https://virgool.ir/feed/@bon.naarاز دنیایی از برق و محاسبات ریاضی گذشتم و راهم رو در مرمت و معماری ایران پیدا کردم. دوستدار معماری بومی هستم و بزرگترین پرسشم اینه: چگونه با پول اندک هم خانه‌ای درخور و زندگی شایسته‌ای می‌شه داشت؟fa2026-11-11 14:13:44https://files.virgool.ir/upload/users/129060/avatar/nyhSUF.jpeghttps://virgool.ir/@bon.naarhttps://virgool.ir/@bon.naar/حکایت-دوم-ایوان-mlg7ear0tostحکایت ایوان، حکایت حضور در تضاد و دوگانگی است، حضور در فضایی که نه بسته است و نه باز. اگر در زیر آن بایستید، هم خود را در بیرون احساس می‌کنید و هم جدای از آن. فضایی که شما را برای بودن در فضایی بسته آماده می‌کند. پوشش مقرنس، کاسه‌سازی یا لمبه‌کوبی آن، مکثی ایجاد می‌کند تا از فضای بازی که در آن بوده‌اید (میانسرا یا حیاط)، کنده شوید و حالا شما آماده‌اید که خود را بردارید و به درون فضایی بسته ببرید. ایوان، یادآور ارزش‌گذاری برای کاربرد فضاها و احساس انسانی است. فضایی از سه سو بسته و از یک سو باز که آسمانش به دست هنرمندان ساخته و آذین‌بندی شده است. ایوان، فضای باز میانسرا (حیاط یا همان صحن اسلامی) را به فضای بسته تالار، گنبدخانه یا دالان پشت حجره‌ها پیوند می‌دهد. ایوان گشودگی‌ای است فراخ و بزرگ رو به میانسرا که در هندسه تهرنگ (پلان) بنا بسیار اثرگذار است. نما را از یکنواختی در می‌آورد و انسان را برای گذر از بازی و گشودگی به بسته‌گی آماده می‌کند. در معماری گذشته، یک آهستگی در بنا در جریان است؛ شما ناگهانی از پله‌های تخت جمشید به تالار ستون‌دار وارد نمی‌شوید، که پیش‌فضایی برای رسیدن به فضای اصلی نیاز است. در مسجد جامع، شما از صحن به ایوان و سپس به شبستان یا گنبدخانه پشت آن وارد می‌شوید. ایوان، میانجی میان فضاهای اصلی است. برای همین، نام نیمه را بر آن گذارده‌اند: فضای نیمه-باز.ایوان، گاه هم‌تراز با فضای میانسراست و گاه با چند پله از زمین بلند می‌شود، همچون تالار ستون‌دار تخت جمشید. اکنون این پرسش پیش می‌آید که در طرح‌های معماری امروز تا چه اندازه به ارزش فضا فکر می‌شود و تا چه اندازه به نما؟ مایی که در پلان زندگی می‌کنیم، چرا باید طراحی نمای خانه‌هایمان آن هم به وسیله نرم‌افزاردانان و کپی‌کاران، از درآمد و ارزش والاتری برخوردار باشد؟شاد باشید.ریحانه سلطانیریحانه سلطانیSun, 05 Dec 2021 11:18:11 +0330https://virgool.ir/@bon.naar/حکایت-قنات-prq2tbsku4xwحکایت قنات یا کاریز، حکایت مردمی هست که تو دل کوهستان یا دشت زندگی می‌کردن و برای پیدا کردن آب، راهشون رو به تو دل زمین پیدا کردن. تصویر 1- نمای هوایی از یک کاریزقنات واژه عربی از "کهریز" یا "کاریز" هست. آب برای ایرانی‌ها تنها یک عنصر لازم برای زندگی نبوده، بلکه یکی از چهار عنصر مقدس در طبیعت بوده. طوری که در نزدیکی یا روبه‌روی نیایشگاه‌ها و آتشکده‌ها، آب حضور داشته. کاریزها، نه تنها در شهرهای کم‌آب مثل یزد و کاشان و طبس، که در شهرهای کوهستانی مثل تبریز هم ساخته می‌شدن. همچنین در شهرهای باستانی چون هگمتانه، آثاری از کاریزها موجوده. کم‌کم این فن، به جاهای دیگه دنیا گسترش یافته، مثل عمان و عربستان و مصر. و با آمدن اسلام، همراه با فتوحات اعراب مسلمان، این فناوری هم به جاهای گوناگون راه پیدا کرد، مثل اسپانیا.تصویر 2- دامنه گسترش فن کاریز و پراکندگی آن در فلات ایرانبه گفته هانری گوبلو، کاریزها از ناحیه شمال غرب ایران فرهنگی و محل زندگی اورارتوها شکل گرفتن. به این صورت که زمانی که در معدن‌ها می‌خواستن آب مزاحم رو از زمین بیرون ببرن، این فناوری به دست اومد و به دانش آبرسانی راه پیدا کرد.کاریز، تشکیل شده از: یک کانال افقی که به اون "کوره" یا "سو" گفته می‌شه و تو دل زمین هست. کوره زیرزمینی با شیب کمی که داره یه جریان طبیعی آب از لایه‌های آب‌دار مرتفع‌تر زمین یا رودخانه‌ها ایجاد می‌کنه. تصویر 3- اسکیسی از چگونگی ساخت کوره یک کاریز"مظهر" یا "دهنه" که محل آشکار شدن آب زیرزمینی کاریز هست. تصویر 4- مظهر یک کاریز"میله" که حفره‌ها یا چاه‌های عمودی در سطح زمین تا کوره زیرزمینی هست و هم نقش تهویه و هم دسترسی رو ایفا می‌کنه.تصویر 5- میله یک کاریز"مادر چاه" که در پایان راه کاریز هست و ژرف‌ترین میله چاهه. تصویر 6- برشی از ساختار کلی کاریزهاهمچنین برای بهتر کردن استحکام خاک در زیر زمین، از "کول" و "تنبوشه‌های سفالی" استفاده می‌کردن. کول‌ها به شکل تخم مرغی و بیضی بودن و در برخی شهرها به اون‌ها "نای" می‌گفتن.تصویر 7- اسکیسی از کول تخم مرغی استفاده شده در کاریزهاحکایت کاریز، حکایت طول و درازداری هست. اما این نکته از کاریز مهمه که مردمان قدیم، بنا به شرایط زمانه و محیط پیرامونشون، سبک زندگیشون رو می‌ساختن. اما امروزه با از یاد بردن روش‌های قدیم و رو آوردن به روش‌های نو، نه تنها به طبیعتمون، که به آیندگانمون هم ستم می‌کنیم. برای همه مردم دنیا، دسترسی به آب سالم رو آرزو می‌کنم.برای خواندن حکایت‌های بیشتر از معماری ایران، صفحه من رو در ویرگول دنبال کنید.ریحانه سلطانیریحانه سلطانیFri, 08 Oct 2021 00:03:31 +0330