https://virgool.ir/feed/@blog.cinemamarket.irمجله سینمای مستند ایران و جهانfa2026-11-11 22:56:07https://files.virgool.ir/upload/users/22031/avatar/KzCAoG.pnghttps://virgool.ir/@blog.cinemamarket.irhttps://virgool.ir/@blog.cinemamarket.ir/چرا-مستند-راه-طی-شده-در-جشنواره-حقیقت-پذیرفته-نشد-gidnj8oitsbt چند روزی است که مطالب و نظرها در مورد مستند «راه طی شده» ساخته علی ملا قلی پور که مروری بر زندگی سیاسی “مهندس بازرگان” است در رسانه‌های مکتوب و مجازی کشور دست به دست می‎شود و حواشی و نقدهای بسیاری در موردش منتشر شده است.اما نبودن اسم این مستند در میان مستندهای جشنواره حقیقت یکی از حواشی است که برخی اهالی رسانه به آن پرداختند، تا اینکه امروز علی ملاقلی پور در بخشی از مصاحبه خود با روزنامه وطن امروز به این سوال که “چرا مستندش در سینما حقیقت پذیرفته نشد؟” جواب داده است.جواب این کارگردان به روزنامه وطن امروز را در ادامه بخوانید.چرا سینماحقیقت این مستند را نپذیرفت؟ نمی‌دانم. احساس می‌کنم بنده ممنوع‌الجشنواره هستم!سال گذشته همین کار را با مستند «قائم‌مقام» که درباره مرحوم منتظری بود نیز انجام دادند و عنوان شد جشنواره کار سیاسی را قبول نمی‌کند.در حالی که الان مستند «پدر طالقانی» در جشنواره وجود دارد و به نظرم اصلا چنین بحثی وجود ندارد. باید اعتراف کنم همیشه فکر می‌کردم بایکوت از طریق مارکسیست‌ها رخ می‌دهد، چرا که در زندان‌های قبل از انقلاب این اتفاق بسیار رخ می‌داد اما در مطالعات تاریخی متوجه شدم لیبرال‌ها نیز بایکوت می‌کنند و تنها در حرف از آزادی اندیشه می‌گویند ولی آزادی اندیشه را برای مخالفان خود قبول نمی‌کنند. واقعیت ماجرا آن است که به دلایل مختلف این مساله رخ داده و احساس می‌کنم هیات انتخاب تصور می‌کند علی ملاقلی‌پور اصلا مستندساز نیست و از سوی دیگر فیلمی که دیده شود و جایزه بگیرد، الگو نیز خواهد شد. نه‌تنها درباره این اثر، بلکه حس می‌کنم باز هم اگر فیلمی بسازم، باز این ممنوع‌الجشنواره‌ای وجود دارد مگر اینکه یک فیلم خنثی بسازم یا اینکه جریان مقابل عوض شود.ادامه اخبار مستند راه طی شده در بلاگ سینمامارکتبلاگ سینمامارکتبلاگ سینمامارکتTue, 04 Dec 2018 17:27:49 +0330https://virgool.ir/@blog.cinemamarket.ir/نقدی-بر-مستند-یک-کیلو-بال-مگس-ساخته-رضا-سبحانی-qu9v6xvxilao «یک کیلوبال مگس» در شرح و مذمت حماقت، جهل و نادانستگی است. «یک کیلوبال مگس» درباره مهریه‌های نامتعارفی است که در سال‌های اخیر بین زوج‌های جوان “مد” شده و حامیان بسیاری هم دارد. «یک کیلو بال مگس» کاوشی در ذهن و روح و موقعیت بخشی از زنان –و البته مردان- جامعه ایران در این مقطع تاریخی است.یک کیلو بال مگس«یک کیلوبال مگس» به بررسی مشکلات و چالش‌های پیش رو و دلایل چنین خواسته‌هایی بین زوج‌های جوان می‌پردازد. به خوبی سوژه‌های خود (زوج‌های جوان) را دنبال و یک مسئله اساسی این روزهای جامعه ایران، در بین قشر جوان را تصویر می‌کند.فیلم اما در این مرحله متوقف می‌شود. فقط طرح یک مسئله می‌کند و –البته- اگر هدف فیلم فقط طرح یک مسئله باشد در دنیای خود موفق است و چه خوب که این مهمترین امتیاز فیلم است. اما فیلم می‌توانست پیشنهاد دهد و به حل یک معضل اجتماعی برسد.قصد ندارم در اینجا به عنوان مدافع و یا خرده گیر رضا سبحانی و این فیلم ظاهر شوم. فکر می‌کنم رضا سبحانی فیلمساز -حالا دیگر پیشکسوت- و کارکشته‌ای است و تا حدودی زبان سینمایی خود را پیدا کرده است.پیشنهاد می‌کنم در قدم بعدی، فیلمساز که سوژه بسیار مهم این سالها را نشانه‌گیری کرده، آن را از منظر دیگری هم دنبال و به یک نتیجه‌گیری منطقی برسد. فیلم در نتیجه‌گیری جامانده و به اتمام نمی‌رسد. ده‌ها سوال بی‌پاسخ می‌گذارد و فقط طرح مسئله می‌شود. ما منتظر قسمت دوم برای حل مسئله (پیشنهاد: موانع و راهکارهای قانونی چیست؟) می‌مانیم.ادامه متن نقد را در بلاگ سینمامارکت بخوانیدبلاگ سینمامارکتبلاگ سینمامارکتWed, 21 Nov 2018 11:50:27 +0330https://virgool.ir/@blog.cinemamarket.ir/نقد-فیلم-مغزهای-کوچک-زنگ-زده-زیبایی-در-اوج-فروپاشی-و-تباهی-a7kpqymjsj1d هومن سیدی در سال‌های اخیر، هم در حوزه بازیگری و هم فیلم‌سازی به موقعیت هویتمند و مستقل خود رسیده است و حالا می‌توان او را بازیگر/ کارگردانی صاحب سبک دانست؛ حتی اگر کسی با جنس سینمای او نتواند ارتباط برقرار کند یا آن را نپسندد. سیدی در فیلم‌سازی بیش از محتوا و مضمون و در نهایت بیش از قصه، به فرم و ساختار روایی و بصری بها داده و همین مسأله نقطه تمایز مخالفان و موافقان او شده است؛ به این معنا که برخی فرم‌گرایی او را نشانی از توانایی و خلاقیت در پردازش بصری سینما دانسته‌اند و این‌که او تلاش کرده تا به استانداردهای فیلم مدرن در جهان سینمایی امروز نزدیک شود و برخی نیز آن را نوعی فرمالیسم صرف و فارغ از ایده و قصه تفسیر کرده‌اند که در بدنه سینمای ما جایگاهی نداشته و قوام نمی‌یابد.مغزهای کوچک زنگ زدهبه نظر می‌رسد سیدی با لحاظ کردن دیدگاه هر دو طیف مخالفان و موافقان سینمایش سراغ «مغزهای کوچک زنگ‌زده» رفته تا این بار با سنخیت و درهم‌آمیختگی دراماتیک قصه و فرم بتواند رضایت هر دو طیف را به دست آورد و تا حدود بسیار زیادی هم در این زمینه موفق بوده است. واقعیت این است که خلاقیت بصری و تکنیکی سینمای سیدی در عین جاذبه‌های زیبایی‌شناسی‌اش دچار نوعی افراط در فرم‌گرایی بود که به دلیل کم‌رنگی عنصر روایت یا مصالح داستانی، جهان سینمایی او را برای تعداد محدودتری از مخاطبان، جذاب می‌ساخت اما در «مغزها…» با اضافه یا پررنگ شدن این عنصر، در عین حفظ استقلال و ساختار سینمایی فیلم‌ساز، زبان سینمایی او برای تعداد بیش‌تری از مخاطبان قابل فهم شده است و می‌توان این فیلم را پختگی سینمای سیدی دانست که نسبت به فیلم‌های قبلی‌اش کامل‌تر است و به‌طبع بهترین فیلم کارنامه حرفه‌ای او. تمرکزبیش‌ترسیدیرویقصهموجبشدهتاهمشخصیت‌پردازی‌هاازعمقبیش‌تریبرخوردارشودوهمبازنماییموقعیتمفهومیدرام،باورپذیرتروقابلانطباقباتجربه‌هایذهنیمخاطبشود.دراین‌جاکم‌ترباآنسویهانتزاعیوناشناختگیکنش‌مندیشخصیت‌هادرفیلم‌هایقبلیمواجههستیم،گرچهنشانه‌هایمالیخولیاییوآنارشیسمفردیورفتاریرادرشخصیت‌هایقصهمی‌بینیم.درواقعشخصیت‌هایقصهدراینفیلم،هویتمندترازفیلم‌هایقبلیسیدیهستندکهموجبشدهقصهازموقعیتیانتزاعیبهوضعیتیملموسواجتماعی–کهالبتهحقیقتیروان‌شناختیدرپسآننهفتهاست–صورت‌بندیشود.ایننگاهجامعه‌شناختیبهقصهوآدم‌هایش،امکانتأویل‌هایرئالیستی‌تررافراهممی‌کندکهصرفاًبرساختهازدنیایمالیخولیاییوخشونتوتباهیناشیازآننیستبلکهتصویریازجامعه،خانوادهوافرادفروپاشیده‌ایاستکهدریکناهنجاریسیستماتیک،علیهخودوجهانطغیانمی‌کنند. «مغزها…» روایت نسیان و طغیان آدم‌های فرودستی است که نه از ضعف اخلاقی که از فقر اجتماعی و اقتصادی، به یاغی‌گری تن داده‌اند و هویتی کاذب بر مبنای آن بنا کرده‌اند! هویتی مخدوش و خشن که البته در پس آن می‌توان فطرت‌های پاکی را ردیابی کرد که پشت غبار فلاکت مدفون شده‌اند. شاهین (نوید محمدزاده) و امیر (نوید پورفرج) هر دو محصول این تجربه شکننده‌اند. هرچه به آن‌ها نزدیک‌تر شوید بیش‌تر آشکار می‌شود که پشت چهره خشن و ترسناک آن‌ها – که تداعی‌گر تیپولوژی خلافکار و باندهای تبهکاری است – می‌توان معصومیت ازدست‌رفته‌ای را بیرون کشید که روزنه‌های رستگاری‌اش مسدود نشده است. شاهین از نادیده گرفتن شدن توسط شکور، و امیر از بی‌پدری و فقدان خانواده به طغیانگری رسیده‌اند. نویسنده: رضا صائمی بلاگ سینمامارکتبلاگ سینمامارکتبلاگ سینمامارکتTue, 20 Nov 2018 17:51:06 +0330https://virgool.ir/@blog.cinemamarket.ir/نقد-مستند-من-کاکاسیاه-تو-نیستم-سیاه-پوستان-از-زاویه-دید-جیمز-بالدوین-r985d8bzhr5d مستند سینمایی «من کاکاسیاه تو نیستم» به کارگردانی رائول پک، فیلم‌ساز اهل هائیتی، یکی از مهم‌ترین آثار سینمایی مرتبط با سیاه‌پوستان در سال‌های اخیر است. این مستند دو جایزه بفتا و سزار بهترین مستند سال را گرفت و نامزد اسکار بهترین مستند هم شد.اولین نکته مهم و جذاب «من کاکاسیاه تو نیستم» در فرم متفاوت فیلمنامه است که سعی کرده مشکلات سیاه‌پوستان را از زاویه دید جیمز بالدوین فعال حقوق سیاهان ببیند. مستندساز برای آن که وفاداری متن را به طور کامل به جیمز بالدوین حفظ کند، روش سختی را انتخاب کرده و ۳۰ سال پس از مرگ بالدوین، تقریباً تک‌تک جملات فیلمنامه را از بخشی از یک کتاب نیمه‌تمام وی برداشت کرده است؛ کاری دشوار و ایده‌ای جذاب برای جشنواره‌ها.من کاکا سیاه تو نیستمهمین ایده، به پاشنه آشیل «من کاکاسیاه تو نیستم» در ارتباط با مخاطب غیرآمریکایی تبدیل شده است؛ زیرا نویسنده فقید، کتابی برای مخاطبان آمریکایی سال ۱۹۸۷ نوشته و طبیعتاً فهم آن برای مخاطبان ایرانی سال ۲۰۱۸، کمی سخت است و نیاز به پیش‌زمینه‌هایی از جامعه و تاریخ آمریکا دارد.از آنجا که جیمز بالدوین، نمایش‌نامه‌نویس و رمان‌نویس چیره‌دستی بوده، نریشن مستند جذاب و تأثیرگذار از آب درآمده و صدای بم و مرموز ساموئل ال جکسون ستاره محبوب سینمای هالیوود، به خوبی جذابیت کار را دوچندان کرده است؛ مخصوصاً اگر از زیرنویس فارسی، بی‌نیاز باشید.«من کاکاسیاه تو نیستم» روی نکته‌ای دست گذاشته که حداقل برای مخاطب ایرانی، کمتر گفته شده است. مستندساز به جای آن که پیکان اصلی انتقادات خود را به سوی دولت آمریکا نشانه بگیرد، به فرهنگ عامه آمریکایی و تمام مؤلفه‌های آن حمله کرده است. مؤلفه‌هایی همچون هالیوود، تبلیغات بازرگانی تلویزیونی و سبک زندگی ملت آمریکا. او حتی جامعه سیاهان را هم در نژادپرستی حاکم بر این کشور، بی‌تقصیر ندانسته است. بنابراین مستند از این جهت حرف‌های تازه‌ای دارد و ایده‌های دستمالی‌شده را تکرار نکرده است.تصاویر آرشیوی این مستند به شدت ناب و دیده‌نشده است. از جمله صحنه‌هایی از فیلم‌های سینمایی چند ده سال پیش، آگهی‌های بازرگانی تلویزیونی و حتی تصاویر مستند از اعتراضات خیابانی سفیدپوستان آمریکایی به حقوق برابر با سیاه‌پوستان. تصاویر وقتی با نریشن تحلیلی نوشته جیمز بالدوین ترکیب شده‌اند، ترکیب فوق‌العاده‌ای را به وجود آورده‌اند.مستند «من کاکاسیاه تو نیستم» در نقد نژادپرستی حاکم بر کشور آمریکاست. اما برای آن که با دید صحیحی به تماشای آن بنشینید، باید بدانید مستند در عین این که تحت‌تأثیر نظرات جیمز بالدوین، نژادپرستی را جزئی از روح حاکم بر آمریکا می‌داند، اما کاملاً آمریکایی بودن خود را حفظ کرده است. در جای‌جای «من کاکاسیاه تو نیستم» علاقه شخصیت اصلی مستند به آمریکا دیده می‌شود؛ انگار او تنها عیب این کشور را نژادپرستی می‌داند. بنابراین از تعریف و تمجیدهای مستند نسبت به اصطلاح تمدن آمریکایی شگفت‌زده نشوید.بلاگ سینمامارکتبلاگ سینمامارکتبلاگ سینمامارکتTue, 20 Nov 2018 16:40:53 +0330