https://virgool.ir/feed/@daily_rezaرضا واعظی هستم ، سعی میکنم از چیزهایی بگم که باعث رشدمون شه. سوشال مدیا مارکتر / بلاگر / دانشجوی MBA استراتژی دانشگاه تهران / مطالب تخصصی تر رو با همین آی دی تو صفحه اینستاگرامم بخونید :)fa2026-11-11 13:44:42https://files.virgool.ir/upload/users/13223/avatar/9TamTk.pnghttps://virgool.ir/@daily_rezahttps://virgool.ir/@daily_reza/آمار-بازدید-پست-های-من-در-سال-۹۹-iz6wxx5i67zeدر طول تاریخ از اعداد استفاده کردیم تا اغلب داد و ستد کنیم و آن‌چیزی که شمردنی است را بشماریم. برای هر عدد واحد درست کردیم تا عددهای زندگی قاطی نشوند و از اعداد، شفاف‌تر استفاده کنیم؛ مثلا وقتی می‌گوییم ده هزار تومان به پول اشاره داریم و وقتی می‌گوییم ده هزار بلیط به بلیط!روز به روز که در زندگی جلو‌تر رفتیم عددها فرقی نکردند ولی این واحدها بودند که زیاد شدند. واحد کریپتو، واحد اصله درخت، واحد فاصله و …«واحد» یک توافق عمومی است برای شمردن؛ تا همانطور که گفتم شمردن‌ها قاطی نشود. مشاهده افراد دارای ثروت (اجتماعی یا مالی) به من ثابت کرده اینکه چه چیزی را بشماریم از اینکه چطور بشماریم مهم‌تر است. هرکس با واحد خاصی مسائل زندگی را می‌شمارد. اینطور به نظرم آمده که مشخص کردن واحد یعنی مشخص کردن اینکه من در زندگی برای چه چیزهایی ارزش قائلم و می‌خواهم چه چیزهایی را در زندگی بشمارم. https://cdn.virgool.io/annual-report/1399/dpcabtf9gmx8-Ptq7n.mp4 اعدادی که بدون واحد ثبت کردمبه ویدیویی که ویرگول برایم ساخته که نگاه می‌کنم میبینم که در سال ۹۹، من در مجموع ۲,۳۱۱ کلمه در ویرگول نوشتم و منتشر کردم و مخاطبین، پست‌های من را ۶۶ مرتبه پسندیدند و ۹ بار هم نظر خود را روی پست‌های من به اشتراک گذاشتند. در سال ۹۹، ۱۱۹ نفر در ویرگول من را دنبال کردند تا پست‌های بعدیم را بخوانند. این اعداد نشان میدهند من کاری کرده‌ام. هرکدام به واحدی وصل هستند. از خودم می‌پرسم من کدام واحد را شمارش کرده‌ام؟ کدامیک از واحدهای بالا از همه برای من مهم‌تر است؟ ادامه ویدیو را می‌بینم.آمار از اثر بیرونی می‌گویندطبق آمار پست‌های من ۲,۰۸۶ بار خوانده شدند و ۴۴۴,۲۴۹ ثانیه صرف مطالعه آنها شده است، که با توجه به جمعیتی که در ایران به اینترنت دسترسی دارند، ویرگول به من می‌گوید که توانستم ۰/۰۰۶۰۹۰۶۰۹ ثانیه، سرانه مطالعه دیجیتال کشور را بالا ببرم.از طرف دیگر ویرگول به من می‌گوید که اگر قرار بود پست‌هایم را چاپ و به دست تک تک خوانندگان برسانم باید ۹,۱۵۶ کاغذ مصرف می‌کردم.آن عددهای کوچک ابتدای ویدیو حالا تبدیل شده‌اند به عددهای بزرگ به اینکه من جلوی مصرف این تعداد کاغذ را گرفتم یا به اینکه من ۰/۰۰۶۰۹۰۶۰۹ ثانیه، سرانه مطالعه دیجیتال کشور را جابه جا کرده‌ام. واحد این عددها برای من ملموس‌تر است.واحد نوشتن چیست؟همه عددهای بالا و همینطور اثر بیرونی که روی خوانندگان و همینطور در مقیاس بزرگتر طبیعت و جامعه اطرافم گذاشتم اعدادی هستند که من دوستشان دارم و به آنها افتخار می‌کنم. اگر چنین ویدیویی دست شما نیز رسید به شما بابت تک تک اعداد تبریک می‌گویم.اثر هر نوشته تا حدودی معلوم است، اگر بنویسید جلوی قطع درخت را می‌گیرید، به سرانه مطالعه کشور اضافه می‌کنید و خوانندگانی جذب می‌کنید که شما را از طریق نوشته‌هایتان می‌شناسند و …به نظرم می‌رسد که نوشته‌های من و شما واحد ندارند ولی اثر بیرونی دارند.daily rezadaily rezaTue, 23 Mar 2021 18:39:43 +0430https://virgool.ir/@daily_reza/خط-مقدم-کسبوکارت-qvbv3d5vf9h5خط مقدم کسب‌وکاررضا واعظی امروز اومده تا درمورد یک موضوع خیلی مهم باهاتون صحبت کنه! صحبت‌های این بلاگ براساس یک داستان واقعی شکل گرفته و از اونجایی که چندین و چندبار نامبرده از این مساله زخم خورده تصمیم گرفتم که براتون در قالب یک بلاگ تهیه و تنظیمش کنم، به این امید که کسب‌وکارها دقت بیشتری روی این موضوع نشون بدن. خب بریم سراغ حرف اصلی؟خط مقدم کسب‌وکارخط مقدم هر کسب‌وکاری، کسانی هستند که ارتباط مستقیمی با مراجعه کننده دارن. فروشنده، منشی، کارمند روابط عمومی، ویزیتور، کسی که صفحات اجتماعی برند شما رو دست داره و... همگی خط مقدم کسب‌وکار شما هستند. حالا اینجا سه‌تا چالش به وجود میاد. دوتا رو الان می‌گم و سومی رو آخر بلاگ!اول) غالبا شاهد این بودم که بروکراسی داخل سازمان باعث میشه بازخورد خط مقدم به گوش نفرات تصمیم گیرنده سازمان نرسه. اینکه مشتری چه نیازهایی داره از همون خط مقدم به بهترین شکل دیده میشه؛ اما غالبا دید اینه که این افراد نظرات آنچنان سازنده‌ای ندارن و همین مورد باعث میشه حرف اصلی مخاطب به گوش تصمیم‌گیرنده نرسه و کسب‌وکار روی استراتژی‌ای که برای خودش چیده بود جلو بره.دوم) این چالش از چالش قبلی بدتره! اینجا جایی هست که حرف از سمت خط مقدم به طور تحریف‌شده منتقل می‌شه! یا افراد تصمیم‌گیرنده پای دل قضاوت‌های خط مقدم می‌نشینند و به‌ جای دریافت اطلاعات دقیق، قضاوت‌ها رو می‌شنوند و براساس اون‌ها تصمیم می‌گیرند.خب چکار باید کرد؟قطعا جواب مشخصی برای این مساله وجود نداره؛ اما اینجا چهار روش ساده که می‌تونه بهتون کمک کنه رو آوردم. عمل کردن به همین چهار روش می‌تونه شما رو به مقدار خوبی جلو بندازه.اول) سعی کنید به طور مستمر از خط مقدم کسب‌وکارتون فیدبک بگیرید.فیدبک‌های مستمر به شما کمک می‌کنن که آگاهی بیشتری از نیازهای مخاطبین و مراجعین و مشتریانتون داشته باشید. دقت کنید این سه دسته که اسم بردم باهم متفاوتند! مخاطب: کسی که به دنبال جواب سوالی می‌گرده و شما هم جواب این سوال رو دارید.مراجع: مخاطبی که با شما روبرو شده و در مرحله‌ی تصمیم‌گیریه.مشتری: کسی که از شما خرید کرده و احتمالا قراره که باز هم خرید کنه.شناخت تفاوت بین این سه گروه و دسته‌بندی درست فیدبک‌ها می‌تونه کمک بزرگی به بررسی‌های شما از بازار هدفتون بکنه.دوم) فیدبک‌ها رو براساس آمار و اطلاعات عددی و خارج از قضاوت تعیین کنید.برای مثال هوای پنج درجه یک اطلاعات عددی هست، حالا ممکنه این هوا از نظر من معتدل و از نظر یک نفر دیگه سرد باشه. مدل دوم به شما قضاوت رو منتقل می‌کنه و مدل اول آمار رو بیان می‌کنه.سعی کنید آمار رو عددی و با پارامترهای مشخص و محدود دریافت کنید و در آخرین مرحله از خط مقدم بخواید که نظر نهایی خودش رو بصورت تشریحی هم بهتون بگه تا اگه موردی در گزینه‌های مشخص و محدود شما نمی‌گنجید، از قلم نیفته.سوم) هرزچندگاهی از کارمندانی که در خط مقدم نیستند بخواهید به طور مستقیم آمار و اطلاعات از سمت مشتریان جمع‌آوری کنند. این کار باعث می‌شه تا اگه تحریف یا کم‌کاری‌ای از سمت خط مقدم دارید مشخص بشه. پس هرچند مدت یکبار خودتون یا مدیران داخلی به خط مقدم برید و چند ارتباط مستقیم با سه گروه اصلی رو تجربه کنید. قطعا تا پای شما خیس نشه متوجه سردی یا گرمی آب نخواهید شد! پس از خیس شدن پاها نترسید و گهگدار دلی به دریا بزنید. چهارم) تحلیل و تدوین آمارها رو به عهده یک یا چند نفر خاص در سازمان بسپارید و تحلیل‌ها رو از همه نخواهید! این باعث میشه کسانی که در مقام متخصص نیستند، آمار رو تحلیل نکنند و مجدد به سمت قضاوت نریم. از طرفی تحلیل زیاد باعث بالا اومدن حجم اطلاعات دریافتی می‌شه و شما رو در تحلیل اطلاعات خسته می‌کنه. سعی کنید مجرای ورودی اطلاعات و تحلیلش رو مشخص نگهدارید تا با یک دید درست اطلاعات تحلیل شن. حتی اگه این تحلیل غلط باشه، بعدا می‌تونید متوجه مشکل جریان اطلاعاتی بشید و تحلیل رو اصلاح کنید؛ اما جایی که چندین تحلیل مختلف پیش روی ما باشه و به مشکل بخوریم نمی‌تونیم دقیق متوجه شیم که مشکل از تحلیل‌هاست یا از ورودی اطلاعات یا ... گفتم خودم زخم‌خورده این جریان هستم. جریان داستان من سر منشی‌ای بود که از خود دکتر بیشتر احساس صاحب کسب‌وکار بودن می‌کرد و اشتباهات خودش رو در برنامه‌ریزی مراجعین گردن نمی‌گرفت. با کورسوی امیدی به خود دکتر فیدبک دادم که این مشکل هست و ایشون هم همون برخورد منشی رو داشتند. در اینجا ما به چالش سوم برمی‌خوریم. جایی که مدیر کسب‌وکار و خط مقدم، هر دو کمر همت بستن به نابودی کسب‌وکارشون. شما برخورد این چنینی داشتید؟مطالب بیشتر رو در اینستاگرام یا لینکدین من می‌تونی پیدا کنی. daily rezadaily rezaWed, 30 Dec 2020 12:46:37 +0330https://virgool.ir/@daily_reza/۴-روش-جلب-اعتماد-در-کار-fj1g6vtmaodd۴ روش جلب اعتماد در کاربه من اعتماد داری؟خب رضا واعظی اینجاست که این بار درمورد یه موضوع مهم باهاتون صحبت کنه! از حق نگذریم یکی از مهم‌ترین چالش‌های هر برندی، چه در ابعاد یک برند شخصی چه در ابعاد یک کسب‌وکار بزرگ، جلب اعتماد مخاطبینشه. اهمیت این موضوع زمانی مشخص می‌شه که ما چند دقیقه‌ای از مقام مجری کار بیرون بیایم و در مقام مشتری با یک کسب‌وکار ارتباط برقرار کنیم. این ارتباط ممکنه یک خرید ساده یا برون‌سپاری یکی از قسمت‌های کارمون باشه. اونجاست که متوجه می‌شیم چقدر برامون مهمه بهترین‌ها رو تحویل بگیریم.یعنی می‌تونه همون چیزی که ازش خواستم رو تحویلم بده؟یعنی به موقع می‌رسونه؟یعنی متوجه اهمیت کار من می‌شه؟ می‌تونه به خوبی من کار رو مدیریت کنه؟ (مهم نیست مشتری شما چقدر کارش رو بد مدیریت می‌کنه، از نظر اون خودش بهترین مدیر اون کاره و از همه بهتر جوانب پیش‌ روش رو می‌شناسه)این یعنی‌ها و کلی یعنی دیگه کنار هم قرار می‌گیرن و انواع دغدغه‌ها رو برای مخاطب شما درست می‌کنن و نهایتا همین باعث می‌شه اون فرد یا کلا منصرف شه یا در حین کار با سوال‌های زیاد و ارتباط‌های بیش از حد مزاحم روند کارش شه. اما چطور می‌شه این قضیه رو حل کرد؟ در ادامه این بلاگ ۴ نکته که به تجربه بهش رسیدم رو بهتون می‌گم.۱) اهمیت جزئیاتوقتی صاحب کسب‌وکاری هستیم و هر روز با یک روند یکسان کارها رو پیش می‌بریم، کم کم بعضی از جزئیات وارد بدیهیات کارهای روزمره‌ی ما می‌شن. اما این فقط شامل حال شماست، نه مخاطبینتون! برای مثال شما می‌دونید که پروسه‌ی ارسال محصولتون بنا به ویژگی‌های خاصی که داره ممکنه طولانی‌تر از عرف ارسال‌ها باشه (برای مثال به‌جای ارسال در ۳ روز شما به ۷ روز کاری احتیاج داشته باشید) یا در گرفتن پروژه‌های برون‌سپاری ممکنه قسمتی از روند برای شما کاملا مشخص باشه؛ اما مراجع شما از اون بی‌اطلاع باشه.بیان جزئیات و داشتن شفافیت کافی باعث می‌شه مخاطب شما بدونه دقیقا با چی سرکار داره و چه مراحلی رو پیش رو داره. این پرداختن کافی به جزئیات، می‌تونه قسمت خوبی از اعتماد مراجع شما رو جلب کنه. اینجا بهتره که اشاره کنم واژه‌ی «کافی» به اندازه‌ی همون جزئیات مهمه! بیش از اندازه از جزئیات صحبت کردن باعث سردرگمی مخاطبتون می‌شه و مجدد دلیلی بهش می‌دیدید تا از پیش شما بره و کسب‌وکار ساده‌تری رو پیدا کنه.۲) از کدوم راه جلو می‌ریم؟مورد دوم که اهمیت ویژه‌ای داره اشاره به اینه که بگیم مسیر پیش روی ما دقیقا چیه. شاید این مورد با پرداختن کافی به جزئیات یکی دیده شه؛ اما این دو با هم تفاوت دارند! در بحث پرداخت کافی به جزئیات صحبت از روتین‌هایی است که برای ما عادی شده؛ اما ممکنه برای مخاطب آشکار نباشه. ولی اینجا صحبت از مراحل پیش روئه. برای مثال مشخص کنید مسیر خریدش از شما به چه صورته. در اون مسیر چه مواردی رو باید به شما بگه یا اگر مدیریت پروژه‌ای رو برعهده دارید، مراحل انجام اون پروژه به چه صورته. در بحث مدیریت پروژه‌های برون‌سپاری‌شده، شفاف کردن مراحل پیش روی شما و کارفرما بسیار اهیمت داره. ایجاد یک sheet آنلاین یا ارائه‌ی یک سند اجرایی واضح از مراحل و اقدامات پیش رو می‌تونه به کارفرما کمک کنه تا بین شما و برندهای دیگه حس اعتماد بیشتری نسبت به کار با شما داشته باشند.۳) خبر بد اینکه...کاملا واضحه که خبر بد حس خوبی نمی‌ده. هیچ‌کسی هم مشتاق شنیدنش نیست؛ اما بیان خبر بد در ابتدای همون اتفاق بد خیلی بهتر از نگفتنشه. فکر کنم یکم پیچیده شد... واضح‌تر بگم؟ببینید فرض کنید به هر دلیلی، محصول سفارش داده شده قرار نیست به موقع به دست مشتری برسه. مثلا مواد اولیه ندارید یا به دلایلی چند روزی به مشکل خوردید و نتونستید کار رو ادامه بدید. اینجا قطعا تاخیری در دریافت اون محصول یا خدمات برای مراجعتون پیش میاد. حالا هرچه در گفتن این خبر بد دست دست کنید از اون سمت مخاطبی رو دارید که بیشتر و بیشتر عصبی و نگران شده. گفتن خبر بد و اصلاح قراری که با مراجعتون داشتید باعث می‌شه اون متوجه شه کی باید منتظر دریافت اون خدمت یا محصولش باشه. هرچند اینجا کار درست رو انجام دادید؛ اما همین خبر بد خودش به نوبه‌ی خود یکی از عوامل بی‌اعتمادی به شماست، پس باید به فکر جبرانش برای مراجعتون باشید.۴) قانون ده درصدده درصد زودتر، ده درصد بیشتر!من یه قانون ساده دارم، اونم اینکه سعی‌ می‌کنم همیشه کار رو ده درصد بیشتر از میزانی که قول دادم تحویل بدم و ده درصد زودتر از زمانی که قول تحویل رو داده بودم کار رو تموم کنم. برای مثال گذاشتن یک هدیه کوچک کنار محصول ارسالی، یا انجام یه خدمت (هر چند کم) در کنار خدمت درخواستی می‌تونه اون ده درصد بیشتر باشه و باعث خوشحالی مراجع شما بعد از دریافت اون محصول یا خدمتی که ازتون خواسته بشه. ممکنه در نگاه اول این ده درصد بیشتر هزینه‌ی شما رو بالا ببره یا اون ده درصد زودتر فشار کار رو براتون زیاد کنه؛ اما این حرکت باعث می‌شه مخاطب شما به‌جای یکبار، سری‌های بعدی هم پیش شما بیاد یا شما رو به عنوان کسی که در خرید کردن ازش به شدت راضیه به دوستانش معرفی کنه. جمع‌بندی کنیم؟رعایت همین ۴ نکته ساده شما رو در جلب اعتماد مخاطب چند قدمی جلو میندازه؛ اما تمام اون جلب اعتماد تو همین نکات خلاصه نمی‌شه. موارد دیگه‌ای مثل تعامل سازنده داشتن، گفتگو کردن، انتقاد پذیری و... هم نکاتی هستند که اگر برندها به درستی رعایتشون کنن، می‌تونن اعتماد مخاطبینشون رو بیشتر و بیشتر کنن.شما نکته‌ای به ذهنت می‌رسه که به این بلاگ اضافه شه؟اگر دنبال مطالب بیشتری هستی به اینستاگرام یا لینکدین من هم می‌تونی سر بزنی :)daily rezadaily rezaSun, 27 Dec 2020 14:14:33 +0330https://virgool.ir/@daily_reza/ticktok-walmart-kcbqzh0mpxqzوال‌مارت اعلام کرد که برای خرید تیک‌تاک همراه ماکروسافت شده!خب این خبر از دیشب کلی سر و صدا کرد و کلی از خبرگزاری‌های معتبر درموردش صحبت کردن و من اینجا قراره که تجمیع این اخبار رو خدمتتون بگم. این حرکت وال‌مارت که تو نگاه اول خیلی عجیبه چندتا سوال برای همه افراد حاضر تو این حوزه به وجود آورد که شاید مهم‌ترینش این باشه که "خداوکیلی وال‌مارت؟؟ اونم همراه با ماکروسافت؟" این حرکت مثل این میمونه که شهروند بخواد آپارات رو بخره!اما اینجا اومدید که درمورد همین صحبت کنیم. اینکه وال‌مارت چه ربطی داره به تیک‌تاک و این خرید قراره وال‌مارت رو به کجا برسونه؟خدایی وال‌مارت چه ربطی به تیک‌تاک داره؟خب قبل از اینکه بریم سراغ ارتباط بین وال‌مارت و تیک‌تاک بیاید یه سری بزنیم به کشور چین، جایی که تیک‌تاک با اسم Douyin داره فعالیت خودش رو جلو می‌بره. Douyin تقریبا هیچ تفاوت خاصی در قسمت مدیای خودش با تیک‌تاک نداره و صرفا برای کشور مادر، یعنی چین فعاله. اما چرا گفتیم اول سر بزنیم به این پلتفرم؟ چون یکی از جواب‌های سوال بالا داخل همین Douyinه. اگر اطلاع ندارید باید خدمتتون عرض کنم که Douyin یجورایی صنعت ای‌کامرس رو به یه مرحله جدید برده و ما داخل این پلتفرم با یه محتوای نمایشی و فروشی هم‌زمان روبرو هستیم. داخل Douyin شما میتونید در کنار همین مدیای موجود در تیک‌تاک و انجام چالش‌ها خرید یا فروش هم داشته باشید و کال تو اکشن‌های "همین حالا خرید کن" یا به قول اینستاگرامی‌ها "بکشش بالا" موجوده. این پلتفرم هدفش رو گذاشته روی خریدارای جوون چینی که کالاهای نسبتا ارزون رو هم قراره بخرن. همین امسال هم تخمین زدن که داخل چین از طریق لایو استریمینگ چیزی حدود 140 میلیارد دلار کالا قراره خرید و فروش بشه که عملا دوبرابر سال قبلشه.پس بیاید باهم یبار دیگه مرور کنیم:1) دوقلوی تیک‌تاک تو چین نشون داده که میشه کنار ویدئوهای چالشی فروش هم داشت2) مردم چین از این مدل فروش بدجور استقبال کردن3) امسال تخمین زدن که کلا از آنلاین استریمینگ قراره 140 میلیارد دلار فروش بره و این دوبرابر رقم پارساله!و اما نکته چهارم که مهمه و باید جدا بگم. تیک‌تاک برخلاف Douyin یه پلتفرم جهانیه و نکته خیلی مهم‌تر وضعیت فیلتر شدن تیک‌تاک داخل آمریکاست که پروسه اون داره جلو میره و خدا میدونه آینده این اپ داخل آمریکا چی هست، پس اینجاست که وال‌مارت و ماکروسافت میتونن بعنوان فرشتگان نجات این پلتفرم ظاهر شن (البته با سود کلانی از وضعیت بغرنج تیک‌تاک در آمریکا و بودن تنها گزینه‌های موجود تیک‌تاک برای این وضعیت فیلترینگ) خب حالا که 4 دلیل رو گفتم از این سمت بریم سراغ وال‌مارت.وال‌مارت برند فروشگاه‌های زنجیره‌ای ای هست که یکی از سیاست‌های اصلیش فروش محصولات مختلف با قیمت پایین هست. این برند یک مقدار میان جوون‌ها نتونسته جا باز کنه و بیشتر بین نسل y ( سن 30 تا 45) محبوب شده و حالا می‌خواد خودش رو از این نسل به نسل Z (دهه 70ی‌های خودمون تا اواسط دهه 80) منتقل کنه و یک مقدار بیشتر بین این گروه محبوب شه! وال‌مارت با نگاه به دوقلوی چینی تیک‌تاک و به کمک تکنولوژی‌های نرم‌افزاری ماکروسافت آماده خرید تیک‌تاک شده تا راهی باشه برای نهایی کردن تست‌های اخیر تیک‌تاک برای اضافه کردن دکمه‌های کال تو اکشن "همین حالا بخر" و نهایتا این پلتفرم رو تبدیل کنه به جایی برای خرید در کنار لذت از ویدئوهای مختلف. البته که نظرات مردم و شوخی‌هایی که با این خبر شد هم خوندنش خالی از لطف نیست اما بخاطر زیاد نشدن متن این بلاگ به همینجا بسنده می‌کنم.daily rezadaily rezaSat, 29 Aug 2020 14:12:46 +0430https://virgool.ir/@daily_reza/برنامه-ریزی-با-pdca-dh7h1oxvcqthبرنامه ریزی برای رسیدنراجع به چی حرف میزنیم؟دوتا بلاگ قبل تر با عنوان " تنها راه شروع کردن اینه که حرف نزنی " راجع به این صحبت کردم که گاهی اوقات انقدر درگیر برنامه ریختن میشیم که وارد عمل نمیشیم. انقدر برنامه ریخته شده خفن بوده و ازمون انرژی گرفته که اصلا بعدش باید چندساعت خوابید که انرژی بگیری برای شروع. گفتم که گاهی باید بیای وسط و پات رو توی آب بذاری تا ببینی واقعا گرمه یا سرد تا اینکه از گوشه مدام با نگاه کردن تحلیلش کنی.تو این بلاگ قراره راجع به یه روشی حرف بزنیم که شما رو می‌کشونه وسط میدون و در عین عمل برنامه ریزی هم میکنی!خب PDCA چیه؟چرخه PDCA یه چرخه معروف در صنعت هست که برای چک کردن برنامه های درحال اجرا به کار گرفته می‌شه. اگه دوست دارید راجع به تاریخچه ش و اینکه کی این چرخه رو راه انداخته بدونین بزنین رو این. خب حالا بریم سراغ خود چرخه. چرخه متشکل از 4 قسمت هست و از اونجایی که چرخه، شما هیچوقت رو یه قسمت موندگار نیستید بلکه همواره درحال چرخیدن این چرخید :) قسمت های مختلف PDCA حروف اول کلمات check , do , plan و adjust ( یا بعضی میگن act ) هست. که هرکدوم از این قسمتا رو تو این بلاگ قراره توضیح بدیم. پلن / Planروش های مختلفی درمورد هدف گذاری و داشتن یک پلن هست. پیشنهاد من برای شروع کار استفاده از روش SMART هست که اینجا میتونی درموردش بخونی. تو این روش شما یکسری اهداف مشخص، قابل اندازه گیری، قابل دسترسی و مرتبط رو در زمان مشخصی تعیین می‌کنید. یکی از نکاتی که در تعیین هدف باید درنظر داشته باشید اینه که همیشه بهتره اهداف شما جوری باشن که نه خیلی قابل دسترس باشن، نه غیر قابل دسترس، بلکه باید در جایی قرار بگیرند که شما برای رسیدن به اون اهداف تا حدی کش و قوس داشته باشید و حتی الزامی نداره تا به تمام اون هدف برسید.مثلا رسیدن به 90 درصد از یک هدفِ درست تعیین شده، نتیجه ی خوبی هست. برای مثال اگه من الان هیچ تولید محتوایی ندارم و تخصص زیادی هم ندارم و صرفا یک علاقمند هستم که کتاب خونده و یکسری وبینار دیده نباید از روز اول بگم میخوام روزی 3 پست بذارم، چون این هدف غیرقابل دسترسه ( حداقل با تعیین حداقل کیفیت ها غیرقابل دسترسه ) از طرفی اگه بگم میخوام یک هفته درمیون یک پست بذارم هم، خودم رو مسخره کردم چون خیلی هدف ساده ای هست. مثلا هدف قراردادن یک روز درمیون یک پست میتونه هدفی باشه که شما برای رسیدن بهش کش میاید و ممکنه گاهی هم بهش نرسید! خب فرض کنید که ما هدفمون رو برای 90 روز بعدی گذاشتیم که یک روز درمیون یک تولید محتوا داشته باشیم. قطعا این هدف یکسری پیش نیازها لازم داره نه؟ مثلا خوندن کتاب، دیدن وبینار، شرکت کردن در کلاس و داشتن تجربه کاری پیش نیاز این هست که شما بتونید یک روز درمیون درمورد چیزی که میخواید صحبت کنید.حالا که اهداف مشخص شدن و پیش نیاز هرکدوم از این اهداف هم مشخص شدن وقت اون رسیده که این اهداف رو خورد کنیم به هدف های کوچک تر. برای اینکه بتونیم وارد چرخه ی PDCA بشیم نیاز به یکسری نقطه ی ارزیابی یا همون چک پوینت داریم. مثلا برای یک برنامه 90 روزه داشتن 9 چک پوینت ده روزه میتونه خوب باشه. انجامش بده / Doخب حالا که اهداف رو داریم، پیش نیازها رو داریم، چک پوینت ها هم مشخص شدن و اهدافمون به اون چک پوینت ها تقسیم شدن باید شروع کنیم. فرض کنید برای هر چک پوینت نیازه که 100 صفحه کتاب خونده باشیم و 5 تولید محتوا داشته باشیم و 2 ساعت وبینار دیده باشیم. از اونجا که چک پوینت ها 10 روزه هستن پس این اقدامات از حالت اهداف کوتاه مدت به اقدامات روزانه تقسیم میشن مجدد. حالا برنامه این هست که روزی 10 صفحه کتاب بخونیم ، یک روز درمیون پست بذاریم و در این ده روز دوبار وبینار ببینیم هربار هم یک ساعت. پس شروع به انجامش میکنیم تا به نقطه ی چک پوینت اول برسیم.نقطه ارزیابی / Check Pointبعد از رسیدن به چک‌ پوینت باید یه نگاهمون رو به عقب داشته باشیم و یه نگاه هم به هدف اصلی. قرار ما این بود که برای اولین چک پوینت 100 صفحه کتاب و 5 پست و 2 ساعت وبینار داشته باشیم. فرض کنید من به این تاریخ رسیدم و 150 صفحه کتاب خوندم. 5 پست طراحی کردم و اما وقت نکردم وبینار ببینم. در اینجا باید بررسی کنید ببینید ایراد کار کجا بوده. اون رو برطرف کنید یا طبق اون هدف های کوتاه مدت رو تغییر بدید و چک پوینت بعدی رو طراحی کنید. مثلا در این حالت اگه ندیدن وبینار از کوتاهی خودم بوده باشه چک پوینت بعدی میشه 50 صفحه کتاب ( چون قبلا جلو زدم از برنامه ) ، 5 تا پست ، و این بار 4 ساعت وبینار. توجه کنید که اگه مثلا این زیاد کتاب خوندن من بابت این بوده باشه که من کلا پتانسیل بیشتری برای مطالعه کتاب دارم به جای 50 صفحه کتاب ( و در مجموع در پایان این 90 روز 900 صفحه کتاب ) من باید مجددا هدف گذاری کنم ( چرا؟ چون هدفم زیادی قابل دسترس بوده ) ارزیابی و پلن ریزی مجدد / adjustخب این قسمت از چرخه عملا تلفیق شده با قسمت قبل هست. اینکه شما هدفی رو در رابطه با چک پوینت بعدی اضافه کم کنید ( مثل اینکه گفتیم 50 صفحه کتاب و 4 ساعت وبینار ) یا کلا تصمیم بگیرید هدفتون خیلی قابل دسترسه و اونو بیشتر کنید در این قسمت رخ میده. بعد از ارزیابی چک پوینت. برای چک پوینت بعدی برنامه ریزی مجدد میکنید و مسیر رو ادامه میدید.یه مثال واقعیروز اولی که کار صفحه اینستاگرام daily reza رو شروع کردم نمیدونستم چه رنگی انتخاب کنم، چه محتوایی درست کنم. تو چهار ماه اول من ولاگری از کمپ، آنباکسینگ گیمبال و تهیه فیلم از کارگاه ها و محتوای متنی رو امتحان کردم و به این نتیجه رسیدم متنی از همه بهتره، بعد نمیدونستم با چه فونتی کار کنم، چه رنگی کار کنم، تک اسلاید بذارم یا آلبومی، پست های اولم بشدت ضعیف بودن از همه نظر چه محتوا چه دیزاین و ... مجددا با هر فیدبکی در هر چک پوینتی کارم رو بهبود دادم تا اینکه الان 90 پست آخر من با رنگ مشخص، فونت مشخص و دیزاین درست تری طراحی شده ان. البته که هنوزم من درحال آزمون و خطام و هر روز بهترش می‌کنم. راستی اگه دوست داری میتونی مطالب بیشتر و تخصصی تری رو درمورد سوشال مدیا مارکتینگ توی صفحه ی اینستاگرامم بخونی. برای ورود به صفحه م کافیه بزنی رو این.daily rezadaily rezaSun, 08 Mar 2020 01:02:06 +0330https://virgool.ir/@daily_reza/az-har-dari-nvsot6nw2etgاز هر دری سخنی...از هر دری سخنیبه خودت میای میبینی ای بابا مگه این طرف تا دیروز درمورد سوشال مارکتینگ حرف میزد امروز زده تو خط کرونا! از این میگه که چطور ماسک طراحی کنیم تا اینکه کدوم فلان فلان شده ای ماسکا رو احتکار کرده و وسط یه سری هم میزنه به دیجیکالا و میگه آره خود پدرسوخته شون میخواستن دوباره برندشون رو بیارن بالا خبر پخش کردن. کار کار خودشونه!باز چهار صباح بعدش میبینی یه اسکرین گذاشته از لحظه ی حذف اپ علی بابا و دوتا اسکرین از توییتر اعتراضیش با هشتگ علی بابا و انتقاد از تبلیغات بی رویه ش حرف زده و به حق طلبی از اون افراد اخراج شده پست میذاره! درست که دقت می‌کنی میبینی که اصلا خبری از سوشال نیست. این دوستمون خیلی وقته غرق شده تو هر اتفاق روزمره ای که داره رخ میده.اینجا هم که ایرانه و هر آن، میتونیم انتظار یه رخداد جدید رو داشته باشیم. پس نون رفیقمون تو این اتفاقاست. حالا برا اینکه خیلی هم ضایع نباشه ته هرکدومش یه تحلیل سمبل شده ی یکی دو خطه هم مینویسه که بگه من دارم این اتفاق رو از منظر بازاریابی تحلیل می‌کنما! وگرنه جان شما من اصلا کی باشم که بخوام حرف از گرونی بنزین و کرونا و اختلاس و علی بابا و دیجیکالا بزنم! خب ایرادش چیه؟اولین ایراد این موضوع اینه که برخی افراد کم کم احساس عالِم بودن میکنن و می‌رسیم به جایی که الان خیلی از سلبریتی ها و اینفلوئنسرها به جای اینکه تو تخصص خودشون بهترین باشن از هر دری سخنی میگن و اغلب اوقات باعث ایجاد موج اشتباهی هم میشن. تاثیرپذیری و علاقه ی افراد به یک چهره گاهی اوقات موجب میشه تا این نکته رو فراموش کنند که حرف زدن به تخصصه نه به مقدار محبوبیت و تعداد فالوورها! از طرف دیگه ...از طرف دیگه خیلی اوقات پیش اومده که به من پیام دادند که آقا چرا صحفه ی ما خوب بالا نمیاد؟ وقتی وارد صفحه میشم با انبوهی از اطلاعات روبرو میشم. پیج یک عنوان داره و پست ها صدها عنوان بی ربط! یکی از دلایل عدم رشد صفحات همین آفت هست که دوست دارن از هر دری سختی بگن. همین موضوع باعث میشه که در فضایی مثل اینستاگرام هشتگ شما اعتبار کمتری پیدا کنه. مخاطبینتون چند دسته شن و نتونید پرسونای خودتون رو تشکیل بدید و هر گروهی رو من باب موضوعی دور خودتون جمع کنید و در آخر بشید شبیه هشت پایی که به هر پاش یه اسکیت زدن. هیچوقت نمیتونید درست جلو برید. تقلا برای جلو رفتن می کنید و کمی هم حرکت می کنید اما پیشرفت چشم گیری نخواهید داشت. بهتره در هر مقطع از اتفاقات حال حاضر دنیا چه از نظر اجتماعی چه سیاسی چه اقتصادی و ... از خودتون بپرسید که آیا واقعا لازمه صحبت کنم؟ آیا این تخصص منه؟ مخاطب من این موضوع رو از من میخواد؟ و محتواهای قبلی و بعدی من مرتبط به این موضوع هست؟ اگر جواب به این سوالات منطقی بود پس حتما یک محتوای خوب بساز و پستش کن. اگر نه در بهترین حالت می‌تونی داخل فضای موقتی مثل استوری درموردش صحبت کنی ( که البته من این رو هم پیشنهاد نمی‌دم! )ممنون که تا اینجا اومدی. راستی میدونستی میتونی تو اینستای من مطالب بیشتری در زمینه مارکتینگ و سوشال مارکتینگ بخونی؟ نه؟ خب بزن رو این!daily rezadaily rezaSat, 07 Mar 2020 21:45:33 +0330https://virgool.ir/@daily_reza/walt-disney-kfdndxw2ojfzتنها راه شروع کردن اینه که کمتر حرف بزنی و بیشتر عمل کنیوالت دیزنی میگه کهتنها راه شروع اینه که کمتر حرف بزنی و بیشتر عمل کنی!اولش شبیه این سخن بزرگانه که گفته میشه، اما اگه یکم بهش دقت کنید میبینید که آره، ما همیشه یجورایی بهترین برنامه ریز بودیم. انقدر خوب برنامه میریزیم که بعضی وقتا اصلا حس می‌کنیم داریم حیف میشیم این وسط. برنامه های دقیق برای آینده، اونقدر سنگینن که حتی گاهی بعدش از فرط خستگی برنامه ریختن برای درست انجام دادن کارها میگیریم میخوابیم. بعد هم که برنامه ریزی می‌کنیم شروع می‌کنیم به صحبت کردن درموردش. توی جمع ها راجع به این صحبت می‌کنیم که ارزش غذایی کلی از غذاها رو می‌دونیم و قراره که همه غذاها رو بشماریم و دیگه وقتشه که لاغر شیم! یا تمام صفحات مجازی رو گشتیم و میدونیم چطور دقیقا باید شروع کنیم. حتی کلی ویدئو آموزشی هم دانلود کردیم و کلی عکس هم استوری کردیم از انقلاب گردیمون برای خرید کتاب های خفن. اما اتفاقی نمی افته!چرا؟ چرا با اینکه این همه برنامه ی خوب ریختیم. با اینکه دقیقا میدونیم قراره چیکار کنیم و به همه هم گفتیم نهایتا هیچی نمیشه؟ خب... اینجا یه دلیل خوب برات دارم. اول از همه با یه مثال شروع میکنم تا به یه نتیجه برسم و بعد هم این نتیجه رو براط توضیح میدم تا برسیم به اینکه چرا با اینکه کلی درمورد برنامه خفنمون حرف زدیم و مطمئنیم بازم نتیجه نمیده. تا حالا شده توی خواب باشی و پات لیز بخوره و بخوای بخوری زمین؟ یهو دلت میریزه پایین بعد از خواب هم که میپری همچنان قلبت سریع میزنه و یکم دست و پات یخ شده؟ عینا مثل همون لحظه ای هست که واقعا لیز میخوری و داری میخوری زمین. این اتفاق می افته چون مغز ما توانایی تشخیص واقعیت و خیال رو نداره. اصلا بخاطر همین تو تاریکی خیلی از ما می‌ترسیم چون مغزمون خیالات ساخته خودش رو واقعا میبینه و ما می‌ترسیم که واقعا چیزی دیده باشیم.خب این چه ربطی داشت؟وقتی شروع میکنیم به حرف زدن. درگیر جزئیات خفنی میشیم که برای خودمون چیدیم و درمورد آینده درخشان برنامه مون میگیم ذهنمون شروع به تصور کردن می‌کنه. همین صحبتا باعث میشه مغز به بدن دستور بده که اندورفین ترشح کنه. اندورفین چیه؟ یه ماده ست که بدن در موقعیت های لذت پخشش می‌کنه. مثل موقعی که پیروز شدی و ترکوندی! همین پخش شدن اندورفین باعث میشه مغز تو باور کنه که تو به قسمتی از اون موفقیتت رسیدی ( در واقع همینجاست که مغز ما متوجه این نمیشه که اون حرفا و اون تصورات ساخته خودش بوده ). همین ترشح های مداوم بابت حرف های مداوم ما کم کم مارو میبره سمت اینکه به اندورفینمون معتاد شیم و چون عمل کردن خیلی سخت تر از حرف زدنه و حتی پاداش خیلی خیلی کمتری هم بهمون میده ( در مقابل خیال پردازی های مغز موقع صحبت کردن )، شما به خودت میای و میبینی که از ددلاین شش ماهه ت در راستای ترکوندنت 4 ماهش رفته و همچنان درگیر صحبت کردنی!خب پس... سری بعدی که میخوای کاری کنی. هدفت رو تعیین کن. یک برنامه مناسب بچین و عمل کن! برنامه های خفن رو در حین کار هم میتونی برسی. تا پات رو توی آب نذاری نمیفهمی که گرمه یا سرد! پس انقدر با نگاه کردن بهش در تلاش برای تعیین دما نباش. برو وسط با همون برنامه ی احتمالا ناقص و در حین کار تکمیلش کن. کاری کن که اندورفین رو برای نتایج واقعی ترشح کنی و معتاد به تیک زدن چک پوینت هات شی! اگه به مطالب مشابه این بلاگ علاقه داری صفحه ی اینستاگراممو از دست نده ??اینستاگرام منdaily rezadaily rezaFri, 06 Mar 2020 22:28:15 +0330https://virgool.ir/@daily_reza/هنوز-وقت-هست-بعدا-انجامش-میدم-t42irysuag2xفکر میکنم این جمله رو بارها به خودمون گفتیم . نه ؟من دانشجوی هوافضا بودم . نمیدونم چقدر با این رشته آشنایید اما کم و بیش مثل همه رشته های مهندسی دیگه هر ترم انواع و اقسام پروژه های متعدد رو به ما می دادن و خب هر پروژه ای هم ددلاین مشخصی داشت . مثلا یادمه اولین بار که یه پروژه داشتم ، اصلاح حدود صد اسلاید استادم ، تو یکی از درسام بود . اول ترم این پروژه به من داده شد و منم پیش خودم گفتم خب ، من حدودا سه ماه فرصت دارم ، ماه اول یکم آروم پیش میرم ، مثلا کلا بیست صفحه ، ماه دوم هم سی صفحه ، ماه آخرم تو فرجه هاست و پنجاه صفحه ش رو انجام میدم راحت ، پروژه رو به استادم میدم و دو هفته هم باقی میمونه که اگه اصلاح مجددی لازم داشت انجامش بدیم . ینی یچیزی تو این مایه ها برای خودم تصور میکردم این مثلا برنامه ریزی اولم بودخب قطعا همه تون با زندگی دانشجویی آشنایین دیگه ، هربار که میخواستم کاری انجام بدم تو ذهنم میومد که بابا پاشو برو بیرون ، بیا بشینیم فلان فیلمو ببینیم و ... تا اینکه به خودم اومدم و دیدم عععع ! یه ماه از این سه ماه پرید ! به خودم گفتم خب رضا ایراد نداره ! همش یه ماه پریده ، ما هنوز دوماه فرصت داریم ، صد صفحه اسلایده ، تو ماه اول 40 صفحه میرم ، تو ماه دوم هم 60 صفحه ، ینی یچیز این شکلی ای شد :پلن بی من برای انجام کار پروژه مدرسته که پلن خوبی جایگزین کرده بودم ! اما خب اردیبهشت بود . کی دلش میاد تو این هوای دلنگیز با اون همه فرصت برای گشت و گذار تو خیابون ولیعصر و پارکاش بشینه تو خونه و اسلاید استاد رو درست کنه ! اصن اون کیه که خودش بلد نیست اسلاید درسته کنه میاد به من دستور میده !!! آره دیگه قطعا آشنایید چی میشه . ماه دوم هم رفت و من هنوز یه اسلاید هم درست نکرده بودم . اما اشکال نداره ! من مرد روزای سخت بودم . پلن سوم این شد که همه رو تو یه ماه انجام بدم ، گور بابای اصلاح ، خودش میشینه اصلاحشم میکنه من فقط نمره میخوام . اینم از پلن آخر منخب جای شکر داره که من بالاخره این پروژه رو انجام دادم . اما باید بگم اگه فک میکنین تو یه ماه نشستم پای اون اسلایدا اشتباه کردید ! دقیقا از ساعت یازده شب آخرین روزی که ددلاین داشتم این پروژه انجامش شروع شد :) بعدها ، همیشه سر کار ، سر پروژه هایی که بابتشون قرار بود پولی بگیرم یا حتی کارای داوطلبانه هم این مشکل رو حس میکردم . همیشه یه ددلاین وجود داشت ، من بهترین برنامه ها رو برای انجامش میچیدم و نهایتا تو روزهای آخر و حتی ساعت های آخر با وجودی لرزان که دنیا داشت دور سرش می چرخید از ترس کارفرما و نمره و ضایع شدن هرجور شده بود کار رو سرهم میکردم . تا اینکه بالاخره تصمیم گرفتم بشینم فکر کنم به اینکه چرا این شکلی میشه ؟ چه فرقی بین ما این مدلی ها با اون مدلی ها که درست و منظم کاراشونو انجام میدن هست ! خب وقتی داخل مغز یه آدم منظم و عمل کننده رو نگاه میکنین ، چیز خیلی غیرعادی ای نمیبینین . یه عامل تصمیم گیرنده منطقی هست فقط که برنامه ها رو تدوین و اجرا میکنه . داخل مغز آدمای عمل گرا خب قطعا تحت همچین شرایطی اونا به کار و زندگیشون میرسن . اما کنجکاو نشدین ببینید تو مغز ماها چیه ؟ من یه تصویرم از مغز خودمون دارم که بهتره ببینیدش :اینم از مغز ماها !خب فکر میکنم حالا یکم منطقی تر شد براتون . درواقع چه ماها که کارا رو دقیقه نود انجام میدیم چه اونا که منظم انجام میدن هردوتامون یه عامل منطقی داریم که میدونه کار درست چیه ! اما فرق ماها این عامل " حالا کلی وقت داریم بیا یکم وقت تلف کنیم " یا همون میمونه هست !در واقع وقتی یه پروژه سه ماهه به من میدن تو مغز من یه همچین فعل و انفعالاتی رخ میده :اما خب طبق حرفام ، ما یجا بالاخره به خودمون میایم و کارو انجام میدیم دیگه درسته ؟ چی میشه که میمونه این سکان عرشه زندگی ما رو ول میکنه ؟ اونجا که کل وجودت به لرزه می افته و عرق سرد کل بدنتو میگیره که یا ابلفضل فردا باید کارو تحویل بدم هیچ غلطی نکردم ، هیولای ددلاین تازه وارد مغزت میشه اینجا اونجاس که کل تن و بدنت داره میلرزه از استرس خب خدا رو شکر که هیولای ددلاین هست نه ؟ بالاخره هرچی هم بشه ما یجوری پروژه رو انجام میدیم و تموم میشه میره !تا اینجا که خیلی خوبه ، خوش گذرونی کردیم و بعدم با یه استرس زیادی کارو تموم میکنیم ، میمون بدبختم که گناهی نکرده که . زندگی بالاخره به تفریحم احتیاج داره دیگه !اما خب مشکل اصلی اونجا اتفاق می افته که زندگی ما پر شده از پروژه هایی که ددلاینی ندارن . مثل درست کردن وزن و تناسب اندام ( که خودم همیشه درگیرشم ) مثل پیدا کردن راه زندگی ، مثل درست زندگی کردن و خیلی چیزای دیگه . خیلی چیزا هست که ما ددلاینی براش نداریم و معمولا زمانی متوجهشون میشیم که دیگه کار از کار گذشته ، اون موقع که بخاطر اضافه وزنت نمیتونی با رفیقات بری دره نوردی و مجبوری سه روز از تو خونه خبرای هیجان انگیزشونو بگیری . یا اونجا که چون خیلی خوب درس نخوندی کنکورتو خوب نمیدی و سر جلسه یهو استرس میگیرتت که من چ غلطی کردم این یه سالو ! یا اونجا که سی و اندی سالت شده و هنوز خونه پدر مادرتی . چون ددلاینی برای اینا نیست ، هیولای ددلاین هم از جاش بلند نمیشه . و وقتی میفهمی میمونه چیکار کرده که کشتی زندگیت میخوره تو یه کوه یخ بزرگ و تازه متوجه غرق شدن اون قسمت زندگیت میشی ! ( خیلی دراماتیک شد مثل اینکه D: ) اگه بهت بگن همین یه گاز برگر باعث میشه تو سکته قلبی بزنی ، برگره رو میخوری ؟ قطعا نه ! چیزی که باعث میشه ما یهو رژیمو بشکونیم و اون برگره رو بخوریم اون لذت لحظه ای هست که میمونه به ما نشونش میده . کی به کیه ! یه برگره دیگه بخور بعدش میریم میدوئیم ... حالا بعدش میخوای بدوئی باز میاد میگه نههههه میدوئی اذیت میشه زانوهات مگه نشنیدی میگن دویدن برا زانو بده ! بعد تو این هوا آخه ... خیلی گرمه ، عرق سوز میشی اصن ولش کن بابا حالا فردا شام نخور جاش ... و این چرخه مدام ادامه داره تا روزی که یهو متوجه میشی وای من چقدر چاقم ! یا وای چرا من درس نخوندم ! یا چرا من زندگیم تباه شد رفت !در واقع ما همیشه تو جنگ بین یه میمونیم که لذت لحظه ای رو میبینه و یه عامل منطقی که آینده رو میبینه !یجورایی ما تو جنگ بین خود لحظه مون و آینده ای که داره از انتخابای الان ما شکل میگیره هستیم . هردو حرفای خوبی میزنن اما خود لحظه ای ما قدرت فیزیکی هم داره و اون بدبخت بیچاره ی آینده فقط میتونه از دور نگات کنه ! در واقع شاید تنها راه نجات ما این باشه که حتی برای مسائل زندگیمون هم یه ددلاین تعیین کنیم و اون رو به کسایی بگیم تا ازمون انتظار انجامش رو داشته باشن . یا روی دیوار اتاقی که مدام بهش زل زدی یه کاغذ بچسبونی و مدام به خودت متذکر شی که باید تا فلان تاریخ فلان کار رو کرده باشی ! شاید این یکی از معدود راه هایی باشه که بشه میمونه رو از زندگی دور کرد و اون بدبخت فلک زده ی آینده هم یکم زندگی براش راحت تر شه . ممنونم که وقت گذاشتین و خوندین . امیدوارم خوشتون اومده باشهایده اصلی متن و تصاویر از سایت waitbutwhy.com گرفته شد و یکم ایرانیزه شد . daily rezadaily rezaTue, 06 Aug 2019 00:26:05 +0430https://virgool.ir/@daily_reza/roozbe-lzyk8offlqsnدر اتاق باز شد و با شدت به داخل اتاق پرت شد . سرش طوری به دیوار مقابل در خورد که صدای شکستن آن را شنید . لحظه ای بر زمین ماند و بعد آرام از جایش بلند شد ، به دیوار مقابلش نگاه کرد قسمتی از آن فرو رفته و خونی شده بود . با صدای قژقژ در که حکایت از بسته شدن آن داشت از جایش پرید و به سمتش هجوم برد . در بسته شد . مشتی به آن زد و فریاد کشید : "تا اون رو سگم بالا نیمده در را باز کن علی . "از آن سو ، صدایی بلند جواب داد : "امکان نداره ... دیگه من خ..خ..خر نمیشم ... گوگوگولتم نمیخوخوخورم...حاحاحالیته ... یا نه ... محمدرضا ...هان"چرخید ، نگاهی به اطرافش انداخت ، جز یک میز خاک خورده و دیوارهای رنگ و رو رفته هیچ چیز نبود ، اعصابش به هم ریخت ، همانطور که دست بر موهایش برده بود و آنها را به عقب می کشید ، چند نفس عمیق کشید و بالاجبار با لحنی بچگانه به علی گفت :" داداشی ... من که می دونم تو انقدر مهربونی که من رو اذیت نمی کنی پس لطفا در رو باز کن اونوقت با هم حرف می زنیم . "چند ثانیه بعد صدای باز شدن قفل در به گوش رسید ، در کمی باز شد ، محمد با رضایت تمام از کار خودش مقابل آن ایستاد ، اما با ضربه ی محکم و ناگهانی در به عقب پرت شد و بر زمین افتاد . در دوباره با شدت بسته و قفل شد . _ " فکر کردی من خ..خ..خ..خ..خر میشم خوخوخودتی ... هفت جد و آآآآبادت ...حاحاحالیته ؟ "با عصبانیت از جایش بلند شد . به سمت در رفت ، لگد محکمی به در زد و گفت :" علی خودت خواستی بذار بیام بیرون حالیت می کنم ... جات همون جاییه که باید باشه ... دیوونه خونه روزبه ... آره می برمت روزبه."صدای فریاد علی دوباره فضای خانه را پر کرد : "خفه شو ... خفه شو ... خفه شو .... " صدای کوبیدن پی در پی سر همراه خفه شو های علی به دیوار اتاق همراه که با لرزش دیوار کهنه ش همراه شده بود محمد را ترساند . - هیچ غلطی نمیتونی بکنی .... ه ه ه هروقت از اونجا در اومدی ، منو ب ب ب بذار هر قبرستوتوتونی که دلت خواخواست .محمد لحظه ای مات و مبهوت ، با حجمه ی عصبانیت علی که گویی استرسی عجیب در وجودش رخنه داده بود یکجا خشکش زده بود . گویی برق از بدنش رد شده باشد ، تکانی خورد ، دست به جیبش برد و موبایلش را در آورد: "لازم نیست بیام بیرون ، الان زنگ می زنم بیان ببرنت هر جهنم دره ای که دلشون می خواد "قبل از اینکه قفلی باز شود، در آهنی اتاق با ضربه ی پای علی باز شد .محمد را به طرفی پرت کرد . موبایل از دستش افتاد . همان لحظه کسی از آن ور خط گفت : " بفرمایید ، چه مشکلی پیش اومده ؟" محمد فریاد زنان آدرس خانه را می گفت ، اما هنوز نیمی از آن مانده بود که علی موبایل را به بیرون اتاق پرت کرد. به طرف محمد رفت و با مشتی آن را نقش بر زمین کرد . با صدای قژقژ از خواب پرید . فکش بی حس بود . سرش می سوخت . احساس کرد هنوز خونریزی دارد . احساس منگی می کرد . خواست بلند شود اما قوزک پایش آنچنان درد گرفت که او را از بلند شدن ناتوان می ساخت . کشان کشان به طرف در رفت . دستی به آن کشید . بشدت داغ شده بود . - علی .. چی کار می کنی ...؟ جوابی نشنید . سرش را خم کرد و از زیر در به بیرون نگریست . چشمش به دستگاه جوش پدر خدا بیامرزش افتاد . با صدای بلند و ملتمسانه علی را صدا زد : "نکن داداش تو که نمی خوای من تنها بمونم ... ببین الان هوا تاریک شه من چی کار کنم ؟ دوست نداری که بترسم .. هان ؟" صدای قژقژ تمام شد . محمد که حس کرد نقشه اش گرفته س لبخندی بی رمق بر صورتش بسته شد . چند لحظه بعد چراغ اتاق روشن شد . محمد به اطرافش نگاه انداخت اتاق خالی بود . دیوارهایش رنگ باخته بودند در وسط آن فرشی پوسید پهن بود و روی فرش یک جعبه که به نظر پر می آمد گذاشته شده بود . منتظر بود که علی در را باز کند ، اما صدای جوش دوباره بلند شد . سرش را بین دستانش گرفت و موهایش را طبق عادت همیشگی اش به عقب کشاند . دوباره ، به امید پیدا کردن راهی به اطرافش خیره خیره چشم دواند . تنها ، سوراخ ریزی که روی دیوار بود ، باعث می شد تا محمد بیرون را ببیند . اتاق پنجره ای نداشت . بیشتر شبیه به یک انباری بود تا به اتاق . نمی دانست چه باید بکند یعنی تا کی در این اتاق زندانی می ماند . چند دقیقه ای می شد که صدای دستگاه تمام شده بود ، گرمای در کمتر حس می شد . به نظر کار علی تمام شده است . هرزچندگاهی علی را صدا می زد ، ولی جوابی نمی شنید . منگی اش پریده بود ، از جایش برخاست و به سمت جعبه رفت . در جعبه جز دو بطری آب و چند پرتقالِ به نظر گندیده ، چیزی نبود . به سمت سوراخ روی دیوار رفت و از آنجا کوچه را نظاره کرد ، به امید رهگذری که او را ببیند ، اما هیچ کس نبود . هوای گرگ و میش و سرد و مرطوب کل اتاق را پر کرده بود . برگشت ، به دیوار تکیه داد ، صدای آژیر آمبولانس سکوت چند دقیقه ای اتاق را شکست . محمد از سوراخ دیوار به بیرون نگاهی انداخت . آمبولانسی در حال خارج شدن از کوچه بود . فریاد زد و کمک خواست اما فایده ای نداشت . انگار صدایش کیلومترها دور تر از آن ها می امد . چشمش به یک پیکان قدیمی و کرم رنگ که درست در چند متری دیوار پارک شده بود افتاد ، کمی که دقیق شد توانست داخل آن را ببیند . فردی با کاپشنی کرم رنگ و لباسی مندرس درون آن نشسته بود . با تمام توانش فریاد زد . مطمئن بود از آن فاصله صدایش شنیده خواهد شد . اما مرد هیچ عکس العملی نشان نداد . محمد ناامیدانه برگشت . دست بر موهایش برد و آنها را چنگ زد درحال فکر کردن بود که صدای شلیک گلوله ای او را از جا پراند . سریع داخل کوچه را نگاه کرد اما هیچ کس آنجا نبود . ترس وجودش را گرفته بود :" اینجا چه خبره ؟" دوباره به دیوار سفت و سرد اتاق تکیه داد . نمی دانست چه کند . در ذهن خود مدام فکر می کرد : " الان علی چیکار می کند ؟ یعنی با کمک برمی گرده . شاید اصلا یادش نیست که برادری داشته و توی اتاق یه خونه ی متروکه زندانیش کرده . شاید درون یه خیابون شلوغ تنهایی در حال راه رفتنه ، شاید تو یه تصادف فوت کرده یا بستری شده ، شاید مامورای آسایشگاه پیداش کردن و الانم تو یه آسایشگاهه ، خدا رو شکر ، شاید اینطوری بگه من اینجام .... نه بابا این چه چرتی بود کی به حرف یه عقب مونده گوش می ده حتی اگر اعتراف کنه برادری داره که تو یه اتاق زندانی شده ." با همین حرف ها ، کم کم چشمش سنگین شد ، نفس های عمیقش سردی هوا را در خود حبس کرده بودند ، چشمانش را بست و خوابش برد *** حالا بعد از سه روز مطمئن شده بود که دیگر علی در راه خانه نیست . یقیین داشت تا الان یا مرده است یا یکی از مراکز درمانی او را گرفته و بستری اش کرده اند . مطمئناً کسی به حرف یک بیمار روانی گوش نمی دهد تا ببیند که او کسی را در اتاق خانه اش زندانی کرده یا نه . به طرف جعبه ای که وسط اتاق بود رفت . سرش را درون آن برد . هیچ چیز جز یک پرتقال کاملاً گندیده در آن باقی نمانده بود . پرتقال را برداشت . بویش کرد . حالش از بوی تهوع آورش بهم خورد . آن را به سمت دیوار پرت کرد . درست همان جا که سرش خورد و شکست . به رنگ نارنجی پرتقال و خون سرش که حالا با هم بر روی دیوار نقش بسته بودند نگاه کرد . رنگ ها در کنار هم صورت آدمی را می ساختند ، دست بر سرش برد کمی موهایش را چنگ زد ، صدای آمبولانس دوباره از درون کوچه آمد . سریع به طرف سوراخ دوید و با صدای بلندی فریاد زد : "کمک ... یه دیوونه منو سه روزه زندانی کرده ... کمک ." نگاهی به کوچه انداخت . همان پیکان کرم رنگ مثل چند روز پیش مقابل دیوار اتاق پارک کرده بود . باز هم مردی با کاپشن کرم رنگ درون آن نشسته بود . با تعجب همه جا را نگاه می کرد : " چرا همه چیز تکرار شده است ؟ " دوباره گرگ و میش بود ، هوای سرد داخل ریه هایش جا خوش کرده بود . ناگهان صدای تیری از درون ماشین برخاست . شیشه جلوی ماشین غرق در خون شد . محمد سریع برگشت و به دیوار تکیه داد نفس هایش تند شده بود . نمی دانست چه کند . یعنی آن مرد که بود و چه اتفاقی برایش افتاد . سرش را بین پاهایش گذاشت و بلند فریاد زد :" علی...تورو خدا کمکم کن ... غلط کردم ! " با آنکه مطمئن شده بود علی در خانه نیست ، ولی چند دقیقه ای همانطور فریاد زد ، دیگر خسته شده بود . سرش را بالا آورد . با تعجب به اطرافش نگاه کرد . فرش زیر پایش سالم شده بود . دیوارها کمی رنگ و رو به خود گرفته بودند . هیچ اثری از رد خون روی دیوار نبود . در اتاق باز شد و پسری ده یازده ساله با لباس هایی کهنه به طرفش آمد . محمد او را به خوبی می شناخت ، او برادرش علی بود . چهار دست و پا به سمتش رفت و دستش را گرفت : " علی خواهش می کنم ... بذار برم بیرون . "علی خمده تحقیر آمیزی کرد و گفت : " احمق ... در بازه ... برو بیرون چرا از من می خوای ؟ نکنه باز خیالاتی شدی ؟ ... هان ؟ "محمد به سمت در رفت ، ولی هر چه آن را عقب می کشید باز نمی شد . به سمت علی برگشت . به پایش افتاد و با گریه گفت :" خواهش می کنم بازش کن ... من الان یک روزه غذا نخوردم ... قول میدم دوستت داشته باشم .... تورو خدا بذار برم "علی پایش را کنار کشید : " تو یه دیوونه ای ... احمق . "بعد به سمت در رفت آن را باز کرد و از اتاق خارج شد . محمد به سمتش دوید ، در را عقب کشید اما باز نمی شد . از عصبانیت سرش را محکم به دیوار کنار در کوبید . احساس کرد سرش دوباره شکست . گریه کرد روی زمین نشست . سرش را بین دو پایش گذاشت وقتی به خود آمد اتاق به همان وضع قبلی برگشته بود . فرش زیر پایش پوسیده بود و رنگ دیوارهای اتاق رفته بود . حالا یادش می آمد ، این همان اتاق بچگی های علی بود . به طرف رد خون و پرتغال روی دیوار که در نگاه او چهره ی مردی همانند پدرش را می ساخت خیز برداشت و رفت . سرش را به رد چسباند و مانند بچه ها گریه کرد .با شنیدن صدای موتور ماشین از جایش پرید . به سمت سوراخ رفت و چشمش را به آنجا چسباند . دوباره یک پیکان کرم رنگ بود . این بار از ته کوچه آمد و درست جلوی دیوار اتاقش پارک کرد . مردی که در آن نشسته بود کمی اطرافش را پایید بعد به آرامی از ماشین پیاده شد . دستش در جیب کاپشنش بود انگار اصرار داشت چیزی را پنهان کرده باشد . یک قدم از ماشین فاصله گرفت که آمبولانس ، آژیر کشان از کنارش رد شد . به داخل آن زل زد و بعد حیرت زده به دیوار مقابلش چشم دوخت . محمد او را شناخت . به داخل ماشین برگشت و با عصبانیت در آن را بست . چند مشت بر فرمان فکستنی ماشین کوبید . مانند محمد دست بر موهایش برد و آنها را چنگ زد . بعد از حدودا یک دقیقه فکر کردن و نگاه به دیوار اتاق بالاخره تصمیمش را گرفت . دست بر جیبش برد . یک اسلحه کوچک را از درون آن درآورد . اسلحه را زیر چانه اش گذاشت و پس از چند ثانیه ...بنگ...شیشه ماشین پر از خون شد . محمد ، با چشمانی بهت زده و گرد ، هراسان برگشت و به دیوار تکیه داد این لحظات را به خوبی به یاد می آورد . به یاد ده سالگی اش افتاد . به یاد سال هایی که علی را اذیت می کرد . چشمانش را بست ، دوباره گریه افتاد ، گویی همین الان دوباره پدری را از دست داده باشد ، خشم و ناراحتی هر دو بر وجودش چیره شده بودند . اتاق علی هیچ پنجره ای نداشت . درونش یه تخت داغون بود ، با چند عروسک و اسباب بازی ساده که سرگرمش کنند . انگار چیزی به یادش آمده باشد . بلند شد به طرف در رفت ، صورتش را بر در فلزی سرد اتاق چسباند . از گوشه ش به دیوار اتاق خیره شد . دیوار را کاغذ دیواری پوشانده بود . دستش را به لبه ی کاغذ گرفت و آن را پاره کرد . با پاره شدن کاغذ ، قسمتی از دیوار نمایان شد رنگ آن سفید بود با طرح های درهم و برهمی از نقاشی هایی که علی روی آنها کشیده بود . با قدرت بیشتری کندن کاغذ دیواری را ادامه داد . بعد از یک ساعت و نیم تقریبا کاغذ دیواری کل اتاق را کند . به دیوار اتاق خیره شد . هر چهار سوی آن پر بود از نقاشی هایی که با یک گچ قرمز کشیده شده بودند . هر چه سعی کرد بفهمد نقاشی چه کسانی بر روی دیوار کشیده شده ، نفهمید . رنگ گچ تقریبا رفته بود . در بین آن همه خط و نگار بی اصول ، محمد نگاهش به نقش خون و پرتغال روی دیوار افتاد . جوری به آن خیره شده بود که گویی صحبتی بین آن ها در جریان است . چند دقیقه ای همانطور خیره ، نقش را نگاه میکرد . فکری به ذهنش رسید . به سمت یکی از دیوار ها رفت مقابل آن زانو زد . چشمانش را بست و محکم سرش را به دیوار کوباند . دستش را بر سرش کشید ، خونی نیامده بود . دوباره ، دوباره و دوباره سرش را کوباند تا آنکه احساس خیسی بر سرش کرد . انگش اشاره اش را به آن زد . انگشتش غرق در خون شد . با همان رنگ سرخ شروع به پر رنگ کردن خطوط کرد . وقتی دیوار اول تمام شد سرش گیج رفت و بر زمین افتاد . *** چشمانش را که باز کرد اتاق دوباره رنگ و رو گرفته بود . فرش زیر پایش پوسیده نبود . به اطرافش نگاه کرد نقاشی اش کامل شده بود . همان موقع بود که علی در اتاق را باز کرد و به داخل آمد . محمد بر زانو هایش نشست: "نگاه کن ، نقاشی هات را درست کردم . قشنگه نه ؟ "- تو یه احمقی ... کودن بی خاصیت بعد به سمت چهارچوب در دوید و بلند فریاد زد :"ماماااان ... علی سرشو شکونده و دیوار اتاق رو نقاشی کرده ..." چند ثانیه بعد مادرش وارد اتاق شد . نگاهی به محمد انداخت و نگاهی به دیوار ، به طرف محمد رفت و لگد محکمی به او زد ، بلند فریاد کشید " این دیگه چه کاری بود کردی . خاک بر سرت کنند حالا جواب پدرتو چی بدم ؟ "چشمانش را باز کرد . اتاق خالی بود ولی هنوز صدای مادر فوت کرده ش درون گوشهایش جولان می داد . دوست داشت تا ابد همین صدای توهین آمیز را در گوشش نگهدارد . با شنیدن صدای موبایل برق از سرش پرید . شتابان به سمت در رفت . موبایلش درست کنار در افتاده بود . به سمت دیوار برگشت و با تکه ای از کارتن پاره شده به طرف در خیز برداشت . روی زمین کنار در دراز کشید هرچه سعی کرد تا گوشی را از زیر در رد کند نتوانست صدای زنگ خوردن تمام شد . گوشی بر روی پیغام گیر رفت . این تنها امید محمد بود تا به کسی خبر دهد . صدای بریده بریده ای را از آن طرف شنیده شد . تا خواست حرفی بزند صدای تمام شدن باتری گوشی اش امیدش را نا امید کرد . با سه بوق کوتاه و پیاپی گوشی اش خاموش شد . بلند شد ، درون اتاق شروع به راه رفتن کرد . دستش را بر سرش کشاند . عصبانی شده بود ، به طرف در رفت . چند بار با تنه و لگد به آن زد . بار آخر وقتی محکم به آن لگد زد در از جا کنده شد . با خوشحالی به بیرون دوید . به اطرافش نگاه کرد . باز هم در اتاق علی بود . به پشت سرش نگاه کرد ، در بسته بود . انگار هیچ وقت باز نشده باشد . بلند فریاد زد : " خداااا کمکم کن..." آنقدر این جمله را تکرار کرد تا سرش گیج رفت و بر زمین افتاد . صورتش غرق در خون و عرق بود . ملتمسانه خود را بر زمین میکشید ، به سمت سوراخ دیوار رفت و به کوچه نگاهی انداخت . هیچکس نبود حتی پدرش ، کوچه خالی بود . برگشت ، صورتش را به دیوار چسباند بلند خدا را صدا می زد و گریه می کرد . از مرگ می ترسید . همیشه در فکرش شبیه یک قهرمان مرده بود . نه مانند یک بیچاره که درون خانه خودش زندانی شده باشد . کاش هیچوقت به فکر فروش خانه نیفتاده بود . کاش بخاطر مادرش به تهران نمی آمد . کاش هیچوقت علی را با حرف هایش تحریک نمی کرد . به دیوار مقابلش نگاه انداخت . پر از نقاشی هایی بود که حالا با خون او دوباره رنگ گرفته بودند . نقاشی هایی حاکی از ترس ، غم ، خشم . به فکر فرو رفت : "چرا خوشحالی نبود ؟ علی انقدر تنها بود ؟ مگه دوستش نداشتیم ؟ مگه آخرین خواسته مامان علی نبود ؟ مگه بابا از سر فرستادن علی به تیمارستان از دست ندادیم ؟ " یک روز و نیم بود که از آخرین پرتقال گندیده اش گذشته بود ، بوی تعفن اتاق را پر کرده بود . لبانش خشک شده بود . خون زیادی از دست داده بود و چیزی برای جبرانش نبود . چشمش به سوسکی که آنور تر کنار دیوار شاخک می جنباند افتاد . در این شرایط همین هم غنیمتی بود . به سمت سوسک دوید ، قبل از آنکه قدم از قدمی بردارد ، دنیا جلوی چشمانش سیاه شد و محکم بر زمین خورد .***چشم باز کرد ، خبری از نقاشی روی دیوار نبود ، فرش پوسیده دوباره نو شده بود ، علی گوشه اتاق نشسته او را نگاه می کرد . به سمت علی رفت ، بازوانش را گرفت : " نقاشی هام کو ؟ " -کدوم نقاشی ؟ محمد نا نداشت ، من من کنان جواب داد :" همون ... همونایی که کشیده بودم ... ه ه ه همونایی که براشون خون دا دا دا دم . " چشمان علی برقی زد ، انگار نقشه ای در سرش افتاده بود . از جایش بلند شد ، محمد را به طرفی هول داد و به سمت در رفت . پشت به محمد رو به فضای خانه ایستاده بود -نقاشی هاتو آب برد ، کل اینجا رو آب برد . این شیطنتی بود که هربار با علی داشت و باعث ترس علی می شد . از چارچوب در خارج شد و در را بهم کوبید . به طرف در رفت ، خود را به آن چسباند و فریاد ملتمسانه ای سر داد : " علی نه ... نه نه نه .... این جا رو آب بر نمیداره ، نقاشی هامو آب نبرده ... علی در رو باز کن خواهش میکنم ... " محمد ترسیده بود ، به سوراخ روی دیوار نگاه انداخت ، صدای هیاهویی از بیرون شنیده می شد ، از سوراخ فوران آب به داخل اتاق هجوم آورد . نفس هایش کوتاه و تند شده بود . انگار از همه جای اتاق آب می جوشید . تا به خود آمد تا کمر در آب رفته بود . صدایی از بیرون می آمد : " بهش فکر کن ، نقاشی هاتو آب برده " محمد التماس کنان به در می کوبید . آب به گلویش رسیده بود ، سقف به او نزدیک می شد ، اتاق کوچک و کوچک تر می شد . داخل آب فرو رفت . هرچه تقلا می کرد در باز نمی شد . کم کم نفسش تنگ شد . دست از تلاش برداشت . دورش را حباب های ریز و درشت پر کرد . دیگر نفسی نداشت . احساس سنگینی می کرد . هر چند ثانیه تکانی می خورد و با هر تکان بدنش سست تر می شد . دیگر هیچ چیز نمی دید . ***چشمانش را باز کرد ، در یک طرفش علی نشسته بود و در طرف دیگر یک دکتر . محمد به اطرافش خیره شد یعنی این هم یک رویا بود . دیگر درون اتاق نبود ولی می توانست درونش را ببیند . رد خون روی دیوار سر جایش مانده بود . به نظر رویا نبود . رو به علی کرد و گفت : " علی ... من نقاشیاتو پیدا کردم ، آب اونا رو نبرده بود ، من فقط یه بچه بودم با شوخی های مزخرف "علی بسیار مودبانه که خیلی کم پیش می آمد بتواند اینگونه سخن بگوید دستی بر سر محمد کشید و گفت : "اشکال نداره ... همه چیز درست میشه " دکتر محمد را بلند کرد و او را آرام آرام به داخل آمبولانس درون کوچه برد . درون آمبولانس نشست . ماشین روشن شد و حرکت کرد . از جلوی اتاق که رد شدند یک پیکان کرم رنگ در مقابل دیوار پارک شده بود . محمد به سوراخ روی دیوار نگریست ، گویی چشمی از آنجا به او خیره شده باشد . با نگرانی پرسید :" آقای دکتر ، کدوم بیمارستان میریم ؟" صدای یک کودک ده ساله از جلو آمد :" روزبه "صدای شلیک گلوله ای از پیکان کرم رنگی که پدرش درون آن بود گرگ و میش کوچه را پر کرد .بنگ...daily rezadaily rezaSun, 22 Jul 2018 14:48:17 +0430