https://virgool.ir/feed/@bahman.emamfa2026-11-11 11:14:42https://virgool.ir/images/default-avatar.jpghttps://virgool.ir/@bahman.emamhttps://virgool.ir/@bahman.emam/توپ-های-ماه-اوت-u6v8t8hifrx8اطلاعات عمومی کتابنام کتاب: توپ های ماه اوتنویسنده: باربارا تاکمنمترجم: محمد قائدنشر ماهی، چاپ چهارم، 1398تعداد صفحات: 544توپ های ماه اوت برخلاف اسم سنگین و ظاهر قطورش بسیار خوشخوان و دوست داشتنی است. برای من خواننده عام که اطلاعات بسیار کمی درباره جنگ به طور کلی و جنگ جهانی اول به طور خاص داشتم خواندن کتاب بسیار لذت بخش بود.کتاب اگرچه بسیار جزییات دقیق درباره جنگ دارد اما بسیار هنرمندانه مانند یک داستان روایت می شود تا برای خواننده جذاب بماند. آن طور که در مقدمه مترجم نوشته و در مقاله های بسیار از کتاب تعریف شده اطلاعات تاریخی آن دقیق و درستند. اما قاعدتا آنجایی که حالات روحی و درونی شخصیت ها را توصیف می کند احتمالا داریم برداشت های مولف از وقایع را می خوانیم که البته با توجه به حجم مطالعه ای که برای نوشتن کتاب کرده نمی توانند چندان بیراه باشند. برای اینکه تخمینی از حجم مطالعه نویسنده داشته باشیم باید بگویم که 35 صفحه انتهایی کتاب، فهرست ارجاعات و رفرنس به سایر کتابهاست.کتاب روایت حدود 40 روز ابتدایی جنگ است. یعنی آگوست 1914 تا حدود 10 سپتامبر آن سال. روایت این 40 روز را بصورت دقیق و با جزییات کامل بیان می کند. جزییاتی از این دست که در روز 35 جنگ ارتش5 فرانسه با فلان تعداد سوار از پهلوی چپ به لشکر1 آلمان حمله کرد. اینکه هر کدام از طرفین چند لشکر داشتند ودر هر لشکر چند ارتش و هر ارتش چند نفر بود و چه تعداد توپ و از چه نوع توپی داشت و اینها همه در کتاب نوشته شده.این 40 روز از این جهت مهمند که برنامه آلمان برای جنگ تسخیر فرانسه در 6 هفته بوده و هیچ یک از طرفین پیش بینی نمی کردند که قرار باشد این جنگ 4 سال به طول بیانجامد. و چون تکلیف جنگ در این 40 روز یکسره نشده جنگ وارد فرایند فرسایشی نبردهای سنگر به سنگر می شود و عملا به بن بست می رسد.البته که کتاب از دید نویسنده ای آمریکا و از چشم متفقین نوشته شده و هر قدر هم نویسنده سعی کرده باشد بی طرف باشد باز وحشت و نفرتش از آلمان ها از بعضی صفحات کتاب بیرون می زند.نکته جالب اینکه ظاهرا تا سال ها به جنگ جهانی اول «جنگ بزرگ» گفته می شده و تنها بعد از جنگ جهانی دوم بود که نام جنگ جهانی اول برای آن به کار رفت. آدم هایی که در جنگ بودند در آن زمان نمی دانستند که دارند تاریخ اروپا، خاورمیانه و شاید کل جهان برای یک قرن آینده می نویسند و تغییر می دهند. همیشه وقتی داریم یک اتفاق تاریخی را تجربه می کنیم نمی فهمیم که آن یک اتفاق تاریخی است. آینده است که گذشته را معلوم می کند.غیر از جزییات نبردها و سیر وقایع نکات بسیاری را می توان از کتاب آموخت که چند مورد را سعی می کنم اینجا بنویسم.شروع جنگ:عموما این طور گفته می شود که ترور شاهزاده اتریش در سارایوو عامل شروع جنگ جهانی اول بوده است. اما حقیقت این است که گویی همه در اروپا منتظر شروع این جنگ بوده اند. مانند مسابقه فوتبالی که شاید با سوت داور شروع شود اما قبل از آن دو تیم به زمین مسابقه آمده اند، لباس پوشیده اند، ماه ها و سال ها تمرین کرده اند و منتظر مسابقه اند. جنگ اگر با این اتفاق شروع نمی شد با یک اتفاق دیگر شروع می شد.نبرد اصلی بین آلمان و فرانسه است. این نبرد سابقه ای طولانی دارد. در 1870 در نبرد سدان آلمان به سختی فرانسه را شکست می دهد، شهر سدان ضمیمه آلمان می شود و تنها بعد از پایان جنگ اول دوباره به خاک فرانسه بر می گردد. در واقع از بعد از 1870 دو کشور داشتند برای نبرد سرنوشت ساز دیگری آماده می شدند. طرح ها و نقشه های جنگ از ابتدای قرن بیستم با جزییات آماده می شدند و همه می دانستند که روزی استفاده می شوند.به لحاظ روانشناختی گویی کسی در اروپا آلمان ها را دوست نداشت. پاریس بود که همیشه مورد تمجید قرار می گرفت و به اروپا فخر می فروخت. آلمان ها اما خود را شایسته رهبری اروپا و تمام دنیا می دیدند. و در 1914 تصمیم گرفتند که این رهبری را به زور شمشیر از آن خود کنند.احساس در مقابل منطقنظم، برنامه ریزی و ساختار آلمان ها بی شک یک سر و گردن بالاتر از متفقین بوده است. ویژگی ای که هنوز از خصایص اصلی آلمانی هاست. شاید باور نکردنی باشد اما آنها تا روز 34 جنگ فقط 2 روز از برنامه 6 هفته ایشان عقب بودند و کاملا طبق برنامه حرکت می کردند. بسیار بسیار بهتر از فرانسوی ها و روس ها. آنها در طرح نقشه های جنگ، استفاده از تکنولوژی، برنامه ریزی و هماهنگی بسیار بهتر از بقیه بودند. اما حماقت های خاص خودشان را هم داشتند:نقض بی طرفی بلژیک و وارد کردن انگلستان به جنگ. اگر کمی صبورتر بودند می توانستند انگلیس را از جنگ دور نگه دارند تا تنها با فرانسه طرف باشند.کشتار وحشیانه غیر نظامیان بلژیک و از دست دادن افکار عمومی جهان که در نهایت منجر به حمایت امریکا از متفقین شد.نبرد همزمان در غرب و شرق با فرانسه و روسیه.تنها در سال دوم جنگ بود که رفته رفته آلمان ها فهمیدند تبلیغات و روابط عمومی در جنگ مهم است و مسئولی برای این کار گذاشتند.پایان دنیای قدیم:جنگ جهانی اول را به طریقی پایان دنیای قدیم می دانند. شاید باورش برای ما سخت باشد اما در جنگ جهانی اول هنوز کشورها با اسب با یکدیگر می جنگیدند. لشکرها پیاده پیش روی می کردند. برای اولین بار از هواپیما در جنگ استفاده شد و از همه اینها مهمتر بسیاری از باورها برای همیشه فروپاشید.لباس ارتش فرانسه به صورت سنتی لباسی با شلوار قرمز بود. در ابتدای جنگ اقلیتی معتقد بودند که شلواز قرمز برای جنگ خوب نیست چون از فاصله دور دیده می شود. بدیهی است. اما بسیاری معتقد بودند که این لباس سمبل شجاعت و شرافت فرانسه است و عوض کردن آن به دور از سلحشوری است. تنها بعد از کشته شدن صدها هزار فرانسوی بود که فهمیدند آنچه در جنگ انسان ها را زنده نگه می دارد برنامه ریزی، پشتیبانی و سلاح خوب است و از روحیه سلحشوری به تنهایی کاری بر نمی آید.برتری تکنولوژی آلمان هادر همان دو هفته ابتدایی جنگ و در نبرد تاننبرگ آلمان دو لشکر بزرگ روسیه را در جبهه شرق سلاخی می کند. به این دلیل ساده که با بی سیم می توانست حرف های فرماندهان روسیه را که رمزگذاری نمیشد به راحتی بشنود. باور نمی کنید ولی همین قدر ساده. آنها اولین بار از هواپیما استفاده کردند و توپ های سنگین تری داشتند.دغدغه های شخصی در بزرگترین جنگ تاریخآدمهایی که در جنگ جهانی اول می جنگیدند داشتند صفحات کتاب بزرگترین جنگ اروپا تا آن لحظه را می نوشتند. اما حتی در این سطح از دغدغه هم باز بسیاری از مسایل به خرده حساب ها و خصوصیت شخصی آدم ها بستگی داشت. فلان لشکر از فلان لشکر خوب حمایت نکرد چون فرمانده اش از فرمانده این یکی لشکر خیلی خوشش نمی آمد. انگلستان در روزهای اولیه جنگ چندان مشارکت نکرد چون یکی از فرماندهان ارتش فرانسه با فرمانده انگلیسی کل کل کرد. انگلستان در نبرد حساس مارن به کمک فرانسه آمد چون فرمانده کل قوای فرانسه شخصا به مقر فرماندهی انگلستان رفت و توانست با شور و هیجان کمک آنها را جلب کند.ژوفر، فرمانده کل قوای فرانسه در روز 34 ام تصمیم بسیار درستی برای توقف عقب نشینی و حمله گرفت چون گالینی فرمانده پاریس که قبلا مافوق او بود توانست روی او تاثیر بگذارد. نمونه های اینچنینی بسیار است.فداکاری روسیهروسیه در روزهای ابتدایی جنگ طبق قولی که به فرانسه داده بود 2 ارتش به داخل خام آلمان (پروس شرقی) اعزام کرد که گفتیم تار و مار شدند. اما این دو ارتش باعث شدند که آلمان ها 2 ارتش از ارتش های جبهه غرب را خارج کنند و به شرق ببرند. این ارتش های اعزامی اگر چه در جبهه شرق توانستند کار خود را به خوبی انجام دهند اما جای خالیشان در جبهه غرب پاشنه آشیل آلمان شد.اهمیت لجستیک:نتایج بسیاری از نبردها را لجستیک و پشتیبانی رقم زد. روس ها در خاک آلمان قلع و قمع شدند چون ارتباطشان با ستاد کل کند و دیر بود. چون هر چه در خاک آلمان پیش می آمدند آذوقه و مهمات دیرتر و کمتر بهشان می رسید. چون عرض خطوط راه آهن روسیه با آلمان فرق داشت.عموما سربازی خوب می جنگد که خوب غذا خورده باشد. رساندن غذا، مهمات و حفظ ارتباط بین واحد ها و ستادکل از آن چیزی که فکر میکنیم مهمتر و سخت تر است.درس مدیریتی: از تغییر نترسیمدر یک ماه اول جنگ حدود نیمی از کل فرماندهان ارتش ها و لشکرهای فرانسه برکنار و جایگزین می شوند. این جایگزین ها نقش مهمی در تغییر نتیجه جنگ داشتند.آینده چراغ راه گذشته:در جنگ مواقع بسیاری پیش می آید که فرماندهان باید تصمیم بگیرند و فرصت مشورت با ستادکل را ندارند. نتایج این تصمیم ها خیلی وقت ها بعدا معلوم می شود. یعنی صرفا مدتها بعد مشخص می شود که این تصمیم درست بوده یا غلط. گاهی اوقات افراد از دستورات مافوق سرپیچی می کنند، این یک عمل مشخص است، اما تنها نتیجه سرپیچی آنهاست که آنها را خائن یا قهرمان می کند. در صورتی که هر دو عمل یکیست. این بسیار مهم است. 2 نفر یک کار یکسان می کنند، یکی در تاریخ قهرمان می شود یکی دیگر بدنام.در روزهای ابتدایی جنگ یکی از فرماندهان ارتش های فرانسه، لانرزاک، از دستور سرپیچی می کند و بجای ادامه حمله عقب نشینی می کند. در روزهای بعدی از این به عنوان خیانت لانرزاک یاد می کنند و او دو هفته بعد برکنار می شود. اما سال بعد معلوم می شود که این تصمیم ارتش فرانسه را از نابودی کامل نجات داده و او نشان لیاقت فلان می گیرد.در مقابل ژنرال فون کلوک آلمانی هم در همان روزهای 32-33 جنگ از تصمیم ستاد کل سرپیچی می کند و بجای ورود مستقیم به پاریس تصمیم می گیرد بقایای ارتش فرانسه را تعقیب کند. همین تصمیم منجر به ایجاد شکاف و بی حفاظ ماندن پهلوی ارتش 1 آلمان می شود که در نهایت در نبرد حماسی مارن سرآغاز توقف و شکست آلمان می شود.نبرد مارن:کلیت داستان یک ماه اول جنگ این است که ارتش های آلمان به سمت فرانسه سرازیر می شوند. آنها ابتدا بی طرفی بلژیک را نقض می کنند و از طریق بلژیک به مرز فرانسه می رسند. در 4 روز و در نبرد مرزها فرانسوی ها شکست می خورند و شروع به عقب نشینی می کنند. آلمان ها به پیشروی ادامه می دهند و نیروهای فرانسه را تعقیب می کنند. انگلیسی ها هم بیشتر و جلو تر از فرانسوی ها عقب می نشینند و نیروهایشان را به خطر نمی اندازند.آلمان ها به 30 مایلی پاریس می رسند. دولت فرانسه از پاریس به بوردو می رود تا در صورت سقوط پاریس بتواند جنگ را ادامه دهد. نیروهای فرانسه هم طبق برنامه قرار است تا پشت رود سن عقب بنشینند و حدود 40 مایل عقبتر از پاریس تجدید قوا کنند و آماده حمله شوند.اما در همین حال فرمانده پاریس، گالینی، متوجه می شود که ارتش 1 آلمان در چرخشی غیر منتظره از مسیر پاریس منحرف شده و اینک آسیب پذیر است. او با سرعت و با حرارت سعی می کند ستادکل را قانع کند که عقب نشینی را متوقف کند و دستور حمله بدهد. اما با دانستن اینکه زمان از دست می رود قبل از اخذ موافقت ستاد کل به ارتش تحت فرمانش دستور می دهد تا مقدمات حمله را آماده و حرکت را شروع کند.گالینی موفق می شود تا موافقت حمله را بگیرد. همه می دانند که این نبرد مرگ و زندگی است و اگر ببازند دیگر جایی و فرصتی برای عقب نشینی نیست. بیانیه ستاد کل ارتش فرانسه برای این حمله بسیار تاثیرگذار است:"«اکنون که به میدان نبردی می رویم که امن و امان مملکتمان به آن بستگی دارد، همه باید بدانند زمان نگاه کردن به پشت سر نیست. برای حمله به دشمن و عقب راندنش هر تلاشی باید انجام شود. واحدی که پیش روی را ناممکن ببیند باید بی توجه به بهای این کار مکان خود را حفظ کند و به جای عقب نشینی همان جا کشته شود. در شرایط حاضر هیچ شکستی قابل تحمل نخواهد بود.»فقط همین؛ زمان عظمت سرآمده بود. فرمان فریاد نمی زد :"به پیش" و مردان را به افتحار فرا نمی خواند. پس از سی روز اول جنگ در 1914، دل ها گواهی می داد افتخار چندانی پیش رو نیست" (از متن کتاب، صفحه 465)" واحدی که پیش روی را ناممکن ببیند باید بی توجه به بهای این کار مکان خود را حفظ کند و به جای عقب نشینی همان جا کشته شود." این جمله بسیار تکان دهنده است. برخلاف بسیاری از درس های مدیریتی هیچ برنامه جایگزین یا پلن Bدر کار نیست. اگر موفق نشدید انقدر تلاش کنید تا بمیرید.آنها موفق شدند.حماسه تاکسی ها:در این نبرد سرنوشت ساز و حماسی مارن، آن نیروهایی که گالینی زودتر از بقیه برای حمله اعزام کرده بود زودتر حمله را شروع کردند ولی به تنهایی از پس ارتش آلمان بر نمی آمدند. آنها در حال شکست بودند که 6000 نیروی تازه نفس از پاریس رسیدند. آنها چگونه آمدند؟ با تاکسی!ساعت 1 بعد از ظهر در پاریس فراخوان داده شد که سربازان باید هرچه سریعتر با خط مقدم نبرد برسند. تاکسی ها مسافرانشان را پیاده کردند و باک هایشان را پر کردند و 500 تاکسی پاریسی هر کدام 2 بار مسیر پاریس تا مارن را طی کردند و هر بار 5 سرباز را در خط مقدم پیاده کردند. سرنوشت بزرگترین جنگ تاریخ تا آن زمان این گونه رقم خورد.بهمن امامبهمن امامFri, 03 Sep 2021 23:49:11 +0430https://virgool.ir/@bahman.emam/وضع-بشر-phsjm6aveqiaاطلاعات عمومی کتابنام کتاب: وضع بشرنویسنده: هانا آرنتمترجم: مسعود علیاانتشارات ققنوسچاپ دوم: 1390487 صفحهوضع بشر را سال 92 خریده بودم. 8 سال پیش. یک بار همان سالها جسارت کردم به خواندنش که تلاش نافرجامی بود. فراتر از حد من دشوار بود و نیمه رهایش کردم. بعد از 7 سال دوباره سال گذشته رفتم سراغش و در رودربایستی خودم تمامش کردم. یکی از دشوارترین، پیچیده ترین و قطعا انتزاعی ترین کتاب بود که خوانده ام.در این کتاب آرنت نه قصه می گوید، نه تاریخ و نه حتی برای توضیح بیشتر اندیشه هایش مثالی می زند. نزدیک به 500 صفحه انتزاع محض با نثری سنگین و پر از اصطلاحات تخصصی جامعه شناسی سیاسی. آنچه می نویسم برداشت بسیار سطحی و ناقص خودم است از آنچه در کتاب آمده. بخشی از کتاب را قطعا نفهمیده ام، بخشی را فراموش کرده ام و برای نوشتن یک متن بهتر باید جاهای بیشتری را عینا از کتاب نقل کنم که توان و حوصله اش نیست.همان طور که از عنوان کتاب بر می آید کتاب تاملاتی است بر بنیادی ترین مفاهیم بشری و آرنت سعی دارد با بازتعریف لغات تمایز مفاهیمی را که لغات به آنها دلالت می کنند بیان کند. اندیشه اصلی بر تقسیم بندی فعالیت های بشری به این سه نوع است:زحمت، کار و تلاش.زحمت (labor) خیلی وقت ها در فارسی همان کار ترجمه می شود. اما آرنت آن را در مقایسه و در تمایز با کار (work) بیان کرده است. زحمت ناظر به آن دسته از فعالیت های بشری است که مستقیم معطوف به زیستن است. کف هرم مازلو. فعالیت های ما برای خوردن، خوابیدن، زنده ماندن و از این قبیل. در واقع هر فعالیتی می کنیم که اگر نکنیم حیات ما به خطر می افتد زحمت است. حاصل زحمت ماندگار نیست و همان وقتی که زحمت می کشیم مصرف می شود.کار اما بیشتر نزدیک به آن چیزی است که ما صنعت می خوانیمش. فعالتی معطوف به ساختن اشیایی که ماندگارند. ماندگارتر از خود انسان. نتیجه کار لازمه ی ضروری زندگی نیست، اما اشیایی ساخته می شوند که جهان محل سکونت ما را می سازند. ما از طریق این جهان مصنوع احساس می کنیم که زمین خانه ماست، آشناست و با دیگران از این طریق ارتباط برقرار می کنیم.اخرین فعالیت مهم بشری اما عمل (Action) است. و زندگی وقف عمل (vita activa) که از عبارت های کلیدی کتاب است ویژگی انسان مدنی و سیاسی است. عمل تنها فعلی است که میان انسان و اشیا نیست، مستقیما و بدون واسط و نیاز به اشیا بین انسان ها برقرار می شود.اگر به یونان باستان برگردیم شاید بتوان این تمایز را بهتر توضیح داد. بردگان کسانی هستند زحمت می کشند. آنها هر چه می کنند برای این است که غذا و جای خواب داشته باشند و کشته نشوند.صنعتگران و هنرمندان کار می کنند. آنها جهان آشنای ما را می سازند. آثاری پدید می آورند که «استفاده» می شوند اما «مصرف» نمی شوند و باقی می مانند.و در بالاترین سطح مردان آزاد شهرند، اهل سیاست، کسانی که دغدغه زنده ماندن ندارند و به فعالیت در محیط عمومی می پردازند. در واقع آنها برده داری می کردند تا دغدغه معاش نداشته باشند، زحمت نکشند تا بتوانند دست به عمل بزنند. در سلسله مراتب بشری زحمت فروترین و عمل بالاترین دست را داشت. بردگان بودند که هر چی میکردند معطوف به فعالیت های زیستن بود، فرومایگان!اما با گذشت زمان این سلسله مراتب برعکس شد. با اختراع پول و اوج گیری مالکیت خصوصی. تمام فعالیت های بشری معطوف به کسب در آمد و پول شد. یعنی هدف از تمامی کارها اقداماتی شد که منجر به زیستن شود، نه ساخت جهانی از اشیای ماندگار یا عملی بین انسان ها.آرنت می گوید که ما نتوانستیم طبقه زحمتکش را رهایی بخشیم، بلکه فعالیت زحمت را رهایی دادیم و آن را از یک کار پسن مخصوص بردگان به یک فعالیت والای بشری ارتقا دادیم. همه ی ما زحمتکش شده ایم.«ما در جامعه مصرف کنندگان به سر می بریم، و چون همان طور که دیدیم، زحمت و مصرف تنها دو مرحله روندی واحدند که ضرورت زندگی آنرا بر آدمی تحمیل می کند، این گفته تنها تعبیر دیگری است از اینکه ما در جامعه زحمتکشان به سر می بریم. این جامعه نه راه راهیی طبقات زحمتکش بلکه از طریق رهایی خود فعالیت زحمت، که قرن ها قبل از رهایی سیاسی زحمتکشات روی داد، پدید آمد[…] ما نقریبا موفق شده ایم همه فعالیت های بشری را به سطح فصل مشترکی به نام تامین ضروریات و حوایج زندگی و تدارک وفور و فراوانی آنها فرو بکاهیم و همتراز کنیم. هر چه می کنیم قرار است بخاطر امرار معاش باشد. […] تنها استثنایی که جامعه مایل است بپذیرد هنرمند است […]یگانه اهل کاری که در جامعه ای زحمتکشان باقی مانده است. […]برای سلب اعتبار و باور پذیری این تعبیری که انسان مدرن از خود می کند، شاید بد نباشد که به یاد آوریم پیش از تمدن ما همه تمدن ها ترجیح می دادند با افلاطون همداستان باشند که هنر پول درآوردن هیچ ربطی به محتوای واقعی حتی هنرهایی نظیر طبابت، دریانوردی یا معماری که با دستمزد نیز همراه بودند ندارد. این که افلاطون پای یک هنر دیگر را برای ملازم بودن با همه انها به میان آورد به منظور تبیین همین دستمزد بود که بی گمان ماهیتش با سلامت، غایت طبابت، یا عمارت کردن، غایت معماری کاملا فرق دارد. این هنرِ افزوده به هیچ روی عنصر زحمت در این هنرها یا صناعت ها که از جهات دیگر درخورد آزادمردانند تلقی نمی شود، بلکه؛ به عکس، یگانه هنری به شمار می آید که از طریق آن هنرمند، کارگر حرفه ای در اصطلاح ما، خود را از ضرورت زحمت کشیدن فارغ می دارد.» صفحات 191-192 کتاب.همان طور که می بینید مهم است و فرق است که غایت طبابت سلامت باشد یا امرار معاش.یکی از ویژگی های زحمت این است که همان موقع به مصرف می رسد. حال که در جامعه ما همه زحمت میکشیم حاصل این زحمت که روز به روز بیشتر می شود، باید زودتر مصرف شود. « راه حل این است که با همه ی اشیای مورد استفاده به صورتی رفتار کنیم که گویی کالاهایی مصرفی هستند، و این به گونه ای است که صندلی یا میز اکنون به همان سرعتی مصرف می شود که پیراهن به مصرف می رسد و پیراهن تقریبا به همان سرعتی که غذا. به علاوه، این شیوه مراوده با اشیای جهان کاملا با نحوه تولید شدن آنها مناسبت دارد. انقلاب صنعتی زحمت را بجای هرگونه کار و مهارت نشانده است، و در نتیجه، اشیای جهان مدرن محصولات زحمت شده اند که سرنوشت طبیعی شان به مصرف رسیدن است، به جای اینکه محصولات کار باشند که وجودشان برای استفاده است.» صفحه 189آرنت معتقد است که با انقلاب صنعتی، و تقسیم زحمت (نه تقسیم کار)، عملا کارها آنقدر شکسته شد که برای انجامشان نیاز به مهارت، الگو و تخصص خاصی نیست. در نتیجه فعالیت یک استاد نجار با یک کارگر کارخانه چوب بری ماهیتا متفاوت است. استاد نجار یک الگو در ذهن دارد و با مهارت خود مواد اولیه موجود در طبیعت را تبدیل به شی می کند. اما کارگار کارخانه نه چنین مهارتی دارد، نه الگویی در ذهن. این است که حاصل زحمت کارگر کارخانه یک شی مصرفی است، اما حاصل کار استاد نجار یک شی مورد استفاده.این تمایز گذاری بین واژگان و سوار کردن معنای جدید بر آنها برای بیان بهتر تمایز کاری است که آرنت در این کتاب به وفور می کند. فضای ذهنی آرنت از جامعه توتالیتر آلمان نازی جدا نمی شود و گاه و بیگاه این دغدغه خود را نشان می دهد. در همین راستا بحثی بین تفاوت توان و قدرت می کند.قدرت در فضای همزیستی بین انسان ها فعلیت می یابد و در حیطه عمومی نمود می یابد. از این نظر با توان و زور متفاوت است. «اینکه تمدن ها ممکن است برآیند و فروریزند، اینکه امپراطوری های قدرتمند و فرهنگ های بزرگ ممکن است بدون بلایای خارجی به راه زوال افتند و از میان بروند- و در اکثر موارد این قسم علل خارجی مسبوق به پژمردگی درونی کمتر مشهودی هستند که موجب بلا و فاجعه است- به موجب همین خصوصیت حیطه عمومی است، حیطه ای که، چون در نهایت بر عمل و سخن استوار است، هرگز حیثیت بالقوه اش را کاملا از دست نمی دهد. آنچه اجتماعات سیاسی را ابتدا تحلیل می برد و سپس از میان بر می دارد فقدان قدرت، و ضعف نهایی است؛ و قدرت چیزی نیست که بتوان آن را، همانند ابزارهای خشونت، برای مواقع اضطراری ذخیره کرد و کنار گذاشت، بلکه تنها در فعلیتش وجود دارد. قدرت در جایی که به فعال در نمی آید،از میان می رود، و تاریخ سرشار از نمونه هایی ست که نشان می دهد بیشترین ثروت مادی هم نمی تواند این فقدان و زیان را جبران کند. قدرت تنها در جایی به فعل در می آید که گفتار و کردار ترک همراهی نکرده اند.، در جایی که کلمات توخالی و کردارها وحشیانه نیستند، در جایی که از کلمات نه برای پوشاندن نیات بلکه برای منکشف کردن واقعیت ها استفاده می کنند، و کردارها نه برای خشونت و تخریب، بلکه برای برقرار کردن روابط و خلق واقعیت های تازه به کار می روند.» صفحه 305دقت کنید که به اعتقاد آرنت وجود حیات سیاسی مبتنی بر قدرت است نه توان یا خشونت. و قدرت بر پایه ی سخن و عمل است نه زور. «قدرت در میان انسان ها آن هنگام که با هم عمل می کنند سر بر می آورد، و لحظه ای که آنان گراکنده می شوند از میان می رود.» یعنی جایی که انسان ها با هم عمل نکنند، سخن معنای خود را از دست بدهد و کلمات توخالی شوند، آن جامعه قدرت ندارد و دیر یا زود دچار اضمحلال می شود.کاری که آرنت هنرمندانه و بارها انجام می دهد نگاه دقیق به مفاهیمی است که برای ما بدیهی به نظر می رسند. و یکی از درخشان ترین این موارد به نظرم بحثی است که درباره مفهوم بخشایش و مفهوم عهد بستن می کند.عمل، این والاترین فعالیت بشر، 2 ویژگی منحصر به فرد دارد. وقتی عملی از ما سر می زند، بنا به ویژگی ذاتی عمل در فضای متکثر بین انسان ها اتفاق می افتد و هر کدام از انسان ها به نوبه خود عمل دیگری (عکس العمل) درباره آن انجام می دهند و این سلسله تا بی نهایت بار ادامه می یابد. پس دیگر اختیار و نتیجه عمل دست ما نیست. این منجر به 2 ویژگی می شود. اول اینکه عمل برگشت ناپذیر است. چنین نیست که بتوانیم عملی را که انجام داده ایم پس بگیریم و نتایج آن را به حالت اولیه برگردانیم. دوم اینکه عمل پیش بینی ناپذیر است. ما هیچ گاه نخواهیم دانست که عملی که انجام می دهیم به چه نتایجی می رسد. چون بی شمار فرد انسانی دیگر بی شمار بار بر آن تاثیر می گذارند و هر کدام در نتیجه نهایی سهیم می شوند. در واقع نتیجه عمل مدت ها بعد از انجام آن مشخص می شود. وقتی که شاید انجام دهنده عمل دیگر خود زنده نباشد.حال بشر برای کنار آمدن با این دو عدم قطعیت بسیار بزرگ و تحمل کردن آن این دو مفهوم اساسی را ابداع کرده است. بخشایش و عهد بستن! یعنی چه؟ در دنیایی که ما هیچ نمیدانیم که نتایج عملمان چه خواهد بود، به علت پیش بینی ناپذیر بودن ذاتی عمل، اگر نتایج عمل ما با آنچه می اندیشیدیم فرق کرد چه کنیم؟ اگر نتایج نامطلوب بود؟ جواب آرنت ساده است. باید بتوانیم همدیگر را ببخشیم. در واقع دیگران باید بتوانند ما را ببخشند. وگرنه دنیا غیرقابل تحمل می شود. پس قدرت بخشایش است که برگشت ناپذیری عمل را برای ما قابل تحمل می کند. «بدون بخشودگی، بدون رهیدگی از پیامدهای آنچه انجام داده ایم؛ قابلیت ما برای عمل محدود می شد به یک عمل واحد که هرگز نمی توانستیم از آن خلاص شویم. برای همیشه قربانی پیامدهای آن می ماندیم.» صفحه 348و اما... «کاشف نقش بخشایش در حیطه امور بشری عیسای ناصری بود.» صفحه 350حال میرسیم به دومین ویژگی عمل یعنی پیش بینی ناپذیری آن. در شرایطی که ما هرگز نمی دانیم که فردا چه خواهد شد، فردا که خواهیم بود و پیامدهای عمل ما و دیگران چه خواهد بود، عهد بستن برای ما جزیره آرامش است. ما عهد می بندیم تا بدانیم در این شرایط پیش بینی ناپذیری مطلق جایی هست که بتوانیم روی آن حساب کنیم. چراغی در تاریکی. وقتی عهد می بندیم می توانیم امر پیش بینی ناپذیر را پیش بینی کنیم.آنچه گفتیم تنها بخش کوچکی از مفاهیم و اندیشه هایی ست که آرنت در این کتاب مطرح می کند. مباحثی طولانی درباره حیطه عمومی و خصوصی، مالکیت، زندگی وقف عمل، نقطه اتکای ارشمیدسی و شک دکارتی بیان می کند که هر یک بیش از دیگری ناب و درخشان است. خواندن این کتاب گویی یک تجربه معنوی است، در یک دنیای انتزاعی محث سیر می کنیم و ذهنمان را ورزش می دهیم. نسبت به فعالیت هایمان آگاه تر می شویم. می توانیم همان طور که به تعبیر خود آرنت انسان مدرن توانست با کشف تلسکوپ توسط گالیله سیارات را از بیرون ببیند و زمین را موضوع شناخت کند، خودمان را از فضا ببینیم و شناخت بهتری به دست آوریم.بهمن امامبهمن امامSat, 08 May 2021 15:39:24 +0430https://virgool.ir/@bahman.emam/آرمانشهری-برای-واقع-گراها-cuvi7wwnljxvاطلاعات عمومی کتاب:آرمانشهری برای واقع گراهاو چگونه به آن برسیمنویسنده: روتگر برگمنمترجم: هادی بهمنینشر نوین، چاپ دوم، 1398211 صفحه39000 تومانکتاب را از یکی از پادکست های بی پلاس علی بندری شناختم. نویسنده اش را نمیشناسم اما ایده هایش بسیار بسیار درخشان است. کتاب خوش خوان، پر و لبریز از آمار و مورد کاوی های مختلف. از مطالعات مختلفی که در قرون مختلف درباره موضوعات مختلف صورت گرفته استفاده می کند تا مطلب را جا بیاندازد. خستگی ناپذیر مثال های تاریخی می زند تا حرفش را باور کنیم. تا باور کنیم آرمانشهری که توصیف می کند قابل دسترسی است. نه در آینده، که همین حالا.اما این آرمانشهر چطور شهری است؟ باید تاکید کنیم که این آرمانشهر صرفا یک شهر رویایی و خیالی نیست. نویسنده خیلی جدی و منطقی و بر پایه آمار و مطالعات قبلی می گوید که این کار شدنی است. با همین امکانات، منابع و تکنولوژی موجود. در این آرمانشهر فقیر وجود ندارد و همه از درآمد همگانی بهره مندند، ساعت کاری به 15 ساعت در هفته رسیده و مرزها از میان برداشته شده اند.یادم هست که از بچگی یک سوال برایم وجود داشت و این کتاب تا حد خوبی پاسخ آن سوال را می دهد. سوال این بود: حالا که تکنولوژی انقدر پیشرفت کرده چرا ما هنوز مجبوریم اندازه قدما و بلکه بیشتر کار کنیم؟ چرا نمیتوانیم با تنبلی و آرامش زندگی کنیم؟جواب این سوال را در لابلای صفحات کتاب می توان یافت. این توضیح را هم بدهم که خود کتاب از لحاظ محتوا بسیار چگال است و نمی توان آن را خلاصه کرد. یعنی هر قسمتی که از آن برداریم بخشی از مطالب را از دست داده ایم. آنچه می نویسم ایده هایی است که در ذهنم پررنگ تر مانده اند.نخستین ایده کتاب درآمد همگانی برای تمام افراد بشر است. ایده اصلی ساده است: آنچه فقرا ندارند پول است و در نتیجه برای از میان برداشتن فقر باید به آنها پول داد. نه آموزش یا خدمات رایگان یا کوفت و زهر مار. نویسنده معتقد است اینکه فقرا تصمیمات بد می گیرند معلول بی پولی است نه علت آن. چون همیشه ذهن آنها درگیر مسایلی مانند شام شب است و در نتیجه نمی توانند درست فکر کنند. اگر دولت ها آن بودجه ای را که برای سازمان های عریض و طولیلی مانند بهزیستی صرف می کنند مستقیم به فقرا بدهند مساله خیلی راحت تر حل می شود. و تازه جالب تر اینکه وقتی پول را مستقیم به فقرا بدهیم آنها دیگر فقیر نیستند و در نتیجه کمتر مریض می شوند و در نتیجه دولت ها هزینه بهداشت و درمان کمتری هم باید بپردازند. در واقع از محل این دو بودجه می توان مستقیم فقر را از میان برداشت. البته که در کتاب با عدد و رقم و بررسی موردکاوی های مشابه این را اثبات می کند.ایده دوم هفته کاری 15 ساعته است. شاید خیلی دور از ذهن بیاید ولی نویسنده به جد معتقد است که به راحتی شدنی است. کافیست کارهای مزخرف و بی فایده از فهرست مشاغل حذف شوند. مثال: واسطه گرهای مالی، لابی من ها، وکلا، بازاریاب ها و غیره. البته که نمی گوید تمام این ها به درد نخورند ولی معتقد است سرمایه داری در یک حلقه باطل این مشاغل را بازتولید می کند و به اینها سود می رساند و پاداش می دهد. مثال می زند که سرانه تعداد وکیل در امریکا 17 برابر ژاپن است. اما در عین حال امریکایی ها خیلی بهره مندتر از قانون نیستند.در واقع صحبت از این است که مشاغل بسیاری وجود دارد که شاغلین در آنها هم معتقدند که کارشان معنایی ندارد. شغل هایی که مستقیم روی بهبود وضع جامعه اثر دارند دارند رفته رفته کم ارزش تر می شوند و کمتر بها می بینند. مثل معلم ها، رفتگرها، محققین و غیره. مثال بسیار جالبی می زند از اعتصاب رفتگرهای نیویورک که کمتر از 10 روز طول کشید و مجبور شدند شرایط رفتگرها را بپذیرند. و اعتصاب بانکداران ایرلند که 6 ماه طول کشید و هیچ مشکلی هم برای جامعه پیش نیامد!اینجا بحث را می توان فلسفی تر دنبال کرد و خوراک بیشتری برای تفکرهای بعدی به آدم می دهد. باهوش ترین ادمهای دنیا، کسانی که می توانند وضع بشر را بهتر کنند و تغییرات مهم ایجاد کنند، حالا درگیر کارهایی هستند که فایده ای برای بشریت ندارد. مثال بارز کتاب فعالیت در بازارهای مالی است. بازارهایی با جمع صفر که درنهایت ارزشی برای بشر ایجاد نمی کنند. کار یک لابی گر یا بورس باز را مقایسه کنید با کسی که در درمان بیماری تحقیق می کند، معلم یا رفتگر است. کدام برای جامعه بهتر است؟ ولی کدام درآمد بیشتری دارد؟ نوع بشر اگر انقدر کارهای به درد نخور نکند می تواند بیشتر استراحت کند.نکته دیگری که وجود دارد بحث توزیع است، ما به عنوان بشر ثروت زیادی داریم، اما توزیع آن بسیار ناهمگون و ناعادلانه است. ناعادلانه با هر تعریفی که می توانید از عدالت بکنید. یکی از روش های عادلانه تر کردن توزیع ثروت در دنیا برداشتن مرزهاست، همگان فرصت استفاده از منابع را داشته باشند. یک روش دیگر افزایش مالیات هاست. مالیات های بیشتر می تواند هم توزیع را یکنواخت تر کند، بودجه بیشتری برای درآمد همگانی فراهم کند، آدمهای بیشتری را سوق بدهد به اینکه کارهای بامعناتری برای نوع بشر انجام دهند.یکی از مسایلی که به اعتقاد نویسنده ما را به بیراهه برده است آدرس غلطی است که مفاهیمی مثل GDP یا همان تولید ناخالص داخلی به ما می دهند. نویسنده توضیح می دهد که GDP مفهومی است که در دوران جنگ و برای توضیح میزان پیشرفت کشورها در آن دوران تعریف شده. ابزاری برای سیاستمداران که بتوانند بگویند ما فلان قدر پیشرفت کرده ایم، فلان قدر پل ساخته ایم، جاده زده ایم، از این کارها. شاخصی برای دوران رفاه نیست. نحوه محاسبه اش گمراه کننده است."تولید ناخالص داخلی علاوه بر محاسبه نکردن بسیاری از چیزهای خوب،از انواع مختلف رنج های انسانی بهره مند می شود. راه بندان، مصرف مواد مخدر، خیانت، این اتفاقات نقش معدن طلا را برای پمگ بنزین ها، مراکز ترک اعتیاد و وکلای طلاق دارند. اگر شما تولید ناخالص داخلی بودید شهروند ایده آل شما یک معتاد به قمار و مبتلا به بیماری سرطان می بود که در گیر و دار طلاق است. مشت مشت قرص ضد افسردگی بالا می اندازد و در حراج جمعه سیاه دیوانه میشود.... جانات روه نویسنده می گوید:" از منظرتولید ناخالص داخلی، بدترین خانواده های امریکایی آن هایی هستند که واقعا مثل خانواده عمل می کنند. غذای خودشان را می پزند، پس از شام قدم می زنند و به جای اینکه تربیت کودکشان را به فرهنگ تجارت زده بسپارند، با او حرف می زنند." صفحات 93-94بعد از بحث های مفصل کتاب ما را به این دو راهی می رساند: ما به عنوان نوع بشر برای مصرف گرایی بیشتر لازم است که بیشتر و بیشتر کار کنیم. اگر میخواهیم در قفسه فروشگاه هایمان 100 نوع ماست و 200 نوع پنیر باشد، یا هزار جور وسیله که اصلا نمی دانیم چیستند و به چه کار زندگیمان می آیند، باید سخت کار کنیم. اما اگر بتوانیم این مصرف گرایی را کنترل کنیم، اندکی شتاب زندگی را کند کنیم، آن وقت می توانیم با 15 ساعت کار در هفته با فراغ بال زندگی کنیم. این انتخاب ما به عنوان انسان است.بهمن امامبهمن امامWed, 11 Nov 2020 15:38:04 +0330https://virgool.ir/ketabaz/قمارباز-puoy3h1wcm7dقماربازنویسنده: فئودور داستایوسکیمترجم: جلال آل احمدانتشارات فردوسچاپ ششم، 1379242 صفحهنوشتن درباره داستایوسکی [بنا به رسم الخط کتاب داستایوسکی می نویسم نه داستایوفسکی یا چیز دیگر] جسارت و دانش زیادی می طلبد که در من نیست. اینجا خیلی محدود درباره قمارباز می نویسم.شاید جالبترین نکته درباره کتاب این باشد که داستایوسکی این کتاب را تنها در 26 روز نوشته است. زمانی واقعا اندک برای نوشتن یک رمان. ظاهرا دراین زمان باید کتابی را سریعتر تمام می کرده تا بدهی هایش را پرداخت کند. شیوه نوشتن هم به این صورت بوده که داستایوسکی می گفته و "آنا گرگوریونا" تند نویسی می کرده است. سال بعدش این آنا گریگوریونا همسر داستایوسکی می شود.حدس زدنش کار سختی نیست که کتاب درباره قمار است. توصیف حالات درونی انسان ها تخصص داستایوسکی است و در این کتاب هم شور و حال قماربازان را به خوبی توصیف کرده است. زندگی شخصیت های داستان نیز مانند برد و باختشان در قمار دستخوش تغییرات شدید و بالا و پایین بسیار می شود. این شباهت را می توان اینگونه برداشت کرد که به نظر نویسنده زندگی ما نیز مانند یک قمار است و اختیار آن خیلی دست ما نیست. قهرمان های داستان نیز یک روز ثروتمند می شوند و یک روز خدمتکار. یک روز عاشق و یک روز فارغ. مانند داوشان در قمار که یک دست می برد و یک دست می بازد.یک شباهت دیگر قمار و زندگی نیز شیوه و روش های قمار است. برخی خیلی اهل حساب و کتابند که دایم در قمار احتملات را حساب می کنند که قبلی چه آمده و احتمال آمدن قرمز چقدر است و چند تای اخیر سیاه بوده و فلان [اصطلاحات بازی رولت]. اما داستایوسکی شرح می دهد که این شیوه بازی هم راه بجایی نمی برد و بارها بارها کسانی که بر اساس احتمالات بازی کرده اند غافلگیر شده اند. یک طوری که می خواهد بگوید که در زندگی هم نمی شود خیلی دو دوتا چهار تا کرد و زندگی هم مثل قمار چندان قابل کنترل نیست.کشش میز سبز قمار و خارج شدن کنترل از دست انسان، وسوسه یک قمار دیگر، امید به موفقیت یکباره و این قبیل مسایل را داستایوسکی به خوبی شرح می دهد. اما نکته ای که چندین جا در کتاب از زبان ادم های بیرون داستان به عنوان ناظران بیرونی تکرار می شود این است که در نهایت در قمار خواهید باخت. این سرنوشت محتوم قمارباز است. چنانچه وقتی جایی پولی می برد به او توصیه می کنند که سریعتر از قمارخانه خارج شود چرا که بی شک این پول را خواهد باخت. یعنی در بازنده بودن نهایی قماربازان کسی شک ندارد. ظاهرا خود داستایوسکی نیز در قمار باخته و زخم خورده این ماجراست.در عین حال به خوبی شرح می دهد که چه حسی بر انسان می گذرد که بعد از برد هم نمی تواند از قمارخانه خارج شود و یا اگر هم خارج شود باز می گردد تا تمامی بردش را ببزد. کششی که میز سبز قمار دارد بارها بارها در کتاب بحث می شود.البته کتاب داستان های دیگری هم در کنار شرح قمار دارد، علاوه بر خط اصلی داستان درباره یک خانواده روس سابقا پولدارِ حالا بدهکارِ منتظر ارث مادربزرگشان، داستان عشق مازوخیستی راوی به یکی از دختران خانواده را نیز دنبال می کند. همچنین به مقایسه ملل روس و فرانسه و المان و انگلیس می پردازد. اما به نظر می رسد با توجه به عجله نویسنده برای به پایان بردن کتاب این داستان ها چندان ساخته و پرداخته نشده اند و شخصیت های داستان کارهای عجیب و غریب می کنند. که البته این خودش باز شباهت به احتمالات قمار دارد.کتاب را سال ها پیش خریده بودم و تا کنون خیلی به صرافت خواندنش نیافتاده بودم، این چند روزه فرصتی شد تا آن را آغاز و تمام کنم. خوشخوان و جذاب و کوتاه است. آن زمان که خریدم ترجمه جلال آل احمد در بازار موجود بود که سال 1327 از فرانسه ترجمه کرده است. این جدی ترین کار ترجمه جلال است، ولی همچنان خیلی ترجمه خوبی نیست. بخصوص که از فرانسه برگردانده شده و با متن زبان های دیگر هم مقابله نشده، مترجم هم خیلی مته به خشخاشِ لحن و اصطلاحات نگذاشته است. هرچند که به هر حال بعد از 70 سال خود زبان فارسی هم تغییرات زیادی کرده و نیازمند ترجمه های جدیدتری بوده است.خوشبختانه تا جایی که می دانم صالح حسینی سال 1386 از انگلیسی و سروش حبیبی هم سال 1393 از روسی مستقیم زحمت ترجمه کتاب را کشیده اند. دو مترجم نا آشنا که به جرات می توان گفت بهترین مترجمان چند دهه اخیرند. متاسفانه ترجمه آنها را نخوانده ام اما می توان تصور کرد که خواندن انها به مراتب دلنشین تر از خواندن ترجمه قدیمی آل احمد است.بهمن امامبهمن امامSun, 30 Aug 2020 22:30:33 +0430https://virgool.ir/@bahman.emam/ملت-دولت-و-حکومت-قانون-smviww1vsbxuاطلاعات کلینام کتاب: ملت، دولت و حکومت قانونجستار در بیان نص و سنتنویسنده: سید جواد طباطباییناشر: مینوی خرد، چاپ دوم 1398314 صفحهقیمت: 75500 تومانملت، دولت و حکومت قانون آخرین کتاب سید جواد طباطبایی است و مثل بقیه کتابهایش آدم از خواندنش حظ می کند. از وسعت اطلاعات، از دید غیرتکراری و از قدرت قلم.اما برخلاف بیشتر کتاب هایش چندان قطور نیست و در حدود 300 صفحه سیدجواد نظراتش را بیان کرده است. آن طور که از مقدمه خود کتاب و حال و احوال نویسنده بر می آید علت کهولت سن، کاهش قوای جسمانی و بیماری است. در واقع اینها مواد خامی بوده اند که قرار بوده در طرح بزرگ تاملی درباره ایران استفاده شوند. یعنی قاعدتا باید جلدهای بعدی مکتب تبریز و نظریه حکومت قانون و با همان ابعاد می بودند اما دیگر حوصله و توان نویسنده یاری نکرده و سعی کرده خلاصه مطالبش را بیان کند. بدین سبب آن پیوستگی و ساختارمندی سایر کتابهایش در این کتاب دیده نمی شود. چندبار از این شاخه به آن شاخه می پرد و بر خواننده است که این پراکندگی را در کنار مطالب دیگر کتاب ها قرارداده و کسب جمعیت کند.کتاب کاملا در منظومه و ادامه ی سایر کتاب ها و اندیشه های سید جواد طباطبایی است. چند ایده درخشان دارد که سعی میکنم اینجا بیان کنم:وحدت ملی:کتاب به نوعی در ستایش ایرانشهر و سرزمین ایران است. نویسنده معتقد است که سده ها پیش از آنکه مفهوم ناسیونالیسم و ملی گرایی در اروپا پدید آید ایرانیان درکی از وحدت ملی داشته اند. آنها همیشه خود را ایرانی و متعلق به ایران می دانسته اند. و البته ایران بزرگ یک قلمرو فرهنگی است که بزرگی آن به بزرگی نفوذ زبان فارسی است.سید جواد به شدت به پان تورکیست ها و پان کردیست و هر پان دیگری می تازد. معتقد است که آنها درکی از مفهوم ایران ندارند و کسانی که می گویند ایران به عنوان یک کشور واحد ثمره دوران پهلوی یا صفوی است بیسوادانی هستند که مفهوم ملیت را از دید اروپایی آن می بینند. حال آنکه بسیار قبل از پیدایش مفهموم Nation-state در اروپا ایرانیان درباره وحدت ملی به خودآگاهی رسیده بودند. در واقع بزرگترین نشانه این موضوع آن است که در تمام این هزاره های اخیر ایرانیان خود را ایرانی می دانسته اند. حال آنکه مثلا آلمانی ها تا 300 سال پیش خود را آلمانی نمی دانستند. در واقع اصلا مفهوم «آلمانی» وجود نداشت که کسی بخواهد خودش را آلمانی بداند.بزرگترین سند هویت و وحدت ملی ما بی شک شاهنامه است. شاهنامه به عنوان یکی از نص های سه گانه سنت ما نقش بی بدیلی دارد که به آن باز خواهیم گشت.یک داستان مهم هم نقل می کند تا اهمیت این موضوع رو نشان دهد:"حبیب یغمایی به نقل از فروغی می نویسد:«وقتی دیگر، ضمن بحث از ملیت فرمود که آتاتورک به من گفت: "شما ایرانیان قدر ملیت خود را نمی شناسید و معنی آن را نمی فهمید، و نمی دانید که ریشه داشتن و حق آب و گل داشتن در قسمتی از زمین چه نعمتی عظیم است؛ و ملیت وقتی مصداق پیدا می کند که آن ملت را بزرگان ادب و حکمت و سیاست و ، در معارف و تمدن بشری، سابقه ممتد باشد. شما قدر و قیمت بزرگان خود را نمی شناسید و عظمت شاهنامه را در نمی یابید که این کتاب سند الکیت و ملیت، و ورقه هویت شماست؛ و من ناگزیرم برای ملت ترک چنین سوابقی را دست و پا کنم"» حبیب یغمایی، نکاتی در احوال و اوصاف فروغی، فمحمدعلی فرغی، مقالات، تهران، توس 1387، ج. نخست، ص. نوزده."همان طور که می بینیم آتاتورک مفهوم این ملیت ایرانی را فهمیده و خودش معترف است که برای پروژه ملت سازی در ترکیه نیاز دارد تا چنین سوابقی دست و پا کند.ایرانیان به گواهی هگل نخستین امپراتوری را در جهان تاسیس کردند و اولین کشوری بودند که با انقلاب مشروطه حکومت قانون را در آسیا برقرار کردند.تکریم زبان فارسی:طباطبایی با آنکه خودش اهل تبریز و ترک زبان است اما اهمیت زبان فارسی را بسیار خوب می داند و بر آن تاکید دارد. زبان فارسی به مثابه سند هویت و حبل المتین وحدت ملی ماست. آن چیزی است که ایران بزرگ را به عنوان یک قلمرو فرهنگی طی قرون مختلف حفظ کرده و بر یورش عرب و ترک و مغول فایق آمده است. زبانی که تا سده ای پیش تا هند هم رایج و زبان رسمی و ادیبانه هند بوده است. این موضوع آنقدر بزرگ است که گاهی آن را نمی بینیم!مشروطه و قانون خواهی:سید جواد معتقد است که مشروطه بیش از آنکه یک انقلاب باش جنبش قانون خواهی است. جنبشی برای برقراری حکومت قانون در ایران. دو نکته در این جمله شایان توجه است:یکم: مشروطه به معنای حکومت قانون بر هر شکلی از حکومت قابل سوار شدن است. یعنی حکومت می تواند سلطنت باشد و مشروطه. می تواند سلطنت نباشد و غیرمشروطه!دوم: جنبش مشروطه جنبشی برای برقراری حکومت قانون در درون ایران است نه جنبشی ضداستعماری یا غرب ستیز. یعنی نگاه مشروطه به داخل کشور و اصلاح داخل است. و اگر مشروطه خواهان بر روس و انگلیس و عثمانی خشم می گیرند برای مصلحت کشور و اصلاح داخل است و از این جهت فرقی بین روسیه شرقی و انگلیس غربی و برادران مسلمان عثمانی نیست.از این رهگذر بسیار مهم است که مشروطه را درست بفهمیم. مشروطه جنبشی ملی گرایانه است نه جنبشی بیگانه ستیز.سنت ایرانشهریدر منظومه اندیشه سید جواد سنت ایران بر سه شاخه اصلی استوار است:اندیشه ایرانشهری که از پیش از اسلام جریان داشته و نصوص مهم آن شاهنامه و حکمت خسروانی شهاب الدین سهروردی است.اندیشه اسلامی که نص بی بدیل آن قرآن استاندیشه فلسفی یونانی که از رهگذار ترجمه متون یونانی افلاطون و بخصوص ارسطو به عربی و سپس به فارسی به ما رسیده است. جنبش ترجمه ای که ابن مقفع راه انداخت. این اندیشه در فارابی و بوعلی سینا به اوج خود می رسد.حال نویسنده معتقد است که مشروطه خواهی سنت چهارمی بر این سه سنت افزود، ولی فرقش با قبلی ها در این است که این سنت فاقد نص است. نصی که می توانست قانون اساسی مشروطه باشد!طباطبایی می گوید که هیچ یک از این سنت ها قابل حذف نیست و وقتی تعادل آنها به هم بخورد سیر انحطاط ایران شتاب می گیرد. اتفاقی که در دهه های اخیر با غلبه دین بر سایر سنت ها رخ داده است. و در دهه هایی قبل تری با غلبه اندیشه ایرانشهری. این سنت ها قابل حذف نیستند همان طور که مثلا در اوج قدرت قشری گرایی اسلامی در زمان خود امام محمد غزالی نیز حتی طرفداران او هم عید نوروز را برگزار می کردند و گرامی می داشتند.اصلاح دینیسید جواد در نظریه حکومت قانون به تفصیل توضیح داده است که اصلاح دینی بدان معنی که در مسیحیت رخ داد در اسلام ممکن نیست. از دو جهت. یکی اینکه سکولاریسم به معنای اصالت دادن به دنیا در مقابل آخرت در اسلام از اساس وجود دارد. یعنی اسلام دینی سکولار است. در اسلام «دنیا مزرعه آخرت است» و مسلمان باید از نعمت های دنیا برخوردار شود. این کاملا در تضاد با الهیات ابتدایی مسیحی است.دوم اینکه پروتستانیسم مسیحی جنبش بازگشت به نص بود. اما در اسلام ما هیچ گاه از نص جدا نشدیم که نیازمند بازگشت به نص باشیم.در این کتاب علاوه بر شرح موارد قبلی یک ایده جدید مطرح می کند و آن اینکه تنها اصلاح دینی ممکن در اسلام همان است که در مشروطه اتفاق افتاد. یعنی تبدیل نظام فقه به یک نظام حقوقی. اصلاحی که علمای بزرگ نجف، آخوند خراسانی و شاگرد او میرزای نایینی به خوبی انجام دادند.غرب ستیزی مضاعفیکی دیگر از خطوط اندیشه سیدجواد که در جای جای بسیاری از کتاب هایش تکرار می شود اعلام بیسوادی و کوته فکری برخی دیگر روشنفکران ایرانی است.خط اندیشه ای که از هایدگر توسط فردید به ایران می آید و سپس در اندیشه های امثال جلال آل احمد، شریعتی، رضا داوری، نراقی و سایرین تبلور می یابد. در این کتاب بخصوص بسیار بر داوری و جلال آل احمد می تازد. اینها حتی بر غرب ستیزی خود نیز آگاه نیستند و غرب ستیزی آنها نیز یک اندیشه غربی است. آنها اندیشمند نیستند و ایدئولوژی زده اند. بدین معنا که حقیقت کاذبی برای اثبات اندیشه های خود می سازند. اوج این مثال در تلقی یکسره پوچ جلال آل احمد از احوالات شیخ فضل الله نوری است. تصویری که جلال از شیخ فضل الله می سازد یکسره بی ربط و دور از واقعیت است. البته هر کسی که اندکی با اندیشه های شیخ و نظرات ضدمشروطیت او آگاهی داشته باشد می داند که مخالفت او با مشروطه ربطی به غرب ستیزی جلال ندارد.سید جواد در صفحات آخر گریزی به روزهای اخیر می زند و معتقد است که غلبه این تفکر و غرب ستیزی کور می تواند برای ایران خطرناک باشد. "اگر چنان تاکتیکی نسنجیده پیگیرانه دنبال شود، می تواند به چنان ماجراجویی هایی منجر شود که مشکل بتوان پی آمدهای دراز مدت آن را به درستی پیش بینی کرد." صفحه 310.سپس در پاورقی توضیح میدهد که:"در این باره سخن اساسی را میرزا ابوالقاسم قائم مقام پیش از آغاز دور دوم جنگ های ایران روس به فتحعلی شاه گفته بود. میرزا به خلاف نظر مساعد شاه برای جنگ با روسیه، موافق درگیری نبود و با اشاره ای به درآمد دو کشور ایران و روسیه به شاه گفته بود کشوری که هشت کرور درآمد دارد با کشوری که هشتاد کرور جمعیت دارد نمی جنگد."بهمن امامبهمن امامMon, 17 Aug 2020 21:51:39 +0430https://virgool.ir/@bahman.emam/کرونا-درباره-چی-نیست-یا-فرو-نرفتن-میخ-آهنین-کرونا-بر-سنگ-توسعه-ناهمگون-yboig8wtzonxاین روزها همه چیز درباره کرونا است. انگار یک پرانتز در جهان باز شده و همه ما رفته ایم داخل این پرانتز. هی هم از هم و از سازمان بهداشت جهانی می پرسیم که این پرانتز کی بسته می شود. انگار جهان کت و شلوار و کراواتش را رها کرده و استعفا داده است و رفته الاکلنگ بازی کند.اسطوره سیزیفبالتبع همه در خانه مانده ایم و آن چیزی که همیشه کم داشتیم حالا زیاد و فراوان شده: وقت. و آن چیزی که همیشه به نظر داشتنش زیاد و بدیهی می آمد حالا کیمیا شده: سلامتی، مصاحبت یاران و بغل! انگار وقت یک طرف الاکلنگ نشسته و این یکی ها طرف دیگر.نتیجه ناگزیر این خانه نشینی اجباری و فراوانی وقت، برای بسیاری از ما مواجهه با خود است. بازی استپ رقص را یادتان هست؟ همان که آهنگ پخش میشد و باید میرقصیدی بعد یک دفعه قطع میشد و باید می ایستادی و تکان نمیخوردی تا دوباره آهنگ پخش شود. حالا همان است، فقط این بار قطع آهنگ طولانی شده و باید بی حرکت طولانی بایستی. فرصت پیدا می کنی که با خود بگویی اصلا این بازی برای چیست؟ چرا قواعدش چنین است؟ خوب است یا نه؟ من چرا دارم این بازی را می کنم؟حالا همه ما مواجهیم با سیل مطالب آموزنده ای که می خواهند به ما کمک کنند این فراغت اجباری را چگونه سر کنیم. از تلگرام و واتساپ و اینستاگرام توصیه های عاقلانه می بارد:لیست کتاب های خوبی که بهترین فرصت برای خواندنشان حالاستفیلم های بی نظیری که اگر ندیده اید از کفتان رفتهآهنگ های خوبی که نشنیده ایدمقالات معتبری که مفاهیمشان را نمی دانیدچندین حرکت ورزشی که اگر هر روز انجام دهید بیش از این از مرگ دورتان می کنددوره های آموزشی ان لاین که اگر الان بگذرانید بعدا می توانید شغل های پردرآمدتری داشته باشیدموزه های مجازی، کنسرت های مجازی، آموزش های مجازیلیست شرکت هایی که سهامشان بواسطه کرونا بالا می رودلیست شرکت هایی که سهامشان بواسطه کرونا پایین می آیدو ...اما به اعتقاد من یک جای اینها خیلی شدید می لنگد. انگار حالا که آهنگ وسط بازی استپ رقص قطع شده هی داری فکر می کنی این بار که آهنگ پخش شد اینجوری باید برقصم، بعد حواسم باشد که کی قطع می شود، بعد ببینم دست داور روی دکمه ضبط چگونه می رود که پیش بینی کنم کی قرار است دوباره آهنگ قطع می شود تا ببرم مسابقه را.همه دارند به ما می گویند که با این وقتمان چه کار کنیم و آن کار را چگونه به بهترین نحو ممکن انجام دهیم. حتی حالا که المپیک هم تعطیل شده انگار حرام است که بپرسیم خب این کارها را برای چه باید انجام دهیم؟ برای چه باید در این مسابقه شرکت کنیم؟ جایزه برنده چیست؟ انگار این پرانتزی که کرونا باز کرده فرصتی برای تمرین و آماده سازی بیشتر ما برای همان مسابقه قبلی است، کسی در برگزاری مسابقه و لزوم برنده شدن بحثی ندارد. معیارها و قوانین سفت و سخت پابرجا مانده اند.یک جای داستان نمرود، بعد از اینکه نمرود ادعای خدایی می کند، خدا به پشه ای حکم می کند که به داخل بدن و مغز نمرود رود و او را بکشد.پشه ای را حکم فرمودیم که خیزخاکش اندر دیده خودبین بریزحالا کرونا پشه ماست. و ما تا منقرض نشویم نمی خواهیم شک کنیم مسیرمان شاید ایراد داشته باشد. چهار نعل در مسیر قبلی میتازیم. راه هم اگر مسدود شود بازش میکنیم و باز می تازیم. اما شک نمیکنیم که مسیرمان همین است و جز این نیست. شک نمیکنیم که چرا 100 سال بعد از کشف بزرگ فلمینگ این ویروس می تواند ما را چنین گرفتار کند. که چرا نصف انرژی حاکمان کشورها بجای درمان بیماری صرف پنهان کردن آمار بیماری می شود. از چین تا امریکا. که چرا این بشر انقدر پیشرفته 2 سال وقت لازم دارد تا واکسن بسازد.ما که کودک بودیم یک کارتون پخش میشد به اسم آزمایشگاه دریایی، سال 2020. یک آزمایشگاه در اعماق دریا با تجهیزات فلان و بهمان. برای بشری که 50 سال بعد از جنگ جهانی به اینجا رسیده بود، 30 سال زمان زیادی بود که به این آزمایشگاه برسد. اما نرسید.امروز قرار بود ماشین های پرنده داشته باشیم و انسان های شبیه سازی شده. حداقل ماشین خودران همه جای شهرها باشد یا اعضای بدن که با پرینتر سه بعدی درست شده اند. قرار نبود درگیر کرونا باشیم. شاید کرونا نشانمان بدهد که دست ناپیدای آدام اسمیت تمام کارها را هم ردیف نمی کند. ساخت واکسن نمی تواند انگیزه اش صرفا مادی باشد. ساخت ویروس شاید!شاید کرونا نشانمان بدهد بالاخره یک جا دولت ها لازم است مداخله کنند، (منظورم دولت هایی که است به مداخله حداقلی در امور شهروندان اعتقاد دارند)، نشانمان بدهد ساخت واکسن، بهداشت عمومی و رفاه حداقلی را نمی توان به شرکت های خصوصی بزرگ داروسازی سپرد. که اگر فاند تحقیقات پزشکی از شرکت های مواد غذایی تامین شود نتیجه اش میشود که همان محصولات برای سلامتی خوبند. که اگر بودجه بیزنس اسکول ها از شرکت های واسطه گری مالی بیاید نتیجه مقالاتش می شود رکود 2008.ما واکسن کرونا نداریم، ماشین پرنده نداریم، آزمایشگاه دریایی نداریم، اعضای بدن مصنوعی نداریم، در عوض چه داریم؟ اینستاگرام داریم، بورس داریم و واقعیت مجازی! باهوشترین هم نسلان من امروز با پیشرفته ترین الگوریتم های هوش مصنوعی دنبال اینند که منِ مصرف کننده به چاک سینه نیکی میناژ بیشتر علاقه دارم یا چاک دامن کیم کارداشیان.برخی نوابغ دیگر عصر ما نیز در لندن و نیویورک می توانند با دقت بالا تشخیص دهند که سهام فلان شرکتی که ریختش را هم ندیده اند و اگر محصولاتش را در فروشگاه هم ببینند تشخیص نمی دهند، کی بالا می رود و کی پایین می آید. می توانند با دقت نوسان بگیرند یا سرمایه گذاری کنند. کسب درآمد کنند برای خودشان و شرکت های بزرگشان.آن چیزی که ما را از قرون وسطی به اینترنت رساند، همین سوال کردن بود درباره چیزهایی که تا قبلش بدیهی شمرده می شد و بعد فهمیدیم بدیهی که نیست، غلط هم هست. حالا هم نباید این ویژگی متمایز کننده مان از سایر گونه های جانوری را از دست بدهیم.بهمن امامبهمن امامSat, 28 Mar 2020 21:04:44 +0430https://virgool.ir/@bahman.emam/جزء-از-کل-qsltawj3hkikاطلاعات کلی کتابنام کتاب: جزء از کلنام نویسنده: استیو تولتزنام مترجم: پیمان خاکسارانتشارات: نشر چشمهتعداد صفحات: 656قیمت 90000 تومان (چاپ پنجاه و هفتم)یا باید خیلی خوش شانس باشی یا نابغه یا هردو که اولین کتابت نامزد جایزه بوکر شود، در تمام دنیا ترجمه و تحسین شود و در کشوری مثل ایران به چاپ پنجاه و هفتم برسد. بخصوص که کتاب را در 36 سالگی نوشته باشی و قبلش کار جدی ای در ادبیات نداشته باشی و مشاغلت نگهبانی و فروشندگی تلفنی و معلمی زبان بوده باشد، و تازه در آنها هم خوب نبوده باشی! به نظر من استیو تولتز هر دو ویژگی را دارد. یک نابغه خوش شانس.کتاب داستان یک پدر و پسر است، کشمکش های آنها، روابط فامیلی و عاشقانه شان، دیدگاهشان درباره مسایل، تولد و مرگشان. گفتن خلاصه کتاب همانقدر تقلیل گرایانه است که بگوییم داستان لیلی و مجنون داستان دو نفر است که عاشق هم می شوند. خب که چه؟اما چند ویژگی خوب به نظرم باعث شده جزء از کل شایسته ی تعریف و تمجیدهای فراوانی که ازش شده باشد:· جملات قصار و طنزبه قول مترجم:«در هر صفحه اش جمله ای وجود دارد که می توانید نقلش کنید». بی ربط هم نمی گوید. کتاب پر است از جملات بامزه، با معنی و هوشمندانه. یک نفر در تعریف این کتاب گفته بود که یک توییتر 600 صفحه ای است. این هم به نظرم توصیف مناسبی است. پر از جملاتی که می توان توییت کرد یا در توییتر خواند. نمونه این جملات قصار بسیار است و بسیار هم در نقدها به آن اشاره شده. مثلا:«گاهی اوقات فکر می‌کنم که انسان، حیوانی است که برای زندگی خود به آب یا غذا نیاز ندارد. همین که شایعه‌ای برای نقل کردن و شنیدن داشته باشد برایش کافی است.»«خواهشم میکنم یه لحظه دختری رو که دارین بهش اتهام میزنین رو نگاه کنین. نگاه میکنید؟ اون قربانی زیباییشه، چرا؟ برای این که زیبایی یعنی قدرت. ما تو درس تاریخ یاد گرفته‌یم قدرت فساد می آره. بنابر این نتیجه‌ی زیبایی مطلق، فساد مطلقه.»«یکی گفته قیافه همه در پنجاه سالگی همانی است که لیاقتش را دارند. خب، متاسفم، ولی هیچ کس در هیچ سنی سزاوار قیافه ای نیست که پدرم در آن لحظه داشت.»«هر رو به موتی حق دارد آیین باستانی خودش را برگزار کند. بعضی دست عزیزانشان را می گیرند ولی بعضی مقاربت استثمارگرانه ی جهان سومی را ترجیح می دهند.» ] روسپیگری[· داستان گویی:تولتز بی شک یک داستان گوی بسیار خوب است. همیشه اعتقاد داشتم رمان قبل از هر چیز باید داستان خوب داشته باشد. تولتز در این 656 صفحه آنقدر داستان داشته که حوصله خواننده سر نرود. داستان هایی آنقدر زیاد و آن قدر پیوسته و جذاب که اگر طنز درخشان و ایده های فلسفی فراوانش نبود کتاب می توانست یک رمان حادثه ای باشد.این ها داستان هایی جذاب و پی در پی هستند، نخ تسبیح کتاب آنقدرها محکم نیست، ولی متن روان، خوشمزه و شخصیت پردازی عالی باعث می شود که نفهمی کی به انتهای کتاب رسیده ای. بخصوص که در 100 صفحه انتهایی روند کلی داستان دوباره بسیار جذاب می شود. کتاب استثنایی و خارق العاده شروع می شود، خوب ادامه می یابد و عالی به انتها می رسد.استیو توتلز یک داستان خوب را بسیار هم خوب تعریف کرده است. از انواع و اقسام ابزارها و تکنیک ها برای جذاب تر شدن داستان استفاده کرده: تعلیق، عوض شدن راوی، جابجایی در زمان و غیره.· شروع خوب:همان طور که گفتم شروع کتاب بی نظیر است. پاراگراف اول و بعد 2-3 صفحه ای که در پی اش می آیند طوری میخکوبت می کنند که اگر 600 صفحه بعدی چرت و پرت هم بود باز دلت می خواست بخوانی. کسی که توانسته چنین چیزی بنویسد حتما باز هم می تواند حرف های خوبی بزند.« هیچ وقت نمی‌ شنوید ورزشکاری در حادثه‌ ای فجیع، حس بویایی‌ اش را از دست بدهد. اگر کائنات تصمیم بگیرد درسی دردناک به ما انسان‌ ها بدهد، که البته این درس هم به هیچ درد زندگی آینده‌ مان نخورد، مثل روز روشن است که ورزشکار باید پایش را از دست بدهد، فیلسوف عقلش، نقاش چشمش، آهنگساز گوشش و آشپز زبانش را. درس من؟ من آزادی‌ ام را از دست دادم و اسیر زندانی عجیب شدم که نیرنگ آمیزترین تنبیهش، سوای این که عادتم بدهد هیچ چیز در جیبم نداشته باشم و مثل سگی با من رفتار شود که معبدی مقدس را آلوده کرده، ملال بود. می توانم با بی رحمی مشتاقانه نگهبان ها و گرمای خفه کننده کنار بیایم (ظاهرا کولر با تصوری که افراد جامعه از مجازات دارند در تضاد است، انگار اگر یک ذره احساس خنکی کنیم از زیر بار مجازاتمان قسر در رفته ایم)»· ترس از مرگ:کتاب تقریبا درباره همه چیز فلسفه بافی می کند: عشق، رابطه والد و فرزند، رسانه، ورزش، قوانین مهاجرت، استعمار و غیره. اما ایده مرکزی و برجسته کتاب بی شک ترس از مرگ و مواجه با آن است. اگر بخواهم به طرز بی مزه ای برداشت خودم از فلسفه اصلی این رمان قطور را بگویم این می شود:همه ما از مرگ می ترسیم. هر کاری می کنیم تا با آن مواجه نشویم. به خودمان دروغ می گوییم که ما با بقیه فرق داریم. ما نمی میریم. بعد پروژه های مختلفی تعریف می کنیم که بر ترس از مرگ غلبه کنیم: اعتقاد به مذهب، فرزند آوری، راه اندازی کسب و کار، خلق اثر هنری و ... همه برای این است که ما بدانیم جاوادنه هستیم. که بعد از مرگ جسممان در این دنیا باقی می مانیم.اما نکته اینجاست که اغلب آنچنان درگیر این بازی ها می شویم که فراموش می کنیم چرا وارد این بازی شده ایم. کسی که برای مذهب یا کشورش خود را به کشتن می دهد در واقع فراموش کرده که این مفاهیم برای مقابله و مواجهه با مرگ بوده اند. در واقع از ترس مرگ خودش را به کشتن می دهد. این ایده را کتاب در یک مونولوگ آشکارا بیان می کند:« انسان ها چنان خودآگاهی پیشرفته ای پیدا کردن که باعث شده از تمام حیوانات دیگه متمایز بشن،ولی این خودآگاهی یه فراورده‌ی جنبی هم داشته، ما تنها موجودی هستیم که به فانی بودنمون آگاهی داریم. این حقیقت به قدری ترسناکه که آدمها از همون سالهای ابتدایی زندگی اون رو توی اعماق ناخودآگاهشون دفن میکنن و همین ما رو به ماشین هایی پرزور تبدیل کرده، کارخانه های گوشتی تولید معنا.معناهایی رو که به وجود می آرن تزریق میکنن به پروژه های نامیرا شدنشون(مثلا بچه هاشون یا آثار هنری شون یا کسب و کارشون یا کشورشون) چیزهایی که باور دارن از خودشون بیشتر عمر میکنن. و مشکل اینجاست: مردم حس میکنن برای زندگی به این باورها احتیاج دارن ولی به طور ناخودآگاه بابت همین باورها متمایل به نابود کردن خودشون هستن. برای همینه که آدمی خودش رو برای هدفی دینی قربانی میکنه، اون برای خدا نیست که میمیره به خاطر ترس کهن ناخودآگاهش از مرگه که میمیره. بنابراین همین ترسه که باعث میشه بخاطر همون چیزی که ازش وحشت داره بمیره. میبینی؟ طنز پروژه های ابدی اینه: با این که ناخودآگه به این قصد طراحی شون کردیم که آدم رو گول بزنن تا فکر کنه خاصه و هرگز نمیمیره. حرص و جوش خوردن بابت همین پروژه هاست که باعث مرگ انسان میشه. اینجاست که باید حواست جمع باشه.هشدار من به تو همینه. انکار مرگ باعث مرگ زودرس میشه و اگه حواست جمع نباشه تو هم سرنوشتی جز این نداری.»· دست سرنوشت:زندگی هر یک از شخصیت های کتاب پر از ماجرا و بالا و پایین است. ما آن چیزی نمی شویم که فکر می کردیم. این بالا و پایین شدن زندگی برای دو تن از شخصیت های کتاب بسیار جالب توجه است. عموی راوی، تری دین، کسی است که در نوجوانی برای پاکسازی ورزش دست به اسلحه می برد، اما در انتها خودش از شرط بندی و فساد ورزش پول در می آورد.انوک، نامادری و دوست راوی، از پولدارها متنفر است و همین عامل آشنایی راوی با او و ورودش به داستان می شود. اما در انتها تبدیل به پولدارترین زن کشور می شود!ترجمه کتاب هم خوب است اما به نظرم عالی نیست. برخی جاها مشخصا به زور سانسور جملات از معنی دور شده اند، برخی جاهای دیگر هم احتمالا پیچیدگی متن اصلی باعث شده که برخی جملات مثل موج روی سطح روان داستان بیرون بزنند و دیده شوند. اما در مجموع پیمان خاکسار توانسته طنز درخشان و لحن روان و در عین حال عمیق داستان رو به خوبی به فارسی برگرداند و بابت این کار بزرگ و معرفی این کتاب به فارسی زبانان باید قدردان او باشیم.بهمن امامبهمن امامTue, 24 Mar 2020 14:37:10 +0430https://virgool.ir/@bahman.emam/good-old-days-khp187bzv8p0 - چه خبر؟- سلامتیاگر ویرگول ادم را مجبور نمی کرد که حداقل 300 کلمه بنویسد یا اگر وبلاگستان انقدر متروکه نشده بود یا اگر سلامتی انقدر انقدر نعمت والایی نبود یا اگر آدمیزاد قدر چیزهایی را که داشت بیشتر می دانست یا چیزهایی را که نداشت کمتر می خواست قاعدتا مجبور به نوشتن این توضیح واضحات نمیشدم و همان چهار کلمه ابتدایی کفایت می کرد برای رساندن منظور.بهمن امامبهمن امامMon, 24 Feb 2020 15:23:29 +0330https://virgool.ir/@bahman.emam/أَرْضُ-اللَّهِ-وَاسِعَةً-dejj7xsdkewvبعضی آیه ها هستند که سالها پیش، چه از سر جبر چه از سر شوق شنیدیمشان، اما انگار تا وقتش نرسد معنایشان را درک نمی کنیم. چند روز پیش بود که نمیدانم این آیه قرآن از کجای ناخودآگاهم انگار پرت شد وسط حافظه فعال کوتاه مدت خودآگاه..بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيمإِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنتُمْ ۖ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ ۚ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا ۚ فَأُولَٰئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ ۖ وَسَاءَتْ مَصِيرًا 97 ?کسانی که فرشتگان (قبض ارواح)، روح آنها را گرفتند در حالی که به خویشتن ستم کرده بودند، به آنها گفتند: «شما در چه حالی بودید؟ (و چرا با اینکه مسلمان بودید، در صفِ کفّار جای داشتید؟!)» گفتند: «ما در سرزمین خود، تحت فشار و مستضعف بودیم.» آنها [= فرشتگان‌] گفتند: «مگر سرزمین خدا، پهناور نبود که مهاجرت کنید؟!» آنها (عذری نداشتند، و) جایگاهشان دوزخ است، و سرانجام بدی دارند.تفسیرهای مختلفی طبعا بر این آیه نوشته اند و هر کس هر چه می خواهد از آنها بر می گیرد. اما به گمان من معنا مشخص و عجیب همیشه تاریخ پرکاربرد است.سرزمین خدا وسیع است..بهمن امامبهمن امامSun, 23 Feb 2020 18:50:38 +0330https://virgool.ir/ketabaz/معرفی-کتاب-وقتی-نیچه-گریست-fn4cw2lxnvm9اطلاعات کلینام کتاب: وقتی نیچه گریستنام نویسنده: اروین د. یالومنام مترجم: سپیده حبیبانتشارات: نشر قطرهتعداد صفحات: 465قیمت 65000 تومان (چاپ سی و ششم)باز هم یک کتاب خوب دیگر از یالوم. باز هم تلفیق رمان و روانشناسی. باز هم تلفیق تاریخ و تخیل.یالوم از ابزار داستان گویی برای بیان درس های روانشناختی اش استفاده می کند چون هم خودش عاشق داستان است، هم این روش را بسیار موثرتر از کتاب های خشک روانشناختی و اصطلاحات قلمبه سلمبه و بی روح متون درسی یافته است. جالب است که خودش درباره این کتاب می گوید که این کتاب را بیشتر برای دانشجویان روانشناسی نوشته است و از اینکه انقدر کتاب پرفروش شده و مخاطب عام هم از آن استقبال کرده تعجب می کند.کتاب داستان برخورد خیلی نیچه و یک پزشک معتبر وینی به اسم برویر است. این ملاقات هرگز اتفاق نیافتاده است اما خب می توانست اتفاق بیافتد! نیچه را که همه می شناسند، اما این دکتر برویر هم از پزشکان سرشناس عصر خود بوده و در مباحث مربوط به گوش میانی دارای مقاله و کشفیات مهمی است که من طبعا سر در نمی آورم. اما دکتر برویر روشی برای درمان بعضی بیماران خاص خود ابدا کرده بود که شبیه به نوعی روانشناسی است. که این امر پیش از شهرت و نظریه های فروید رخ داده است. در واقع زمانی که دکتر برویر روش خاص خودش (چیزی شبیه هیپنوتیزم) را ایجاد کرده و تشخیص داده که منشا برخی بیماری های جسمی فرای مشکلات جسمی است، اصولا چیزی به نام روانشناسی به عنوان علم یا روش درمان وجود نداشته است. در نتیجه او به عنوان روانشناس هیچ گاه مطرح نشده است.عمده کتاب بحث های داغ و سنگینی است که بین برویر و نیچه در جریان است. در ابتدا برویر در می یابد که نیچه دچار ناامیدی است و برای اینکه نیچه مغرور را راضی به درمان و مشاوره کند تصمیم می گیرد که خود نقش بیمار را برعهده گیرد و از نیچه برای درمان ناامیدی خود یاری بگیرد و با توجه به مهارتش بتواند بحث ها را به سمت درمان نیچه بچرخاند. اما زود در می یابد که خود او نیز به راستی به درمان نیاز دارد و در مقابل قدرت فلسفه و نگرش نیچه سپر می اندازد و به راستی در نقش بیمار فرو می رود.طی بحث شرح های مختلفی از نظریات نیچه درباره سرنوشت، شکوفایی و رسالت انسان بیان می شود، برویر به عنوان یک پزشک سرشناس، مرفه، دارای زنی زیبا و مهربان و فرزندانی دوست داشتنی ظاهرا هیچ چیز کم ندارد اما اینها راضی اش نمی کند و پیوسته فکر می کند که این شغل و خانواده همچون بندی به پایش بسته شده و فقط در حیرت است که "از چه هوای رفتن به جایی دور. هی دل بیقرارم را پی آن پرنده می خواند" بخصوص که دل در مهر یکی از بیماران جوان خود نیز بسته است.اما در خلال همین بحث ها و رویاها و در حالت خلسه ناشی از هیپنوتیزم در می یابد که تمام تصوراتش از نوع دیگر زندگی نمی تواند واقعیت داشته باشد و حالت های جذاب دیگری که برای زندگی تصور می کرده در واقعیت چنگی هم به دل نمی زند.نیچه نیز در یک لحظه شکست روحی اعتراف می کند که شاید تمام فلسفه بافی اش ناشی در ستایش تنهایی و غرور اینکه آیندگان من را درک خواهند کرد نوعی سپردفاعی ست برای اقرار نکردن به سختی تنهایی و حسرت دوستان صمیمی. این همان جایی است که "وقتی نیچه گریست" معنی می یابد.دو شخصیت واقعی تاریخی دیگر هم در داستان حضور دارند که حضورشان بر جذابیت کتاب افزوده است. اولی فروید، که به عنوان جوانی تازه کار و باهوش به نوعی شاگرد و دوست برویر است. که البته این ارتباط واقعی بوده و انها مقالات و کارهای تحقیقاتی مشترکی با هم انجام داده اند. دیگری زن معروف انتهای قرن 19 یعنی لو سالومه. لو سالومه که به دلیل دوستی نزدیک با نیچه و سپس با فروید در تاریخ حاشیه روشنفکری جایگاهی برجسته دارد در کتاب نیز به عنوان زنی جسور، زیبا و خاص معرفی می شود که عامل آشنایی برویر و نیچه است.عکس معروفی از لو سالومه، نیچه و فیلسوف دیگری به نام پل ره وجود دارد که لوسالومه در گاری نشسته، تازیانه ای به دست دارد و دو فیلسوف در جلوی گاری ایستاده اند. این عکس روی جلد کتاب هم چاپ شده و خود به تنهایی گویای قدرت شخصیت لوسالومه است. این تثلیت روحانی بین این سه نفر هم از داستان های جالب تاریخ روشنفکری است.به گمانم آنچه بیشتر از کتاب های دیگر یالوم این کتاب را معروف کرده همین بازی یا شخصیت های معروف تاریخی است که برای مخاطب عام جذابیت ایجاد می کند. دیدارهایی که هرگز اتفاق نیافتاد و بحث هایی که هرگز در نگرفت. اما برای مخاطب همین که حس کند نیچه مغرور وقتی گریسته است، یا در عکس ببیند که نیچه با آن سبیل معروفش جلوی گاری ایستاده و زنی تازیانه به دست پشت اوست ماجرا را جذاب می کند. وگرنه به نظرم در تلفیق تاریخ و داستان کتاب دیگرش "مساله اسپینوزا" بسیار قوی تر است.به نظرم نقطه اوج کتاب جایی است که برویر توسط فروید هیپنوتیزم شده، و حالت های دیگر ممکن زندگی اش را زندگی می کند. همه ی ما گاهی این تصور را داریم که چه فرصت های مهمی را از دست داده ایم، یا اگر فلان جا بهمان تصمیم را گرفته بودیم الان چه زندگی بهتری داشتیم. این موضوع احتمالا بخصوص درباره متاهلین بیشتر صدق می کند. برویر لحاظ خاص، یکی دو تا از آن اوج های عاشقانه را در ذهن خود حمل می کند در عادی بودن زندگی با همسرش فکر می کند آن لحظات اگر ادامه می یافت چه زندگی پرشور و جذابی برایش رقم می خورد. به طور مشخص دو زن این نقش را دارند، یکی بیمار جوانش به نام برتا که بسیار به او تکیه می کند و دیگری منشی سابقش که بسیار به او وفا دار است. اما برویر در آن خلسه می بیند که برتا عین همین لحظات و وابستگی را با دکتر دیگری هم تجربه می کند و منشی اش هم اصلا آن لحظه اوج عاشقانه را حتی به یاد نمی آورد!ترجمه کتاب هم مثل بسیاری دیگر از کتاب های یالوم کار سپیده حبیب است که بدون مشکل خاصی از پس ترجمه بر می آید. البته ترجمه های دیگری از کتاب هم در بازار هست که من نمیتوانم مقایسه کنم. اما انتخاب ترجمه سپیده حبیب به دلیل آشنایی کامل اش با دنیای یالوم انتخاب کم ریسکی است.بهمن امامبهمن امامThu, 23 Jan 2020 14:49:26 +0330https://virgool.ir/@bahman.emam/نادر-سردار-یا-پادشاه-bj3jxguvdaomاز قدیم به ما گفته اند که خواندن تاریخ مهم است. می تواند پرفایده هم باشد اگر به موقع خوانده و یادآورده شود. آنچه می نویسم با استفاده از کتاب خوب "دیباچه ای بر نظریه انحطات ایران" سید جواد طباطبایی است. هر جا از کتاب نقل کردم شماره صفحه را می نویسم و هر جا که خود کتاب از منبعی نقل کرده را هم با فونت ایتالیک مشخص میکنم. خواندن کتاب های سیدجواد طباطبایی را با همین دیباچه و حدود 12 سال پیش شروع کردم که ابتدای مواجه به نسبت جدی ام با تاریخ ایران بود. یکی از مواردی که یادم هست همان اوایل شگفت زده ام کرد تفاوت فاحش چهره ای بود که از نادرشاه افشار در ذهن داشتم با تصویری که مورخان از او ثبت کرده اند.نادر در ذهن من و در ذهن بسیاری از ما سردار و فرمانروایی مقتدر و فاتح است. نادر کسی است که تحقیر ناشی از سقوط اصفهان را جبران کرد، ایران را دوباره یکپارچه کرد، دست بیگانگان را کوتاه کرد و دامنه نفوذ ایران را تا هند گستراند. فتح هند و تصاحب کوه نور و دریای نور در ناخودآگاه همه ی ما با نوعی غرور تداعی می شود. نادر تجلی غرور ملی ماست که بعد از سقوط صفوی لگدمال شده بود.بعد از بیرون کردن افغان ها و کوتاه کردن دست سایر بیگانگان نادر تمام "عظما و اعیان" را به دشت مغان فراخواند تا هر که را می خواهند به پادشاهی برگزینند. طبیعی است که پیشنهاد عظما خود نادر بود که "به دنبال اصرار حاضران در مجلس" این پیشنهاد را پذیرفت. این در حالی است که "سپاه نادر به چماق مسلح شده بود تا آشکارا چنان که مجلسیان او را به شاهی بر نگزینند، همه را بکشند" (صفحه 98)نادر برای "تامین وحدت سرزمینی ایران" زحمت بسیار کشید و جنگ های فراوان کرد. "از این حیث، نادر شاه یکی از سرداران بزرگ تاریخ ایران زمین به شمار می رود که با نبوغ خود توانست به دنبال انحطاط واپسین سده فرمانروایی صفویان، جان تازه ای در کالبد کشور بدمد. اما او که مانند اغلب شاهان ایران به بسیاری از آداب فرمانروایی در جهل مرکب بود […] از دیدگاه تامین مصالح عالی ملی ایران زمین که […]نیازمند بازسازی اقتصادی، اجتماعی و سیاسی بود و نه گسترش مرزها، کاری بی فایده و عبث بود.[…] او با نبوغ نظامی خود توانست نه تنها همه بخش های ایران زمین را زیر پرچم یگانه ای گرد آورد، بلکه سرزمین های گسترده ای را نیز به آن افزود، اما از آنجا که برنامه ای برای تدابیر امور کشور نداشت، و […] بیش از هر چیز سرباز بود، در واپسین سال های فرمانروایی اش، مردمی که منابع مالی لشکرکشی های او را تامین می کردند، دچار عسرت و تنگدستی شدند و ایران به صحنه شورش ها و ناآرامی های پی در پی تبدیل شد. " (صفحات 100 و 101)سپس سید جواد طباطبایی از قول لاکهارت می نویسد:"اگر نادر می خواست، می توانست مورد علاقه ملت خود باشد، اما ذهن او بجای آنکه متوجه اداره کشور باشد، بیشتر گرفتار رویاهای کشورگشایی بود […] و به زودی با رفتار خودسرانه و وضع مالیات های سنگین و از میان بردن دودمان صفوی دشمنی را در رعیت برانگیخت. […] او رعیت را به چشم موجودی انسانی نمی دید، بلکه بیشتر به فکر توسعه منابع مادی امپراتوری خود بود و افراد کشور را تنها از لحاظ تهیه نیروی انسانی، پول و تامین احتیاجات قوای عظیمش مورد توجه می داد. […]بسیار جای تعجب است که چگونه چنین مرد تیزهوشی پی نبرده بود که با اقدامات خویش به دست خود مرغی را که تخم های طلا می گذاشت نابود می کند." (صفحه 102)سپس چند نقل قول دیگر از معاصران نادر می آورد:مثلا از قول میرزا مهدی خان استرآبادی می نویسد: "در خرگاه جهان مانند فلک گردان ، کودن نوازی پیش گرفت" در این دوره از زندگی نادرشاه، به گفته همان تاریخ نویس، "آزِ بسیار، نه اندک، بر مزاج نادر طاری شد و سامان دولت را که پهلو بر خرمان ماه می زد، چون خرمن کاه به باد داد و از نابسامانی امور و عدم تمییز شاه و کارگزاران، هر فاسقی، فاجر و هر فاجری، فاخر آمد." (صفحه 103)یکی از مفاهیمی که سیدجواد طباطبایی درباره زندگی نادر برجسته می کند دوگانه سردار – پادشاه است. هر قدر نادر را به عنوان یک سردار فاتح می ستاید، به عنوان پادشاهی که دغدغه ملک و درکی از مفهوم مصلحت ملی نداشت نکوهش می کند. "پی آمدهای فرمانروایی نادرشاه […] و کارنامه نیمه دوم سلطنت او، نادر شاه را به شاه سلطان حسین دوم تاریخ ایران تبدیل کرد. بی هیچ تردیدی، نادر شاه یکی از بزرگترین سرداران تاریخ ایران بود، اما در عین حال، از دیدگاه خردِ فرمانروایی در زمره نابخردترین فرمانروایان تاریخ ایران قرار داشت. […]استبداد نادری، از دیدگاه مصالح ملی ایران، استبدادی ویرانگر بود." (صفحه 210)چنین سرداری بیش از آنکه به دنبال صلح باشد به دنبال جنگ بود. به تعبیر سید جواد، دوران صلح برایش دورانی کسالت آور بود. "جانس هنوی به مناسبت عهدنامه صلحی که میان شاه طهماسب دوم صفوی، شاه قانونی، و سلطان عثمانی امضا شده بود، با اشاره به جاه طلبی های نادرشاه می گوید:... پیشنهادهای مسالمت آمیز به هیچ وجه با نقشه های جاه طلبانه سردار ایرانی سازگار نبود. […]در زمانی که در راس سپاه پیروزمندی قرار داشت، به دشواری می توانست در برابر کسی سر فرود آورد." (صفحات 211 و 212)با تمایل روز افزون نادر به جنگ، حتی جواهرات غارت شده از هند دیگر کفاف مخارج سپاه او را نمی داد. از قول هنوی در ادامه می خوانیم:"سرانجام نادر فرمانی صادر کرد که برابر مفاد آن هیچ کس حق نداشت عریضه ای مخالف شئونات سلطنت به او تقدیم کند و منظور نادر این بود که او تنها مواجب سربازان را خواهد پرداخت و با شکایات مالی مردم کاری ندارد."(صفحه 213)همچنین توجه به این نکته که "امنیت جانی خود او وابسته به قدرت نظامی بود، نادر را به حفظ سپاهی گران و ارتشی نیرومند وادار می کرد.[…] تعارضی میان منافع نادر شاه و مصالح ایرانیان ایجاد شده بود." (صفحه 214)این توصیفی که هنوی از وضعیت و اولویت های تصمیم گیری نادر می کند هنوز مو به تن خواننده سیخ می کند:"نادر سرکوب ایرانیان را به دفع خطر دشمن ترجیح می داد. خودکامگی نادر به درجه ای رسیده بود که تنها می توانست به شورش منجر شود و نادر به روح سرکش ایرانیان پی برده بود.نادر از روح سرکش آنان بیش از ارتش هند، ترک و تاتار وحشت داشت. اگر او می توانست سر همه ایرانیان را از تن جدا کند، ناموجه نخواهد بود که باور داشته باشیم، او این کار را انجام می داد. […]شاید، مایه شگفتی شود اگر بگوییم هرگاه نادر می توانست اقوام دیگری را در ایران ساکن کند، بی تردید ایرانیان را از دم تیغ می گذراند. کارهای او در هر مقامی گواهی بر این مدعاست، زیرا نادر بی آنکه رفتار خود را – که به شورش دامن می زد- تغییر دهد، مردم را به مجازات های سخت می رساند و جز با کشتن یا کور کردن مردمانی که مسلحانه علیه او به شورش برخاسته بودند، خشنود نمی شد." (صفحه 215) که البته ظاهرا واقعا چنین قصدی داشته اما پیش از آنکه فرصت اجرایش را بیابد به قتل می رسد.جالب است که سید جواد این تعابیر را بیشتر از قول سفرنامه نویسان اروپایی نقل می کند، اما نوک پیکان تمام حملات سمت نابخری نادر نیست. آنها مردم ایران را هم در بلایی که برسرشان آمده مقصر می دانند. از نحوه انتخاب نادر گرفته تا رفتار تک تک آنها. باز هم از قول هنوی حتی انتخاب نادر به سطلنت را نشانه فسادی می داند که "در دیانت و اخلاق" ایرانیان راه یافته بود. "ارزیابی هنوی ناشی از این باور اوست که انتخاب نادر به عنوان پادشاه ایران، در حالی که وارث قانونی سلطنت و ولیعهد او زنده بودند، خطایی بوده است که ایرانیان مرتکب شدند و به سبب همین خطا نادر شاه همچون خشم خداوند بر مردم ایران فرود آمد تا آنان را به کیفر اعمالشان برساند." (صفحات 215 و 216)و سرانجام..."این آفت کشورهای خاوری، در سن شصت و یک سالگی و پس از یازده سال و سه ماه سلطنت چشم از جهان فروبست و نشان داد در این عصر تباهی بزرگ چگونه فرمانروایی می تواند ملتی را در غرقاب فقر و بدبختی غوطه ور کند .. با دیدن سرنوشت او می توان دریافت که حتی جاه طلب ترینِ فرمانروایان هرگز نمی تواند تا آن حد بیدادگر باشد، مگر آن که مردمِ غرق در تجمل و زندگی بی هدف، بی صبرانه در پی ارضای هوس های پست و بی ارزش و دستخوش تباهی و دور از هرگونه فضیلت باشند. مگر نه این که ایران تنها بر اثر کارهای بد ایرانیان به این بدبختی دچار شد؟ ... در کشوری که مردم آن به چنین درجه ای از تباهی و پستی رسیده باشند، ظهور چنین فرمانروای بیدادگری مایه شگفتی نخواهد بود."(صفحات 219 و 220)بهمن امامبهمن امامTue, 14 Jan 2020 13:39:07 +0330https://virgool.ir/@bahman.emam/کفش-باز-wrlprbkph3lwاطلاعات کلینام کتاب: کفش بازنام نویسنده: فیل نایتنام مترجم: شورش بشیریانتشارات: نشر ملیکانتعداد صفحات: 325قیمت 38000 تومانکفش باز از آن کتاب هایی بود که خواندنش چسبید. بیشتر از آنکه مدیریتی و انگیزشی باشد داستان بود و پر شور. «پر شور» این دقیقا بهترین لغتی است که می توانم برای این کتاب و نویسنده آن به کار ببرم.برای کسی که هیچ درباره کتاب نشنیده است باید بگویم که نویسنده کتاب، جناب فیل نایت، موسس و مالک شرکت نایکی است. برای کسی که درباره شرکت نایکی هم هیچ نشنیده است خب حرفی ندارم. پرفروش بودن کتاب قطعا بخشی بخاطر موفقیت و شهرت نایکی است. هیچ کس دوست ندارد داستان شکست خورده ها را بخواند. قبول دارم که اگر نایت صد برابر نویسنده بهتری بود ولی مالک نایکی نبود کتابش اینقدر پرفروش نمیشد. اما این به این معنی نیست که نایت نویسنده خوبی نبوده است. کتاب بسیار جذاب و پرشور نوشته شده است. از آنها که وقت خواندنش دلتان میخواهید دنیا را گاز بزنید و بچشید.ترجمه خوبی هم دارد. روان است و توی ذوق نمیزند. مترجم نخواسته خودش را توی چشم خواننده کند و اظهار فضل کند، از آن طرف هم بخاطر این طور نبوده که متن دچار سکته یا پرش باشد. بجز جاهایی که احتمالا بخاطرملاحظات چاپ و اجازه نشر تعدیل شده که به اصل داستان لطمه چندانی نمی زند.نه فقط برای کسی که میخواهد کسب و کار راه بیاندازد، بلکه برای هر کسی که می خواهد به هدفی برسد این کتاب می تواند انگیزاننده، الهام بخش و آموزنده باشد. تاکید کنم که کتاب به نظر من جزو کتاب های موفقیت نیست، مفاهیم آنها را شامل می شود اما از این دست نیست. اصلا از دستورالعمل ها و شعارهای تکراری خبری نیست. خیلی جاها هم ظاهرا در تضاد با دستورالعمل های سطحی موفقیت است. از درون نویسنده جوشیده و بالا آمده نه اینکه جزو کارهای نویسنده برای افزایش درآمد باشد.چند نکته به نظر من از این کتاب بسیار جالب بود که اشاره می کنم و بعد هم چند بخش از متن کتاب را عینا نقل قول می کنم.1- اولین و بارزترین نکته به نظر من این است که نایت دونده و عاشق دویدن است. از دوران دانشگاه می دویده و تا میانسالی هم ادامه داده است. در جوانی در مسابقات دانشجویی مدال آورده و در میانسالی هم هر شب 6 مایل می دود. این دویدن برایش کار نیست، لذت و شور است. فرصت تفکر و منبع سلامتی است. این است که وقتی درباره کفش حرف میزند یا فکر میکند می داند چه می کند. فرق کفش خوب و کفش بد را خوب می داند.2- شریک خوب: از اولین کارهایش این است که رفته با مربی اش شریک شده.3- چند بعدی است. هم ورزش را میفهمد هم تجارت را هم تفریح را. جاسوسی هم کرده، مست هم شده، لابی هم کرده، ادا در نمیاورد.4- برعکس تصور درونگرا و خجالتی است.5- رشد پیوسته و نه چندان هم آهسته. نایکی حاصل 15-20 سال دو برابر شدن سالانه است. به نظرم این خیلی قابل تامل است. بخصوص برای این تب استارت آپ که همه میخواهند در 20 سالگی میلیاردر شوند. این را هم بگویم که نایت فارغ التحصیل استنفورد است. و با این سابقه تحصیلی و ضریب هوشی این میزان زمان می برد تا نایکی نایکی شود.6- ریسک و شانس. خیلی جاها ریسک کرده، خیلی جاها در آستانه شکست و ورشکستگی بوده، اما طاقت و شانس آورده است.7- گرچه تکراری و کلیشه است: اما کار سخت و زیاد و طولانی. تسلیم نشدن و باور به خود و محصول8- تیم خوب: خیلی بیشتر از اینکه با روش ها معمول کارمندیابی و تست و اینها سر و کار داشته باشد، هسته اولیه تیم را از آدم هایی انتخاب کرده که شخصا میشناخته است. آدم هایی که لازم نبوده دایما کنترلشان کند یا بهشان انگیزه بدهد. برعکس تئوری های رایج مدیریتی اصلا اهل تشکر یا انگیزه دادن نیست. حتی از سطح معمول هم پایین تر است. آدم هایی را دور خود جمع کرده که انگیزه و اراده دارند. آدمهایی که باور دارند. آدمهایی که وقتی بهشان می گوید هفته بعد باید بروید یک شهر دیگر زندگی کنید که می خواهیم شعبه بزنیم، می روند شعبه میزنند و موفق می شوند.9- ساختار اقتصادی مناسب: بدون وجود بانک ها و موسسات مالی او هرگز نمی توانست این قدر رشد کند. در آن ساختار اقتصادی بانک ها به درستی وظیفه تامین مالی بنگاه ها را برعهده داشته اند.چند قسمت از کتاب که خیلی دوست داشتم را هم اینجا نقل می کنم تا لحن و محتوای حدودی کتاب دستتان بیاید. این قسمت هایی که نقل می کنم بیشتر بخش های غیر داستانی کتاب است. مثل مروارید هایی که وسط پارچه ها دوخته شده باشند و بدرخشند. ترکیب اینها و بخش های داستانی کتاب است که کتاب را جذاب و دوست داشتنی می کند. وگرنه هیچ کس مروارید نمی پوشد!«ترسوها پا در آن راه نگذاشتند و ضعیف ها در میانه ی راه مردند و ما باقی ماندیم.» صفحه189«استراتژی باورمن ]مربی دو اش[ برای دویدن یک مایل ساده بود. در دو دور اول سرعت بالایی بگیر، دور سوم را تا آن جایی که میتوانی سریع بدو و در دور چهارم سرعتت را سه برابر کن. کیفیتی ذن گونه در این استراتژی وجود داشت؛ چون غیر ممکن بود. و با این حال جواب میداد.» صفحه 53«به شکلی رقابت می کنیم که گویی زندگیمان به آن بستگی دارد. چون همین طور است.» صفحه 188توصیف یک همسفر خوب: «کتاب های خوب می خواند، به آسانی می شد با او حرف زد و به راحتی می شد با او حرف نزد.» صفحه 22«شاید درمان هر فرسودگی شغلی فقط سخت تر کار کردن است.» صفحه 285وقتی کار خیلی خراب شده است: «جایی غیر از بالا برای رفتن از اینجا وجود نداره.» صفحه 291این قسمت هم جداگانه خودش مانیفست کسب و کار است:«اشتباه است که اسم آن را تجارت بگذاریم. به نظر می آید اشتباه باشد که همه ی آن روزهای پرتکاپو و شب های بدون خواب و تمام آن پیروزی های چشم گیر و تلاش های خستگی ناپذیر را با برچسب بی روح و کلی تجارت بشناسیم. کاری که ما در حال انجام آن بودیم بسیار فراتر از اینها به نظر می رسید. […] هیچ کدام از ما شکی نداشت که اینجا موفقیت به معنی پول نبود. […]برای ما تجارت همان قدر وابسته به پول بود که انسان وابسته به خون است. بله بدن انسان به خون نیاز دارد. […] اما این کار هر روزه بدن انسان ماموریتی نیست که ما به عنوان انسان به عهده داریم. این فقط فرایند ساده ایست که ما را قادر می سازد تا به اهداف متعالی تر خود برسیم. […] هنگامی که چیزی را می آفرینیم، هنگامی که چیزی را بهبود می بخشیم، هنگامی که خدمتی ارائه می دهیم، هنگامی که چیزی جدید یا خدمتی جدید به زندگی انسان هایی که نمی شناسیم اضافه می کنیم و آن ها را به انسان هایی شادتر، سالم تر، ایمن تر ای بهتر تبدیل می کنیم و همه این کارها را هوشمندانه، کارآمد و با ایجاز انجام می دهیم، آن طور که باید انجام شود، اما کمتر اتفاق می افتد، در این صورت است که مشارکت کامل تری در نمایش باشکوه انسانیت پیدا می کنیم. در این صورت است که پا را از زنده ماندن فراتر می گذاریم و به دیگران کمک می کنیم تا زندگی کامل تری داشته باشند و اگر واژه تجارت همه این ها را در بر می گیرد، در این صورت بسیار خوب، می توانید مرا تاجر به شمار آورید. شاید کم کم از این کلمه خوشم بیاید.» صفحات 299-300بهمن امامبهمن امامThu, 19 Dec 2019 15:13:20 +0330https://virgool.ir/@bahman.emam/جامعه-پدرسالار-و-قسط-های-عقب-افتاده-mihb4shh3ajeبسیاری از والدین و همین طور بسیاری از مدیران سازمان ها این ضرب المثل را شنیده اند و سعی کرده اند که آن را به کار ببرند: "اگر می خواهی کسی را برای یک روز سیر کنی به او ماهی بده و اگر می خواهی برای یک عمر سیر کنی به او ماهی گیری یاد بده". آنچه امروز مرور می کنیم شرحی است بر این ضرب المثل و چگونگی تعمیم و کاربرد آن در سازمان و جامعه.اما چگونه است که این ضرب المثل هم در تربیت فرزند به کار می رود و هم در ادبیات بسیاری از مدیران سازمان ها و ادارات دولتی شنیده می شود؟ به اعتقاد من ریشه این امر به ساختار جامعه ما باز می گردد. در یک جامعه پدرسالار، پدر متولی و مسئول معاش فرزندان است. فرزندان نیز باید مطیع و پیرو پدر باشند وگرنه پول تو جیبی آنها قطع می شود و بعضا از ارث محروم می شوند. با همین نگاه پدرسالارانه دولت و حاکمیت نیز همین نقش را در جامعه برعهده می گیرد و جامعه نیز شرایط مساعد معاش را از او طلب می کند. لذا جامعه از دولت می خواهد که اولا شغل ایجاد کند، ثانیا کف درآمد (حداقل حقوق) را هم تضمین کند که این امر از توان پدری که هر روز بیشتر خرج مخارج روزمره خود می کند بیرون است. با فشار بیشتر از سمت فرزندان، پدر آنچه را که باید خرج بهداشت و آموزش (ماهی گیری) آنها بکند، خرج غذای روزانه می کند و اگر عاطفه پدری اش هم بجنبد چیپس و پفک ارزان به آنها می دهد. در این چرخه معیوب جامعه ای ناتوان از خلق ارزش و ایجاد ثروت بوجود می آید و پدری که هر چه جلوتر می رود بیشتر از پس مخارج روزانه خانواده اش بر نمی آید.اگر سازمان را به مثابه جامعه ای کوچک در نظر بگیریم شاید بتوان آنچه را در متون مدیریتی یافت با دقت و وسواس به سطح جامعه تعمیم داد. در ادبیات مدیریت منابع انسانی در سال های گذشته بحث بر سر مفهوم "امنیت شغلی" بود و اینکه سازمان ها باید برای کارکنانشان امنیت شغلی ایجاد کنند. به مرور و با توجه به تغییرات سریع شرایط بازار سازمان های موفق دریافتند که چنین کاری بسیار دشوار و در بسیاری مواقع مانع توسعه و ایجاد چرخش های سریع در سازمان است. چرا که مهارت های مورد نیاز سازمان و بازار کار دایما در حال تغییر است. به دنبال این ادراک مفهوم جدید "قابلیت استخدام" (employ ability) جای مفهوم امنیت شغلی را گرفت. سازمان ها دریافتند که باید کارکنانشان به آن سطح از مهارت برسند که در صورت تغییر در جهت گیری سازمان بتوانند به راحتی در سازمان های دیگر استخدام شوند. در واقع سازمان ها هم سعی کردند به کارکنانشان ماهی گیری یاد بدهند.به همین نسبت در سطح جامعه هم ما با دو مفهوم شبیه به هم اما متفاوت رو به رو هستیم. مفهوم اول مفهوم قدیمی و تکراری "اشتغال زایی" که همه دولت ها سعی می کنند به عنوان یکی از بزرگترین دستاوردهای خود به تعداد شغل ایجاد شده در دوران خود اشاره کنند. در همین راستا گاهی تعریف شاغل بودن را عوض می کنند (مثلا 2 ساعت کار در هفته!) گاهی کارهای زاید و بدون ارزش افزوده برای جامعه ایجاد می کنند (مثل پارکبان ها) که نه تنها بر ثروت خلق شده در جامعه نمی افزاید، بلکه هزینه مازادی بر دوش جامعه می گذارد. چرا که برای دولت تعداد شغل ایجاد شده مهم است نه ارزش و ثروت ایجاد شده ناشی از عملکرد خودش و این شغل ها. مفهوم دیگر که سعی کرده ایم از در این نوشته از راه های مختلف (خانواده، سازمان و جامعه) به آن برسیم مفهوم ایجاد "فرصت درآمد زایی" است. در اقتصاد آزاد درآمد وابسته به ارزشی است که فرد برای جامعه خلق می کند، این ربطی به این ندارد که دولت امسال حداقل حقوق را چند گذاشته یا چند شغل ایجاد کرده است. همان طور که از یک خانواده انتظار می رود فرصت آموزش و تحصیل را برای فرزندانش فراهم کند، از یک سازمان انتظار می رود که در کارکنانش "قابلیت استخدام" ایجاد کند، از یک جامعه نیز انتظار می رود که برای مردمش فرصت درآمدزایی ایجاد کند.در این جامعه وظیفه حاکمیت نه ایجاد مستقیم شغل و چانه زنی بر سر حداقل حقوق، که ایجاد شرایط رشد و کسب و کار و توسعه زیرساخت هاست. نبود همین رویکرد است که منجر به افزایش بیکاری و خالی شدن روستاها و گسترش حلبی آبادها و زاغه نشینی شده است و می شود. چرا که نه جامعه از حاکمت انتظار ایجاد فرصت درآمدزایی دارد و نه حاکمیت برای خود چنین وظیفه ای قایل است. به زعم نویسنده برای کمک به روستا نشینان می توان بجای خرید تضمینی گندم از ایشان با منت و دردسر، شرایط را به گونه ای فراهم کرد که محصول آنها ارزش واقعی خود را داشته باشد و با هزینه کمتری تولید شود. این زیرساخت ها شامل توسعه راه های روستایی، توسعه بهداشت و آموزش در روستاها، واقعی کردن نرخ ارز (در واقع یارانه ندادن به کشاورزان بقیه ی کشورها!)، توسعه اینترنت روستایی و در کنار تمام اینها فراهم کردن بستری برای گردش صحیح اطلاعات است که کشاورز ما بداند که امسال گوجه فرنگی باید بکارد یا سیب زمینی، عدس بکارد یا گندم.اینک با توسعه فناوری اطلاعات یک فرصت بی نظیر برای اصلاح این چرخه معیوب فراهم شده است. IT به عنوان یک ابزار قوی و کارآمد می تواند به جامعه روستایی ما کمک کند تا اولا بداند که چه محصول و چه خدمتی واقعا مورد نیاز جامعه است، ثانیا محصولات و خدمات آنها را بدون نیاز به واسطه های فراوان به دست مصرف کننده نهایی برساند که بدیهی است منجر به کاهش هزینه ها و افزایش درآمد خانواده روستایی می گردد.اما فراموش نکنیم که ما اولین جامعه ای نیستیم که به این ابزار قدرتمند فناوری اطلاعات مجهز شده ایم، لذا برای اینکه بتوانیم عقب ماندگی مان در حوزه رفاه و درآمد زایی روستاییان را جبران کنیم و بیشتر عقب نیافتیم لازم است با قدرت و سرعت در این مسیر گام برداریم.بهمن امامبهمن امامThu, 12 Dec 2019 11:37:59 +0330https://virgool.ir/@bahman.emam/سرمایه-اجتماعی-و-صنعت-لجستیک-xyiaofmz3kqyدرباره مفهوم سرمایه اجتماعی و روند رو به کاهش آن در جامعه امروز ایران مطالب بسیاری نوشته و نقد شده است. ما می خواهیم در این نوشته به نقش و تاثیر این سرمایه اجتماعی از دست رفته بر ساختار لجستیک کشور و چگونگی افزایش بهای تمام شده محصولات برای مشتریان نهایی بپردازیم و همچنین بررسی کنیم که چگونه کاهش سرمایه اجتماعی منجر به ایجاد نارضایتی بین ذی نفعان مختلف این صنعت شده است.سرمایه اجتماعی یک مفهوم انتزاعی است و تعریف دقیق و ثابتی برای آن وجود ندارد اما شاید بتوان تعریف فوکویاما را به عنوان تعریفی گویا برای آن در نظر گرفت. بنا به این تعریف سرمایه اجتماعی "هنجارها یا ارزشهای به اشتراک گذاشته شده‌است که موجب تقویت همکاری اجتماعی بر اساس روابط اجتماعی واقعی می‌شود". سرمایه اجتماعی پیش نیاز و ضرورت توسعه و رشد اقتصادی است چرا که امکان همکاری ذی نفعان مختلف در یک جامعه در کنار یکدیگر را فراهم می آورد. با یک مثال دم دستی تاثیر سرمایه اجتماعی بر رشد اقتصادی را این گونه می توان نشان داد: فرض کنید شما می خواهید علف های باغچه تان را کوتاه کنید، اگر مطمئن باشید نفری که برای این کار به خدمت می گیرید کارش را درست انجام می دهد، خودتان می توانید در آن زمان به کار دیگری بپردازید و در چرخه ایجاد ارزش افزوده برای جامعه نقش ایفا کنید، در غیر این صورت شما باید وقتتان را صرف نظارت بر کار آن کارگر کنید و عملا کار کوتاه کردن چمن بجای اینکه از یک نفر زمان بگیرد از دو نفر زمان می گیرد و ظرفی تولید جامعه نصف می شود.به بحث اصلی مان درباره تاثیر سرمایه اجتماعی برساختار لجستیک کشور بازگردیم. برای اینکه دقیقتر صحبت کنیم باید بگوییم که ما بحثمان را از لجستیک به "حمل و نقل کالای جاده ای" محدود می کنیم که با توجه به سهم 90% ی حمل و نقل جاده ای در حمل و نقل کشور محدودیت خیلی شدیدی نیست. این صنعت سه رکن اصلی دارد: رانندگان که بار را حمل می کنند، صاحبان کالا که می خواهند بارشان حمل شود و شرکت های حمل و نقلی که این دو را به یک دیگر وصل می کنند تا کار انجام شود. در واقع اگر "سفارش حمل بار" را مانند یک کالا درنظر بگیریم که در بازار حمل و نقل به فروش می رسد شرکت های حمل و نقل نقشی شبیه بنکداران و بازاریان دارند که کالا را از تولید کننده به مصرف کننده می رسانند.نکته ای که باید توجه داشت این است که آن دسته از شرکت های حمل و نقل که ناوگان خود را داشته و عنوان واسطه بین راننده و صاحبان کالا عمل نمی کنند از این بحث مستثنا هستند، و البته با توجه به اینکه بیش از 80% از ناوگان حمل و نقل جاده ای ما به صورت خودمالک اداره می شوند می توان نتیجه گرفت که این شرکت های حمل و نقل نقش عمده ای در ساختار صنعت حمل و نقل ما ندارند.در همین چند ماه گذشته شاهد اعتصاب رانندگان و کامیون داران بوده ایم که نشان دهنده شدت نارضایتی این قشر زحمتکش از وضعیت معیشتی خود است و قاعدتا اصلی ترین اعتراض به کم بودن کرایه ها باز می گردد. از دید راننده همه دارند در حق او اجحاف می کنند: صاحب کالا که کرایه پایین می دهد از یکسو و شرکت باربری که کمیسیون نامتعارف طلب می کند. از دید شرکت باربری هم همه می خواهند حق او را بخورند: انباردار و مدیرلجستیکی که برای سفارش دادن به باربری درآمدی سوای حقوقش طلب می کند، راننده ای که بدقولی می کند و اعتبار او را پیش صاحب کالا خراب می کند و راننده ای که هنگام زیاد بودن سفارش کرایه را بالا می برد و باربری بابت قراردادش متضرر می شود. از دید صاحب کالا اوضاع از این هم بدتر است: او تولید کننده زحمتکشی است که گیر شرکت های باربری زیاده خواه و راننده های بدقول افتاده است. همین است که تقریبا برای تمامی تولیدکنندگان بزرگ لجستیک تبدیل به یک بخش دردسرساز بزرگ شده است.این آینه ای از وضعیت تاثرآور صنعت حمل و نقل کشور است، اما ببینیم نقش سرمایه اجتماعی در اینجا کجاست؟ به نظر شما راننده چرا بدقولی می کند؟ چون اعتقاد دارد که باربری و صاحب کالا حقش را نداده اند و او حق دارد از این طریق به احقاق حق خود بپردازد و بخشی از ضرری که بهش زده شده را جبران کند. آن مدیر لجستیک یا انباردار چرا به خود حق می دهد تا برای اعلام سفارش به باربری از او طالبه ای داشته باشد؟ چون اعتقاد دارد که صاحب کالا یا صاحب کارخانه حق او را نداده است و حقوق ماهانه اش جبران کننده زحمات او نیست. باربری چرا می خواهد بیشتر از تعرفه قانونی از راننده کمیسیون بگیرد؟ چون اعتقاد دارد که آن مدیرلجستیک با مطالبه اضافی هزینه های او را بالا برده است و او از این طریق حق دارد که افزایش هزینه های خود را جبران کند.همان طور که می بینید این زنجیره بی اعتمادی و بدبینی دایما خود را بازتولید می کند و شرایط را برای طرفین بد و بدتر می کند. و البته در نهایت این افزایش هزینه حمل و نقل از جیب مصرف کننده نهایی جبران می شود. در واقع تمام ذی نفعان سعی می کنند احساس مظلوم واقع شدن خود را که ناشی از شفاف نبودن فرایندها و قیمت هاست با تشدیدی این عدم شفافیت جبران کنند. هر یک سعی می کنند با جلوگیری از دسترسی طرف دیگر به تمامی اطلاعات ضرر خود را جبران کنند. در واقع دوای درد با زهر کنند تا با تریاک.در این بین جالب است که نگاهی هم به نقش دولت به عنوان متصدی و قانونگذار در این حوزه بیافکنیم. دولت سعی کرده بار کم کاری هر یک از طرفین را به دوش بکشد و بخشی از کاری که آنها باید بکنند را انجام دهد. مثلا برای اینکه باربری نتواند کمیسیون نامتعارف دریافت کند بجای شفاف کردن کمیسیون دریافتی با بخشنامه ای کمیسیونی که هر باربری مجاز به دریافت آن است را مشخص نماید. طرفه آنکه دولت به جای آنکه به دنبال کاهش هزینه های تولید باشد بجای اینکه سقف کرایه را مشخص کند کف کرایه را مشخص کرده است. (با فرض اینکه دولت حتما می خواهد در این موضوع دخالت کند!). با مشاهده مشکل توزیع بار در بنادر و شهرهای صنعتی که منجر به معطلی طاقت فرسای رانندگان می شود بجای ایجاد بستری برای شفافیت اطلاعات اقدام به راه اندازی سیستم های نوبت دهی می نماید و خودش بجای باربری و راننده و صاحب کالا یک تنه مشخص می کند که چه راننده ای چه باری را می تواند حمل کند یا خیر. و در اوج قله سردرگمی با مشاهده اعتصاب رانندگان خود را بجای واردکننده و بازرگان می گذارد و برای رانندگان لاستیک وارد می کند. این رویکرد کلی را در جای جای تصمیمات دولت در این حوزه مشاهده می کنیم. دولت سعی می کند که کاری که بازرگان و واردکننده لاستیک –به واسطه تصمیمات و سیاست های همین نهاد دولت- به درستی انجام دهد را خود انجام دهد و از این کار از یکسو به چرخه معیوب از دست رفتن سرمایه اجتماعی دامن میزند چرا که به راننده این پیام را می دهد که مشکل از واردکننده بود! از سوی دیگر بجای حل مشکل با مسکن درد را موقتا ساکت می کند تا درجای دیگری شدیدتر سر باز کند.بگذارید با یک مثال شرح مشکل را به انتها ببریم و به ارائه پیشنهاد بپردازیم. فرض کنید در یک مسابقه فوتبال که یکی از طرفین خطا می کند و مانع از گل زنی تیم مقابل می شود، در این مورد داور ضربه خطا اعلام می کند و توپ را در اختیار طرف مقابل قرار می دهد. حالا تصور کنید که داور با مشاهده خطای یکی از طرفین خودش توپ را بردارد و به سمت دروازه شلیک کند تا گل زده شود و حق به حق دار برسد!آنچه باعث بسیاری از این مشکلات شده عدم وجود اطلاعات و امکان دسترسی به آن است. اگر راننده بداند که در بندرعباس تراکم راننده وجود دارد و 2 هفته باید در صف بایستد و بجای آن در زاهدان صاحب کالا باید 2 روز منتظر شود تا راننده ای برای حمل بارش پیدا شود، خودش بهتر از هر کسی می تواند تصمیم بگیرد که به زاهدان برود یا بندرعباس. اگر صاحب کالا بداند که کرایه در روزهای اخیر چه قیمتی بوده است خودش بهتر از نیروهای نظارتی راهداری می تواند تصمیم بگیرد که چقدر کرایه بدهد. شاید تا ده سال پیش دسترسی به این اطلاعات برای تک تک راننده ها و صاحبان کالا امری تقریبا غیرممکن بود، اما امروز با پیشرفت تکنولوژی و فناوری اطلاعات این امر به سادگی امکان پذیر است. همین امروز هم بسیاری از کسب و کارهای نوین و استارت آپ های اینترنتی راه افتاده اند که در تلاشند تا با وارد کردن فناوری اطلاعات در صنعت لجستیک آن را متحول کرده و ارزش افزوده ای برای آنها و مصرف کننده نهایی بیافرینند. همان طور که بازار حمل و نقل مسافر درون شهری با ورود فناوری اطلاعات و استارت آپهای جدید دگرگون شد، صنعت حمل و نقل کالای جاده ای نیز در آستانه یک تحول و پرش بزرگ قراردارد و باید دید درِ نهادهای قانونگذار و حاکمیتی همچنان بر پاشنه تصدی گری خواهد چرخید یا دم مسیحای فناوری اطلاعات بر کالبد صنعت لجستیک کارگر خواهد افتاد.بهمن امامبهمن امامTue, 10 Dec 2019 15:11:57 +0330