینی اصلا اونجوری که فکر میکردی کوچیک نبود» و بعد هم بی‌اعتنا رفته بود سراغ بازی خودش.استدلال منطقی برادرم اگرچه گاهی به فکرم وامی‌داشت، اما در نهایت برای ذهن کنجکاو و جستجوگرِ کودکانه‌ی من، این توجیه‌ها به قدر کافی بازدارنده نبودند و کماکان هر بار جلوی درِ خانه‌مان می‌ایستادم، اولین کارم زُل زدن به تپه‌ی انتهای خیابان عریض و طویل محل زندگی‌مان بود و غوطه‌ور شدن در خیال رسیدن و فتحش.روزی که بالاخره همه‌ی جراتم را جمع کردم تا تصمیمم را برای فتح آن تپه عملی کنم، از دخترک همسایه بغلی‌مان که حالا حتی اسمش را هم به یاد نمی‌آورم خواستم همراهی‌ام کند. چرا؟ چون با همه‌ی جسارتی که به خرج داده بودم از این‌که این مسیر را تنهایی طی کنم کمی می‌ترسیدم و خب برای همین از دوستم که همان دخترک بود، خواستم همراهی‌ام کند و البته این را هم ازش خواسته‌ بودم که از خانواده‌هایمان اجازه نگیریم چون به طور قطع اجازه نمی‌دادند و در نتیجه رویای‌ رسیدن‌مان به تپه عقیم می‌ماند. گمان می‌کردم از راه افتادن ما تا رسیدن و بالارفتن از تپه و بازگشت‌مان، زمان زیادی صرف نخواهد شد؛ در عوض به آرزویی که مدت‌ها در سرم پرورانده بودم می‌رسیدم. حتی می‌توانستم بعدتر پُزش را به برادرم که همیشه رأی‌ام را می‌زد و می‌گفت مقصد دور است و ناممکن هم بدهم و فاتحانه بهش بگویم: «دیدی تونستم؟ دیدی دور نبود؟»این است که بالاخره در روزی که قرار بود من برای بازی روزانه بروم خانه‌ی دخترک، حوالی ظهر یک روز گرم تابستان که آفتاب تقریبا سرتاسر خیابان را گرفته بود و جز خطوط نسبتا باریکی کنار دیوارها و مختصری زیر درخت‌ها، هیچ سایه‌ای نمی‌شد پیدا کرد، راه افتادیم به سمت تپه و از آنجا که از همان ابتدا تپه‌ی محبوبم را مقابلم می‌دیدم، و تمام مسیری که باید طی می‌کردیم مسیری مستقیم بود، به سمتش رفتن کار غیرممکنی به نظرم نمی‌رسید.اگرچه خوشحال بودم، اما ته دلم مضطرب و هیجان‌زده هم بودم، چون مدام با خودم می‌اندیشیدم که اگر واقعا حرف‌های برادرم درست بود چی؟ اگر نمی‌رسیدیم؟ اگر گم می‌شدیم؟ اگر پیدا نمی‌شدیم و شب می‌شد و «برونکا» از قلعه‌اش بیرون می‌آمد و ما که بچه‌ بودیم را می‌دید و می‌خورد چی؟ (توی عالم بچگی خیال می‌کردم همه‌ی کوه‌ها برونکا دارند و شب که می‌شود بیرون می‌آیند تا اگر بچه‌ای تنها بود را بگیرند و‌ بخورند) با این‌همه به راه‌مان ادامه می‌دادیم به امید فتح آن قله‌ی نه چندان بزرگ و نه چندان کوچک پوشیده از بوته‌های کوچک و سبز خار انتهای خیابان عریض و طویل محل زندگی‌مان.وقتی به قدر کافی از خانه دور شده بودیم فهمیدم راه، برای پاهای کودکانه‌مان زیادی طولانی‌ست با این‌همه اما نمی‌خواستم تسلیم خستگی شوم و حالا که این‌همه را آمده بودیم، باید به مقصد می‌رسیدیم. با این حال، چیزی که برایم قابل درک‌ نبود، خیابانی بود که در امتداد مسیر، مدام عریض‌تر و طویل‌تر می‌شد؛ شاید هم به اضطراب‌ و تردیدم افزوده می‌شد که این‌طور به نظر می‌رسید. انگار کِشی شده بود که هی کِش می‌آمد تا مقصدمان را دورتر کند و تحقق آرزویم را البته بعیدتر. با دخترک دست هم را گرفته بودیم و بی آنکه حرفی بزنیم در سکوت ظهر گرم تابستانِ خیابانِ خلوت می‌رفتیم. همین‌طور می‌رفتیم. همین‌طور می‌رفتیم و نمی‌رسیدیم. همین‌طور می‌رفتیم و نمی‌رسیدیم و می‌ترسیدیم. ترسی که از همان ابتدای مسیر، ذره‌ذره وجودم را گرفته بود، با صدای گریه‌ی بلند دخترک همسایه که پشت هم تکرار می‌کرد: «ما گم شدیم!» به اوج رسیده بود. اشک توی چشم‌هام جمع شده بود اما برای آن‌که دخترک بیشتر نترسد، نمی‌دانم چرا؛ شاید چون خودم را مسئول آن وضعیت می‌دانستم، یا شاید هم از سرِ آن‌دسته از ازخودگذشتگی‌های بی‌مورد که آدم‌ها در زندگی‌شان مرتکب می‌شوند بود که دستش را محکم‌تر گرفتم و دلداری‌اش دادم که: «من راهو بلدم. الان برمی‌گردیم» اما واقعیت آن بود که راه را بلد نبودم و سرگردان دور خودمان زیر ظل آفتاب سوزانی که حالا همه جا پهن شده بود و انگار همه‌ی سایه‌های جهان را، حتی سایه‌های مختصر درخت‌های جوانی که در برابر ابعاد آن خیابان عریض و طویل اساسا به چشم نمی‌آمدند را در خود بلعیده بود، می‌چرخیدیم؛ با ناامیدی به خیال رسیدن به تپه، و به امیدی اندوه‌بار برای پیدا کردن نشانه‌ای آشنا که کمک‌مان کند زودتر راه خانه را پیدا کنیم و برگردیم... آه...؛ خسته و تشنه و ترسیده پرسه می‌زدیم؛ تپه‌ی محبوبم حالا کمی نزدیک‌تر اما مسیرش پرپیچ‌و‌خم‌تر و چالشی‌تر شده بود. از این فاصله بهتر می‌دیدمش؛ باشکوه و خواستنی بود و شور رسیدن بهش همچنان در وجودم می‌جوشید. اما با دلی خون‌شده نگاهش می‌کردم چون صدای گریه‌های ممتد دخترک همسایه از سر تشنگی و ترس و خستگی که گوشم را می‌خراشید، وحشت گم شدن و هراسِ هرگز راه خانه را پیدا نکردن، نایی و چاره‌ای برایم باقی نمی‌گذاشت.دخترک دستم را رها کرده بود و گریه‌کنان پا بر زمین می‌کوبید که: «من می‌خوام برم خونه‌مون». من محو تماشای تپه‌ی موردعلاقه‌ام بودم که ناگهان دخترک شروع کرد به دویدن به سمت خیابان. من که سیل اشکم هر لحظه می‌رفت که سرازیر شود، در کشمکش میان علاقه و وظیفه، دوباره نگاهی از سر حسرت به تپه‌ی نه چندان بزرگ و نه چندان کوچک انتهای خیابان عریض و طویل محل زندگی‌مان انداختم و درنهایت پشت به آن، دویدم تا دخترک؛ بازویش را گرفتم و تسلیم یک گوشه ایستادیم به امید این‌که کسی برای پیدا کردن‌مان راه افتاده باشد سمت آن حوالی. خورشید گرم و سوزان تابستان می‌تابید و من با همه‌ی وجودم انبوهی از ای‌کاش‌ها را در ذهنم ردیف می‌کردم؛ ای کاش تنها آمده بودم، ای کاش بزرگ‌تر بودم، ای کاش ماه روزها هم آن بالا[ی تپه] بود، ای کاش خورشید همین‌طور بتابد. ای کاش امروز آن‌قدر طولانی‌ بتابد که شب نرسد. تصور شب ماندن در آن برهوتِ بی‌‌آدم، لرزه بر تنم می‌انداخت.همچنان یک گوشه ایستاده بودیم؛ صدای گریه‌ی دخترک همسایه از سر خستگی قطع و به غر زدن‌های گاه و بیگاه تبدیل شده بود و من که حالا همه‌ی اندوه و دلهره‌ی جهان، توأمان در وجودم انباشته شده بود، چشمم به راه بود تا اینکه اتفاقی که منتظرش بودیم افتاد؛ خودش بود. از دور پیکان طوسی‌رنگ بابا را شناختم که شبیه آنهایی که به دنبال گمشده‌ای می‌گردند آن حوالی می‌چرخید. همین لحظه بود که همه‌ی اضطراب و هیجانم تبدیل به صدا شد و با همه‌ی وجودم از جا پریدم، دست‌هام را در هوا تکان دادم و بی وقفه فریاد می‌زدم: «بابا» و درست آن لحظه بود که دیگر با خیال راحت اشک‌هایی را که تا آن موقع کنترل‌شان کرده بودم، رها کردم.بابا ما را دید؛ دور زد و آمد جایی که ایستاده بودیم. به سرعت از ماشین پیاده شد و در حالی که چهره‌اش از خشم و نگرانی برافروخته بود براندازمان کرد و همچنان که تقریبا با فریاد می‌پرسید: «کجا رفته بودین شما؟» و من هم از دیدن چهره‌ی برافروخته‌ی پدر حسابی ترسیده بودم، آمد سرم را میان دو دستش گرفت و با نگرانی بوسید و سوارمان کرد.جثه‌هامان آنقدر کوچک بود که هر دو روی صندلی جلو جا شده‌بودیم. دخترک همسایه، حالا دیگر جوری ساکت شده بود و روبرو را نگاه می‌کرد که شک می‌کردی او همانی بوده که تا همین چند دقیقه‌ی پیش یکریز پا بر زمین می‌کوبیده، گریه می‌کرده، بهانه می‌گرفته و پا به فرار می‌گذاشته. من اما هق‌هق بعد از گریه‌ای که بیشترش بابت اندوهم بود تا ترسم، هنوز همراهم بود و بابا که حالا کمی از برافروختگی چهره‌ و نگرانی‌اش کم شده بود، با عصبانیتی کنترل‌شده می‌پرسید: «برای چی اومده بودین اینجا؟!» و من میان هق‌هق، انگار که پس از تحمل این‌همه رنج بالاخره سوال دلخواهم را ازم پرسیده باشند، به خیال اینکه حتما بابا بعد از فهمیدن قضیه، خودش ما را به تپه‌ماهور آرزویم خواهد برد، برای لحظاتی همه چیز را فراموشم شد و چشم‌هام برقی زد؛ سرم را به عقب برگرداندم و با دست تپه‌ی انتهای خیابان عریض و طویل محل زندگی‌مان را نشانش دادم و گفتم: «می‌خواستیم بریم اون‌جا؛ روی اون تپه، ولی خیلی دور بود» بابا با چشم‌غره‌ای بهم غرید که: «کی بهت اجازه داده تنهایی بری اونجا؟ دعواتون کنم حالا؟! دیگه نبینم تنهایی و بدون اجازه پاتو از خونه بذاری بیرون‌هااا. فهمیدی؟؟» من با این‌که از امنیت حضور بابا دلم گرم بود اما چیزی در درونم فروریخت و پس از مکثی کوتاه گفتم: «چشم». از آن «چشم»هایی که معنی‌اش دست کشیدن همیشگی از خیال رسیدن به رویایی معصوم و دور و دراز بود.به خانه که رسیدیم، خیلی زود متوجه اوضاع شدم؛ مامان بعد از اینکه دیده بود من نیستم به اداره‌ بابا زنگ زده بود و بابا خودش را سریع به خانه رسانده بود.بابا دخترک همسایه را به پدرومادرش که جلوی در خانه‌شان منتظر ایستاده بودند تحویل داد و تا خودش ماشین را توی حیاط پارک کند، به من گفت بروم تو. اگرچه دلم می‌خواست صبر کنم تا همراه با خودش وارد خانه شوم اما با تخمین اوضاع، آزادی عمل و حق انتخاب زیادی نداشتم.جو خانه عجیب سنگین بود. این را وقتی وارد هال شدم فهمیدم که همه‌ی اعضای خانواده در سکوت مطلق نگاهم می‌‌کردند. سنگین و آهسته دو قدم پیش آمدم و میان در‍ِ فلزی هال و در چوبی آشپزخانه، شانه‌ی راستم را به دیوار راهرو تکیه دادم، و با صدایی که گویی از ته چاه می‌آمد سلامی کردم و با ترس و شرمندگی ابتدا نگاهی به مامان انداختم که از همان نگاه گذرا دانستم حال و روز خوبی ندارد؛ انگار گریه کرده بود، و بعد به خواهر و برادرها که توی همان سکوت هم می‌توانستم استرس را در چشم‌هایشان بخوانم.احتمالا رنگ رخسارم هم چنان خبر از سر درونم می‌داد که مامان از خواهرم خواست برایم یک لیوان آب‌قند درست کند و بیاورد. از سکوت مامان می‌ترسیدم؛ خداخدا می‌کردم بابا زودتر در حیاط را ببندد و بیاید. قبل از این‌که خواهرم لیوان آب‌قند را به دستم بدهد مامان بهش گفت: «خودت بهش بده» و هر جرعه از لیوان آب‌قند که از دست خواهرم می‌نوشیدم به مثابه قلوه‌سنگی بود که از گلویم پایین می‌رفت.بابا بالاخره آمد و همان‌طور که درِ هال را پشت سرش می‌بست گفت: «ته خیابون پیداشون کردم. می‌گن می‌خواستیم بریم بالای اون تپه‌ها!». اون تپه‌ها؟! آن تپه‌ها نبودند که. یکی‌شان بود؛ فقط یکی‌شان بود که به من جرأت خطر کردن بخشیده بود. این تفاوت مهم را خوب می‌فهمیدم اما توان تبیینش را نداشتم. بعد از حرف بابا، برادرها با صدایی نه‌چندان بلند، زدند زیر خنده و من که نمی‌فهمیدم چرا به آرزوی من می‌خندیدند، غمگین‌تر می‌شدم. نمی‌فهمیدم چرا آرزوی بزرگ من باید برای آنها این‌قدر بی‌مقدار و ناچیز باشد که این‌طور قضاوتش کنند. بعد هم جوری که اخطاری به همه داده باشد، تن صدایش را کمی بالاتر برد و ادامه داد:«از امروز دیگه نبینم کسی بی‌خبر و بدون اجازه از خونه بره بیرون‌!» و همان‌طور که می‌رفت توی اتاق سمت چپ تا لباسش را عوض کند، دیدم که با چشم اشاره‌ای به مامان کرد که یعنی «کاریش نداشته باش». برخلاف انتظارم، مامان با اینکه عصبانیتش از کار من از چهره‌اش پیدا بود، دیگر چیزی بهم نگفت و اتفاقا باهام مهربان‌تر هم رفتار می‌کرد هرچند با چاشنی دلخوری و عصبانیت.یک سال بعد، ما از آن خیابان عریض و طویل که انتهایش پر از تپه‌ماهورهای کوچک و بزرگ پوشیده از بوته‌های سبز خار بود، نقل مکان کردیم به یک جای دیگر، اما تا روزی که از آنجا برویم و بعدها، همچنان رویای فتح تپه‌ی پوشیده از بوته‌های سبز خار و حسرتش _و آخ از حسرتش_ همیشه همراهم ماند.پس از گذشت سال‌های طولانی، آن خیابان هنوز هم عریض و طویل است؛ نه به هیبت تصور دوران کودکی‌ام اما هنوز هم آرزوی هدررفته‌ی کودکی را به یادم می‌آورد. حالا توی پیاده‌روی جلوی خانه‌ قدیمی‌مان اگر بایستم، دیگر نمی‌توانم تپه را ببینم چون مقابلش را ساختمان‌ ساخته‌اند و تپه‌ماهور محبوب دوران کودکی‌ام، اگرچه هنوز سرجایش است اما پشت تراکم ساختمان‌ها پنهان شده. حالا آن تپه، نه چندان دور است و نه رسیدن بهش سخت، اما احساسی که بعد از این‌همه سال، هر بار از دوباره قرار گرفتن در آن خیابان پیدا می‌کنم هنوز حسرت است؛ حسرت نزدیک شدن اما نرسیدن به رویای شیرین کودکی‌ام. رویایی که حالا اگرچه کاملا دست‌یافتنی‌ست اما چیزی از بار حسرتی که از کودکی به جانم نشسته را نخواهد کاست. اتفاق آن روز گرم تابستان، اگرچه حالا برای خانواده، به خاطره‌ای بامزه از خل‌بازی کودکی من تبدیل شده و با هر بار یادآوری‌اش من هم پا به پای آنها می‌خندم اما کیست که بداند اندوهش هنوز ته وجودم ته‌نشین است. کیست که بفهمد حسرت، همیشه حسرت خواهد ماند.فروردین ۱۳۹۹گم‌گم‌Tue, 12 May 2020 14:32:12 +0430https://virgool.ir/@dastan/خطور-l5izs6i03dmwآسمان ابرآلودآسمان بارانیغُرشِ وحشی رعدبغضِ خاکستری بعدازظهرساعت سرد سکوتروی زنجیر زمانمن دلم ویران استخواب‌ها ویران‌ترشب و روز از پیِ همرد انکارِ مرا می‌پویندماه هم پیدا نیستخواب خورشید مه‌آلود شده‌ستشب پر از تردید استصبح نجوای صدایی‌ست که نیستهست‌ها غم‌ناکندنیست‌ها در رویامن دلم ویران استمن دلم تنگ، دلم تاردلم ویران استدهم اردیبهشت ۱۳۹۹گم‌گم‌Sat, 02 May 2020 15:10:06 +0430https://virgool.ir/@dastan/چشمِ-باز-چشمِ-بسته-dmgxad9yqb1bصدای شیون وهم‌آلود زنی در دوردست می‌پیچد توی گوشم؛ سرآسیمه بلند می‌شوم، با یک دست پرده را که در باد می‌رقصد می‌گیرم و با دست دیگرم بی آنکه شبِ بیرون را نگاه کنم، پنجره را می‌بندم و بی‌درنگ مچاله می‌شوم توی کاناپه‌ی همان گوشه و زانوهام را بغل می‌گیرم. قلبم دیوانه‌وار می‌کوبد. تلاش می‌کنم نفسی عمیق بکشم که درد، سرزده از راه می‌رسد. بی‌خیال نفس عمیق می‌شوم و سرم را روی زانوهام خم می‌کنم. زل می‌زنم به نور زرد آباژور؛ تنها نقطه‌ی روشن خانه. همه جا ساکت است. می‌کوشم برگردم به حال و هوای چند دقیقه‌ پیش از شنیدن آن صدا. قلبم دارد دوباره بازی درمی‌آورد که هم هیچ حوصله‌اش را ندارم. تمام فکرم ملتهب شده است. صدا پوسته‌ی سکوت را دریده، از گوش‌هایم گذشته و تا پیچیده‌ترین لایه‌های مغزم پیش آمده است. خانه ساکت است، حتی آن سوی پنجره نیز، اما پژواک صدا در درونم هیاهویی به پا کرده. انگار که آمده باشد تا به فکر ملتهبم جهت بدهد. ذهنم بی‌رمق کورمال کورمال می‌دَود پیِ خیال و فلسفه‌ی همین چند دقیقه‌ی پیش. جستجوی بیهوده‌ای‌ست. تا این قلب این‌طور وحشیانه می‌تازد کاری نمی‌شود از پیش برد. این عصیان مستأصل را خوب می‌شناسم. دستم را رویش می‌گذارم تا احساس بی‌کسی نکند، بلکه آرام بگیرد؛ بی‌فایده است. از لیوان آب روی میز عسلی جرعه جرعه می‌نوشم. در این حین، از ذهنم این فکر می‌گذرد که حال خوشی که به آرامی رخنه کرده در لحظات آدمی، می‌تواند به چشم‌برهم‌زدنی تبدیل شود به شوربختی و آنچه با ثانیه‌های صامتش کرده به تمامی، آوارشدگی. تاوان ثانیه‌های سعادتمندی را هم، سال‌های تاریک به درازای قرون کشیده‌شده می‌دهند.از جا بلند می‌شوم و می‌روم سمت پنجره، پرده را کنار می‌زنم و بی هوا تصمیم می‌گیرم خیالِ خاطره را در واقعیت تجسم کنم: حالا آنچه آن‌سوی پنجره می‌بینم درست همان است که می‌خواهم؛ همان که بود، با همان جزییات بی‌اهمیت دلنشین. صدای شیون وهم‌آلود زنِ دوردست، دوباره در گوشم می‌پیچد. چشم‌هام را باز می‌کنم. پرده، پشت پنجره‌ی بسته تکان می‌خورد. پنجره کوچک شده است و شب، آوار. مرز خیال و خاطره و واقعیت را گم کرده‌ام. بغضِ آماس‌کرده در گلویم شکسته و روی ساعد دستم، خیسی قطره‌ی اشکی که از گوشه‌ی چشمم چکیده را احساس می‌کنم. از طوفان درونم تنها همین را می‌شود دید. بی‌اختیار به یاد حرف پدرم می‌افتم که در موقعیت‌های انکار، همیشه می‌گفت: «خدا رو ندیدی، به دلیل بشناس!» محتاط و آرام سعی می‌کنم دوباره عمیق نفس بکشم و این بار از درد خبری نیست. چشم‌هام را دوباره می‌بندم: پرده در نسیم اردیبهشت می‌رقصد، تصویر دلخواهم آن‌سوی پنجره در جریان است. همان که بود؛ با همان جزییات بی‌اهمیت دلنشین. قهر روزگار هنوز پنجه در گلویم نیانداخته، مجال دیوانگی برقرار و «زیستن و معجزه کردن»، هنوز زیباترین رنج دنیاست. کاش خوابم می‌گرفت.اردیبهشت ۹۹گم‌گم‌Tue, 28 Apr 2020 12:31:16 +0430https://virgool.ir/@dastan/زمستان-روی-شاهرگ-شب-xtarkefxozvoدارم از سکوت سنگین خانه کر می‌شوم، صدایی ناشناخته دلش می‌سوزد انگار که نهیبی می‌زند، بلندم می‌کند، می‌بَردم جلوی کمد لباس تا چیزی بپوشم، کفش‌هایم را جلوی در جفت کند و کمی مهربانانه هلم می‌دهد تا از این خانه‌ای که اغلب اوقات، خودم را هم‌جنس وسایلش می‌بینم برای ساعاتی هم که شده رها شوم. مقابل در، دکمه‌ی هدفون را فشار می‌دهم، و همان طور که دست‌ها را در جیب‌هایم فرومی‌برم با خود می‌اندیشم: امسال زمستان سردتر و طولانی‌تری‌ست. دیرزمانی‌ست حوالی دم غروب را برای راه رفتن‌های طولانی انتخاب می‌کنم. تاریکی هوا با تمام تلخی ریشه‌دارش در ذهنم، شبیه عایقی‌ست که من را از شر آدم‌ها و نگاه‌ها محفوظ می‌دارد.تخمینم از سرما اما سطحی‌تر از واقعیت است. چنان‌که چند دقیقه‌ی بعد، با بی‌رحمی تمام به وجودم نفوذ می‌کند اگرچه خبر ندارد که من از همه چیز و همه کس نسبت به خود بی‌رحم‌ترم. اما نمی‌توانم این را حتی از پلی‌لیست انتخابی‌ام بهش بفهمانم. سرما که آدم نیست بفهمد؛ هرچند آدم‌ها هم نمی‌فهمند..هر موزیکی که شروع می‌شود به تیغ آخته‌ای می‌مانَد که به قلبم کشیده می‌شود و قطره قطره می‌بارد. خون یا اشک؟ هیچ تفاوتی نمی‌کند. همیشه با احساس اولین رد خیسی روی گونه‌هام از انتخاب گرگ‌ومیش رو به تاریکی دم غروب برای راه رفتن، راضی‌تر می‌شوم. توی این لحظات انگار آدم وجودش به حد دلخواهی نامرئی‌ست. علاوه‌ بر آن، خاکستری و بعد قرمزی و بعدتر سیاهی هوا مجموعه‌ی پریشانی‌ همیشه‌ام را تکمیل می‌کند و به طرز غمگنانه‌ای از این ترکیب غم‌اندود خشنود. دست‌ها را محکم‌تر در جیب‌هایم مشت می‌کنم، باد سردی که از روبرو می‌وزد صورتم را بی‌حس کرده و اشکی که راه گونه را طی می‌کرد گویی در میانه‌ی راه منجمد شده، آن‌طور که بی‌حرکت مانده است. به پیاده‌روی عریض خیابان اصلی که می‌رسم زندگیِ بی‌مفهومِ جاری از سراروی چراغ‌ها و ماشین‌ها و آدم‌ها و مغازه‌ها و طیف گسترده‌ی رنگ‌ها و صداها فرو‌می‌رود توی چشم‌هام. در خود نشانی از این‌همه حرکت نمی‌یابم که همه‌ی این مظاهر، مثل خار در چشمم می‌خلد. ناگزیر چشم می‌دوزم به سنگفرش خیس پیاده‌رو که با برگ‌های زرد و نارنجی چنارها توامان شده و تابلوهای زمینیِ ناگهان و چشم‌نوازی آفریده‌اند. هیچ یک از این آدم‌های عجول اما حواس‌شان به هنرنمایی‌های متواضعانه‌ی برگ‌های پیاده‌رو نیست. به دنبال همین حیرت، سرم را بالا می‌آورم نگاهی به آدم‌ها می‌اندازم؛ همه جا پُر است از هم‌آغوشی دست و جیب، نفس‌های منجمد و خودنماییِ دود بر فراز خطِ حرکت هر جنبنده‌ای. در نگاهم، آن‌چه می‌بینم تصویر مأیوسی از زندگی‌ست. در فاصله‌ی چشم دوختن دوباره‌ام به هنر‌ِ محزون برگ‌ها روی پیاده‌رو، صدای ممتد کمانچه‌ی توی گوشم زخمه می‌زند به چشم‌هام و می‌خوانَد: «حلقه در گوشِ درِ کعبه‌ی آهیم...»نِشسته در عهدی بی‌زمان، از تصویرِ زندگیِ مقابلم عبور می‌کنم و سر برمی‌بَرم به آسمانی که به لطف حضور ابرها به سرخی می‌زند. بی‌اختیار، در دل «زمستان» «اخوان‌ثالث» را با خودم زمزمه می‌کنم: «فریبت می‌دهد، بر آسمان این سرخی بعد از سحرگه نیستحریفا! گوش سرما برده‌است این، یادگار سیلی سرد زمستان است»خط به خط شعر را مرور می‌کنم؛ تاریک می‌شوم، تاریکی می‌جویم و راهم را در امتداد اولین پیاده‌روی کم‌نوری که می‌بینم کج می‌کنم به سوی خانه. در این حین، از خودم جدا می‌شوم، کمی دورتر می‌ایستم تا خودی که سر درگریبان فروبرده با قدم‌های تند در تاریکی پیاده‌رو می‌رود را تماشا کنم؛ شمایل این تصویر از پشت پرده‌ی اشک، به تابلوی نقاشی‌ای می‌ماند؛ تلفیقی سرد، صامت و سنگین از رنگ‌های محدودی که با هم‌دستی شب، روی بوم پاشیده است.بهمن ۹۸گم‌گم‌Mon, 10 Feb 2020 16:52:49 +0330https://virgool.ir/@dastan/کمی-بیشتر-از-نود-درجه-به-چپ-aadmxyqqtzyrحالا که هزار سال است دنبال جواب نصفِ نیستِ معماهای خودم می‌گردم، با مشت‌های خالی نشسته‌ام به مرور دنیایی که شبیه هیچ‌یک از دنیاهایی که می‌شناختیم نبود. نه کویر بود، نه جنگل، نه جاده و نه حتی شهری که شبیه خواب‌هایمان باشد. گاهی گمان می‌کنم من خودم را در این هیاهو، جایی میان این نصفِ نیست و تمام خودم، درست قبل تولدم دفن کرده‌ام و همه‌ی سال‌های واژه‌بازی معلق مانده در عجز میان صرف دو فعل ساده.خیلی چیزها را نمی‌دانست و این خیلی چیزها داشت به بادمان می‌داد و نمی‌فهمید. نمی‌فهمید و این نفهمیدن آزارم میداد. ندانستنش گاهی از سر نگفتن من بود اما آزارنده‌تر، آن ندانستن‌هایی بود که از سر نخواستنِ خودش بود. نمی‌شنید؛ انگار گوش‌هایش را محکم گرفته بود و متکلم وحده‌ای شده بود که فقط حرف‌های خودش را تکرار میکرد بی آن‌که لحظه‌ای به صرافت سکوت و گوش دادن افتاده باشد. به جنگجویی می‌مانست که زره به تن، مرهمی میان دستانش گرفته بود اما خود را دور و مبرا از آن می‌دید. من آمیخته بودم به کلماتی که تنها دستاویزم بودند و بی‌اختیار به حاشیه‌ی سکوت کشیده می‌شدند. زیر هجوم فشار سنگین روانی‌ای که در وارد کردنش به من مهارتی عجیب داشت، یأسی قدَر در برم‌می‌گرفت و به ناچار کم‌کم در خودم فرو می‌رفتم. در خود فرو می‌رفتم وقتی نمی‌توانستم خودم را اثبات کنم و چه بیزار بودم از چنین اثبات کردنی یا حتی چنین تقلایی. وقتی بی‌وقفه می‌گفت و متهمم می‌کرد و کلمه‌ای نمی‌شنید، لاجرم گوشه‌ای می‌نشستم و از پشت پرده‌ی نازک اشک نگاهش می‌کردم و با تمام وجود ساده‌ترین خواسته‌ام را آرزو می‌کردم. از بیرون در خودفرورفته و ساکت اما در درون با تمام توانم داشتم حرف می‌زدم؛ حرف‌هایی که او فرصت شنیدنش را به خود نمی‌داد. من؟ پر بودم از همه‌ی «ای کاش‌ها»ی درمانده..گلایه‌هایش که تمام شد (تمام شد یا سکوت کرد؟ نمی‌دانم) نگاهی از سر خشم، خشمی فلج‌کننده به من انداخت و بی آنکه کلمه‌ی بیشتری بگوید در را باز کرد، از چهار‌چوبش گذشت و آن را پشت سرش بست. صدای بسته شدن در بیش از تصویرش روانم را می‌خراشید. در نگاهش هنوز اما چیزی بود.با یک زمانبندی آشنا و دقیق سرم را که نود درجه به چپ چرخاندم دوباره دیدمش که دست‌ها در جیب‌فروبرده با سرعتی قابل پیش‌بینی داشت از طول قاب مستطیلی پنجره عبور می‌کرد و قدم‌هایش آن‌طور بود که می‌دانستم سخت در افکارش فرورفته و داشت به همه‌ی آنچه گفته و نگفته بود و حتی بیش از آن به نگاه آخرین لحظه فکر می‌کرد. با این‌همه اما خشم کلامش به قدری بود که تقریبا اطمینان داشتم در امتداد این عبور چند ثانیه‌ای از مقابل زاویه‌ی دیدم، هرگز برای نگاهی دوباره سرنخواهد چرخاند و همین فکر تلخ، پرده‌ی اشکم را ضخیم‌تر و دیدن قامت در حال عبورش را متزلزل‌تر و لرزان‌تر و مبهم‌تر می‌کرد در دیدگانم. او می‌رفت و من با خود می‌اندیشیدم از جمله‌ ندانستن‌های غم‌بار همین دریغ‌هاست‌. دریغ و عبور از کوتاه‌ترین کورسوهای دلگرمی. آوار کردن تنهایی آن‌گاه که جبرآلود می‌شود. نادیده‌گرفتن این لحظات نادیدنی به اندازه‌ی بریدن دست با لبه‌ی تیز کاغذ دردناک و سوزاننده‌ است. با این‌حال طبق لجاجتی مازوخیستی تصمیم گرفته بودم سرم را تا عبور کاملش از امتداد پنجره و میدان دیدم برنگردانم. تصمیم گرفته‌بودم شاهد این عبور دردناک باشم و بگذارم این خنجر بی‌رحم انسانیِ احساس تا جایی که می‌تواند نشتر بزند و زجرم بدهد تا فراموشم نشود هر دردی بهایی دارد و درد هر چه عزیزتر، کشندگی‌اش طولاتر.در عرض قاب پنجره‌ای که به قاعده‌ی پنج درخت خزان‌زده‌ی ایستاده در امتداد هم وسعت داشت، طبق قراری نانوشته با خود، هر درختی را که رد می‌کرد، زخم (زخمش) عمیق‌تر به جانم می‌نشست و ویران‌ترم می‌کرد. وقت عبور از درخت اول، داشتم نگاهش می‌کردم و‌ او نمی‌دید. نمی‌دید و لجوجانه نمی‌فهمید که دور شدنش من را به هیچ رویداد شادی‌آوری نزدیک نمی‌کرد و همه‌ی رنجم نیز همین درک‌نشدنِ ساده بود. درخت دوم، درخت حزن‌آلودِ گذر بود در مسیری که نه دیده می‌شد و نه در چشم عابر خسته‌ی من قد علم می‌کرد؛ مثل قرار گرفتن قاصدکی در مسیر بادِ وحشی فراموشی. من اما می‌دیدم‌شان؛ هر دو را، ترکیب حزن‌انگیز درخت دوم و او را که به تنهایی خودِ خودِ پاییز بودند. درخت سوم را که پشت سر می‌گذاشت دلم می‌خواست زمان همان‌جا برای همیشه متوقف می‌شد تا تصویرِ نشسته در قاب پنجره، شاهکاری ابدی باشد در کادر چشم‌هام اما خب، من هرگز سر بزنگاه‌ها آن‌قدر خوش‌شانس نبوده‌ام. به ناچار آرزو می‌کردم ای کاش این‌ پنجره عریض‌تر بود و فاصله‌ی درخت‌ها از هم بیشتر تا عبورش از مقابل دیدگانم تا آخر دنیا طول می‌کشید. واقعیت اما زننده‌تر از این آرزوهای بیچاره‌ی من در تنگنای مخوف عبور بود. درخت چهارم را که پشت سر می‌گذاشت سراپا فریاد خفه‌ای بودم که فوران اشک، شاهدِ عبور بودن را زهرآگین‌تر می‌کرد. از خودم می‌پرسیدم: آیا می‌شنید وقتی که فریاد می‌زدم رهایی همیشه به معنای آزادی نیست؟! و در پاسخ این فریاد کور، ناگهان قاب چشم‌هام خودشان را از بار دریای درون‌شان خالی کردند. پرده‌ی اشک که دریده شد و اشک‌ها که راه گونه‌ها را در پیش گرفتند، دست چپش را دیدم که در جیب مشت می‌شد و جنبش استخوان فکش که سخت به هم فشردهپنجره داشت به انتها می‌رسید و درخت پنجم نیز و دنیا نیز و من نیز و او نیز. به‌پایان‌رسیده‌تر از کلمه‌ی «پایان» بودم و بی‌رمق‌تر از واژه‌ی «امید»؛ خسته‌تر از «فریاد» بودم و ناتوان‌تر از چشم دوختن به آخرین صحنه‌ای که خودِ «ناامیدی مطلقِ آشنا در همه‌ی قصه‌های جهان» بود. در بطن ملانکولیک‌ترین حالتی که آدمی می‌توانست در زندگی‌اش تجربه کند قرار گرفته بودم. شبیه احتضار پیش از مرگ بود و وه که چه سهمگین بود برای همه‌ی وجود نحیفم از ابتدای بودنم در عرصه‌ی حیات. همه‌ی قصه اما این نبود؛ آگاه به آن‌چه در حال رخ دادن بود، ناگزیر و جان‌به‌لب‌رسیده و به زجر داشتم می‌گریختم از تماشا کردنش وقت عبور از درخت پنجم، آخرین درخت در باور من و پنجره، آخرین روزنه‌ی امید، که ناگهان ایستاد، که ایستاد، جهان ایستاد، زمان ایستاد. و حالا او بود که در توقف همه‌ی ذرات جهان، به جای همه‌ی حرف‌های نگفته و نشنیده‌اش، کمی بیش از حاشیه‌ی امنِ نود درجه سرش را چرخاند به عقب، به قاب پنجره. نور باریدن گرفت و من که در تشویشی مضاعف‌، نمی‌دانستم حرکت، می‌رفت تا سرآغاز کدام تصمیم دگرگون‌کننده‌‌ی دیگر شود..در عرض قاب پنجره‌ای که به قاعده‌ی پنج درخت خزان‌زده‌ی ایستاده در امتداد هم وسعت داشت، طبق قراری نانوشته با خود، هر درختی را که رد می‌کرد، زخم (زخمش) عمیق‌تر به جانم می‌نشست و ویران‌ترم می‌کرد. وقت عبور از درخت اول، داشتم نگاهش می‌کردم و‌ او نمی‌دید. نمی‌دید و لجوجانه نمی‌فهمید که دور شدنش من را به هیچ رویداد شادی‌آوری نزدیک نمی‌کرد و همه‌ی رنجم نیز همین درک‌نشدنِ ساده بود. درخت دوم، درخت حزن‌آلودِ گذر بود در مسیری که نه دیده می‌شد و نه در چشم عابر خسته‌ی من قد علم می‌کرد؛ مثل قرار گرفتن قاصدکی در مسیر بادِ وحشی فراموشی. من اما می‌دیدم‌شان؛ هر دو را، ترکیب حزن‌انگیز درخت دوم و او را که به تنهایی خودِ خودِ پاییز بودند. درخت سوم را که پشت سر می‌گذاشت دلم می‌خواست زمان همان‌جا برای همیشه متوقف می‌شد تا تصویرِ نشسته در قاب پنجره، شاهکاری ابدی باشد در کادر چشم‌هام اما خب، من هرگز سر بزنگاه‌ها آن‌قدر خوش‌شانس نبوده‌ام. به ناچار آرزو می‌کردم ای کاش این‌ پنجره عریض‌تر بود و فاصله‌ی درخت‌ها از هم بیشتر تا عبورش از مقابل دیدگانم تا آخر دنیا طول می‌کشید. واقعیت اما زننده‌تر از این آرزوهای بیچاره‌ی من در تنگنای مخوف عبور بود. درخت چهارم را که پشت سر می‌گذاشت سراپا فریاد خفه‌ای بودم که فوران اشک، شاهدِ عبور بودن را زهرآگین‌تر می‌کرد. از خودم می‌پرسیدم: آیا می‌شنید وقتی که فریاد می‌زدم رهایی همیشه به معنای آزادی نیست؟! و در پاسخ این فریاد کور، ناگهان قاب چشم‌هام خودشان را از بار دریای درون‌شان خالی کردند. پرده‌ی اشک که دریده شد و اشک‌ها که راه گونه‌ها را در پیش گرفتند، دست چپش را دیدم که در جیب مشت می‌شد و جنبش استخوان فکش که سخت به هم فشرده. پنجره داشت به انتها می‌رسید و درخت پنجم نیز و دنیا نیز و من نیز و او نیز. به‌پایان‌رسیده‌تر از کلمه‌ی «پایان» بودم و بی‌رمق‌تر از واژه‌ی «امید»؛ خسته‌تر از «فریاد» بودم و ناتوان‌تر از چشم دوختن به آخرین صحنه‌ای که خودِ «ناامیدی مطلقِ آشنا در همه‌ی قصه‌های جهان» بود. در بطن ملانکولیک‌ترین حالتی که آدمی می‌توانست در زندگی‌اش تجربه کند قرار گرفته بودم. شبیه احتضار پیش از مرگ بود و وه که چه سهمگین بود برای همه‌ی وجود نحیفم از ابتدای بودنم در عرصه‌ی حیات. همه‌ی قصه اما این نبود؛ آگاه به آن‌چه در حال رخ دادن بود، ناگزیر و جان‌به‌لب‌رسیده و به زجر داشتم می‌گریختم از تماشا کردنش وقت عبور از درخت پنجم، آخرین درخت در باور من و پنجره، آخرین روزنه‌ی امید، که ناگهان ایستاد، که ایستاد، جهان ایستاد، زمان ایستاد. و حالا او بود که در توقف همه‌ی ذرات جهان، به جای همه‌ی حرف‌های نگفته و نشنیده‌اش، کمی بیش از حاشیه‌ی امنِ نود درجه سرش را چرخاند به عقب، به قاب پنجره. نور باریدن گرفت و من که در تشویشی مضاعف‌شده، نمی‌دانستم حرکت، می‌رفت تا سرآغاز کدام تصمیم دگرگون‌کننده‌‌ی دیگر شود..آذر ۹۸گم‌گم‌Tue, 17 Dec 2019 13:27:02 +0330https://virgool.ir/@dastan/جمعه؛-اینجا-اکنون-xohnvgwp6fdmاین حسی که شبیه مزه‌ی آویشن موقع دل‌پیچه، تلخ و سوزاننده‌ است دنیا را مچاله کرده در این لحظه که نامش عصر جمعه‌ی پاییز است. زمان اینجا متوقف شده، گویی که از ابتدای خلقت تا ابد در همین نقطه‌ی محتوم ایستاده بوده است. گویی همه‌ی آن‌چه بر آدمی رفته در همین لحظه رخ داده است، بی پیش و پیشینه و گذشته‌ای و بی آن‌چه حوادث را پشت سد تاریخ می‌گذارد و تبدیل به ماضی‌شان می‌کند. حتی کمی آن‌سو‌تر که نگاه کنی، آن‌سو که نامش پسین و آینده است نیز به خالی‌ای وسیع و بی‌ته خواهی رسید و باز ناگزیر، مقابلت را خواهی نگریست و به همه‌ی جهانی که در لحظه چپانده شده و تلخ و گس، گلویت را می‌سوزاند خواهی رسید و به ناگاه خودت را در خلاء‌ای پیدا خواهی کرد که نامش حالا و اکنون است و نه چندان غریب که در فروپاشندگی تکرار، به زجر، از هم می‌دراندت.به ساعتِ خوابیده‌ات نگاه می‌کنی که زمان را به وقت نمی‌دانم کیِ کدام روز ابری بی‌بارش متوقف کرده تا دستی داشته باشد در القای این حس مرگ‌بار که همه‌ی آن‌چه به گذشته و هنوز نرسیده منسوب می‌شود وهمی بیش نیست و هر چه هست گنجانده می‌شود در تنگنای همین نقطه که نامش اکنون است؛ با این وصف که این «اکنون»، مشمول اندوهِ همیشه تازه‌ی عمیق گذشته و ابهام مداوم آینده نیز هست. با این وصف که برای هضم شدن در روان مستأصل آدمی گیرافتاده در چنگال سرد عصر جمعه‌ی پاییز، زیادی سرکش و سنگین است..آبان نود و هشتگم‌گم‌Fri, 01 Nov 2019 19:48:03 +0330https://virgool.ir/@dastan/و-اشک-مهر-اصالت-لحظه-بود-lpglq5i10cyyدر را که می‌بست، سلول به سلول زنده‌ی این باغ متصل به اتاق با به دوری مبتلا شدن هر قدم جان می‌باخت. شب بود؛ همان هنگامه‌ی وهم‌آلود و بخیل. با پاهایی به نحیفی ساقه‌ی ترد گلی همه‌ی حجم بی‌رحم جهان را تنهایی به دوش می‌کشیدم. شب بود؛ بی‌دل و بی پا تا پناه پنجره‌ی بی ماه پیش آمدم. تمام غربت جهان از سراروی شاخسار درختان فرومی‌ریخت. ضجه‌ی موهوم شغالی دور دلهره به غربت من و این درختان یتیم وارد می‌کرد. صدایی نبود، نفسی نبود. پاهایم دیگر یارای رفتن نداشتند که همان‌جا فرود آمدم. روی زمینی که حتی در بحبوحه‌ی بهار هم سرد بود و زمستان، تسلیم تسخیر غربت‌ و دلهره‌ شده بودم و ناله‌های جیغ‌آلود شغال آن حوالی آخرین صدایی بود که می‌توانست ترجیحم به سکوت سنگین جاری در من و آن فضا باشد. چمباتمه‌زده روی زمین سرد، تنم را تسلیم جولان همه‌ی حس‌هایی کرده بودم که رفته‌رفته مرا ظالمانه‌تر می‌خراشیدند.دلم باران می‌خواست؛ بادی، تگرگی، طوفانی و غرشی حتی، تا جیغ‌های مکرر آن شغال نمی‌دانم از کجا آمده را دیگر نشنوم.همان‌طور که جنین‌وار روی زمین خوابیده بودم، تا جایی که میدان دید و قدرت تشخیصم توی نور کم مایل به تاریکی اجازه می‌داد، تلاش می‌کردم زبان اشیاء را بفهمم. آدمی وقتی در حضیض عاطفه قرار می‌گیرد به هر آنچه می‌تواند قرابتی با حس‌های آشنای گذشته داشته باشد چنگ می‌زند و این دقیقا همان کاری بود که من مشغولش بودم. صدای نامأنوس جیغ شغال، به حس غربتم دامن می‌زد و این‌گونه بود که تلاش می‌کردم تمرکزم را روی اشیاء به بالاترین حد ممکن برسانم. اشیاء، گریزگاهم‌ شده بودند؛ گریزگاه!از آن‌جایی که من قرار داشتم پایه‌های میز و صندلی‌های اطرافش به مثابه میله‌های قفسی تنگ جلوی نگاهم را گرفته بودند. پشت میله‌ها (پایه‌ها) ستون پیچ‌دار کتاب‌های روی هم چیده شده پیدا بود که زمانی با وسواس و حوصله کتاب‌های جانشده در کتابخانه را پیچ و تاب‌شان داده بودم. حالا اما دلم می‌خواست مثل مکعب‌مستطیل‌های «جنگا» یکی‌ را از پایین‌ بیرون بکشم و آن‌گاه فروریختن آن‌همه حوصله را به تماشا بنشینم. چرا هیچ‌گاه دقت نکرده بودم که آن ستون کاغذی پیچ‌وتاب‌دار در تاریکی چه هیبت مخوفی پیدا می‌کند؟ بی که پی جوابی باشم نگاهم را بردم پایین‌تر و به فرش دستباف لاکی‌رنگ و نقش و نگاری که بی آنکه ببینم حفظ‌شان بودم نگاه کردم و با خودم اندیشیدم که اولین بار چه کسی از لفظ «لاکی» برای توصیف رنگ این فرش‌ها استفاده کرده؛ اصلا پیش از آنکه بگویندش «لاکی» چه می‌گفته‌اند؟ و خلاصه از همین دست فکرهای مضحکی که ذهن چموش آدمی برای فرار از دغدغه‌های مهم بهشان متوسل می‌شود.کمی بالاتر، نگاهم گره خورد با گلدان‌های سبز نشسته روی زمین و کنار حاشیه‌ی فرش. ترکیب لاکی فرش و سبزی گل‌ها، هنوز چنان دلربا بود که حتی توی آن نور کم نیز زیبایی‌شان چشم را نوازش می‌کرد. از هزارتوی افکارم که بیرون آمدم باز ناله‌ی بد‌صدای شغال اولین چیزی بود که از واقعیت به من پیشکش می‌شد. چه می‌خواست از استیصال من؟ چه می‌خواست که آرام نمی‌گرفت؟ من چه باید می‌کردم جز تن دادن به رنجی که بی‌وقفه عارض می‌کرد؟ اصلا نکند پیش‌ترها هم این شغال این حوالی می‌زیسته اما من نمی‌دیده‌ام، نمی‌شنیدم، نمی‌شناختمش؟ چه باید می‌کردم؟ در خود جمع‌تر شدم و بی‌اختیار چشم‌هام را بستم و به همه‌ی لحظه‌هایی فکر کردم که دلم می خواسته دنیا همان‌جا تمام شود که اگر تمام می‌شد چیزی به این زندگی بدهکار یا از آن طلبکار نمی‌بودم. راستی چرا زندگی در همان لحظه‌ها تمام نمی‌شود؟ چرا نمی‌گذارد لحظه ابدی شود؟ چرا تنها در پوچی به طرزی رکیک و وهن‌آمیز امتداد می‌یابد؟ هراس مرموزی وجودم را درمی‌نوردید؛ با اینهمه اما به دنبال صدای شغال آن حوالی از جا بلند شدم و راه خروجی باغ را پیش گرفتم‌. توی تاریکی شب باغ، درختان هیبت ارواحی پیدا کرده بودند که گویی رسالت‌شان هجوم آوردن به من بود و به رخ کشیدن همه‌ی خلاءیی که باغ مغمومم را در سیاه‌چاله‌ی وهم فرو می‌برد. با این‌همه با قدم‌هایی لرزان راه خروج را از میان تاریکی مخوف درختان پیش گرفتم. شغال دوردست، همچنان جیغ می‌کشید و من با وحشتی که هر لحظه افزون می‌شد پیش می‌رفتم. از میان آن تاریکی اما هیبت صمیمی سپیدار باغ را که دیدم قدم تند کردم و طوری که انگار در میان غربت بی‌رحم شهری شلوغ، آشنایی دیده باشم در پناهش ایستادم، در آغوشش گرفتم تا شاید کمی، فقط کمی دلم قرص شود اما توی سرمای رسوخ کرده به وجودم اثری از آرامش نبود. با این‌حال، به درخت پناه برده بودم و تنها گرمایی که احساس می‌کردم اشکی بود که از سوز درون، راه گونه‌هام را پیش گرفته بود.با تمام وحشت حاصل از بی‌پناهی‌ای که احاطه‌ام کرده بود، سر برگرداندم و همه‌ی منظره‌ی باغ را در قاب چشمم جا دادم؛ هنوز به طرز غم‌انگیزی زیبا بود. با خود اندیشیدم که ترس چه واژه‌ی کوچکی‌ست در برابر وسعت تنهایی من و همه‌ی آن‌چه در چشم‌هام جاری بود. شغال‌ها هنوز در دوردست ناله می‌کردند اما من دیگر نمی‌شنیدم؛ صرف‌نظرکرده از خروج از باغ، همان‌جا پای سپیدار پیر، روی زمین سرد، جنین‌وار در خودم جمع شدم و خیالم را به روزگاری بردم که این نقطه، مقدس‌ترین زیارتگاه جهانم بود. چشمم را بستم؛ اشکی که گرم بر خاک پای سپیدار چکید، مهر تاییدی بود بر اصالت لحظه‌ای که برای ابدی شدن، سزاوارترین بود..گم‌گم‌Sun, 06 Oct 2019 13:01:55 +0330https://virgool.ir/@dastan/پنجره-میداند-objruysdkgu3نفرین‌شدگی شکل‌های گوناگونی دارد. یکی دیگر نمی‌تواند بخندد، یکی نمی‌تواند گریه کند و یا یکی حتی نمی‌تواند بخوابد. نفرین‌شدگی من هم مضاف بر اینها، این است که مانده‌ام در ناتمامی‌ و همه‌ی ناتمام‌ها دارند می‌جوَندم‌. مثل طرح‌های نیمه‌کاره‌ای که رها کرده‌ام. مثل نوشته‌هایی که به خط چهارم پنجم نرسیده رهایشان می‌کنم به امان چه می‌دانم چه! از همه رنج‌دهنده‌تر اما داستانم است. داستانی که به نیمه رسانده‌ام اما به پایان نه. هر صبح می‌روم سروقتش، چند خطی می‌نویسم اما یا پاک می‌کنم یا وسط تایپ یک کلمه، از برنامه خارج می‌شوم و بغض امانم را می‌برد. گاهی هم که مثلا خوب پیش می‌روم می‌بینم فقط دارم قصه را بیهوده به درازا می‌کشم و دقیق‌تر که نگاه می‌کنم متوجه می‌شوم اساسا دارم این کار را می‌کنم تا قصه‌ام تمام نشود. آن‌جاست که بغضم می‌ترکد روی همین کلمه‌هایی که زندگی‌ام را به پایشان قمار کردم. ترکیب اشک و کلمه ترکیب نابی‌ست اما تا بخواهی توان می‌گیرد و جان و رمق. به اینجا که می‌رسم نمی‌فهمم این همه اشک ناگهان از کجا نشأت می‌گیرد که جوری می‌بارد که انگار تمامی ندارند.همه‌ی عمر به کلمه پناه برده‌ام و دست آخر هم کلمه نقطه‌ی نجات و فنایم بوده. درست مثل کودکی که با وجود دلشکستگی از قهر مادر باز هم به دامانش پناه می‌برد. آخ اگر مادر مادری بلد نباشد در آن لحظه.حکایت کسی مثل من است که برای زنده ماندن به کلمه پناه می‌برم؛ به همین ره‌آورد انسانی که هم مرا به حضیض اندوه برده و می‌برد.حالا بگذریم از این حرف‌ها... آدم چه کند با بیچارگی‌هایش؟ چه کند با شکنندگی بی‌نهایتش؟ آدم چه کند با بغضی که هر لحظه بیخ گلویش را می‌گیرد و نفس کشیدن را دشوارتر از اینی که هست می‌کند؟ آدمی چه کند با غم‌هایش، با درماندگی‌هایش، با خودش؟؟ آدمی چه کند؟+ نوشته‌ها بدون ویرایش یا حتی بازخوانی منتشر می‌شوند.گم‌گم‌Wed, 17 Jul 2019 13:35:37 +0430https://virgool.ir/@dastan/گریه-بیادعاترین-رفیق-من-بودهاست-mgzc19hnnvquدیشب که باد به طرز موذیانه‌ای می‌وزید لابد با این خیال که بتواند بترساندم، و سماجتش به قدری بود که حتی از پشت صدای بلند هدفونم هم صدایش را می‌شنیدم، به این فکر می‌کردم که ای کاش همه‌اش همین بود؛ همینقدر محدود و سطحی. دامنه و وسعت و محدوده‌ی ترسم را می‌گویم. کاش هر شب هنوز این زوزه‌ی وحشی ترس به جانم می‌ریخت اما از اضطراب و ترس ویران‌گر و جانکاه وقت بیداری خبری نبود. از حس تهی‌بودن لحظه‌ی بیداری نشانی در من نبود. اما افسوس که چاره‌ای نیست و بر همین اساس هر صبح برای کمی کم کردن تألمات روحی به خودم یادآوری می‌کنم که زندگی همین است؛ سرشار از فراز و فرود و گاهی کمی مهربان و بیشتر اوقات تا بخواهی نامهربان و بی‌رحم. با اینهمه این ترفند هم گاه کارایی‌اش را از دست می‌دهد و به محض بیداری با هجوم یکباره‌ی همه‌ی رنج‌هاست که مثل دختربچه‌ای بی‌پناه به گریه می‌افتم‌ و برای هزارمین بار به یاد می‌آورم که گریه بی‌ادعاترین رفیق من بوده است. آه از این یادآوری‌های دردناک...گم‌گم‌Fri, 05 Jul 2019 13:23:49 +0430https://virgool.ir/@dastan/چشمهام-خانهی-خاکند-xn4lp98qbgcyدنیای من وخامت دنباله‌داری‌ست که رو به بهبودی نمی‌رود و من، ناظر ایستاده بر بالای جسم نحیفش که جز لمس اندوه تماشا کاری نمی‌توانم. شب از تاریکی و روز از سکوت طولانی سررفته است. سرم در احاطه‌ی صداهایی‌ست که گماشته‌‌های سرگردانی‌اند. آینده، همین یک ساعت بعد اما گذشته تا بخواهی ممتد و طولانی‌ست. نفس‌بریده‌ام و ملول از شنیده‌ها و ناشنیده‌ها، گفته‌ها و ناگفته‌هایی که همه دستخوش سکوتی سرزده، خوره شدند و به جانم افتادند تا بخراشندم. تا چشم کار می‌کند برهوت بهت است. بهت، همان مرثیه‌ی دردآلود دیرپایی که به شکل غمناکی تمام نشد و تمام نمی‌شود. گم‌گم‌Sun, 23 Jun 2019 13:36:33 +0430https://virgool.ir/@dastan/نوشتن-یادمون-رفته-رفیق-ueodo3asxxauنوشتن یادمون رفته رفیق. نه که دیگه ننویسیم‌ها نه. می‌نویسیم هنوز ولی به دلمون نمی‌شینه. یه جوریه. از دل نمی‌آد‌. بازم نه که دلنوشته نداشته باشیم‌ها. اونم نه. دلنوشته‌هامونو همون توی دلمون خاک می‌کنیم کسی نبینه. آره رفیق. ما هم دل داریم هواشو هم اینجوری داریم. دیگه هر کی یه مدلیه دیگه. شما قبول نداری؟ هوا سرده. اون بیرون سوز می‌آد. ما هم که همه عمرمون از پاییز و زمستون و دلگیری و سرماش فراری بودیم. یعنی مام دلمون می‌خواست مثل نباتات و جمادات و حیوانات زمستون که می‌شد می‌رفتیم به یه خواب طولانی تا سگ سیاه زمستونو از سرمون بگذره و باهار که شد، برفا که آب شد، نور که تابید مام بیدار شیم و دنباله‌ی کار خویش گیریم. ولی نمی‌شه دیگه. مثل هزار تا چیز دیگه که نشده. داشتم می‌گفتم؛ نوشتن یادمون رفته رفیق. دستمون شده عینهو همین شاخه‌های خشکیده درختای بی‌صاحاب گوشه خیابون که سال به سال هیچ عابری یه نیم‌نگاهم بهشون نمی‌ندازه. دلمونم شده گوله برف. سرد و سنگین. از بد روزگار دلمون تا بخواد گرم شه هم آب می‌شه می‌ره توی زمین. همینه دیگه. اوضاع همینه. دنیا کی به دل ما راه اومده که این دومین بارش باشه؟ باس کوتاه اومد و از همون کنار بی سر و صدا راهو گرفت و رفت. سرتو درد نیارم رفیق. سرت سلامت.گم‌گم‌Sat, 05 Jan 2019 15:22:16 +0330https://virgool.ir/@dastan/آپلود-عکس-gsl8o1sxt53lخب ظاهرا جناب ویرگول پست‌های کمتر از ۳۰۰ کلمه رو منتشر نمی‌کنند. ما هم مجبوریم روده‌درازی کنیم تا سوالمونو بپرسیم‌. با اینکه هیچی جای وبلاگستان رو نمی‌گیره اما خب اینجا هم جای بدی نیست هر چند که بعید می‌دونم اینجا به شکوفایی دوران وبلاگ برسه. البته مشکل آپلود عکس انگار توی همه‌‌ی سرویس دهنده‌ها وجود داره. ویرگول هم مستثنی نیست. الان دیگه سیصد کلمه شد؟ سوالمونو بپرسیم؟ سوالم اینه؛ برای هر پست چطوری عکس آپلود می‌کنید؟ ما که هر چی گشتیم راهی پیدا نکردیم. گم‌گم‌Sat, 05 Jan 2019 14:51:29 +0330