https://virgool.ir/feed/@beygi.alirezaیک دانشجوی هوا و فضا که گهگاهی علاقه به نوشتن دارد.fa2026-11-11 16:55:36https://files.virgool.ir/upload/users/13191/avatar/HY1Phi.pnghttps://virgool.ir/@beygi.alirezahttps://virgool.ir/@beygi.alireza/فریادی-که-زدم-و-بهتر-شدم-bjelczlkszsfهمین چهارشنبه گذشته بود که تعدادی از بچه‌های دانشکده، با مسئولان دانشگاه در مورد مشکلات دانشجوها جلسه گذاشته بودند. من هم در اوج ناامیدی فقط رفتم در سالن قطب علمی بشینم و وقتم را گذرانده باشم.قرار بود از دانشجوهای کارشناسی گرفته تا دکتری، هر مقطع یک نماینده بیاید مشکلاتشان را بگوید و مسئول‌های دانشگاه هم پاسخگو باشند. با علم به اینکه تغییری ایجاد نخواهد شد، هندزفیریم را بردم و نشستم پادکست رادیو دال را گوش کردم. یکجایی دیدم همه دارند من را نگاه می‌کنند و بی‌خیال شدم و شروع کردم به گوش دادن.ماجرا از اینجا شروع شد مجبور شدم به حرف‌های نماینده دانشجوهای کارشناسی گوش کنم. این بنده‌های خدا چندین صفحه متن تایپ شده آماده کرده بودند. به غیر از این، بعداً در ادامه جلسه، چندین بار هم خارج از نوبتشان، وقت بقیه را گرفتند و شروع کردن به حرف زدن. حالا مشکل این‌ها چه بود:چرا آن جایزه گرفته من جایزه نگرفتم.چرا آن استاد ارفاق کرده این استاد ارفاق نکرده.و چیزهای شبیه به این‌ها. خلاصه مشکلات و درخواست‌هایشان خیلی برای من مسخره بود.حالا مشکل من و دوستای من به عنوان دانشجوی دکتری که 8 ترم هست، دانشجوییم و امتحان جامع را هم خیلی وقته گذرانده‌ایم این بود که استادها برای خیلی‌ از ماها بعد از 4 سال موضوعی برای پایان‌نامه تعریف نکرده بودند و دست ما هم بسته بود. این مسخره بودن خواسته‌هایشان اصلاً اهمیت نداشت، چیزی که آزارم داد، این بود که حق حرف زدن ما را گرفته بودند، اصلا اجازه نمی‌دادند بقیه هم حرف بزنند. انگار نه انگار بقیه هم مشکل دارند. این رفتارشان، در طول دو ساعتی که متعلق به همه بود که با نوع رفتار این‌ها شده بود مشکل آن دو نفر، من را بالاخره عصبانی کرد. همین مساله باعث شد که بخواهم حرفم را زده باشم حتی با این وجود که می‌دانستم جوابی نخواهم گرفت.از طرف دیگر، مسئول‌های دانشگاه طبق انتظار چرت و پرت تحویل دادند. مسئولی که با وقاحت تمام تو روی دانشجو نگاه می‌کرد در مورد سنوات می‌گفت مخاطب ما دانشجو نیست بلکه استاد هست پس نگران نباشید. تمام چیزی که من می‌خواستم و این بچه‌ها با خودخواهی تمام اجازه‌اش را نمی‌دادند، یک فرصت بود که به آن مسئول دانشگاهی بگم:نه شوخی کُن، نه ما را خَر فرض کن. مخاطبت استاد هست ولی جریمه‌اش را دانشحو باید بپردازد! چرا نمی‌ری از خود استاد جریمه‌اش را بگیری؟ من باید هر ترم به عنوان جریمه سنواتی که دلیلش اصلاً من نیستم (منی که از نظر تحصیلی اصلاً مشکلی نداشتم/ندارم و بیشتر از هر کسی می‌خواهم درسم تمام بشود و بروم. فقط کافی است یک موضع به من داده شود که روی آن کار کنم) هزینه شبانه را پرداخت کنم آن هم به خاطر مشکلاتی که مربوط به استاد هست و کنترلی بر روی اوضاع ندارم؟ چرا استاد نباید جریمه را پرداخت کند؟ چجوری مخاطبت استاد هست ولی من جریمه می‌شوم؟ تو را خدا، شوخی نکن!به خاطر یکسری مشکل مسخره و اینکه چه کسی جایزه گرفته و چه کسی نگرفته، من، نه می‌توانستم مشکلاتم را بیان کنم، نه فرصتی داشتم که جواب این پاسخ‌هایی که توهین به شعورم بود را بدهم. خیلی سعی کردم احترام افراد را نگه دارم و جلسه تمام شد. از آنجایی که این بچه‌ها حتی بعد از جلسه با پُر رویی تمام ول‌کُن نبودند و هنوز اجازه حرف زدن به بقیه را نمی‌دادند، بالاخره فریادم را سرشان زدم و تازه طلبکار هم بودن که چون جزء انجمن علمی هستند حق دارند کل جلسه برای آن‌ها باشند!‌ :(بعدش رفتم سراغ یکی از استادها (که مشکل من اصلا ربطی به آن نداشت) و هر چی عصبانیت داشتم را با فریاد تخلیه کردم. ناگفته نماند که استاد هم خیلی خوب رفتار کرد، نه ناراحت شد نه مقابله به مثل کرد، حتی شروع به نصیحت هم نکرد. شرایط را درک کرد و فقط به من گوش داد. بعداً دیدم که داریم با هم حرف می‌زنیم و من هم آرام شده بودم.خلاصه تصمیم گرفتم دفعه بعدی که در موقعیت اینجوری گیر کردم، شأن دانشجویی و احترام گذاشتن برای من الزاماً در اولویت نباشد. اگر لازم بود فریادم را بزنم چونکه سکوت و احترام در مواقعی می‌تواند باعث آسیب دیدن خودم بشود و فرصتی برای جبران نداشته باشم.علیرضا بیکیعلیرضا بیکیFri, 08 Mar 2019 21:52:30 +0330https://virgool.ir/@beygi.alireza/یلدا-میترا-مهرپرستی-و-چیزهای-که-فکر-میکنیم-می-دانیم-riclntdsnuiq در رابطه با شب یلدا و ریشه‌های تاریخی آن و انتساب این جشن به آریایی‌ها و اینکه کریسمس و ... از یلدا گرفته شده است،‌ نوشته‌ی چندین سال پیش خداداد رضاخانی را در ادامه می‌آورم تا با پیشینه این جشن بیشتر آشنا بشیم و اینکه تا چه حد بعضی از دیدگاه‌های ما نادرست است.هر وقت که به موقع یکی از جشن‌های ایرانی نزدیک می‌شویم، تمام گفتگوهای مردم در دنیای واقعی و مجازی، بخصوص اگر در خارج از ایران زندگی کنند و مواظب و نگران «زنده نگه داشتن» رسوم ملی، به ریشه‌های باستانی جشن‌ها ختم می‌شه. ریشه یابی «باستانی» هم که در بین ایرانی‌ها اکثراً به کلمات و مفاهیم «زرتشتی» و «آریایی» محدوده و اسم بردن از دو، سه خدای باستانی شناخته شده. البته اگر هم بشود که جشن مورد نظر رو به سنت‌ها و جشن‌های اروپایی‌ها ربط داد و نشان داد که بالاخره «هنر نزد ایرانیان است و بس» و «از ایران آمده» که چه بهتر، و البته هم که «نوئل» (یا به گفته جعفرخان‌های امروزی، «کریسمس») حتماً ریشه در یلدای «ما» داره.قسمت آخر این قضیه و تاثیر یلدا در نوئل رو در اینجا به میان نمی‌کشم (چون توضیح ارتباط یکسانش با جشن «ساتورنالیا»ی رومی یک کمی از حوصله اینجا خارجه)، اما در مورد این «ما» یک کمی فکر کنم بد نیست که توضیح بدیم. اولش هم روشن کنم که هدفم تخطئه مراسم زیبای شب یلدا و چله گرفتن نیست که خودم هم خیلی خیلی دوستش دارم و خیلی هم با دقت مراسمش رو رعایت می کنم. مشکلم اینه که چرا امروزه، همه احساس می‌کنند که برای اهمیت دادن به جشنی که پدربزرگ و مادربزرگ‌هامون بدون دونستن «ریشه‌های باستانی»ش، ازش لذت می‌بردند، باید حتماً بهش اسم باستانی و زرتشتی و میترایی و قس علیهذا داد، بخصوص که اکثراً هم از جزویات این باورهای باستانی و تاریخچه‌هایش باخبر نیستند و فقط به دوسه کلمه‌ای که می دونند، بسنده می کنند.روایتی که امروزه از همه می‌شنویم و در ویکیپیدیا (این آخرین مخزن دانش عامه!) می خونیم، اینه که «یلدا» شب تولد میتراست و میترا هم خدای «خورشید و روشنایی» و این جشن هم جزو جشن‌هایی است که اجداد «آریایی» ما از دوردست ها به ایران آورده اند و مثل نوروز «جمشیدی»، دربست ملک مطلق خلق ایران است و بس، و فقط هم «آریایی ها». این وسط، کسی از خودش نمی پرسه که پس چرا اسم «یلدا» سریانی/آرامیه؟ چرا مهاجران «آریایی» که کوچ نشین و گله دار بودند، باید به جشن‌هایی که این همه به تقویم و دوره بندی کشت و برداشت ربط داشته اند اهمیت می‌دادند؟تعریف بالا کمی شبیه به جمله معروف «خسن و خسین هرسه دختران ابوبکرند» به نظر میاد. از هر کلمه‌اش می شه اشکال گرفت. یلدا تولد میترا نیست، میترا خدای خورشید نیست، جشن جشن آریایی نیست، «آریایی» اصلا «آریایی» نیست!همونطور که ممکنه شک برده باشید، «یلدا» از اجداد آریایی (کذا!) «ما» سرچشمه نگرفته. یلدا، مثل نوروز، مثل همه جشن هایی که بستگی نزدیکی با تقویم دارند، از جمله جشن های مللی هستند که به دلیل کشاورز بودن و اهمیت داشتن تغییرات نجومی و جوی در زندگیشون، دست به ساختن تقویم و زمان نگه داشتن زده‌اند. نه خیر، منظورم «آزتک»‌ها نیست، اگر منتظرید که دنیا همین فردا به پایان برسد. منظورم دوستان عزیزمان، «بین النهرینی» ها، همسایه‌ها و اجداد فرهنگی ما هستند که در روایت‌های یک سویانه از تاریخ ایران، کلا مثل گرد و پود کف خانه، جارو شده اند و به «زباله‌دان» تاریخ ریخته شده اند (در مملکتی که هر پنجاه سال، یک زباله‌دان پر از تاریخ می‌کند). بله، سومری‌ها، بابلی‌ها و آشوری‌ها. درست حدس زدید، «آرامی» بودن اسم یلدا هم به همین ربط دارد. هرچند که شاید شما، به دلیل یادگیری تاریخ از روی کتاب های اروپایی، زبان «بابلی» را «میخی»(!) بدانید و شاید هم بدانید که اسمش «اکدی» بوده. اما توجه کنید که «اکدی» حدود 1000 سال قبل از میلاد فقط تبدیل به یک زبان ادبی شده بوده و زبان کوچه و خیابان در بابل و نینوا، «آرامی» بوده، یک زبان سامی دیگر که به همان «اکدی» مربوط بوده و اما به دلایل خاص اجتماعی، به عنوان زبان غالب درآمده بوده. بله، در زمانی که اجداد «آریایی» بنده و شما به بابل نزول اجلال کردند و «استوانه کورش» نوشتند، زبان هرروزه مردم، «آرامی» بوده. در این زبان، به شب تولد خدای محلی خورشید که اسمش «شمش» (به فتح شین و میم) بوده (بله، بطرز ناراحت کننده ای شبیه «شمس» عربی است، متوجه هستم)، «یلدا» می گفتند که به معنی تولد است، و بله، بازهم شبیه ریشه عربی «ولد» (یک کلمه است، اصلش« ئ ل د» بوده).بله، ریشه «یلدا» تولد شمش است، خدای خورشید در بابل، نه خدای «خورشید» در ایران، یا میترا.حالا می رسیم به این مسئله «میترا» و خداییش به خورشید و اینکه حتی دانشمندان اینترنتی و غیره، ایشان را «الهه» یا «مینو» (که از آخری برداشت مطلق «مونث» می شود) می‌دانند و خدا (در این مورد اهورامزدا یا یکی از همکاران نزدیکش) می‌داند که از کجا حتی بعضی به «آناهیتا» ربطش می دهند و ملغمه عجیبی می‌سازند که سرگیجه می‌آورد بدتر از خواندن جریده فخیمه کیهان.نکته اول این که «میترا»، حتی اگر اسم خواهرتان باشد (که اسم خواهر من هست!)، نباید به ذهن شما یک «الهه» یا «مادینه خدای» کمر باریک را متبادر کند، بلکه باید تصویر یک خدای «کت و کلفت» خیلی «مذکر» در جلوی چشمتان باشد که بنا بر گفته اوستا، «هزار چشم» هم دارد! اگر تصورتان در مایه‌های «مونیکا بلوچی» بود، بیشتر سعی کنید به «عبدالمالک ریگی» فکر کنید...دوم، خدای بیامرزاد کسی که تخم لق «میترائیسم» را در دهان ملت ایران شکست. سرتان را درد نیاورم که در ایران، اثری از «میترائیسم»/مهرپرستی نداریم، هرچند هم که ذبیح بهروز گفته باشد و روانشاد مهرداد بهار به دنبالش گشته باشد. بله بله، متوجه هستم که میترا یک خدای «ایرانی» است و در اوستا هم وجود دارد. عرض بنده این بود که «دین» مهرپرستی در ایران وجود نداشته و اثری از آن در دست نداریم. نه خیر، برعکس چیزی که به عرضتان رسانده‌اند، هیچ مدرکی از اینکه «آریایی» های قبل از «اصلاحات زرتشت»، مهرپرست بوده‌اند در دست نداریم. ایرانیان اولیه، و حتی نه چندان اولیه، به «گروه‌های دینی» مختلفی که هرکدام برمبنای اهمیت یک خدا شکل گرفته بودند، چیزی که در زبان فرنگی «کالت» خوانده می شود، باور داشتند. باور داشتن به کالت «آناهیتا» به این معنی نبوده که نمی توان به کالت «بهرام» یا «تیر» اعتقاد داشت، چرا که هرکسی، هر خدایی، وظیفه ای داشته. اگر در حال جنگ بودید، مراسم کالت «بهرام» را اجرا می کردید و اگر منتظر بودید که همسرتان حامله شود، به درگاه «آناهیتا» دعا می‌کردید. یک نکته کناری اینکه مقدار زیادی از کل روایت «اصلاحات زرتشتی» این است که کالت «اهورامزدا» حالت تمامیت خواهانه‌ای پیدا می‌کند و بقیه کالت‌ها را «نامشروع» خطاب می کند؛ اما این مسئله را می‌شود بعدتر روشن کرد.صحبت این است که بله، «مهر/میترا» هم صددرصد یکی از این کالت‌ها بوده و در یسناها و یشت‌ها، در کنار آناهیتا و بهرام و هوم و خیلی خدایان دیگر، «زیارت نامه»ای هم دارد. یعنی منظور اینجا این نیست که «میترا» در ایران ناشناخته بوده. منظور این است که «میترائیسم» به عنوان یک دین مجزا و قابل درک از بقیه «کالت‌های» ایرانی، مثل «زرتشتی‌گری/مزدیسنی»، شناخته شده نبوده. «میترا» خدایی بود «پرچشم» که بر میثاق‌ها و قراردادهای اجتماعی، از قرارداد خرید خانه و صلح نامه بین دو پادشاه بگیرید تا «قرارداد» دوستی دو نفر، نظارت داشته. از همین جا هم هست که اسمش «میترا» (اوستایی «میثره») تبدیل شده است به «مهر» و برای من و شما، معنی «محبت» می‌دهد، چون ما با «دوست»هامان «قرارداد» مهر می‌بندیم.اما این هم واقعیت دردناک. بله، خدای «ما» را «کسان» دیگری «دزدیدند» و باهاش «پزدادند». قضیه این است که متاسفانه واقعیت تلخ این است که هنر نزد ما ایرانیان نیست و بس. اتفاقا وقتی به مرحله دین و باور و فلسفه دین می رسیم، ملل «سامی» تخصص زیادی داشته‌اند و از هرطرفی بگیرید، یک قسمت هرکدام از این باورهای منطقه غرب «اوراسیا» از صافی «بین‌النهرینی‌ها» گذشته است.شمش، خدای خورشید را که هنوز به یاد دارید؟ بله، پرستش آفتاب صد در صد محدود به بابلی‌ها نبوده (به «آزتک‌ها» فکر کنید...). در بقیه خاورمیانه و «هلال خصیب» (برداشت عربی از اصطلاح لاتین «لوانت» یا همان منطقه بین‌النهرین و شام)، و حتی در مصر، هم آفتاب مورد پرستش بوده و در هرمحلی هم، خدای آفتاب اسمی داشته. این کالت «آفتاب» خاورمیانه کم کم به یونان هم نفوذ می‌کنه و خدای «هلیوس» (که اسمش رو کمتر شنیدید) در یونان مهم می‌شه (این‌ها مربوطه به دویست سال اولیه مسیحیت). در این مرحله، رومی‌ها هم در یونان و آناتولی و شام و مصر حضور داشتند و کم کم به این «کالت خورشید» علاقه‌مند می‌شند و یکی از خدایان خودشون به اسم «سول اینویکتوس» (آفتاب شکست ناپذیر) رو هم وارد کالت می‌کنند. پس یعنی تا اینجا این شده کالت «شمش-هوروس(مصری)-هلیوس-سول اینویکتوس».از این طرف، میترا/مهر، مثل بقیه خدایان اوستایی، به مناطق اطراف هم رفته بوده (به دنبال فاتحانی که بهشون باور داشتند: هخامنشی‌ها، پارتی‌های اشکانی و بعداً ساسانی‌ها). به نظر میاد که یکی از مناطقی که اهورامزدا و میترا و بهرام و آناهیتا درشون جدی گرفتی شدند، ارمنستان بوده (به همین دلیله که در بین ارمنی‌ها، اسم های «وارطان/واهان/واچه» که همه به معنی بهرام هستند و «آناهید» به معنی آناهیتا به این اندازه محبوبه). در ارمنستان، قبل از مسیحی شدنش در قرن چهارم میلادی، این سه خدا بخصوص اهمیت زیاد پیدا می‌کنند و اگر امروزه هم به ارمنستان سری بزنید، معابد جالبی می‌بینید که به سبک یونانی/رومی ساخته شده‌اند، اما معبد آناهیتا یا بهرام هستند. در واقع سبک معماری زاییده دوره حکومت «هلنیستیک» (یونانی مآبی بعد از اسکندر) در منطقه است، اما باورها حاصل حکومت اشکانی‌ها و بقیه. ارمنستان هم همونطور که می‌دونید، از حدود سال 50 میلادی، محل دعوا و جنگ بین ایران اشکانی و روم بوده، دعوایی که تا آخرین روزهای حکومت ساسانی در 651 میلادی به طول می‌انجامه. نتیجه این برخورد بین فرهنگ ایرانی، یونانی، ارمنی، و رومی، شکل‌گیری باورهای دینی مخلوطیه در ارمنستان و بقیه قفقاز و شرق آناتولی، یعنی شرایطی خیلی شبیه شرایط بین النهرین و شام.در این برخورد با ارمنستان، به نظر میاد که «میترا» هم وارد کالت «شمش-هوروس-هلیوس-سول اینویکتوس» شده و کالت تبدیل شده به «شمش-هوروس-هلیوس-سول اینویکتوس-میثراس» (-س آخر فقط علامت نهادیه در لاتین، نگران نباشید، کسی دست به خدای «ما» نزده). البته به دلیلی میترا در اینجا کمی با روشنایی و نور هم مربوط شده، هرچند که در باورهای باستانی، خدایی برای آفتاب وجود داشته به اسم «خور» که اسمش هنوز هم در «خورشید» (خور درخشنده) دیده می‌شه. به هر حال، کالت «شمش-هوروس-هلیوس-سول اینویکتوس-میثراس» خیلی زود تبدیل می شه به یک کالت نظامی، بخصوص بخاطر این که «سول اینویکتوس» همونطور که ازاسمش برمیاد، غیر از مدیریت آفتاب، جنگجو هم بوده. در واقع عضویت در این کالت بخصوص، کم کم تبدیل می‌شه به یکی از مهمترین شاخصه‌های عضویت در ارتش روم، و در روم هم می‌دونید که «ارتش» یعنی همه چیز. این کالت بخصوص، فقط و فقط یک کالت مردانه بوده، یعنی زن ها اجازه نداشتند در مراسمش شرکت کنند و باید به خدایان خودشون مثل «هرا» و «سریس» راضی می‌شدند. این کالت بخصوص وقتی که «هلیوگابالوس» که اصلا اهل شام (سوریه) بوده، انتخاب می‌شه به عنوان امپراتور روم (قرن سوم)، اهمیت بیشتری هم پیدا می‌کنه، چون اگر دقت کنید، در اسم امپراتور مورد نظر، کلمه «هلیو(س)» هست که اسم (یونانی) خدای کالته. بله، ایشون بسیار بسیار معتقد بودند و سرسخت. یک امپراتور دیگه روم هم که بعد از مسیحی شدن رومی ها تحت حکومت قسطنطین، سعی می‌کنه دوباره «چندخداپرستی» رو در روم جا بیاندازه، و اسمش «یولیانوس کافر» بوده، بخصوص به این کالت علاقه داشته و از هلیوس/سول اینویکتوس/میثراس خیلی اسم برده.به دلایلی اما، احتمالا به دلیل طولانی بودن اسم کالت و «جالب» بودن اسم «میثراس»، اسم این خدای ایرانی تبدیل می شه به اسم محبوب برای تمام کالت. البته این به هیچ وجه تبدیل نمی‌شه به تنها اسم. نه، هنوز هم در بین یونانی زبان‌ها و رومی‌ها، اسم‌های هلیوس یا سول اینویکتوس محبوب بوده. یک طورهایی مثل اینکه بگیم «قرآن مجید» یا «قرآن کریم»، دو اسم و لقب برای یک کتاب. یا این ایده که خدای اسلام، 1001 «اسم» داره و محبوب ترینش «الله»ه، اما در ایران بهش می گن «خدا» و اگر هم کسی بگی «ذوالجلال» یا «رزاق»، منظورش مفهوم می شه.مراسمی که اما پیروان این کالت انجام می‌دادند بیشتر از سرچشمه‌های بین النهرین و شامی/سوریه‌ای میامده، مثل کشتن گاو، به دنیا آمدنش از یک سنگ، و انجام مراسم مذهبی در زیر زمین‌های تاریک. در هیچ کدام از متون اوستایی ذکری از این مراسم نیامده، و برعکس، در «میثرائیسم» رومی، اثری از هزارچشم داشتن «میترای» اوستایی یا نظارتش برقراردادهای اجتماعی نیست. «میثراس» رومی به نظر میاد فقط اسمش رو از «میترا»ی اوستایی گرفته و در عوض رسم و رسومش، مخلوطیه از باورهای بابلی، شامی، یونانی، و رومی، و احتمالا نوآوری‌هایی که در بین نظامیان رومی انجام شده.تولد «میترا» از این ریشه میاد، یعنی بخشی از باورهای «بین النهرینی/شامی» که به روم رفته و تولد «میثراس» ازش ساخته شده. از طرفی هم، به دلیل برخوردهای نزدیک با فرهنگ بین النهرین و حدود 2000 سال احاطه سیاسی قدرت‌های ساکن در فلات ایران براین منطقه و گسترش فرهنگ کشاورزی در همه فلات ایران، رسم و رسومات فرهنگی بین‌النهرین هم در همه منطقه گسترش پیدا کرده و همونطوری که به «روم» رفته، به «ایران» هم آمده، یا اصلا بوده. یلدا از این نظر، ربطی نه به «آریایی‌ها» دارد نه به «میترا»، بلکه رسمی است زیبا و پرمعنی، با استعاره از «نو شدن» دنیا و «تولد خورشید» با طولانی شدن روزها. رسمی که سال‌ها و بلکه قرن‌هاست در ایران جشن گرفته می‌شه بدون احتیاج به داشتن یک ریشه باستانی و آریایی و زرتشتی و مهرپرستی، یا که مسیحی و میترایی و مانوی و اسلامی. رسمی که برای همه است. یلدای همه تون مبارک و امیدوارم همیشه سلامت باشید...علیرضا بیکیعلیرضا بیکیSat, 22 Dec 2018 01:35:32 +0330https://virgool.ir/@beygi.alireza/کافی-بود-به-مادرید-بروی-تا-ایمان-یک-نسل-را-به-وفاداری-ابتر-کنی-shvlsxq156jvبه عنوان هوادار مدتی هست مثل گذشته از فوتبال لذت نمی‌برم. هیچ‌وقت فکر نمی‌کردم ممکن هست روزی برسد که لذت دیدن مسابقه فوتبال یا فوتبال بازی کردن برای من کم‌تر بشود. الآن بیشتر می‌توانم نسل‌های قبلی را درک کنم که چرا آنقدر عاشق فان‌باستن و بقیه بودند ولی لذتشان از دیدن فوتبال خیلی کم‌تر از لذتشان از خاطرات فوتبالیشان هست. همیشه برای من سوال بود چجوری این‌ها عاشق فوتبال بودند؟ آیا فقط به خاطر همراهی کردن ما، از عشق به فوتبال می‌گفتند؟ احتمالاً در پس‌زمینه ذهنم جایی برای این نبود وقتی کسانی که ماهیت هواداری را درون طرفدارها ایجاد می‌کنند، دیگر بازی نکنند، هوادارها هم دچار تغییر می‌شوند.این روزها به جای اینکه خبرهای فوتبالی (حتی تیم محبوبم) را دنبال کنم، مطالب قدیمی‌تر که حس نوستالژیکی نسبت به آن‌ها دارم، را می‌خوانم. متن زیر نوشته من نیست، اصل متن را می‌شود اینجا خواند. چون مطلب را دوست دارم، تصمیم گرفتم در ویرگول خودم با ذکر منبع منتشر کنم. سرانجام تلخ‌ترین لحظه‌ی هواداران رم  فرا رسید: کاپیتان جالوروسی کفش‌هایش را آویخت. روزی که همیشه از آن فرار می‌کردیم. مانند مرگ عزیز دردناک، مثل دیگر هرگز ندیدن معشوقه کُشنده، روزی که از فکر کردن به آن هم رویگردان بودیم. اسطوره، افسانه، سمبل نماد؟ هیچکدام از این صفات بیان کننده‌ی حس هواداران جالوروسی به کاپیتان‌شان نخواهد بود. این واژه‌های بزرگ و پر طمطراق هم در بیان توتی کافی نیستند و حتی برای هوداران رم کسالت‌آور شده‌اند، تکراری‌اند و  حس بزرگ ما را به توتی نشان نمی‌دهند. چطور می‌شود کاپیتانی را که تمام افتخار طرفداران جالوروسی به داشتن او بود در کلمات محدود کرد؟ داستان عشق ما به تیمی که کاپیتانش توتی بود، بدون آن که خود بخواهیم با تیمهای دیگر متفاوت شد. ما به اندازه یوونتوس اسکودتو نداشتیم، به قدر میلان اعتبار اروپایی نداشتیم، مانند اینتر سه گانه‌ای نبردیم، برخلاف تمام این نداشته‌ها غرور و افتخاری داشتیم که هیچگاه سبب نمی‌شد احساس کمبود و حقارت کنیم، اسکودتوی ما، اعتبار ما و سه گانه ما، توتی بود. برای دیگران شاید این جملات شعار به نظر برسد، اما داستان کودکی ما با دیدن پسری موطلایی، جذاب، شرور و غنی شده از استعداد گره خورده بود که نمی‌شد ترکش کرد، نمی‌شد خودش و تیمش را رها کرد و به دنبال هواداری یک مسیر پر افتخارتر رفت. ما نسلی بودیم که اولین تجربه عاشقانه ما با دیدن فوتبالیستی مستعد رقم خورده بود که برایمان دیگر فقط یک فوتبالیست نبود، عشق به او و تیمش ما را متعهد کرده بود. حال رسیدن به خط پایان این مسیر طولانی از ما برنمی‌آید حتی اگر چند روزی از آن گذشته باشد هنوزم از قبول آن شانه خالی می‌کنیم. می‌خواهم این دلنوشته خطاب به اسطوره‌ای باشد که هرگز منتظر نبودیم مقابل سال شروع بازی او برای رم، سرانجام عددی به منظور اتمام این دوران ذکر شود. توتی فقط یک سرگرمی برای ما نبود، هواداریِ توتی بخشی از شخصیت ما نزد خانواده و دوستانمان شده بود، قسمتی از جایگاه اجتماعی ما. جایگاه و شخصیتی که مایه مباهات ما بود، حال از وجود ما کنده می‌شود.در زمین فوتبال چه؟ در آنجا چه چیزی را از دست داده‌ایم؟ در سخت‌ترین لحظات و سیاه‌ترین فصل‌ها انگیزه‌ی هواداران جالوروسی ساق‌های محکم و نگاه نافذ و پر از غرور تو بود. نگاهت، برای پر شدن قلب‌مان از امید و غرور کافی بود، نگاهی که لرزه بر اندام دشمن می‌انداخت.قدرتمند، محکم، پر غرور و شکست ناپذیر.تو سپر غیر قابل نفوذ جالوروسی در برابر تمام حملات رقبایمان بودی و چقدر قابل اتکا و بی‌بدیل بودی وقتی دشمنان، ما را آماج زخم زبون‌های خود قرار می‌داند. اما غرور دشمن ستیزت به تواضعی فاخر در مقابل تیمت و هوادارانت تبدیل میشد، تاریخ را تو ساختی، اما مقابل خشم هواداران شکیبا بودی، پیراهن پرافتخارات را پس زدند ،اما ایستادی و کمر خمیده‌ی تیمت را راست کردی، تو حماسه ساز نبودی، تو خود حماسه بودی.هوادران جالوروسی نبودنت را هرگز تمرین نکرده‌اند، وقتی که فریاد می‌زدند بدون توتی هیچ جشن و پای کوبی نداریم، تصور تلخ نبودنت را چه زیبا به تصور کشیدند. حتی در روزهایی که خواستند کم‌رنگت کنند، در میان آن انبوهِ کینه توزانه باز هم امید دیدن تو را داشتیم.حال جشن‌هایمان را بدون توتی چگونه برپا کنیم؟ اصلا بدون تو کدامین جشن را باید برپا کنیم؟ مگر جشنی هم خواهد بود؟ تعداد گل‌هایت رکوردهای خاک گرفته سری آ را تسخیر کرد، از آن‌ها با صلابت هرچه تمام گذشتی ،جشن‌هایمان را تو ساختی، اما، تو بیش از یک رکورد زن هستی، تکیه‌گاه هواداران رم در مقابل رقبا، روئین‌تنی که گمانمان این بود هیچگاه زخم‌ها در برابرش موثر نیست، اما تو زخم خوردی و درد کشیدی و ایستادی و دم بر نیاوردی.گلادیاتور زخمی و پیروز رم، می دانیم تنت خسته ست، روحت زخمی ست، آثار سال‌ها جنگیدنت را در چهره‌ات می‌خوانیم، تو با افتخار و غرور به نقطه‌ی پایان رسیدی همانطور که آغاز کرده بودی و ادامه داده بودی، تاریخت تماما غرور و صلابت و افتخار است، اینک دستانت بالاست، هنوز چشمانت از غرور لبریز است.بغض‌مان فروخوردنی نیست، یادگاری‌هایت هنوز در قلب‌مان است، وقتی ضرباتت خاص خودت بود، وقتی با ضربه‌ی چیپ فراموش نشدنی، جوزپه مه آتزا، را به آتش کشیدی، یادمان هست تو چطور در دربی‌ها به ما عدد 5 را اهدا می‌کردی، شعبده بازی‌ات مقابل تورینو که خونی‌ترین دشمنت هم مبهوت کرد و دوستدارانت را به گریه‌ی شوق آورد. ما با تماشای تو قد کشیدیم. حال  می‌خواهیم بالاجبار نبودنت را تمرین کنیم، باید عادت کنیم رم بدون توتی را، چه سخت است، رمی که توتی را نداشته باشد، حتی برای هواداران دیگر تیمها دیدن رمی بدون توتی گزنده است، گویی چیزی کم است. درست است که تو سمبلی برای تمام تاریخ جالوروسی هستی، اما نسلی که با تو زندگی کرد  و فوتبال را فهمید اینک تلخ کام‌ترین فوتبال‌دوستان جهان هستند، باور کردنش دشوار است و قبول کردنش از ما بر نمی‌یاید، با تو خیالمان راحت بود. تو خودت را از آن رم کردی و قلب‌های مارا از خود. چه معامله‌ی پر بهایی، تو تاریخ، افسانه و حماسه را باهم آمیختی و تحویل هوادارانی کردی که دیگران گمان می‌کردند از کمبود جام رنج می‌برند، اما عشق به تو حسی بود که هواداران جالوروسی را از هر جامی بی‌نیاز کرده بود، تو آن معشوقی بودی که  غرور و عزت را به عاشقانت اهدا کرده بودی، و این ساده نیست، تو با وفاداری‌ات هیچگاه این غرور را از ما دریغ نکردی، از دوست داشتن تو هرگز حقیر نشدیم، سرخورده نشدیم، کافی بود به مادرید بروی تا ایمان یک نسل را به وفاداری ابتر کنی، کافی بود کمی خودخواه باشی. بی‌پرده بگوییم؛ گاهی شد تیمی که عاشقش بودیم مار را خجالت زده کند اما تو همواره ما را مفختر و مغرور ساخته بودی. تو فقط بازیکن محبوب ما نبودی که فقط به رکوردهایت، گلهایت، یا پاس‌های بی‌بدیلت فخر کنیم، تو تکیه‌گاه ما بودی، تو تکیه‌گاه خود رم بودی. چه بار عظیمی بر روی دوش‌هایت بود، با این همه مسئولیت می‌دانم تو با خودت فکر کرده ای: «پس کجا می‌توانم  بروم؟»  پس ماندی و بر آرزوهای مشروع هر فوتبالیستی برای کسب جام و افتخار بیشتر سرپوش گذاشتی و چقدر تکان دهنده است که وقتی بزرگان می‌گویند اگر رفته بودی اکنون دو توپ طلا داشتی. چقدر این جمله برای ما هواداران رم دلهره‌آور است، مگر درباره چند بازیکن وفادار دیگر می توان چنین ادعایی کرد؟ آنها در تیم هایشان لیگ قهرمانان و کلی جام برده بودند.اینک حماسه‌ی تو در زمین فوتبال به پایان خود رسید گلادیاتور دوست داشتنی، اما داستان عشق تو در قلب هواداران رم پایانی نخواهد داشت، تو همچنان نامی هستی که رمی‌ها از آوردن آن بر زبان خود احساس غرور می‌کنند، نامت هم زیباست فرانچسکو توتی افسانه‌ای.اما آخرین قسمت تاریخ تو چقدر اشک‌آور است، این ویژگی تمام داستان‌های عاشقانه است؛ تراژدی.اشک‌های مقدس تو که در 28 می سال 2017 بر گونه‌هایت غلطید، آخرین قسمت این داستان عاشقانه بود. دیدن اشک‌هایت هرچند دردناک بود اما نشان می‌داد عشق تو به هوادارانت را، عشقت به مارا، داستان عشق تو فقط در شهر رم محصور نیست. پس در همان لحظات که خیره به هوادرانت گریستی، ما به خودمان گفتیم، به به چه انتخابی کرده‌ایم، چه عشقی، چه داستانی، چه محبوبی، چقدر خوشبخت بوده‌ایم که بیش از دو دهه عاشق تو بوده‌ایم.علیرضا بیکیعلیرضا بیکیTue, 16 Oct 2018 03:40:21 +0330https://virgool.ir/@beygi.alireza/معرفی-فیلم-dogville-bnpuqkhmszd2برای اولین نوشته در ویرگول تصمیم گرفتم که یکی از بهترین فیلم‌هایی را که دیدم، معرفی کنم. البته این را هم بگویم که من فقط علاقه به فیلم دارم و منتقد نیستم. می‌خواهم از نگاه خودم که چرا این فیلم را خیلی دوست دارم، معرفیش کنم، نقد فیلم را در اینترنت پیدا می‌کنید مثلا اینجا نه در نوشته من.چی شد که این فیلم را دیدم؟ تا اونجایی که یادم میاد دنبال فیلم‌های معناگرا می‌گشتم که نقد این فیلم را دیدم، خواندم و خیلی خوشم آمد و شروع به دیدن این فیلم 3 ساعتی کردم. پیشنهاد می‌کنم که اول هم نقد فیلم را بخوانید بعد ببینیدش. چرا؟ چون، دوستانم که فیلم را دیده بودند، متوجه نشده بودند که چه چیزی می‌خواهد بگوید و بی‌خیال شدند، بعد از توضیح من دوباره علاقه‌مند به دیدنش شدند. نمی‌دانم این ویژگی بدی هست یا نه! ولی این ویژگی خاص بودنش را دوست داشتم.اول یک خورده در مورد فیلم بگویم. فیلم دَر، دیوار، اصلا هیچ فیزیک خاصی ندارد. باید حدس بزنی اینجا دیوار هست. سگِ توی فیلم، نقاشیش هست، خودش نیست (تا تمام شدن فیلم). کارگردان این کار را کرده که مخاطبش جای خدا بنشیند و همه چیز را هم‌زمان ببیند. این کارش فوق‌العاده بود، می‌تونی دروغ‌های آدم‌ها را ببینی، مثلا از کمک به هم، انسان خوب بودن و ... حرف می‌زنند ولی همینکه کسی آن‌ها را نمی‌بیند، برعکسش عمل می‌کنند. داستان در مورد یک دختری هست که پدرش، رییس گانگسترها بوده و نمی‌خواهد راه پدرش را برود و فرار می‌کنه و میاد این شهر دور افتاده. پیشنهاد می‌کنم که حتما نقدش را بخوانید، نمی‌خواهم بیشتر در موردش توضیح بدهم، الان نوبت این هست بگم چرا این فیلم و 12 مرد خشمگین محبوب‌ترین فیلم‌های من هستند.دیالوگ‌های این فیلم بسیار عالی هست (مثل 12 مرد خشمگین). یکجایی در انتهای فیلم، دختر، پدر را متهم به گستاخ بودن می‌کند و میگه من کسی نیستم که افراد را قضاوت می‌کنم، این تو هستی. پدر که به ظاهر باید آدم بدِ داستان باشد، به دخترش می‌گوید تو نمی‌توانی آدم‌ها را قضاوت کنی چون باهاشون هم‌دردی می‌کنی و تنها کاری که انجام می‌دهی سرزنش کردن موقعیت‌ها و حوادث هست و دلیلش این هست که فکر می‌کنی از یک استاندارد بالایی برخوردار هستی که بقیه توانایی رسیدن به چنین استانداری را ندارند.در واقع، بخشش تو ناشی از غرور و تکبری هست که داری و این خیلی بده. وقتی روند داستان را نگاه می‌کنی که در مقابل فردی که بهش تجاوز کرده، سکوت می‌کنه و آن را می‌بخشه و میگه طبیعت این فرد همین هست نتیجه‌اش میشه که تمام مردهای شهر بهش تجاوز می‌کنند.فیلم می‌خواهد بگوید که بخشیدن آدم‌ها همیشه خوبی، نیست بعضی وقت‌ها ظلم در حق آن‌ها هست. به قول گانگستر فیلم، مجازاتی که تو شایسته دریافت آن هستی، بقیه هم شایسته دریافتش هستند. اگر این حق مجازات را از آن‌ها بگیری در واقع در حق آن‌ها ظلم بزرگی مرتکب شده‌ای. البته بدیهی هست که فیلم نمیگه افراد را نبخشید، یا افراد را مجازات کنید بلکه به کلیشه‌های رایج حمله کرده. در واقع این فیلم با چارچوب‌های اخلاقی کلنجار می‌رود . فرصت خوبی برای فکر کردن می‌دهد. من جز آن دسته از آدم‌هایی هستم که بعد از دید فیلم، با پدر گانگستر موافق شدم. این بخش از نوشته نقد فارسی را قرار می‌دهم چونکه فکر می‌کنم به خوبی مفهوم فیلم را می‌رساند: در ارتباطات بین فردی باید مکانیزم‌هایی رو رعایت کنیم. (هر چند عشق و محبت گاهی نمیگذاره) باید بتونیم برخلاف گریس اعتراض کنیم محکوم کنیم و انسان‌ها رو در شرایطی بگذاریم که حقوق ما رو رعایت کنند. هر فرد فرهیخته و متمدنی در برخورد با کسی که مستخدمانه در برابر او فرمان می‌بره به طبیعتش بر می گرده. بنابراین ما باید همیشه سیاست‌های کنترلی برای آدم‌های اطرافمون داشته باشیم.گفتم این قسمت را ننویسم چون پایان داستان معلوم میشه ولی وقتی بیشتر فکر کردم، دیدم سرنوشت این فیلم را اصلا نمیشه مشخص کرد. این کلمات هستند که مخاطب را به چالش می‌کشد نه انتهای داستان. در انتها گریس (دختر فیلم) همه اهالی را می‌کشد. دلیلش هم این هست که بخشش‌های بیجا و اینکه افراد را در مقابل تصمیماتشان، مسئول نمی‌دانیم و شرایط سخت معیشتی و موقیت‌ها را سرزنش می‌کنیم در نهایت ما را به یک آدم وحشی تبدیل می‌کند که فقط انتقام می‌خواهیم بگیریم. اگر قرار باشد انتقام نگیریم باید توانایی اعتراض و سرزنش کردن افراد برای چیزهایی که ما را ناراحت کرده داشته باشیم و بخشش و اخلاق‌مداری «نابجا» نداشته باشیم.مثلا وقتی کسی بدون اجازه تمرین‌های ما را کپی می‌کند، یا به ما بی‌احترامی می‌کند و ... بهش اعتراض کنیم و گرنه یک روزی میشه واکنش ما به آن فرد دیگر اعتراض نیست و شاید یک واکنش افراطی باشد. برای اتمام، این بخش از نقد فارسی را قرار می‌دهم: شاید اگر طبیعت انسان را بشناسیم اون موقع خوب می‌فهمیم که باید در جامعه فرمانده- قانون و مجریان قانون وجود داشته باشه و باید یادبگیرم گریس نباشیم چون دست آخر تبدیل به یک انسان افراطی و خشونت‌گر میشیم و کمر به قتل همه آدمها می دیم ( و اینجوریه که آدم‌هایی رو می‌بینید که ذهنشون پر از بدبینی و کینه است. آنها در ذهنشون همه رو کشتند.) علیرضا بیکیعلیرضا بیکیSat, 11 Aug 2018 09:06:36 +0430