https://virgool.ir/feed/@azzahraamaktubatمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه صنعتی شریفfa2026-11-10 20:59:15https://files.virgool.ir/upload/users/34856/avatar/aEHRF8.pnghttps://virgool.ir/@azzahraamaktubathttps://virgool.ir/@azzahraamaktubat/شرح-نامه-سوم-نهج-البلاغه-حجت-الاسلام-محمدیان-diy43lsbt5lvاز مهم‌ترین اصول در حکومت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام)، ضرورت ساده‌زیستی مسئولان و رعایت حقوق مردم در استفاده از امکانات و اموال عمومی بود. برخورد حضرت با شریح بن حارث -قاضی کوفه- نمونه‌ای از این رویکرد است.شریح از زمان خلیفه دوم عهده‌دار منصب قضاوت در کوفه بود. و قدرت اجتماعی او مانع عزلش توسط حضرت امیر (علیه‌السلام) شد.  به  ایشان  خبر رسید شریح خانه‌ای گران‌قیمت خریده است. حضرت خشمگینانه به او نگاه کردند و به او هشدار دادند که فرشته مرگ بدون اینکه اعتنایی به قباله و شاهدین خرید خانه‌اش بکند او را از آنجا بیرون می‌کشد و راهی قبر می‌کند. سپس تأکید کردند که مبادا خانه را با  مال حرام خریده باشد که دنیا و آخرت خود را می‌بازد.اهمیت این برخورد فراتر از خرید یک خانه است. حضرت با این رفتار می‌خواستند به مسئولان نشان دهند که در حکومت صالحان، ساده‌زیستی و پرهیز از بهره‌مندی‌های نامتعارف ضروری است. همان‌گونه که در ماجرای عثمان بن حنیف، استاندار بصره، حضور در مهمانی اشراف مورد اعتراض حضرت قرار گرفت، مسئولی که منسوب به علی و حکومت عدل اوست، نباید امید ضعیفان جامعه را نا‌امید کند.این مسئله در روزگار ما نیز مصادیق روشنی دارد. بیت‌المال فقط پولی نیست که مستقیماً در اختیار مسئول قرار می‌گیرد؛ بلکه امتیازات اقتصادی، اطلاعاتی و اداری ناشی از قدرت نیز می‌تواند زمینه‌ساز منفعت شخصی شود. برای مثال، گاهی هزینه‌های سنگین برای رسیدن به یک منصب، بسیار بیشتر از حقوق قانونی آن است. این مسئله این پرسش را ایجاد می‌کند که این هزینه‌ها چگونه تأمین می‌شوند و آیا در مقابل آن‌ها توقعاتی شکل می‌گیرد؟ نماینده‌ای که برای انتخاب شدنش زیر دین سرمایه‌داران باشد، چگونه می‌تواند حقوق مردم را احقاق کند؟یکی دیگر از مصادیق تضییع حقوق مردم، سفارش برای استخدام، پذیرش دانشگاه یا برخورداری از امتیازات اداری بدون رعایت ضوابط است. وقتی فردی با اعمال نفوذ بر دیگران مقدم می‌شود، ممکن است حق افراد شایسته‌تری پایمال شود. مسئولیت آن است که حق هرکس بر اساس قانون و شایستگی به او برسد، نه بر مبنای ارتباطات و سفارش‌ها.یکی از مشکلات مهم امیرالمؤمنین (ع) این بود که برخی افراد به امتیازات ویژه عادت کرده بودند. هنگامی که حضرت این امتیازات را قطع کردند و عدالت را برقرار ساختند، اعتراض کسانی بلند شد که منافعشان به خطر افتاده بود؛ درحالی‌که مردم عادی از اجرای عدالت بهره‌مند می‌شدند. حتی برخی از کسانی که خود در جریان قتل عثمان نقش داشتند و پیش‌تر در برابر عملکرد او اعتراض می‌کردند، پس از به خطر افتادن منافعشان، پیراهن عثمان را دستاویز مخالفت با امیرالمؤمنین (ع) قرار دادند و خون‌خواهی او را مطرح کردند. تجربه حکومت حضرت نشان می‌دهد که برقراری عدالت، علاوه بر تصمیم درست، به ایستادگی در برابر کسانی نیاز دارد که منافع خود را در تداوم وضع ناعادلانه می‌بینند.بنابراین، دسترسی به بیت‌المال و قدرت اداری، بیش از آنکه امتیاز باشد، مسئولیت می‌آورد. مسئولان باید در استفاده از امکانات عمومی احتیاط کنند و مراقب باشند که نه با بهره‌مندی شخصی از این امکانات و نه با سفارش و اعمال نفوذ، حقوق مردم را پایمال نکنند.مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفSat, 31 Oct 2026 17:30:07 +0330https://virgool.ir/@azzahraamaktubat/علم-حقیقی-معرفت-و-راه-رسیدن-به-آن-حاج-آقا-علوی-pvsvmxlhva4nموضوع اصلی سخنرانی، اهمیت علم حقیقی و تفاوت آن با دانش معمولی و راه‌های دستیابی به معرفت الهی است.۱. تعریف علم حقیقیانسان سه بُعد اصلی دارد:بُعد جسمی: سلامت، تغذیه و ورزش.بُعد فکری: علم، آگاهی، قدرت اندیشه و هوشمندی.بُعد روحی و گرایشی: جهت‌گیری درونی انسان که بر تمام وجود او تأثیر می‌گذارد.علم حقیقی با بُعد سوم انسان سروکار دارد؛ یعنی علمی که انسان را به سمت عبودیت، حق‌پذیری و تسلیم در برابر خداوند هدایت می‌کند.کسی که بدون این معرفت از دنیا برود، در حقیقت با جاهلیت از دنیا رفته است.کسی که با این معرفت از دنیا برود، به حیات طیبه رسیده است.۲. موضوعات اصلی علم حقیقیاین علم چند فصل و موضوع اساسی دارد:الف) خداشناسیشناخت خداوند به‌عنوان موجودی زنده، حاضر، ناظر، دانا، توانا، عادل و حکیم؛ خدایی که همواره بر اعمال و حتی افکار پنهان انسان آگاه است.ب) خودشناسیشناخت حقیقت انسان و ضعف‌های درونی او. سه رذیلت مهم انسانی عبارت‌اند از:کبر: خودبزرگ‌بینی.حسد: نخواستن نعمت دیگران.طمع: زیاده‌خواهی و حرص.ج) دنیاشناسیشناخت ارزش واقعی دنیا و نسبت آن با آخرت.در سخنرانی دو نوع نگاه به دنیا مطرح می‌شود:دنیای مستقل: دنیایی که هدف نهایی انسان قرار می‌گیرد و ارزش آن به خودش محدود می‌شود.دنیای وسیله: دنیایی که ابزاری برای رسیدن به آخرت و انجام کارهای الهی است.بنابراین پول، عمر و امکانات زمانی ارزشمندند که در مسیر رضایت خداوند استفاده شوند.د) آخرت‌شناسیشناخت مرگ، منزلگاه‌های پس از آن و آمادگی برای زندگی ابدی.هـ) شیطان‌شناسیشناخت شیطان به‌عنوان دشمن انسان و آگاهی از راه‌هایی که برای گمراه‌کردن انسان به کار می‌گیرد.۳. تفاوت علم معمولی با معرفت حقیقییکی از مهم‌ترین نکات سخنرانی این است که:دانستن یک حقیقت با پذیرفتن و زندگی‌کردن بر اساس آن متفاوت است.برای مثال، ممکن است کسی بداند سیگار ضرر دارد، اما همچنان نتواند آن را ترک کند.در علم معمولی، انسان اطلاعاتی به دست می‌آورد؛ اما در معرفت حقیقی، حقیقت باید در قلب و وجود انسان مستقر شود.به همین دلیل، معرفت حقیقی صرفاً با خواندن و شنیدن حاصل نمی‌شود.۴. اختیاری بودن کسب معرفتسخنران تأکید می‌کند که معرفت حقیقی یک امر اختیاری و اکتسابی است.برای مثال، دیدن تصویر یک شیء در چشم، اتفاقی و انعکاسی است؛ اما عشق و توجه قلبی به یک حقیقت، نیازمند انتخاب و اراده است.برای رسیدن به معرفت الهی باید:توجه قلبی به خداوند پیدا کرد.به حقیقت دل داد.از تعلقات دنیوی فاصله گرفت.قلب را برای پذیرش حقیقت آماده کرد.بنابراین صرفاً شنیدن عبارت «لا اله الا الله» کافی نیست؛ این حقیقت باید در قلب انسان جای بگیرد.۵. مثال تشرف به محضر امام زمان (عج)در سخنرانی داستانی از مرحوم رجبعلی خیاط نقل می‌شود.شخصی برای تشرف به محضر امام زمان (عج) دستورالعملی دریافت می‌کند و مدتی به آن عمل می‌کند. سپس تصور می‌کند که موفق به ملاقات حضرت شده است.اما وقتی ماجرا را برای مرحوم رجبعلی خیاط تعریف می‌کند، مشخص می‌شود که آن شخص حضرت را دیده، ولی به تذکر ایشان توجه نکرده و حتی در برابر آن موضع گرفته است.نتیجه‌ای که سخنران از این داستان می‌گیرد:دیدن حقیقت لزوماً به معنای شناختن و پذیرفتن آن نیست.انسان باید از نظر درونی آماده باشد تا بتواند حقیقت را بشناسد و در برابر آن تسلیم شود.۶. نقش تزکیه در رسیدن به معرفتیکی از آیات محوری سخنرانی این مضمون را بیان می‌کند که پیامبران برای تزکیه و تعلیم انسان‌ها فرستاده شده‌اند.ترتیب این دو اهمیت دارد:تزکیه: پاک‌سازی درون از آلودگی‌ها و تعلقات.تعلیم: دریافت علم و معرفت.یعنی قلب انسان باید آمادگی پذیرش حقیقت را پیدا کند.سخنران برای توضیح این موضوع، به نمونه‌هایی از عبادت و نماز امام سجاد (ع) اشاره می‌کند و نشان می‌دهد که نماز حقیقی، صرفاً مجموعه‌ای از حرکات و الفاظ نیست؛ بلکه ارتباط قلبی و عاشقانه با خداوند است.۷. مقدمات عملی رسیدن به معرفتدر بخش پایانی، چند عامل برای آماده‌سازی قلب مطرح می‌شود:سکوت: کنترل سخن گفتن و پرهیز از کثرت کلام.خلوت: ایجاد فرصتی برای فاصله گرفتن از شلوغی‌های دنیا.ذکر: توجه مستمر به خداوند.فکر: اندیشیدن درباره خدا، خود و حقیقت زندگی.تزکیه نفس: مبارزه با رذایل اخلاقی و اصلاح درون.همچنین چهار عامل به‌عنوان موانع و زمینه‌های غفلت معرفی می‌شوند: شراب، ثروت، شهرت و جوانی.جمع‌بندی نهایی سخنرانیپیام اصلی سخنرانی این است:هدف از علم حقیقی صرفاً افزایش اطلاعات نیست؛ بلکه تغییر وجود انسان و رساندن او به عبودیت و معرفت الهی است.برای رسیدن به این هدف، سه مرحله اساسی وجود دارد:1. شناختشناخت خدا، خود، دنیا، آخرت و دشمنان انسان2. تزکیهپاک‌ مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفSat, 31 Oct 2026 17:21:49 +0330https://virgool.ir/@azzahraamaktubat/جلسه-دوم-حاج-آقا-تجریشی-من-باب-مقاومت-با-موضوع-بررسی-سیر-مقاومت-و-چالش-های-آن-و-اسوه-های-ممتاز-آن-از-منظر-قرآن-palxa2gommnaمقاومت کی متولد شد؟!: در بخشی از آیه ۲۱۳ سوره مبارکه بقره داریم: « مردم قبل از بعثت انبیاء یک امت واحد بودند، خداوند بخاطر اختلافی که در میان آنان پدید آمد انبیایی به بشارت و انذار برگزید» بنابراین بسبب وقوع اختلاف، انبیایی که کتابی به حق نازل شده بود را برگزیدند تا (در همان آیه مبارکه)  :« تا طبق آن در میان مردم و در آنچه اختلاف کرده‌اند حکم کنند (ولی) این بار در خود دین و کتاب اختلاف کردند(!) و این اختلاف پدید نیامد مگر از ناحیه کسانی که اهل آن بودند و انگیزه‌شان در اختلاف حسادت و طغیان بود...» ؛ بنابراین خداوند برای «هدایت به حق» مردمی که دچار اختلاف شده بودند انبیاء را با کتابی حق برگزیدند اما گروهی با انگیزه ی باطل «حسادت و لجبازی» باز هم در حق اختلاف کردند؛ بنابراین دو گروه اصلی و تنها دوگانه ی غیر موهومی و واقعی ایجاد شد و این نقطه ی مقدس آغاز و تولدی برای «مقاومت» یا «مقاومت بر حق» شد؛ همچنبن یکی از ترفند های جبهه باطل برای «تضعیف» جبهه ی حق نیز دوگانه سازی موهوم و غیر واقعی است تا مومنین را از هم دور کرده و وحدت آنها را خورد کند.چالش های مقاومت کردن و بررسی شکست مردم در تداوم این مسیر:یکی از مصداق های مغلوب شدن مردم مقابل اطاعت (شکست در مقاومت مقابل باطل) از طاغوت در مجموعه آیات ۵۱ الی ۵۴ سوره مبارکه زخرف بیان شده، ابتدا فرعون مردم را با «قدرت و عظمت مادی» فریفته ی خود میکند: « ...و گفت: ای مردم آیا ملک مصر از من نیست و این نهرها از دامنه قصرم نمیگذرد؟ چرا پس نمی‌بینید؟» و در ادامه موسی کلیم الله را تحقیر میکند «با این حال آیا من بهترم یا این مرد بی‌کس و خوار، که قادر بر بیان نیست» در نهایت (آیه ۵۴) قومش را تحقیر کرد تا مطیع او شوند!: «پس به این وسیله قوم خود را ذلیل و زبون داشت در نتیجه اطاعتش کردند چون آنها مردی فاسق بودند»؛ بنابراین تحقیر کردن یکی از ابزار های «طاغوت» برای «خورد کردن اساس مقاومت» و «مطیع کردن مردم» است.اسوه حسنة مقاومت مقابل جبهه ی باطل و کفر از نگاه قرآن: در آیه ۴ سوره مبارکه ممتحنه یکی از نمونه های «مقاومت» را بیان میکند که صریحاً «ابراز برائت و عدم پیروی از کفار» در آن نمایان است که «اساس مقاومت» است؛ بخشی از آیه ۴: «شما الگوی خوبی در ابراهیم و پیروان او دارید، به یاد آرید آن زمان را که به قوم خود گفتند ما از شما و از آنچه به جای خدا می پرستید بیزاریم، به شما کافریم و از همین امروز برای ابد اعلام قطع رابطه خویشاوندی و اعلام دشمنی و کینه میکنیم تا روزی که به خدای یگانه ایمان آورید. ...» بنابراین اسوه ی حسنه گام اول مقاومت قبل درگیری «نه جنگ هست نه سازش» بلکه برائت و پیروی نکردن صریح و مطلق است، دقیقا برخلاف «منافقین» در آیه ۵۲ سوره فرقان که در «بعضی» از امور از کافرین و طاغوت پیروی کردند و در مقاومت خود «سستی» کردند؛(در بخشی از آیه ۳۱ سوره مبارکه توبه داریم: «بجای خدا احبار (دانشمندان و افراد سرشناس) و رهبانان (افراد سرشناس مذهبی) را و مسیح پسر مریم را پروردگاران (!) خود دانستند...» ، در روایتی از امام صادق علیه السلام نگاه ایشان قریب به این مظمون هست که امت آن عصر به خداوند یکتا اعتقاد داشتند اما در عمل از احبار و رهبانان پیروی میکردند)همین مطلق نبودن در مقاومت موجب ظلم بر امیرالمومنین علیه السلام شد و باعث شد «انصار» در مقابل این ظلم چشم پوشی کنند.اﮔﺮ دﺳﺘﺎن ﻣﺮدم ﺑﻮد ﻧﻤﻴﺸﺪ دﺳﺘﻪ او ﺑﺴﺘﻪاﮔﺮ ﭘﻬﻠﻮ اﮔﺮ ﺑﺎزو وﻟﻰ زﻫﺮا ﻧﺸﺪ ﺧﺴﺘﻪ«السلام علیک یا فاطمة الزهرا سلام الله علیها یا قرة عین الرسول صلی الله علیه و آله و سلم»   مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفSat, 31 Oct 2026 17:12:00 +0330https://virgool.ir/@azzahraamaktubat/جلسه-اول-حاج-آقا-تجریشی-من-باب-مقاومت-با-موضوع-تدبر-و-تأمل-در-قرآن-لازمه-و-عدم-پیروی-از-طاغوت-اساسِ-مقاومت-whylhnyukgeqخداوند برخی از «مومنین» را به چالش میکشند که آیا شک دارید که «قرآن» از ناحیه ی غیر خداست که در تک تک آیات آن تفکر نمی کنید؟، سوره (نساء آیه ۸۲)تلنگر میزند: «اگر از ناحیه غیر از خدا بود، اختلاف فراوان در آن میافتند.» ؛گروهی دیگر از «مومنان» هم که گویی عزمی راسخ! دارند، میپرسند چرا سوره ای محکم برای قتال نازل نمیشود؟ اما بعد از نزول سوره چون محتضرِ دم مرگ! به هم خیره میشوند(محمد آیه ۲۰) ؛چرا؟، چون «قلوبشان مریض» بود و به همین سبب توانایی تفکر صحیح نداشتند، بنابراین خداوند آنها را بابت کاهلی بر تدبر در قرآن که مسبب«مقاومت نکردن» نیز هست، استیضاح میکنند(محمد آیه ۲۴).یکی از معضلاتی که اهل بیت علیهم السلام با علمای عصر خود داشتند معضل «عدم تدبر در قرآن» بوده زیرا نگاه علمای عصر ایشان به قرآن، کتابی صرفا «مقدس و ساکت» بوده که گاهی به آن برای «معنویت» مراجعه میکنیم اما کاملا برعکس! قرآن زنده است و برای انسان ۱۴۰۰ سال بعد خود راهنمایی زنده و برای نیاز به روز او جواب دارد؛ در ادامه مصداق هایی از خطاب قرار دادن و زنده بودن قرآن برای «اراده ی مقاومت» بیان میکنیم.آیه ی ۵۲ سوره فرقان اصل و اساس «مقاومت» را پیروی نکردن از طاغوت بیان میکند علیرغم ظاهر ساده ی «فلاتطع»، اغلب «ریزش ها در امت» در این مرحله رخ میدهد و این جهاد کبیر و جنگی بزرگ است، گرچه وقتی دشمن اراده ی جنگ کند طبق آیه ی ۱۹۰ و ۱۹۳ سوره بقره بایستی جنگید تا فتنه ای باقی نماند و دشمن متوقف شود.آیه ۱۳۹ سوره نساء یک خطای محاسباتی که مبتلا به مومنین است را بیان میکند که «لا تطع الکفرین» یا «اساس مقاومت» را دچار تزلزل میکند و سوره اینطور تلنگر میزند: «اگر عزت می‌طلبند، بدانند که عزت همه‌اش از آنِ خداست.»در سوره احزاب نیز در اولین آیه، اولین دستور خداوند «مقاومت کردن» و اطاعت نکردن (مطلق و کامل) مقابل کفار و منافقین است و در ادامه دستور به پیروی از وحی میدهد که یکی از مظاهر آن «قرآن» است و لازمه ی پیروی، شناخت آن به کمک «تدبر در قرآن» و در ادامه «اقامه» آن شناخت است؛ همچنین خداوند به خاطر سختی جهاد و جنگ بزرگ امر به «توکل و اعتماد» به خویش کردند.این مثالی از برنامه ی جامع قرآنی جهت «اعتلای مقاومت» است تا انشاالله با «مقاومت بر محور قرآن» موجب استیصال یا ریشه کن شدن استکبار جهانی شده و نگذاریم هیچ کافر انسان نمایی به روی مظلومانی مقتدر چون حضرت زهرا سلام علیها دست بلند کرده و دست ظالمین و مستکبرین را قلم کنیم.«السلام علی صدیقة الشهید یا بنت رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم»مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفSat, 31 Oct 2026 17:05:26 +0330https://virgool.ir/@azzahraamaktubat/شب-سوم-حاج-آقای-طباخیان-۲۸-صفر-۱۴۴۸-roaww3hpl4m1هفت نکته در خلاصه سخنرانی:۱.🗣️ پرهیز از اختلافات بی‌اساس و تمرکز بر محبت اهل بیت (ع): ما به عنوان برادران دینی باید یقه یکدیگر را رها کنیم و در مسائل تاریخی وسواس به خرج ندهیم. برای نمونه، اختلاف بر سر زمان دقیق هجوم به خانه حضرت زهرا (س) و شهادت حضرت محسن (ع) (اینکه در اوایل ربیع‌الاول بوده یا اواخر آن)، صرفاً یک بحث پژوهشی و تاریخی است و هیچ‌کس اصل جنایت را انکار نمی‌کند. اگر کسی ایام محسنیه یا فاطمیه اول را عزاداری نکرد و فاطمیه دوم را برگزار کرد، نباید به او خرده بگیریم یا او را ضد انقلاب و خارج از دین بدانیم. همه ما مسلمانان، با وجود این اختلافِ نقل‌ها، دوستدار اهل بیت پیامبر (ص) هستیم و در شادی و غم آن‌ها شریکیم. ما نباید مانند دعواهای بی‌دلیل مدام به دنبال مرافعه (دعوا کردن) باشیم و به یکدیگر برچسب (مانند عمری، خوارج یا اشعث) بزنیم، بلکه باید تلاش کنیم انسان‌های بیشتری با اهل بیت (ع) مأنوس شوند و از این طریق رشد کرده و به سعادت برسند.۲.🔺 اهمیت سیره پربار پیامبر (ص) و طرح یک سؤال اساسی: سیره نبوی بسیار پربار و دارای تنوع عجیبی است؛ به طوری که پیامبر (ص) در مدت ده سال حضور در مدینه، بیش از ۱۰۷ عملیات نظامی (غزوه + سریه) با تنوع‌های مختلف (دفاعی، پیش‌دستانه، درون‌مرزی، برون‌مرزی و...) داشته‌اند. اما برای درک و استفاده درست از این گنجینه، پیش از هر چیز باید به یک سؤال اساسی پاسخ دهیم: «آیا پیامبر (ص) صرفاً یک نبی فردی بود یا یک نبی اجتماعی؟». ⚠️پاسخ ندادن به این سؤال باعث می‌شود که استفاده نادرستی از سیره ایشان داشته باشیم که بسیار خطرناک است.2️⃣که رویکرد دوم (اجتماعی بودن رسالت پیامبر) از نظر حجت السلام طباخیان مطلوب است که در ادامه به بررسی و شرح بیشتر آن خواهیم پرداخت.۳. ↗️↖️دو رویکرد متفاوت در تحلیل سیره پیامبر (ص): برای بررسی عملکرد حضرت رسول (ص)، دو رویکرد بنیادین وجود دارد:رویکرد اول (نگاه فردی): معتقد است پیامبر (ص) کاری با حکومت، جامعه و ساختارهای قدرت نداشت و تنها برای هدایت فردی، اصلاح اخلاق و عبادات مبعوث شده بود. در این نگاه، تمام جنگ‌های پیامبر صرفاً واکنشی از روی اضطرار به حملات دشمنان بوده است.رویکرد دوم (نگاه اجتماعی): معتقد است پیامبر (ص) برای اصلاح ساختارهای کلان جامعه و تأسیس دولت اسلامی برنامه داشت. در این رویکرد، هدایتِ صرفاً فردی بدون در دست داشتن ساختارهای قدرت و بدون فعالیت اجتماعی بی‌معنی است، زیرا ظالمان و صاحبان قدرت (مانند ابوسفیان) اجازه هدایت توده‌های مردم را نمی‌دهند.۴.💭 تقابل دو رویکرد و اتهامات متقابل و اهمیت شفاف سازی موضع خود: اهمیت انتخاب یکی از این دو رویکرد در این است که این دو گروه هرگز نمی‌توانند در کنار هم قرار بگیرند و سبک‌های رفتاری کاملاً متفاوتی تولید می‌کنند: 1️⃣گروهی که رویکرد اول را دارند، گروه دوم را «مجرم» و جنگ‌طلب می‌دانند و می‌گویند چرا بی‌جهت دعوا و تنش ایجاد می‌کنید؟. 2️⃣در مقابل، گروه دوم نیز گروه اول را به «کوتاهی» متهم کرده و می‌گویند: «چرا برای مقابله با ظلم و ظالمان با ما همراه نمی‌شوید و دعوا نمی‌کنید؟» و معتقدند در قیامت بابت عدم کنش اجتماعی بازخواست خواهند شد.۵.🔻 دغدغه امام خمینی (ره) درباره تخلیه ی حوزه از کنش اجتماعی: یکی از دغدغه‌های اصلی و نگرانی‌های بزرگ امام خمینی (ره) در اواخر عمرشان (در منشور روحانیت)، خطر افرادی بود که از آن‌ها به عنوان «مارهای خوش‌خط و خال» یاد می‌کردند. این افراد که به رویکرد اول (فردی بودن دین) باور داشتند، تلاش می‌کردند تا حوزه علمیه را به مکانی فاقد کنش سیاسی و اجتماعی تبدیل کنند که امام این عملیات را برای اسلام بسیار خطرناک می‌دانستند.۶.🔍 مقایسه دو رویکرد در تحلیل واقعه عاشورا: این دو دیدگاه در تحلیل قیام امام حسین (ع) نیز تفاوت‌های عمیقی دارند.1️⃣ صاحبان رویکرد اول می‌گویند سیدالشهدا (ع) قصد قیام نداشت و حرکت ایشان صرفاً از روی «اضطرار»، فرار از مدینه برای حفظ جان و عدم بیعت با حاکم فاسدی چون یزید بود.2️⃣ اما صاحبان رویکرد دوم معتقدند که اباعبدالله (ع) برای براندازی دولت فاسد بنی‌امیه و تأسیس دولت بر حقِ خود، طراحی و نهضت داشته‌اند و این کار را وظیفه خود می‌دانستند.۷.❌ ابهام‌های لاینحل تاریخی در صورت عدم پذیرش رویکرد اجتماعی: اگر رویکرد اول را بپذیریم و پیامبر را فاقد کنش اجتماعی بدانیم، ابزارهای تحلیلی ما از بین می‌رود و با ابهامات غیرقابل حلی مواجه می‌شویم از جمله:چرا پیامبر (ص) در مدینه مسیر تجاری قریش از یمن به شامات را مسدود کرد و اموال آن‌ها را مصادره نمود؟ (اگر با توجه به رویکرد دوم این رفتار را در قالب ضربه به ساختار اقتصادی دشمن و گرفتن غرامت تحلیل نکنیم؛ اروپایی‌ها که نگاهشان منطبق رویکرد اول است، پیامبر را نعوذبالله به غارتگری متهم می‌کنند).علت صدور دستور ترور شاعر مشرک یهودی (کعب بن اشرف) توسط پیامبر (ص) چه بود؟.چرا پیامبر (ص) نبردهای پیش‌دستانه انجام می‌داد؟.❗بدون پذیرش رویکرد اجتماعی، مجبوریم یک تصویر خیالی، غیرواقعی و منفعل از پیامبر (ص) ارائه دهیم که با واقعیت تاریخی همخوانی ندارد.🔗مفاهیم و آدرس‌هایی برای تحقیق بیشتر مخاطب:به مفاهیم و روایات مهمی اشاره شده که قابلیت تحقیق دارند:✊مفهوم «هیهات منا الذله»: این عبارت معروف امام حسین (ع) در روز عاشورا، در تقابل با تحلیل رویکرد اول (که حرکت امام را صرفاً فرار از روی اضطرار می‌داند) آورده شده است تا نشان دهد امام با غیرت علوی، ذلت و تسلیم در برابر ساختار فاسد را نپذیرفتند:در مقتل معتبر لهوف داریم: آگاه باشید! زنازاده ی پسرزنازاده مرا بین دو کار مخیر گردانیده(اختیار داده)شمشیر کشیدن یا خواری چشیدن، و به دور باد که ما به ذلت تن دهیم.🖤روایت ریان بن شبیب: سخنران در پایان به حدیث معروفی اشاره می‌کند که در آن «ریان بن شبیب» در روز اول محرم خدمت امام رضا (ع) می‌رسد و امام می‌فرمایند که پدرشان (امام کاظم ع) از همان روز اول محرم محزون می‌شدند و رخت عزا به تن می‌کردند. (علاقه‌مندان می‌توانند برای مطالعه کامل این حدیث مهم در باب عزاداری سیدالشهدا، به کتاب امالی شیخ صدوق یا عیون اخبار الرضا مراجعه کنند).🔴منشور روحانیت امام خمینی (ره): اشاره به پیام مهم امام در اسفند ۱۳۶۷ و هشدار ایشان نسبت به «مارهای خوش‌خط و خال» و خطر حوزه‌های فاقد کنش اجتماعی، که سندی مهم برای مطالعه در زمینه پیوند دین و اجتماع است.‍‍‍روحانیون وابسته و مقدس نما و تحجرگرا هم کم نبودند و نیستند. در حوزه های علمیه‏‎ ‎‏هستند افرادی که علیه انقلاب و اسلام ناب محمدی فعالیت دارند. امروز عده ای با ژست‏‎ ‎‏تقدس مآبی چنان تیشه به ریشۀ دین و انقلاب و نظام می زنند که گویی وظیفه ای غیر از‏‎ ‎‏این ندارند. خطر تحجرگرایان و مقدس نمایان احمق در حوزه های علمیه کم نیست.‏‎ ‎‏طلاب عزیز لحظه ای از فکر این مارهای خوش خط و خال کوتاهی نکنند، اینها مروّج‏‎ ‎‏اسلام امریکایی اند و دشمن رسول الله . آیا در مقابل این افعیها نباید اتحاد طلاب عزیز‏‎ ‎‏حفظ شود؟‏مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفFri, 14 Aug 2026 12:01:54 +0330https://virgool.ir/@azzahraamaktubat/شب-دوم-حاج-آقای-طباخیان-۲۷-صفر-۱۴۴۸-x1sngy32ayekچکیده سخنرانی: اهمیت بنای فکری مستحکم و شناخت حقیقی سیره نبویاین سخنرانی با تاکید بر لزوم داشتن یک پایه و فونداسیون فکری محکم در دینداری آغاز می‌شود. پیش از انباشت اطلاعات مذهبی و حفظ کردن احادیث، انسان باید ساختار ذهنی منسجمی نسبت به دین، خدا، مکتب تشیع و جایگاه امام داشته باشد. بدون این ساختار، مطالعه دین نه تنها مفید نیست، بلکه می‌تواند خطرناک و مهلک باشد.نکات و محورهای کلیدی سخنرانی:❌نقد رویکردهای سطحی و محبت‌های بی‌اساس به اهل بیت (ع): یکی از مهم‌ترین هشدارهای سخنران، انتقاد به آسیب‌های فرهنگی در برخی هیئت‌هاست؛ جایی که به جای پرداختن به اصول، درگیر حواشی و ابراز محبت‌های بی‌مورد و انحرافی (مانند به کار بردن عباراتی چون «کاشی‌پرست» یا «جمل‌پرست») شده‌اند. این گونه رفتارهای احساسی و دور از منطق، مخاطب را از درک اصل تشیع دور می‌کند و مانع رشد معنوی مردمی می‌شود که حب اهل بیت (ع) در دل آن‌هاست. همچنین نگاه مادی به ائمه و تقلیل جایگاه آن‌ها به «بیمارستان رفع حوائج دنیوی»، باعث می‌شود فرد با کوچک‌ترین مصیبتی، دین و اعتقاداتش را زیر سؤال ببرد، در حالی که وظیفه شیعه فداکاری و پرداخت هزینه برای امام است.💡اهمیت و پویایی سیره نبوی (ص): برخلاف تصور رایج که دوران رسالت را تنها به عبادت و دریافت وحی محدود می‌کند، پیامبر اکرم (ص) درگیر پرچالش‌ترین مسائل بودند. مدیریت بیش از صد عملیات نظامی در ده سال، مقابله با قبایل وحشی، مدیریت بحران‌های رسانه‌ای و جنایی، و تلاش مستمر برای تغییر فرهنگ فاسد و لجن‌زار جاهلیت، نشان از پویایی فوق‌العاده سیره ایشان دارد.💭دو رویکرد کلان به دین اسلام و سیره پیامبر (ص):نگرش تقلیل‌گرایانه (تمرکز بر فرد و بی‌تفاوت به جامعه): در این نگاه، پیامبر تنها برای آدم کردن افراد و اصلاح اخلاق فردی آمده بود و کاری به سیاست، قدرت و ساختارهای اجتماعی نداشت. طبق این نظر، دخالت‌های پیامبر در جنگ‌ها و سیاست صرفاً از روی اضطرار و واکنش به دشمنی‌ها بوده است.نگرش جامع (تمرکز بر فرد و جامعه): سخنران قاطعانه از این رویکرد دفاع می‌کند. در این نگرش، پیامبر به موازات هدایت افراد، مأمور به اصلاح ساختارهای فاسد اجتماعی نیز بود. از آنجا که جامعه تاثیر شدیدی بر امت دارد، نمی‌توان برای هدایت انسان‌ها نسبت به ساختارهای کلان بی‌تفاوت بود. در این رویکرد، درگیری پیامبر با سران شرک و طاغوت‌ها یک کنش فعالانه برای باز کردن مسیر هدایت است، نه صرفاً یک واکنش منفعلانه.🔗آدرس منابع، آیات و احادیث برای تحقیق و مطالعه بیشتر مخاطبان:در لابه‌لای صحبت‌ها به مفاهیم و حوادثی اشاره شد که علاقه‌مندان برای رشد و تعمیق نگاه خود می‌توانند به این آدرس‌ها مراجعه کنند:حقیقت و ذات دنیا: اشاره سخنران به عبارت «الدُّنْیا مَحْفُوفَةٌ بِالْبَلَاءِ» (دنیا پیچیده در بلا و سختی است) که برای درک فلسفه مشکلات زندگی و عدم طلبکاری از خداوند و اهل بیت مطرح شد. (این مفهوم مستقیماً در کلمات قصار امیرالمومنین (ع) و خطبه‌های ایشان وجود دارد).عاقبت عدم همراهی با رهبر الهی: سخنران به داستان قوم بنی‌اسرائیل و بهانه‌تراشی آن‌ها برای پیامبرشان اشاره کرد. (اشاره به آیه ۲۴ سوره مائده: «فَاذْهَبْ أَنْتَ وَرَبُّكَ فَقَاتِلَا إِنَّا هَاهُنَا قَاعِدُونَ»؛ امت بنی اسرائیل خطاب به حضرت موسی بن عمران علیه السلام: تو و پروردگارت بروید بجنگید، ما همینجا نشسته‌ایم).توصیف دوران تاریک جاهلیت در نهج‌البلاغه: سخنران برای نشان دادن عظمت کار پیامبر، به شرایط اسفناک اعراب (خوردن حیوانات خرد و نوشیدن آب آلوده مشترک با حیوانات) اشاره کرد. (این توصیفات دقیقاً در خطبه ۲۶ نهج‌البلاغه توسط امام علی (ع) بیان شده است).مدیریت جنگ رسانه‌ای و شایعات: اشاره به ماجرای تهمت سنگین منافقین مدینه به همسر پیامبر و نزول آیات قرآن برای مدیریت این بحران. (اشاره به حادثه «افک» که در آیات ۱۱ تا ۲۶ سوره نور به تفصیل آمده است).برخورد قاطع و پرونده‌های جنایی: ماجرای ۸ نفر بادیه‌نشین که پس از اسلام آوردن، مرتد شده، شتران بیت‌المال را دزدیدند و چوپان را با قساوت به قتل رساندند و پیامبر با آن‌ها برخورد قاطع کرد. (این شأن نزول مربوط به آیه محاربه، آیه ۳۳ سوره مائده است)کیفر آنان که با خدا و پیامبرش می جنگند، و در زمین به فساد و تباهی می کوشند، فقط این است که کشته شوند، یا به دارشان آویزند، یا دست راست و پای چپشان بریده شود، یا از وطن خود تبعیدشان کنند. این برای آنان رسوایی و خواری در دنیاست، و برای آنان در آخرت عذابی بزرگ است. (ترجمه حجت السلام انصاریان)مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفWed, 12 Aug 2026 22:22:46 +0330https://virgool.ir/@azzahraamaktubat/شب-اول-حاج-آقای-طباخیان-۲۷-صفر-۱۴۴۸-dluqq9smjjoyدر ادامه، خلاصه‌ای جامع و ساختاریافته از سخنرانی حاج آقا طباخیان ارائه شده است که پیام اصلی و نکات کلیدی ایشان، به‌ویژه در خصوص اهمیت و غنای سیره پیامبر اکرم (ص)، را برای غایبان در جلسه روشن می‌کند:خلاصه سخنرانی: مهجوریت و غنای بی‌نظیر سیره پیامبر اکرم (ص)این سخنرانی به بررسی یک آسیب بزرگ و تلخ در میان جامعه مذهبی (به‌ویژه شیعیان) می‌پردازد: ناآشنایی عمیق و عدم انس با شخص پیامبر اکرم (ص).ما چگونه سرچشمه اصلی دین را در زندگی، توسلات و مطالعات خود به حاشیه رانده‌ایم و چرا بازگشت به سیره غنی ایشان یک ضرورت حیاتی است.۱. مهجوریت پیامبر (ص) در جامعه مذهبیفقدان انس و ارتباط قلبی: در لحظات اضطرار یا در تولیدات مذهبی و رسانه‌ای، نام و یاد پیامبر (ص) حضور بسیار کم‌رنگی دارد. ما در منبرها، اشعار و توسلات خود، کمترین سهم را به ایشان اختصاص داده‌ایم.نگاه اشتباه به جایگاه اهل بیت: گاهی به دلیل تمرکز افراطی بر اختلافات مذهبی با اهل سنت و دفاع از ولایت، محوریت از پیامبر (ص) به سمت امیرالمؤمنین (ع) تغییر یافته است؛ تا جایی که برخی ناآگاهانه تصور می‌کنند جایگاه حضرت علی (ع) بالاتر است.این در حالی است که خود امیرالمؤمنین در پاسخ به فردی که ایشان را برتر از پیامبر دانست، به شدت برخورد کرده و فرمودند: «من بنده‌ای از بندگان محمد (ص) هستم».۲. غنای بی‌نظیر و تنوع در سیره نبوییکی از مهم‌ترین بخش‌های سخنرانی، تاکید بر گستردگی و پیچیدگی‌های دوران رسالت پیامبر است که مطالعه آن را به یک «گنج عظیم» تبدیل می‌کند:تنوع بی‌نظیر در مواجهات: برخلاف دوران امیرالمؤمنین (ع) که عمده درگیری‌ها با «متدینین نافرمان» (مانند خوارج یا معاویه) بود، پیامبر (ص) با تنوع شگفت‌انگیزی از چالش‌ها روبرو بودند؛ از جنگ با امپراتوری روم و قبایل بادیه‌نشین گرفته تا نبرد با قریش، یهود، محاصره‌های سخت اقتصادی، و خیانت‌های داخلی.دولت‌سازی و تمدن‌سازی: پیامبر در عرض کمتر از ۱۱ سال، جامعه‌ای بدوی، فاقد قانون و درگیر غارتگری را به یک جامعه مدنی و قانون‌مند تبدیل کردند. این دستاورد چنان بزرگ است که امروزه مستشرقین و دانشگاه‌های غربی به شدت روی سیره اجتماعی و مدل موفقیت ایشان مطالعه می‌کنند.۳. آسیب‌های ناآگاهی از تاریخ پیامبرشناخت گزینشی و محدود: اطلاعات عمومی ما از تاریخ پیامبر (ص) (مانند جنگ‌های احد، خندق و...) معمولاً محدود به بخش‌هایی است که امیرالمؤمنین (ع) در آن‌ها نقش داشته‌اند و از ده‌ها غزوه و سریه دیگر و تدابیر کلان پیامبر بی‌خبر هستیم.مصرف سیاسی از سیره: به دلیل همین ناآگاهی عمومی، گاهی سیره پیامبر (مانند صلح حدیبیه) دستمایه توجیهات و استفاده‌ های نادقیق و ناقص سیاسی جریانات مختلف قرار می‌گیرد، بدون آنکه حقیقت و بستر تاریخی آن وقایع به درستی تبیین شده باشد.۴. نقش ائمه (ع)؛ پاسداران شریعت محمدی (ص)شارع و قانون‌گذار تنها پیامبر است: هیچ‌یک از ائمه، حتی امام صادق (ع)، دین یا حکم جدیدی تأسیس نکردند. تمامی معارف اسلام متعلق به پیامبر است.رسالت امام صادق (ع): پس از رحلت پیامبر، رقابت‌های سیاسی باعث تحریف و غبارآلود شدن سیره و احادیث ایشان شد. هنر و نقش کلیدی امام صادق (ع) این بود که پیرایه‌ها و تحریفات را کنار زدند و تصویر درست و واقعی از سنت پیامبر (ص) را از دریچه نگاه امیرالمؤمنین (ع) به مردم عرضه کردند.نتیجه‌گیری سخنرانی:پیامبر (ص) دار و ندار و سرچشمه اصلی اسلام است، اما ما شیعیان اغلب طوری رفتار می‌کنیم که گویی ایشان صرفاً «قوم و خویشِ» ائمه ما هستند و ارتباط مستقیمی با ایشان نداریم. برای درک محبت واقعی پیامبر، باید قلب‌هایمان را شبیه قلب امیرالمؤمنین (ع) کنیم که تماماً در گروی عشق و تبعیت از رسول خدا (ص) بود. مطالعه سیره پیامبر نه تنها یک وظیفه دینی، بلکه کلید حل بسیاری از مسائل پیچیده اجتماعی امروز ماست.مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفWed, 12 Aug 2026 13:43:50 +0330https://virgool.ir/@azzahraamaktubat/خلاصه-سخنرانی-شب-دوازدهم-محرم-الحرام-۱۴۴۸-ky9scypcwjvf. تمایز میان «قصاص» و «انتقام» در منطق اسلامیدر منطق اسلام، «قصاص» با «انتقام» متفاوت است. آیه قصاص (النَّفْسَ بِالنَّفْسِ) برای جلوگیری از خون‌ریزی‌های بی‌حد و حصر جاهلی آمد تا حق شخصی ولی‌دم را در مقابله‌به‌مثل (یک جان در برابر یک جان) مشخص کند. اما «انتقام و خون‌خواهی» شهدا به معنای ریختن خون بیشتر یا کشتار کورکورانه نیست؛ بلکه انتقام واقعی، رساندن جامعه به هدف غایی آن شهدا و محقق کردن آرمان‌هایی است که برای آن جان داده‌اند. قصاص یک اقدام حقوقی و مجازات فردی است که در اولین فرصت ممکن اجرا می‌شود، اما انتقام یک فرآیند کلان تاریخی و هدایت انرژی خون‌خواهی برای رسیدن به فتح و پیروزی نهایی است.۲. سیدالشهدای اول (حضرت حمزه)؛ انتقام بدون قصاصدر جنگ احد، وحشی به دستور هند جگرخوار، حضرت حمزه را به شهادت رساند و هند سینه ایشان را شکافت. عبارت «وَابْنَ عاقِلَةِ الاَکْبادِ» در زیارت عاشورا نیز به همین جریان جگرخواری و سلسله‌ای از دشمنی‌های غیرمتعارف اشاره دارد. پس از این فاجعه و مثله شدن شهدا، مسلمانان خواستار مقابله‌به‌مثل شدند. آیه ۱۲۶ سوره نحل نازل شد که مقابله‌به‌مثل را مجاز، اما «صبر» را برای صابران بهتر دانست. پیامبر اکرم (ص) نیز صبر استراتژیک را برگزید. حدود ۶ سال بعد، در جریان فتح مکه (فتح مبین)، انتقام خون حمزه و شهدای احد با سرنگونی قدرت قریش و برچیده شدن جاهلیت گرفته شد؛ اما شخصِ قاتل (وحشی) قصاص نشد. پیامبر به عنوان ولی‌دم از حق خود گذشت، وحشی را توبه داد و بخشید. بنابراین، حمزه سیدالشهدا قصاص فردی نداشت اما انتقام آرمانی‌اش محقق شد.۳. سیدالشهدای دوم (امام حسین)؛ قصاص بدون انتقامدر ماجرای سیدالشهدای دوم، امام حسین (ع)، قضیه کاملاً برعکس شد. قاتلان و عاملان فاجعه کربلا همگی توسط مختار ثقفی دستگیر، مجازات و قصاص شدند و پرونده قصاص فردی بسته شد. اما پرچم خون‌خواهی با شعار «یالثارات الحسین» همچنان دست‌به‌دست می‌چرخد تا به دست امام زمان (عج) برسد؛ چراکه انتقام کربلا هنوز گرفته نشده است. امام حسین (ع) در بدو ورود به کربلا از سختی و بلای این سرزمین به خدا پناه برد (اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِکَ مِنَ الْکَرْبِ وَ الْبَلَاءِ). روایات نشان می‌دهند که ائمه معصومین تا زمان ظهور همواره در این «کرب» (اندوه و سختی) شریک‌اند و وارث این رنج هستند. از آنجا که امام زمان (عج) یک قاتل را دو بار قصاص نمی‌کند، انتقام او از جنس زنده کردن و کشتن دوباره شمر و عمر سعد نیست، بلکه رفع این «کرب» و تبدیل آن به «فرج و رخاء» برای کل عالم است.۴. مفهوم «حسنه دنیا»؛ هدف نهایی حرکت انبیا و شهدابر اساس آیه ۴۱ سوره نحل، تشکیل مجتمع صالح و حکومت اسلامی، همان «حسنه دنیا» است. حسنه آن چیزی است که انسان را بالا می‌برد و بهشتی می‌کند. حرکت پیامبرانه از دره مصائب (مانند شعب ابی‌طالب و فقر اهل صفه) شروع می‌شود، در دامنه قد می‌کشد و به قله می‌رسد. پیامبر (ص) نشان داد که حکومت موظف است علاوه بر حسنه آخرت، حسنه دنیا را هم بسازد؛ چنان‌که بعد از فتح خیبر فقر را ریشه‌کن کرد و در فتح مکه بت‌ها را از کعبه زدود. شهدا در احد و کربلا ایستادگی کردند تا چنین حکومتی برای مستضعفان عالم بنا شود. مزد و انتقامِ خون این شهدا، تار و مار کردن آدم‌ها نیست، بلکه پیروزی در این نبردی است که به تشکیل جامعه توحیدی و برقراری عدالت منجر می‌شود.۵. تحلیل قرآنی و وعده یاری حتمی الهیقرآن کریم لحن و قیدهای دقیقی دارد. در سوره فتح از «فتحاً قریباً» (فتح خیبر) و «فتحاً مبیناً» (فتح مکه) یاد می‌کند. فتح مبین یعنی پیروزی آشکاری که به دلیل عظمت و وضوحش (ورود بدون خون‌ریزی به مکه و تسلیم شدن ابوسفیان) اصلاً نیاز به تبیین و سخنرانی ندارد. همچنین آیه «فَلَمَّا آسَفُونَا انْتَقَمْنَا مِنْهُمْ» (آیه ۵۵ زخرف) نشان می‌دهد که وقتی دشمنان، اولیای خدا را به تأسف و خشم وامی‌دارند، خدا از آن‌ها انتقام می‌گیرد؛ چراکه رضا و سخط اولیاء، همان رضا و سخط خداست. عاشورا اوج تأسف اولیای الهی بود. قرآن در آیه ۶۰ سوره حج تأکید می‌کند که اگر پس از عقوبت اول، مجدداً به شما تجاوز و بغی شد (ثُمَّ بُغِيَ عَلَيْهِ)، خداوند با بیشترین تأکیدات زبانی وعده داده است که قطعاً و حتماً شما را یاری خواهد کرد (لَيَنْصُرَنَّهُ اللَّهُ). نمونه تاریخی این بغی مجدد، تلاش برای ترور پیامبر در لیلةالمبیت بود که انتقام آن در جنگ بدر گرفته شد.۶. خونخواهی در عصر حاضر؛ بازدارندگی و امنیتبا تکیه بر منطق آیه۶۰ سوره حج، در مقابل دشمنی که پی‌درپی بغی و تجاوز می‌کند، نباید به بهانه پرهیز از خون‌ریزی کوتاه آمد یا به صبر اشتباه متوسل شد. اگر در برابر جنایاتی مانند بمباران مدرسه میناب یا ترور رهبران مجاهد ایستادگی و خون‌خواهی جدی صورت نگیرد، امنیت فردای جامعه و کودکان به خطر می‌افتد. انتقام حاج قاسم سلیمانی، اخراج آمریکا از منطقه است و انتقام امام حسین (ع)، ظهور قائم آل محمد (عج) است. در عصر حاضر، خون‌خواهی لزوماً یک پروژه دولتی نیست؛ بلکه می‌تواند به شکل فتوای مراجع (مانند قضیه سلمان رشدی که امنیت را از او ربود) یا خیزش‌های یکپارچه اجتماعی تجلی یابد. امروز حتی فلسطینی‌های سکولار یا مخالف حماس در سراسر جهان، با موبایل‌هایشان صدای مظلومیت غزه شدند و فشار اجتماعی بزرگی علیه جنایتکاران ساختند. جامعه اسلامی نیز باید این خیزش بازدارنده را برای حفظ امنیت و خون‌خواهی از شهدای خود ایجاد کند.مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفSat, 27 Jun 2026 19:33:31 +0330https://virgool.ir/@azzahraamaktubat/خلاصه-سخنرانى-شب-نهم-محرم-١۴۰۵-حجت-السلام-و-المسلمین-مفيدى-cfsmizjzq3zc«بررسی بخش داخلی جبهه ی حق و اهمیت نهضت یا حرکت مردمی»◀️بیداری امت؛ چرا در جبهه حق هیچ‌کس «آدم معمولی» نیست؟در تحلیل جریان‌های سیاسی و اجتماعی، همیشه نگاه‌ها به سمت دشمن خارجی و تحرکات نظامی اوست. اما حقیقت این است که دشمن پس از ناامیدی از جنگ نظامی، تمام تمرکز خود را روی دو گزاره گذاشته است: شکننده‌کردن تاب‌آوری مردم و ایجاد خطای محاسباتی در مسئولین.در این میان، کلیدی‌ترین عنصر، «جبهه داخلی» یا همان «امت» است. در ادامه، سیر منطقی سخنرانی شب نهم را با تمرکز بر نقش مردم و ضرورت بیداری جبهه حق مرور می‌کنیم.⭕۱. بزرگ‌ترین فاجعه تاریخ؛ محصول خطای جبهه خودیبرای درک اهمیت جبهه داخلی (امت)، کافی است به تاریخ اسلام نگاه کنیم. شهادت اباعبدالله الحسین (ع) بزرگ‌ترین مصیبت آسمان‌ها و زمین است؛ اما این فاجعه کجا و توسط چه کسانی رقم خورد؟ تنها ۵۰ سال پس از رحلت پیامبر (ص)، همین «امت» پیامبر اکرم (ص) بودند نوه ی ایشان و ولیّ خداوند را به شهادت رساندند.قاعده عالم این است: دشمن خارجی هرچقدر هم قدرتمند باشد، اگر جبهه داخلی مستحکم باشد، هیچ غلطی نمی‌تواند بکند. خطر واقعی، غفلت و خطای محاسباتی در درون جبهه حق است.🤳۲. نقد نگاه زمینی: روایت غلطِ «ما کاری نمی‌توانیم بکنیم»یکی از بزرگ‌ترین آسیب‌ها در جامعه امروز، شکل‌گیری یک روایت زمینی و مأیوس‌کننده است؛ اینکه فکر کنیم: «ما یک مشت مردم عادی هستیم، کارها دست مسئولین و دیپلمات‌هاست، ما هم باید بنشینیم توی خانه، گوشی را دست بگیریم، اخبار را چک کنیم، حرص بخوریم و کاری از دستمان برنمی‌آید!» این تفکرِ بی‌حس‌کننده، صددرصد غلط است. در نگاه الهی، هیچ‌کس در جبهه حق بی‌تأثیر و منفعل نیست و اساساً حرکت امت است که نتایج را تغییر می‌دهد.🔺۳. بازتعریف «عوام و خواص»؛ ملاک اندیشه است، نه منصب!بر خلاف تصور عموم که فکر می‌کنند «خواص» یعنی مسئولین، صاحبان تریبون و ثروتمندان و «عوام» یعنی مردم عادی، ملاک اصلی «تفکر و اندیشه» است.خواص کیست؟ کسی است که موقعیت را می‌شناسد، بصیرت دارد و در زمان مناسب اقدام درست انجام می‌دهد؛ حتی اگر یک راننده کامیون یا کاسب ساده باشد.عوام کیست؟ کسی است که قوه تحلیل ندارد و موج‌سواری می‌کند؛ حتی اگر یک روحانی سرشناس یا مسئول باشد.بسیاری از نقاط عطف انقلاب (مثل تسخیر لانه جاسوسی یا اعتصابات صنعت نفت) توسط همین خواصِ برخاسته از دل مردم شکل گرفت، نه حلقه‌های بسته اطراف مسئولین.🔹🔸۴. تفاوت بنیادین نظام الهی و غیرالهی: حکومت بر مردم یا رشد مردم؟چرا در نظام اسلامی حضور و مطالبه‌گری مردم حیاتی است؟ چون مدل حکمرانی‌ها متفاوت است و این نظام برای رشد مردم است بنابراین بازیگر اصلی در نظام الهی مردم هستند:حکومت غیرالهی: به دنبال سوار شدن بر مردم و استعمار آن‌هاست؛ پس هرچقدر مردم کمتر بفهمند، کمتر دخالت کنند و سرشان به سرگرمی‌های خودشان گرم باشد، برای حکومت بهتر است.حکومت الهی: هدفش چرخاندن صرفِ چرخِ اداره جامعه نیست؛ هدف اصلی آن «رشد و بعثت انسان‌ها» است. در این مدل، مردم باید در میدان باشند، بفهمند، سهم داشته باشند و مطالبه کنند. دعوت مردم به سکوت و انفعال، بزرگ‌ترین خیانت به آن‌هاست.◀️فلسفه حجاب در همین راستاست!یک مثال عینی برای این رشد، مسئله «حجاب» است. چرا اسلام بر حجاب تأکید دارد؟ چون قرار است شخصیت«زن» وارد جامعه شود و کنشگری اجتماعی و عقلانی داشته باشد (در خانه که حجاب لازم نیست). حجاب محیط جامعه را از فضای شهوت‌رانی و حواس‌پرتی به فضای عقلانیت و رشد تبدیل می‌کند تا همه بتوانند نقش اجتماعی خود را ایفا کنند.۵. جامعه ایمانی مطلوب؛ مسئولیت‌پذیری همگانیقرآن کریم جامعه اسلامی مطلوب را با دو ویژگی توصیف می‌کند:تعبیر قرآنی معنا و مفهوم اجتماعی «صَفّاً صَفّا»جامعه، جبهه‌ای منظم است که در آن هر کسی (مسئول، دانشجو، بازاری، طلبه) صفی دارد، وظیفه‌ای دارد و باید تیر یا نیزه خود را در همان صف شلیک کند. هیچ‌کس بی‌مسئولیت نیست.«بُنْیانٌ مَرْصُوصٌ» ساختاری مستحکم و سدگونه مانند سد سرب‌ریزی‌شده؛ یعنی پیوند میان صفوف (مردم با مسئولین، قشرهای مختلف با یکدیگر) چنان محکم است که دشمن راهی برای نفوذ و بدبین‌کردن آن‌ها به هم پیدا نمی‌کند.◀️نتیجه‌گیری: صدای ما باید «امیدآفرین» باشد، نه تزلزل‌آفرینما در میانه یک جنگ پیچیده و مهم هستیم. مطالبه‌گری، ایستادگی در کف خیابان و نقد خطاهای محاسباتی مسئولین در مذاکرات و سیاست‌ها یک ضرورت است؛ اما این حرکت و صدای ما نباید به سمتی برود که در دل مردم تزلزل و ناامیدی ایجاد کند.باید «قول سدید» (سخن محکم، منطقی و استوار) بر زبان بیاوریم. کلام و کنش ما در جبهه داخلی باید موجب «سکینه» (آرامش و ثبات قدم عمومی) شود، نه اینکه مردم را نسبت به اصل حرکت ناامید کند. همه ما، در هر جایگاهی که هستیم، نسبت به این جبهه مسئولیم.مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفThu, 25 Jun 2026 19:04:55 +0330https://virgool.ir/@azzahraamaktubat/خلاصه-سخنرانی-ظهر-عاشورا-محرالحرام1448-e0svz1vqgagu ۱. تقابل دو گروه جهنمی: مستکبران ستمگر و مستضعفان ظلم‌پذیرمسئلهٔ ظلم در منطق قرآنی، پدیده‌ای دو‌سویه است. مشهور است که حق گرفتنی است و باید ظالم را ادب کرد، اما قرآن به ما می‌آموزد که ذلت، دو پایه دارد: یکی ظالمی که ستم می‌آفریند و دیگری کسی که با ظلم‌پذیری، زمینه را برای استمرار ستم فراهم می‌کند. در فرهنگ قرآن، «انظلام» (ظلم‌پذیری) رذیلتی اخلاقی است که مانند ظلم، مذموم شمرده می‌شود.آیات سورهٔ اعراف و سبأ، تصویرگر صحنه‌هایی از جهنم است که در آن مستضعفانِ ظلم‌پذیر با مستکبران به مخاصمه برمی‌خیزند و یکدیگر را مقصر بدبختی‌شان می‌دانند. قرآن تأکید می‌کند که عذاب هر دو گروه مضاعف است؛ چراکه گروه دوم با پذیرش ذلت و سکوت در برابر ستم، میدان را برای سلطهٔ ظالمان باز گذاشتند. امام (ره) با درک این حقیقت، شعار «هیهات منا الذلة» را محور نهضت سیدالشهدا قرار داد. عزاداری حقیقی در مکتب عاشورا، عزاداریِ ظلم‌ناپذیر است؛ کسی که سینه‌زنِ امام حسین (ع) است، نباید تن به توسری‌خوری و ذلت دهد.۲. فرعون؛ الگوی قرآنی ستمگری و شباهت او به استکبار جهانینمادِ تمام‌عیارِ ذلت‌آفرینی در قرآن، «فرعون» است. قرآن داستان او را نه برای قصه‌گویی، بلکه برای الگوشناسیِ فرعون‌های هر عصر بازگو می‌کند. «فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطاعُوهُ»؛ فرعون با استخفاف و خفیف کردن مردم، آن‌ها را به بند ذلت می‌کشید تا مطیع محضِ او شوند. امروز نیز تمدن منحط غربی که در رأس آن آمریکای جنایتکار قرار دارد، دقیقاً با همان راهبردهای فرعونی، ملت‌ها را به ذلت فرامی‌خواند.◀️ ادعای خدایی و قدرت مطلقهشعار بلند فرعون این بود: قدرت مطلق در دست منه، «أَنَا رَبُّکُمُ الْأَعْلیٰ». گزارشی نداریم که تو قرآن گفته باشه فرعون گفته باشه مثلاً به من سجده بکنید، نمی‌دونم یا چیزی؛ مسئلهٔ ربوبیت تو این آیهٔ شریفه همین نکته‌ست، یعنی همهٔ قدرت عالم در اختیار من و شما هیچی نیستید. اینو شعار خودش قرار داده بود و همهٔ امور عالم رو تحت تدبیر و حاکمیت خودش می‌دید و بقیه را ناتوان و هیچ می‌پنداشت. الانم همین؛ این تمدن منحط امروزی با همهٔ پیشرفت‌هایی که دارن، با همهٔ توفیقاتی که به دست آورده، صبح تا شب داره فریاد می‌زنه «أَنَا رَبُّکُمُ الْأَعْلیٰ» و یه عده‌ای هم او رو به عنوان اله و معبود خودشون قرار دادن.◀️ انحصارگرایی و ادعای منبع حقیقت بودنفرعون می‌گفت «ما أُرِیکُمْ إِلاَّ ما أَرىٰ»؛ یعنی تنها راه رشد، مسیری است که من ترسیم می‌کنم. این انحصارطلبیِ فکری، راهِ آزاداندیشی را بر ملت‌ها می‌بندد. امام و رهبری با شکستن این بت، راه سومی را در جهان باز کردند که وابسته به شرق و غرب نبود. استکبار امروز نیز می‌خواهد تنها حقیقتِ موجود را نسخهٔ منحط خود معرفی کند و سایر راهکارها را باطل بخواند.◀️ تفرقه افکنی و برهم‌زدن وحدت«وَ جَعَلَ أَهْلَها شِیَعاً»؛ فرعون برای حکومت کردن، بین مردم تفرقه می‌انداخت تا آن‌ها را از هم دور کند و با پنجه کشیدن به صورت یکدیگر، ضعیف شوند. این راهبردِ همیشگی استکبار است. هر نقدی که در کشور مطرح می‌شود اگر منجر به دوقطبی‌سازی و تفرقهٔ امت شود، در زمین دشمن بازی کردن است و راه را برای ذلت دوباره باز می‌کند.◀️ تکیه بر قدرت مادی و تجملات نظامیفرعون با تکیه بر امکانات مادی، ناوگان‌ها و تجهیزات عظیم خود، سعی در تحقیرِ مخالفان و خودنمایی داشت. امروز نیز استکبار با تکیه بر ناوها و بمب‌افکن‌های پیشرفته، همان سیاست ارعاب و تحقیر را دنبال می‌کند. هرگاه از این جلوه‌های مادی دشمن جا بزنیم و عقب‌نشینی کنیم، به ذلت نزدیک شده‌ایم.۳. راه حل خروج از ذلت: چنگ‌انداختن به حبل من الله و حبل من الناسخروج از گرداب ذلت و مسکنت، تنها در دو پیوند راهبردی خلاصه می‌شود:🔆 حبل من الله: پیوند با آسمان و قرار گرفتن تحت ولایت الهی. کسی که خدا را «ولی» خود قرار دهد، دیگر بی‌مولا نیست و در برابر قدرت‌های پوشالی واهمه ندارد. توحیدِ حاکم بر مردم در ایام سختی‌ها، دستاورد همین ولایت‌مداری است.🔆 حبل من الناس: تقویت پیوندهای مردمی و وحدت ملی. اگر توحید در جامعه تجلی یابد، پیوندهای مردم با هم مستحکم شده و اجازه نمی‌دهند دشمن با تفرقه، راهِ ذلت را بر این ملت بگشاید.این مسیرِ عزت، راهِ روشنِ امام و شهداست که باید با اتحاد و اتکا به قدرت لایزال الهی تداوم یابد. مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفThu, 25 Jun 2026 16:06:14 +0330https://virgool.ir/@azzahraamaktubat/خلاصه-سخنرانى-شب-هشتم-محرم-١۴۰۵-حجت-السلام-و-المسلمین-مفيدى-f0xk3liqfxub«دشمن شناسی و جریان نفاق»خلاصه سخنرانی «شب هشتم حاج آقا مفیدی» با موضوع دشمن‌شناسی:🔸 تقابل نگاه زمینی و الهی به مفهوم دشمندر ابتدای بحث، به این نکته اشاره می‌شود که نگاه زمینی و مادی، دشمن را تنها کسی می‌بیند که به مرزها، منافع اقتصادی یا اتباع یک کشور تعرض کند.بر اساس این روایت زمینی، برخی می‌گویند: «مشکل مردم فلسطین، مشکل خودشان است و به ما ربطی ندارد» و یا از سیاست‌های حمایتی خسته شده‌اند.اما در مقابل، روایت الهی و قرآنی، سکوت در برابر ظلم به مستضعفین را نمی‌پذیرد و با آیه «ما لکم لا تقاتلون...» تأکید می‌کند که معیار دشمنی، تنها منافع شخصی یا ملی نیست.🔹 تعریف دشمن در ترازوی قرآن (سوره ممتحنه)قرآن کریم در سوره مبارکه ممتحنه، معیار اصلی دشمنی را خداوند قرار می‌دهد و می‌فرماید: «لا تتخذوا عدوی و عدوکم اولیاء»؛ یعنی ابتدا «دشمن من» و سپس «دشمن شما». طبق این منطق، کسی که با خدایی که منشأ تمام محبت‌هاست دشمنی می‌کند، موجودی وحشی و خطرناک است که اگر جلویش گرفته نشود، عالم را به آتش می‌کشد. لذا شناخت دشمن اصلی (جبهه باطل) باید بر اساس میزان عداوت آن‌ها با حق و خداوند باشد.🔸 شدت کینه جبهه باطل و لذت بردن از سختی مؤمنینبر اساس آیات قرآن، دشمنان نه تنها با شما دوست نیستند، بلکه از سختی و رنج شما (تحریم‌ها و فشارها) لذت می‌برند («ودوا ما عنتم»).کینه درونی: بغض و کینه از دهان‌شان آشکار است اما آنچه در سینه‌هایشان پنهان کرده‌اند، بسیار بزرگ‌تر است .خطرِ نزدیکی: طبق آیه ۲ سوره ممتحنه، «ان یثقفوکم یکونوا لکم اعداء»؛ یعنی اگر دست‌شان به شما برسد، حتماً زخم می‌زنند و از هیچ بدی و توهینی دریغ نمی‌کنند.هدف نهایی: آن‌ها تا زمانی که شما را از باورها و ارزش‌هایتان (دین‌تان) جدا نکنند و به کفر نکشانند، راضی نمی‌شوند.🔹 منطق مذاکره و نقد نگاه تسلیم‌گرایانهدشمن (آمریکا) تنها زبان زور را می‌فهمد.مذاکره با سیلی: مذاکره نباید به معنای تأییدِ بالانشینی دشمن باشد؛ بلکه پیروزی در این است که هیمنه او شکسته شود. مذاکره واقعی یعنی تفهیم مطلب از موضع قدرت، و گاهی برای پیشبرد پیمان‌ها، باید به دشمن «سیلی» زد تا به تعهدات خود پایبند شود.بی‌اعتباری عهد دشمن: طبق آیه ۸ سوره توبه، اگر دشمن بر شما غالب شود، نه ملاحظه خویشاوندی را می‌کند و نه به هیچ عهد و پیمانی پایبند است.تفاوت در مذاکره: باید میان دشمن اصلی (جبهه باطل که قصد نابودی شما را دارد) و دیگر کشورها (مانند چین که بر اساس منافع اقتصادی مذاکره می‌کنند) تفکیک قائل شد.🔸 جهاد؛ امری رحمانی و مسیر رسیدن به صلح واقعیبا استناد به دیدگاه علامه طباطبایی، جهاد و مقابله با دشمن در اسلام، یک «امر رحمانی» است؛ زیرا دفع یک موجود خطرناک و بی پروا ، عین رحمت به جامعه است.امید به اصلاح: جالب اینجاست که طبق آیه ۷ سوره ممتحنه، قرآن ابراز امیدواری می‌کند که با ایستادگی سفت و سخت مؤمنین، شاید روزی بین شما و دشمنان مودت برقرار شود.الگوی نبوی: پیامبر اکرم (ص) نیز وقتی با نقض عهد دشمن در مورد یکی از هم‌پیمانان خرد خود مواجه شد، مماشات نکرد و همین ایستادگی منجر به فتح مکه شد.🔹 جبهه داخلی و پیچیدگی مقابله با جریان نفاقدر کنار دشمن خارجی، جبهه حق با «جریان نفاق» نیز روبروست.ظاهر فریبنده: منافقین کسانی هستند که ممکن است ظاهر مذهبی داشته باشند و حتی حرف‌هایشان برای شما جذاب باشد («تعجبک اجسامهم»)، اما در دل باطل‌اند.روش مقابله: برخورد با منافق داخلی مانند دشمن خارجی (جنگ نظامی) نیست؛ بلکه باید با تبیین، روشنگری و نرمی (مانند کشیدن مو از ماست یا آرد) عمل کرد تا جامعه دچار انشقاق نشود.سعه صدر ولی جامعه: گاهی ولیّ جامعه برای حفظ مصالح یا دادن فرصت توبه، صلاح می‌بیند به فردی که شائبه نفاق دارد مسئولیت بدهد (مانند سیره پیامبر و رهبری).وظیفه ما در این فضا، زدنِ «منطق نفاق» و تبیین حقیقت است و نه صرفاً برچسب زدن .مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفWed, 24 Jun 2026 19:27:21 +0330https://virgool.ir/@azzahraamaktubat/خلاصه-سخنرانی-ظهر-تاسوعا۱۴۴۸-fdwqywpo5rzaحماسه ذلت‌ناپذیری و شعارهای بنیادین حسینی◀️ هر نهضتی در مسیر خود شعاری را اعلام می‌کند که بیانگر روح، اساس و جهت‌گیری حرکت آن است. پرتکرارترین و پربسامدترین مضمون در سخنان حضرت اباعبدالله الحسین، مسئله‌ ذلت‌ناپذیری و گریز از خواری است. شعار حضرت، «هیهات منا الذلة» است. فرمود: «ألا إن الدعي بن الدعي قد ركز بين اثنتين؛ بين السلة والذلة»؛ این ناپاکِ ناپاک‌زاده من را مخیر بین دو چیز کرده است: بین شمشیر و مرگ، یا ذلت و خواری؛ و من از میان این دو، شمشیر و مرگ را انتخاب می‌کنم برای اینکه زیر بار ذلت نرم. یا همین شعار بسیار بزرگی که جزو آخرین فرمایش‌های رهبر شهیدمان نیز بود: «مثلي لا يبايع مثله». فرمود کسی که شأنش مثل شأن من باشد و نفسی کریم و بزرگوار داشته باشد، حاضر نمی‌شود دست بیعت با لئیم و پستی چون یزید بدهد. از جمله شعارهای دیگر حضرت سیدالشهدا: «إني لا أرى الموت إلا سعادةً ولا الحياة مع الظالمين إلا برماً»؛ من مرگ را جز سعادت و بهروزی نمی‌بینم و در برابرش، زندگی با انسان‌های ظالم را بدبختی و بیچارگی تلقی می‌کنم. آن دال مرکزی و تم اصلی فرمایشات حضرت سیدالشهدا در این مسیر، ذلت‌ناپذیری و تسلیم نشدن است.دو صفحه کربلا؛ از ژانر تراژیک جنایت تا اوج حماسه◀️ مرحوم شهید مطهری در کتاب حماسه حسینی می‌فرمایند قضیه عاشورا دو صفحه دارد؛ یک صفحه‌اش، صفحه سیاه، صفحه جنایت یا به اصطلاح امروزی‌ها «ژانر تراژیک» مسئله است؛ یعنی کشتن‌ها، جنایت کردن‌ها، غارت‌ها و اسارت‌ها. اما اگر نهضت حضرت سیدالشهدا را تنها به این صفحه محصور کنیم، در واقع آن را بی‌معنا کرده‌ایم. صفحه دیگر این نمایش، صفحه‌ای است که مضمون غالب در آن «حماسه» است. قهرمان این میدان حسین بن علی است و ضدقهرمان‌های آن یزید و شمر و امثال این‌ها هستند. وقتی در میان اهل‌بیت بررسی می‌کنیم، می‌بینیم هرکدام از این بزرگواران در شخصیتشان یک «کلید واژه» دارند؛ مثلاً در شخصیت امام صادق بُعد علمی و فرهنگی غلبه دارد، یا در زندگی امام حسن مجتبی روی گشاده، خوش‌خلقی و روابط اجتماعی گسترده کلید شخصیت ایشان است. اما کلید شخصیت حضرت اباعبدالله الحسین «حماسه و ذلت‌ناپذیری» است. اصلی‌ترین مرکز زندگی حضرت، همین ذلت‌ناپذیری بود.پاسخ کوبنده به تهدید معاویه؛ تعهد به صلح, تقابل با ظلم◀️ البته این خصلت فقط مربوط به دوران پایانی حیات حضرت نیست؛ حتی در زمان معاویه هم این مسئله را می‌بینیم. معاویه نامه‌ای تند و تهدیدآمیز به امام حسین نوشت. حضرت در جواب فرمودند: «ما أردتُ لَکَ حَرباً ولا ضِدّاً»؛ من قصد جنگ با تو را ندارم و به صلح برادرم پایبندم، اما بلافاصله فرمودند: «من در پیشگاه پروردگار عذری برای ترک جهاد با تو ندارم». دقت بفرمایید! می‌گویند شمشیر نمی‌کشم چون به صلح برادرم پایبندم، اما این به معنای زیر بار ظلم رفتن نیست و اگر فردا پروردگار بپرسد در برابر ظلم معاویه چه کردی، عذری ندارم که بگویم سکوت کردم و گوشه خانه به عبادت نشستم. منتها از آن سال‌های زندگی حضرت سیدالشهدا به خاطر خفقانِ شدید آن دوران فرمایشات زیادی به ما نقل نشده است و بیشتر مربوط به همین پنج شش ماه آخر است. کرامت و عزت نفس؛ میراث نبوی و هدیه رهبران شهید به ملت مبعوث◀️ کلید شخصیت حضرت، حماسه، ذلت‌ناپذیری و تسلیم نشدن در برابر قدرت‌های باطل است. این ویژگی، به تعبیر مرحوم شهید مطهری، بنیادی‌ترین پایه اخلاق اسلامی است. از رسول الله نقل شده است: «إنّما بُعِثتُ لأُتَمِّمَ مَكارِمَ الأخلاقِ». پیامبر می‌فرماید من می‌خواهم اخلاق را از منظر «کرامت نفس» و «ذلت‌ناپذیری» رواج دهم. پایه‌ای‌ترین فضیلت اخلاقی، کرامت نفس، ذلت‌ناپذیری و زیر بار فساد، ظلم و عقب‌ماندگی نرفتن است. امام هادی فرمودند: «مَن هانَت عَلَیهِ نَفسُهُ فَلا تَأمَن شَرَّهُ»؛ کسی که کرامت نفس ندارد و تن به ذلت می‌دهد، از شر او در امان نباشید. ملتی که کرامت نفس در او پرورش پیدا نکرده باشد، ریشه نفوذ همه فسادها و بدبختی‌ها خواهد بود. آن چیزی که خمینی کبیر و خامنه‌ای شهید به این ملت دادند، همین کرامت نفس، عزت و ایستادن در برابر ظلم بود. در پی این عزت, دستاوردهای بسیاری به دست آمد که امروز با چشم خود می‌بینیم و هر جا هم که ضرر کردیم، ناشی از دست دادنِ همین روحیه بوده است. اکنون جنگ به حسب ظاهر تمام شده؛ اما همان‌طور که حضرت فرمودند جهاد تمام نشده است. به تعبیر رهبر معظم انقلاب، دوران سکوت در صحنه نبرد است، اما مرکز اصلی پیروزی در این جهاد، عزت نفس و ذلت‌ناپذیری است. ای ملت مبعوث! نگذارید در جایی با ذلت چیزی به شما تحمیل شود. وظیفه این ملتِ مبعوث این است که زیر بار زور نرود و اجازه ندهد آن عنصر اصلی یعنی تسلیم‌ناپذیری گم شود.عبرت تاریخ؛ بیابانی از ذلت و سقوط در مکتب بنی‌اسرائیل◀️ در آیه ۱۱۲ سوره مبارکه آل‌عمران درباره گروهی می‌فرماید: «ضُرِبَت عَلَيهِمُ الذِّلَّةُ أَينَ ما ثُقِفُوا». مهر ذلت بر پیشانی این گروه خورده؛ هر جا که بروند ذلیلند، ولو اینکه از بهترین امکانات برخوردار باشند. اما بلافاصله یک استثنا و راه‌حل قرار می‌دهد: «إِلّا بِحَبلٍ مِنَ اللَّهِ وَحَبلٍ مِنَ النّاسِ»؛ مگر اینکه به ریسمانی از ناحیه خدا و ریسمانی از ناحیه مردم چنگ بزنند. قرآن تصویر استعاری زیبایی ساخته است؛ انگار امتی در یک بیابان در «خیمه ذلت» زندگی می‌کنند. بنی‌اسرائیل برگزیدگان خدا بودند، اما وقتی از مسیر منحرف شدند، زیستشان شد زیست انسان‌های بدبختی که در خیمه ذلت زندگی می‌کنند. راه‌حل این است طناب‌هایی که این خیمه را برپا نگه داشته‌اند عوض کنند؛ چرا که یک ریسمان این خیمه در دست شیطان است و میخ آن در زمین شیطان کوبیده شده است.حبل من الله و حبل من الناس؛ تمسک به ولایت علوی و انس با قرآن◀️ در روایت ذیل این آیه شریفه آمده است: «حبل من الله كتاب الله و حبل من الناس هو علي بن أبي طالب (عليه السلام)». اگر امتی یک دستش در دست کتاب خدا (انس با قرآن) و دست دیگرش در دست ولایت امیرالمؤمنین و اداره امور جامعه بر اساس ولایت علوی باشد، ذلت هرگز به سراغش نخواهد آمد. ممکن است گرفتاری، سختی و کمبود باشد، اما آن ملت حتماً عزیز خواهد بود. و من همین‌جا عرض می‌کنم که شما ملت عزیز و در صحنه، به راهبری خامنه‌ای شهید...مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفWed, 24 Jun 2026 18:05:36 +0330https://virgool.ir/@azzahraamaktubat/خلاصه-سخنرانى-شب-هفتم-محرم-١۴۰۵-حجت-السلام-و-المسلمین-مفيدى-mvuxlakudu7a«جنگ اصلی ، جنگ بین حق و باطل است و بقیه جنگ ها فرعی و حاشیه ای هستند»خلاصه پیش‌رو، مروری بر منطق و سیر مباحث مطرح شده در سخنرانی «شب هفتم حاج آقای مفیدی» است که با هدف تبیین «جنگ اصلی» در راستای سیر تاب‌آوری مردم و خطای محاسباتی مسئولین است:◀️تفاوت جنگ‌های فرعی با جنگ اصلی در دنیای امروز با انواع نبردها مواجه هستیم؛ از جنگ تعرفه‌ها و رقابت‌های ارزی گرفته تا نبردهای تکنولوژیک و هوش مصنوعی. اما از منظر معارف الهی، جنگ واقعی که تعیین‌کننده آینده عالم است، نبرد «حق و باطل» است. این نبرد، رویارویی جبهه دنیاخواهان با کسانی است که به دنبال آخرت هستند؛ جریانی که از ابتدای خلقت وجود داشته و بقیه درگیری‌ها در برابر آن حاشیه‌ای و کوچک محسوب می‌شوند.◀️بصیرت نبوی در اوج سختی (داستان جابر بن عبدالله انصاری) در جریان جنگ خندق، مسلمانان در اوج فشار مادی و گرسنگی بودند. جناب جابر بن عبدالله انصاری نقل می‌کند که پیامبر اکرم از شدت گرسنگی در ضعف بودند. جابر غذای مختصری فراهم کرد و مخفیانه پیامبر را دعوت نمود، اما ایشان همه اصحاب را فراخواندند تا از آن رزق اندک که با معجزه برکت یافته بود، بهره‌مند شوند. در همان وضعیت که مسلمانان نانی برای خوردن نداشتند، پیامبر با زدن کلنگ بر سنگ، فتح امپراتوری‌های بزرگ زمان (روم و ایران) را نوید داد. این نشان‌دهنده نگاه راهبردی به جنگ اصلی، فراتر از کمبودهای مادی است.◀️تاب‌آوری و پیامدهای طمع مادی (درس‌هایی از احد) خداوند و ولی او همیشه مانع آسیب به امت نمی‌شوند؛ به‌ویژه زمانی که امت تاب‌آوری خود را از دست بدهد. در صدر اسلام، برخی مسلمانان به جای تمرکز بر نبرد اصلی، به دنبال منافع مادی و غنیمت بودند. اشتیاق به مال دنیا و ترجیح دادن «اسیر جنگی» به «دستور ولی خداوند» برای دریافت پول ، در نهایت منجر به شکست سنگینی در جنگ احد شد. این واقعه درسی تاریخی بود تا مؤمنان هدف اصلی را فدای منافع زودگذر نکنند.◀️ شاخصه پیروزی واقعی، تحقیر و ناامیدی دشمن: پیروزی تنها به معنای انهدام فیزیکی تجهیزات دشمن نیست. شاخصه‌های اصلی پیروزی عبارتند از:تحقیر دشمن (خوار کردن): پیروزی واقعی زمانی است که ابهت و فرهنگ دشمن شکسته شود. اگر دشمن تحقیر نشود، حتی با وجود خسارت مادی، دوباره بازمی‌گردد.فتح مبین (پیروزی راهبردی): همان‌طور که در صلح حدیبیه رخ داد، پیروزی همیشه با جنگ نظامی مستقیم نیست؛ گاهی با یک تدبیر هوشمندانه و مذاکره مقتدرانه، دشمن چنان تحقیر و ناامید می‌شود که ناچار به عقب‌نشینی میشود.◀️ تغییر معادلات و نمونه‌های تحقیر دشمن ؛ جبهه حق با تغییر معادلات، دشمن را در تنگنا قرار داده است. اقداماتی نظیر کنترل مقتدرانه بر تنگه هرمز و تهدید بنادر استراتژیک دشمن در صورت شیطنت، از نمونه‌های این تحقیر است. همچنین تغییر معادله به این صورت که «اگر به متحدان ما (مانند لبنان) تعرض کنید، قلب مواضع شما را می‌زنیم»، دشمن را در موضع ضعف و انفعال قرار داده و پیروزی‌های راهبردی به ارمغان آورده است.◀️ جنگ؛ پالایشگاه و مرکز خالص‌سازی انسان‌ها نبرد حق و باطل علاوه بر سختی‌ها، یک «پالایشگاه» الهی است. خداوند صحنه‌های سخت جنگ و فراز و نشیب‌های آن را قرار داده تا مؤمنان واقعی از مدعیان جدا شوند. در میدان نبرد است که افراد پای‌کار شناسایی می‌گردند، عیار ایمان افراد مشخص می‌شود و جبهه حق از ناخالصی‌ها پاک می‌گردد. از این منظر، نبرد حق و باطل یک جریان آدم‌ساز و رشددهنده است.◀️ ایمان؛ سلاح اصلی و شکست‌ناپذیر بر اساس آموزه‌های سوره عادیات، اگرچه تجهیز به سلاح‌های پیشرفته (مانند موشک و تجهیزات نظامی) برای ترساندن دشمن ضروری است، اما نباید به این ابزارها غره شد. قدرت واقعی جبهه اسلام نه در سوله‌های نظامی و نه در چانه‌زنی‌های سیاسی، بلکه در «ایمان به خداوند» و اتکا به نصرت اوست. اگر پیوند معنوی و توکل حفظ شود، نصرت الهی قطعی خواهد بود.و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته...مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفTue, 23 Jun 2026 18:40:08 +0330https://virgool.ir/@azzahraamaktubat/خلاصه-سخنرانی-شب-ششم-محرم-۱۴۰۵-حجت-السلام-حسین-مفیدی-y7ukpubabbokجنگ شناختی بر علیه تاب‌آوری مردم و خطای محاسباتی مسئولین سخنرانی «شب ششم» با محوریت روایت الهی و جنگ شناختی از دیروز تا امروز:⬅️ دو مدل عزاداری: خاطره تاریخی یا حرکت جاری؟سخنرانی با تبیین دو نوع نگاه به واقعه عاشورا آغاز می‌شود.نگاه اول، اشک بر حسینی است که تنها در سال ۶۱ هجری به شهادت رسیده و یک خاطره است که زندگی فرد را از مسیر امام جدا نگه می‌دارد.اما نگاه دوم، اشک بر حسینی است که در طول تاریخ جاری است و تا ظهور حضرت مهدی (عج) ادامه دارد.این نوع عزاداری، محرم را به توشه‌ای برای جهاد تبدیل کرده و انسان را به نبرد با باطل در دنیای امروز وا می‌دارد.⬅️ پیام رهبری: خطای محاسباتی و تاب‌آوریطبق پیام رهبری، دشمن که از نبرد نظامی ناامید شده، بر دو نقطه تمرکز کرده است: اول، خطای محاسباتی مسئولین در تحلیل صحنه و دوم، تاب‌آوری مردم. رابطه این دو در این است که تاب‌آوری به «تعریف مقصد» بستگی دارد. همان‌طور که تحمل انسان در مسیری طولانی‌تر به شرط شناخت مقصد افزایش می‌یابد، اگر قله و هدف به درستی تبیین شود، تاب‌آوری مردم نیز بالا می‌رود.بنابراین، هر دو مورد به نحوه «روایت ما از صحنه» بازمی‌گردد.⬅️ جنگ شناختی؛ سحرِ واقعیت در برابر خودِ واقعیتدر تقابل حضرت موسی (ع) با ساحران فرعون، دشمن از قدرت «وهم» برای تغییر ادراک مردم استفاده کرد. ساحران با استفاده از ابزارهایی مانند جیوه، تصویری ساختند که مردم خیال کردند ریسمان‌ها حرکت می‌کنند؛ در واقع آن‌ها «چشمان مردم را سحر کردند». دشمن امروزه نیز همین الگو را در جنگ شناختی به کار می‌برد.ما یک قدرت مادی (مانند ناو یا تحریم) داریم که واقعی است، اما یک «سحرِ ناو» نیز داریم که هدفش ایجاد ترس و فروپاشی روانی است تا جامعه از قدرت مادی دشمن بترسد و میدان را خالی کند.⬅️ شناخت روایت الهی برای ابطال سحر دشمنحضرت موسی (ع) از سحر نترسید، بلکه نگران آسیب دیدن «تاب‌آوری مردم» بود. روایت الهی که او ارائه داد، بر این قاعده استوار بود که «خدا عمل مفسدان را اصلاح نمی‌کند» و ساحر هرگز پیروز نخواهد شد. معجزه حضرت موسی (ع) خودِ ریسمان‌ها را نابود نکرد، بلکه «افک» و آن نمای ساخته شده توسط دشمن را از بین برد و نشان داد که آنچه مردم را ترسانده، توهمی بیش نبوده است. این شناخت از قواعد غیبی، مانع از افتادن مسئولین و مردم در دام خطای محاسباتی می‌شود.⬅️ شاخصه‌های روایت الهی و امیدآفرینیبرای اینکه فعالیت‌های اجتماعی ما در مسیر درست قرار گیرد، باید حوادث را با چهار شاخصه روایت کنیم:۱. دیدن روند حوادث: به جای تمرکز بر یک پیروزی یا شکست مقطعی، باید نگاهی جریانی و تمدنی داشت.۲. دیدن سنت‌های الهی: فراتر از محسوسات، باید به قواعدی مانند غلبه گروه‌های کوچک بر قدرت‌های بزرگ ایمان داشت.۳. تمرکز بر تقابل حق و باطل: اصل ریشه اختلافات را در این جبهه‌بندی دید.۴. امیدآفرینی: روایتی الهی است که نتیجه آن «سکینه و آرامش» در قلب مردم باشد. هر سخنی که باعث ناامیدی و اضطراب شود، نجوای شیطانی است. هدف نهایی، ایستادن مجاهدانه در برابر فرعون‌های زمان و نترسیدن از هیاهوی آن‌هاست.حسن ختام و دعا برای پیروزی جبهه حقخدایا ما رو از کسانی قرار بده که در این نبرد آخرالزمانی روایت الهی داشته باشند و موسی‌وار و علی‌وار در مقابل فرعون زمان پیروز باشند؛ خدایا ما رو از کسانی قرار بده که در مقابل ریسمان‌هایی که سحره فرعون رها می‌کنند، نترسیم.خدایا ما رو پشت ولی‌مون محکم قرار بده. السلام علیک یا اباعبدالله...مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفMon, 22 Jun 2026 15:55:58 +0330https://virgool.ir/@azzahraamaktubat/خلاصه-شب-پنجم-محرم-الحرام-1448-bbjzdjzceewz◀️ دایره وسیع ایمان و شیوه برخورد درون‌گروهینزدیکی افراد به مرکز ایمان (امام و ولی خدا) متفاوت است و همین امر موجب ایجاد درجات مختلف ایمانی می‌شود. به واسطه دوری از این مرکز، خطاها و انحراف‌های کوچکی در مؤمنان رخ می‌دهد؛ اما وجود این مشکلات نباید سبب شود شیوه‌ای را که در مواجهه با دشمنانِ خارج از مرزهای ایمانی به کار می‌بریم، در درون جامعه ایمانی پیاده کنیم. نباید به بهانه وجود برخی اشکالات، اسلحه خود را به سمت داخل بگیریم. بر اساس فرهنگ اهل‌بیت و آیات قرآن، کسی با این خطاهای کوچک از دایره ایمان بیرون رانده نمی‌شود.◀️ سنت الهی و خالص‌سازی طبیعی در جهان تکویندر نظام آفرینش، ریزش‌های طبیعی بر اساس سنت‌ها و قوانین الهی رخ می‌دهد؛ دقیقاً مانند قوانین فیزیکی مثل شتاب و گرانش که در هر شرایطی حاکم هستند. جهان تکوین به گونه‌ای طراحی شده که مانند یک دستگاه گوارشِ سالم، در نهایت امر فاسد و آلودگی‌ها را بیرون می‌ریزد. این جداسازی پاک و ناپاک در قیامت تجلی کاملی دارد («یوم تُبلَی السّرائر»)، اما منحصر به قیامت نیست؛ چرا که قانون هستی بر تفکیک نهایی حق و باطل استوار است. فاعل خالص‌سازی و مدیریت ریزش‌ها در قرآن خود خداوند است («لِیمَحِّصَ اللهُ» و «لِیمیزَ اللهُ»)، بنابراین تغییرِ وضعیتِ افراد به سمت قله‌های کمال، روندی طبیعی و قانونمند در آفرینش است.◀️ معنای حقیقی خالص‌سازی در کلام رهبر شهیددر قبال این قوانین تکوینی، وظیفه مؤمنان طرد کردن دیگران نیست. طبق تعبیر رهبر شهید، مقصود از خالص‌سازی، بیرون راندن افراد از دایره خودی‌ها نیست، بلکه هدف این است کسانی را که بیرون ایستاده‌اند به دایره مؤمنان اضافه کنیم تا این جمع گسترده‌تر شود. در مباحث آخرالزمان، ما معمولاً فقط یک سوی سکه یعنی گسترش فساد را می‌بینیم، در حالی که سوی دیگر آن, تعمیق و گسترش حق است. اگر این نگاه مصلحانه وجود نداشت، حرکت‌های اصلاحی و انقلاب‌ها بی‌معنا می‌شد. تفکر اصیل امام و شاگردانش برخلاف کسانی که معتقد بودند باید رها کرد تا فساد به اوج برسد و منفجر شود، بر مبنای «اصلاح» شکل گرفت. مصلح خود باید صالح باشد و وظیفه ما در دوران آخرالزمان، کمک به گسترش و عمق‌بخشی به جبهه حق است.◀️ رابطه برادری و ملزومات آن در جامعه ایمانیقرآن کریم روابط میان مؤمنان را با دو تعبیر کلیدی توصیف می‌کند؛ نخست «إنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ» (مؤمنان با هم برادرند). این برادری در دایره‌ای وسیع تعریف می‌شود و الزامات خاصی دارد. بر اساس آیه ۱۵۹ سوره آل‌عمران، خداوند به پیامبر(ص) می‌فرماید که به برکت رحمت الهی با مؤمنان نرم‌خو شده است و اگر سنگدل بود، آنها پراکنده می‌شدند. دستورالعمل قرآن برای تعامل با مؤمنانی که یکدست نیستند و خطاهایی دارند، سه چیز است: گذشت و عفو («فَاعْفُ عَنْهُمْ»)، طلب آمرزش برای آنها («وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ»)، و مشورت با آنان در کارها («وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ»). یکی از مهم‌ترین وظایف برادری، خیرخواهی و استغفار خالصانه برای مؤمنان خطاکار است؛ در حالی که استغفار برای منافقان و مشرکانی که دشمنی‌شان با خدا آشکار شده، در قرآن ممنوع اعلام شده است. اوج این نگاه در دعای پایانی حضرت صدیقه طاهره(س) تجلی دارد که در سخت‌ترین شرایط، برای گناهکاران امت پدرش طلب بخشش فرمود.◀️ مسئولیت متقابل و ولایت عرضی میان مؤمنانتعبیر دوم قرآن، «بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ» است که نشان‌دهنده یک رابطه سرپرستی، مسئولیت متقابل و به عهده گرفتن امور یکدیگر (ولایت عرضی) در میان مؤمنان است. این ولایت ریشه در ولایت امام دارد و پیوند میان مؤمنان را مستحکم می‌کند. بر مبنای این مسئولیت متقابل، تعابیری چون «به من چه» یا «چهاردیواری اختیاری» در ادبیات قرآنی جایگاهی ندارند. طبق فرموده رسول خدا(ص)، تک‌تک افراد جامعه وظیفه پاسبانی دارند و مسئول رفتارهای دیگران هستند («کُلُّکُمْ راعٍ وَ کُلُّکُمْ مَسْؤُولٌ»).◀️ امر به معروف و نهی از منکر؛ عامل وحدت و ساختار درونینتیجه عملی این مسئولیت متقابل، فریضه امر به معروف و نهی از منکر است. بر اساس آیات سوره آل‌عمران، بلافاصله پس از دستور به اتحاد و چنگ زدن به حبل‌الله («وَاعْتَصِمُوا... وَلَا تَفَرَّقُوا»)، آیه امر به معروف مطرح می‌شود؛ این نشان می‌دهد که برخلاف تصور عموم که این فریضه را مایه دعوا و تفرقه می‌دانند، امر به معروف عامل اصلی حفظ وحدت و حکم یک چکاپ کامل را برای سلامت بدنه جامعه دارد. امر به معروف یک «واجب مقدماتی و تهیه‌ای» است که شکل اجرای آن باید بر اساس دستیابی به نتیجه و اثرگذاری (با شیوه‌های نو) طراحی شود. این فریضه، سلاح درونی جبهه ایمان برای جذب، اصلاح و گسترش دایره صالحان است.مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفSat, 20 Jun 2026 17:55:43 +0330https://virgool.ir/@azzahraamaktubat/خلاصه-شب-چهارم-محرم-الحرام-1448-fehwkkgfxbu6مفهوم ایمان بسیار بزرگ‌تر و وسیع‌تر از آن است که ما فرض می‌کنیم؛ ایمان یک برچسب اختصاصی برای عده‌ای خاص نیست، بلکه حوض وسیعی است که گستره زیادی دارد. با مراجعه به معارف اهل‌بیت می‌بینیم که مؤمنین درجاتی دارند؛ برخی در درجات بسیار بالا، جزو سابقون و مقربون و پاره تن ایمان هستند، اما بقیه مؤمنین که در قرآن احکامشان بیان شده، موجودات عجیب و غریب و خیلی خاصی نیستند. قرآن در مورد بعضی از آن‌ها می‌فرماید این‌ها مؤمنند و به گناهانشان معترفند، اما اعمال صالح و سیئه را با هم مخلوط کرده‌اند که شاید خدا توبه آن‌ها را بپذیرد. همچنین در قرآن خطاب به کسانی که ایمان آورده‌اند آمده است: «یا أیّها الّذین آمنوا آمنوا»؛ دلیل این دستور آن است که ایمان درجات دارد و به هر پله می‌گوید خود را یک قدم به مرکز نزدیک‌تر کن. پس ایمان یک امر صفر و یکی نیست، چنان‌که نفاق نیز درجات دارد و طیفی میان کفر خالص و ایمان خالص است که انسان‌ها در آن توزیع شده‌اند. خط‌کشی‌های ما قراردادی است و خدا بعضی از آن‌ها را قبول ندارد.مسیری که ما به برکت خون شهدا و امام شهیدمان می‌پیماییم و ان‌شاءالله ختم به ظهور می‌شود، باید با همین جماعت طی شود. یک تیم کوهنوردی برای رسیدن به قله و از هم نپاشیدن، باید هماهنگی داشته باشد؛ اونی که جلو می‌رود باید خود را با اونی که عقب می‌ماند هماهنگ کند و از او هم بخواهد تلاش کند. مسیر ایمانی ما بالا و پایین و قوی و ضعیف دارد؛ اگر بخواهیم دونه دونه افراد را به بهانه‌های مختلف بیرون کنیم، در آخر «علی می‌ماند و حوضش»، در حالی که واقعیت این است که حوض علی و حوض حسین بن علی بسیار وسیع است و خیلی‌ها را در بر می‌گیرد. البته این به معنای تأیید خطا و اشکال افراد بر منبر سیدالشهدا نیست؛ اصلاً بنای تشکیل مجلس حسینی برای پاک شدن همین خطاهاست، اما نمی‌توان معارف الهی را نادیده گرفت. نتیجه این است که ما در جمع خودی‌ها خالص‌سازی دستوری و بیرون راندن نداریم. گاهی وقت‌ها امر به معروف را با قتال و جهاد اشتباه می‌گیریم؛ جهاد و شدت عمل متعلق به دشمنان و کسانی است که آن‌ور خط هستند، اما وظیفه در مورد مؤمنین، امر به معروف و نهی از منکر است که نباید در آن تاکتیک جنگی به کار برد. ما حق نداریم آدم‌ها را از دایره ایمانی بیرون کنیم و نباید جای این تاکتیک‌ها را اشتباه بگیریم.رهبر انقلاب نیز در بیانات خود در سال ۱۳۹۱ در خراسان شمالی درباره خانم‌هایی که در عرف معمولی به آن‌ها بدحجاب می‌گویند اما دلشان متعلق به این جبهه است، فرمودند او یک نقص ظاهر دارد و من هم نقص‌های باطنی دارم؛ ما نباید او را طرد کنیم، بلکه انسان نهی از منکر می‌کند اما با زبان خوش، نه با ایجاد نفرت. ایشان در سال ۱۳۸۹ نیز در پاسخ به پرسش دانشجویان درباره «وحدت یا خلوص» فرمودند هر دو؛ اما خلوص چیزی نیست که با دعوا، حرکت تند و فشار در یک مجموعه به وجود بیاید و ما مأمور به این کار نیستیم. در صدر اسلام نیز افرادی در بالاترین درجه خلوص مثل سلمان و ابوذر بودند، عده‌ای متوسط بودند و عده‌ای هم بودند که گاهی پیغمبر و قرآن به آن‌ها تشر می‌زدند اما آن‌ها را از دایره مؤمنین بیرون نمی‌کردند. اگر پیغمبر می‌خواست در آن جامعه چند هزار نفری خالص‌سازی کند، چه کسی می‌ماند؟ محمد می‌ماند و حوضش. نباید افراد ضعاف‌الایمان را به بهانه خالص‌سازی از دایره خارج کرد، بلکه باید با امر به معروف و رفتار درست، دایره خلصین را توسعه داد و آن‌ها را بالا آورد. راه خالص کردن جامعه این است.در تاریخ هیچ سندی وجود ندارد که حضرت سیدالشهدا کسی را از مسیر مکه تا کربلا بیرون کرده باشد. اگرچه در مسیر سختی‌ها به طور طبیعی عده‌ای می‌ریزند و این سنت الهی برای تمایز خبیث از طیب است، اما حضرت کسی را بیرون نکرد. حتی در بین اصحاب روز عاشورا کسانی مانند حسن مثنا بودند که توفیق شهادت نداشتند و مجروح شدند، اما حضرت آن‌ها را شب عاشورا بیرون نکرد. امام از مکه تا عصر عاشورا از هیچ فعالیتی برای اضافه کردن آدم‌ها دریغ نکرد و هر کس را دید دعوت کرد؛ مانند زهیر بن قین که عثمانی‌مذهب بود اما حضرت او را دعوت کرد، یا عبیدالله بن حر جعفی که حضرت خودش به خیمه او رفت. حسین بن علی هی آدم اضافه کرد تا پیامش در عالم پیچید.بیرون کردن آدم‌ها از دایره ایمانی بدون دلیل، مرکز و اساس کار خوارج است. اهل‌بیت معتقد بودند کسی با ارتکاب گناه کبیره از ایمان بیرون نمی‌رود، اما خوارج یکی از اصول دینشان این بود که مرتکب کبیره، کافر است و به همین دلیل امیرالمؤمنین را شهید کردند. ما در اسلام دو جور تندی داریم؛ یک تندی ابوذری که از حدود خارج نمی‌شود، سلاحش را روی خودی نمی‌گیرد و با معاویه و فساد دعوا دارد که امیرالمؤمنین هم از او تقدیر کرد. اما خوارج تندانی بودند که اسلحه‌شان را به سمت خودی گرفتند و به امیرالمؤمنین گفتند تو کافری. باید مراقب باشیم که اگر غیرت و همیتی برای اسلام و انقلاب به خرج می‌دهیم، از جنس خوارج نباشد، بلکه ابوذری باشد. مفهوم ایمان بسیار بزرگ‌تر و وسیع‌تر از آن است که ما فرض می‌کنیم؛ ایمان یک برچسب اختصاصی برای عده‌ای خاص نیست، بلکه حوض وسیعی است که گستره زیادی دارد. با مراجعه به معارف اهل‌بیت می‌بینیم که مؤمنین درجاتی دارند؛ برخی در درجات بسیار بالا، جزو سابقون و مقربون و پاره تن ایمان هستند، اما بقیه مؤمنین که در قرآن احکامشان بیان شده، موجودات عجیب و غریب و خیلی خاصی نیستند. قرآن در مورد بعضی از آن‌ها می‌فرماید این‌ها مؤمنند و به گناهانشان معترفند، اما اعمال صالح و سیئه را با هم مخلوط کرده‌اند که شاید خدا توبه آن‌ها را بپذیرد. همچنین در قرآن خطاب به کسانی که ایمان آورده‌اند آمده است: «یا أیّها الّذین آمنوا آمنوا»؛ دلیل این دستور آن است که ایمان درجات دارد و به هر پله می‌گوید خود را یک قدم به مرکز نزدیک‌تر کن. پس ایمان یک امر صفر و یکی نیست، چنان‌که نفاق نیز درجات دارد و طیفی میان کفر خالص و ایمان خالص است که انسان‌ها در آن توزیع شده‌اند. خط‌کشی‌های ما قراردادی است و خدا بعضی از آن‌ها را قبول ندارد.مسیری که ما به برکت خون شهدا و امام شهیدمان می‌پیماییم و ان‌شاءالله ختم به ظهور می‌شود، باید با همین جماعت طی شود. یک تیم کوهنوردی برای رسیدن به قله و از هم نپاشیدن، باید هماهنگی داشته باشد؛ اونی که جلو می‌رود باید خود را با اونی که عقب می‌ماند هماهنگ کند و از او هم بخواهد تلاش کند. مسیر ایمانی ما بالا و پایین و قوی و ضعیف دارد؛ اگر بخواهیم دونه دونه افراد را به بهانه‌های مختلف بیرون کنیم، در آخر «علی می‌ماند و حوضش»، در حالی که واقعیت این است که حوض علی و حوض حسین بن علی بسیار وسیع است و خیلی‌ها را در بر می‌گیرد. البته این به معنای تأیید خطا و اشکال افراد بر منبر سیدالشهدا نیست؛ اصلاً بنای تشکیل مجلس حسینی برای پاک شدن همین خطاهاست، اما نمی‌توان معارف الهی را نادیده گرفت. نتیجه این است که ما در جمع خودی‌ها خالص‌سازی دستوری و بیرون راندن نداریم. گاهی وقت‌ها امر به معروف را با قتال و جهاد اشتباه می‌گیریم؛ جهاد و شدت عمل متعلق به دشمنان و کسانی است که آن‌ور خط هستند، اما وظیفه در مورد مؤمنین، امر به معروف و نهی از منکر است که نباید در آن تاکتیک جنگی به کار برد. ما حق نداریم آدم‌ها را از دایره ایمانی بیرون کنیم و نباید جای این تاکتیک‌ها را اشتباه بگیریم.رهبر انقلاب نیز در بیانات خود در سال ۱۳۹۱ در خراسان شمالی درباره خانم‌هایی که در عرف معمولی به آن‌ها بدحجاب می‌گویند اما دلشان متعلق به این جبهه است، فرمودند او یک نقص ظاهر دارد و من هم نقص‌های باطنی دارم؛ ما نباید او را طرد کنیم، بلکه انسان نهی از منکر می‌کند اما با زبان خوش، نه با ایجاد نفرت. ایشان در سال ۱۳۸۹ نیز در پاسخ به پرسش دانشجویان درباره «وحدت یا خلوص» فرمودند هر دو؛ اما خلوص چیزی نیست که با دعوا، حرکت تند و فشار در یک مجموعه به وجود بیاید و ما مأمور به این کار نیستیم. در صدر اسلام نیز افرادی در بالاترین درجه خلوص مثل سلمان و ابوذر بودند، عده‌ای متوسط بودند و عده‌ای هم بودند که گاهی پیغمبر و قرآن به آن‌ها تشر می‌زدند اما آن‌ها را از دایره مؤمنین بیرون نمی‌کردند. اگر پیغمبر می‌خواست در آن جامعه چند هزار نفری خالص‌سازی کند، چه کسی می‌ماند؟ محمد می‌ماند و حوضش. نباید افراد ضعاف‌الایمان را به بهانه خالص‌سازی از دایره خارج کرد، بلکه باید با امر به معروف و رفتار درست، دایره خلصین را توسعه داد و آن‌ها را بالا آورد. راه خالص کردن جامعه این است.در تاریخ هیچ سندی وجود ندارد که حضرت سیدالشهدا کسی را از مسیر مکه تا کربلا بیرون کرده باشد. اگرچه در مسیر سختی‌ها به طور طبیعی عده‌ای می‌ریزند و این سنت الهی برای تمایز خبیث از طیب است، اما حضرت کسی را بیرون نکرد. حتی در بین اصحاب روز عاشورا کسانی مانند حسن مثنا بودند که توفیق شهادت نداشتند و مجروح شدند، اما حضرت آن‌ها را شب عاشورا بیرون نکرد. امام از مکه تا عصر عاشورا از هیچ فعالیتی برای اضافه کردن آدم‌ها دریغ نکرد و هر کس را دید دعوت کرد؛ مانند زهیر بن قین که عثمانی‌مذهب بود اما حضرت او را دعوت کرد، یا عبیدالله بن حر جعفی که حضرت خودش به خیمه او رفت. حسین بن علی هی آدم اضافه کرد تا پیامش در عالم پیچید.بیرون کردن آدم‌ها از دایره ایمانی بدون دلیل، مرکز و اساس کار خوارج است. اهل‌بیت معتقد بودند کسی با ارتکاب گناه کبیره از ایمان بیرون نمی‌رود، اما خوارج یکی از اصول دینشان این بود که مرتکب کبیره، کافر است و به همین دلیل امیرالمؤمنین را شهید کردند. ما در اسلام دو جور تندی داریم؛ یک تندی ابوذری که از حدود خارج نمی‌شود، سلاحش را روی خودی نمی‌گیرد و با معاویه و فساد دعوا دارد که امیرالمؤمنین هم از او تقدیر کرد. اما خوارج تندانی بودند که اسلحه‌شان را به سمت خودی گرفتند و به امیرالمؤمنین گفتند تو کافری. باید مراقب باشیم که اگر غیرت و همیتی برای اسلام و انقلاب به خرج می‌دهیم، از جنس خوارج نباشد، بلکه ابوذری باشد. مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفFri, 19 Jun 2026 11:10:25 +0330https://virgool.ir/@azzahraamaktubat/خلاصه-سخنرانی-شب-سوم-محرالحرام1448-tafzqtdvqnsbمرزبانی در جغرافیای ایمانی و نسبت با امامعزیزانی که شب‌ها با ما همراه بودن می‌دونن درباره این سخن می‌گفتیم که در جغرافیای ایمانی ما گروهی از انسان‌ها بیرون از مرزهای جغرافیا هستند؛ نسبت مؤمنین با اون‌ها نسبت مرزبانیست؛ مرابطه‌ای که قرآن ازش یاد بکنه. نسبت مؤمنین در درون جغرافیای ایمانی هم با مرکزیت و پایتخت اون مملکت ایمانی یعنی امام روشن میشه. فرمودن رابطوا مع الامام، ارتباط خودتون رو با امام حفظ بکنید یا مرزبانیتون در معیت و همراهی با امام باشه. هرچقدر این همراهی و همدلی با امام بیشتر، به مرکز و پایتخت پیکره ایمانی نزدیک‌تر. در درون جغرافیای ایمانی همه بهره‌مند از حد عالی ایمان نیستن. درجاتی دارن، قوت و ضعف دارن؛ بعضی‌ها بیشتر به مرکز نزدیک‌ترن و بعضیا قدری دورترن، اما در هر صورت درون مرزهای ایمانی به سر می‌برن.مرزهای قلبی و دسته‌بندی ساکنان جامعهگروهی هم هستند که به حسب ظاهر با این مؤمنین زندگی می‌کنن ولی از اون‌ها نیستن. این‌ها قرآن بهشون میگه حول شما هستن: «وَمِمَّنْ حَوْلَکُمْ مِنَ الْأَعْرَابِ مُنَافِقُونَ» یا «وَمِنْ أَهْلِ الْمَدِینَةِ مَرَدُوا عَلَی النِّفَاقِ». درسته که با شما زیست می‌کنن، اما این‌ها از جغرافیای ایمانی بیرونن. چرا؟ چون مرزها در جغرافیای ایمانی بر اساس قلب‌ها تعیین میشه. هر چقدر پیوندها، پیوندهای قلبی با اون پایتخت بیشتر، شما بیشتر شهروند این مملکت خواهید بود و این یک امر دارای مراتبه، شدت و ضعف داره، یه طیفه، صفر و یکی نیست. به همین دلیل قرآن هم از ما می‌خواد صفر و یکی به ماجرا نگاه نکنیم. اگر کسی رفت اون طرف مرزها، اون خارجه. اما در درون این مرزها قرآن این‌ها رو عنوان مؤمن هنوز بهشون می‌کنه. کسانی که با پیغمبر دست‌به‌یقه شدن در جریان تقسیم غنائم بدر، یا شروع کردن به مجادله کردن، بازم قرآن به این‌ها میگه مؤمن: «فَرِیقاً مِنَ الْمُؤْمِنِینَ Lَکَارِهُونَ * یُجَادِلُونَکَ فِی الْحَقِّ بَعْدَ مَا تَبَیَّنَ».تفاوت مفهوم «مِنا» و «مَعَ» در کلام وحیاما اینا جایگاهشون با همدیگه یکی نیست؛ نسبت‌ها و عنوان‌هایی که قرآن به این‌ها میده با هم یکی نیست، هرچند داخل در جغرافیای ایمانی باشن. به بعضی از این‌ها قرآن بهشون میگه: «الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا». اینا رو قرآن بهشون میگه اینا «مِنا» یا «مِنّی» هستن. «مِنّی» در زبان عربی مثل «از منه» می‌مونه توی فارسی. قرآن به اینا میگه اینا پاره تن پیغمبرن، جزئی از وجود اهل ایمانن. اما اون گروه دوم رو ازشون تعبیر به منا و منی نمی‌کنه؛ میگه اینا «مَعَ» اهل ایمانن. معیت یعنی همراهن، همراه با اهل ایمانن. گروه اول مثل سلمان؛ پیغمبر فرمود که: «سَلْمانُ مِنّا أَهْلَ الْبَیْتِ». سلمان دیگه ایمانش منی شده، چسبیده به ماست. این فقط مال سلمان نیست؛ در مورد بعضی دیگر از اصحاب اهل‌بیت هم این هست. مثلاً امام باقر علیه‌الصلاة والسلام در مورد یکی از یاران بسیار مختصشون به نام فضیل بن یسار، عین جمله‌ای که رسول‌الله در مورد سلمان فرمودن رو حضرت در مورد فضیل فرمودن: «فُضَیلٌ مِنّا أَهْلَ الْبَیْتِ». لذا این اختصاصی سلمان نیست؛ هر کی تونست خودش رو به در خونه اهل‌بیت برسونه، میشه «مِنّا». چه‌جوری؟ وقتی همه چیز سمعاً و طاعتاً شد، وقتی هیچ جایی عقب‌افتادگی نداشت، این میره داخل خونه اهل‌بیت، میشه «مِنّا».عبرت‌های سپاه طالوت و آزمون نهر آبقرآن کریم در سوره مبارکه بقره نقل می‌کنه که گروهی از بنی‌اسرائیل رفتن به محضر پیغمبرشون گفتن: «فَابْعَثْ لَنَا مَلِکاً نُقَاتِلْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ». او یک جوانی رو که اسمش بود طالوت، به امر الهی به عنوان فرمانده تعیین کرد. بعد از این ماجرا، قرآن می‌فرماید که فقط یه گروه اندکیشون با طالوت همراه شدن: «فَلَمَّا کُتِبَ عَلَیْهِمُ الْقِتَالُ تَوَلَّوْا». عقب نشستن، فرار کردن، «إِلَّا قَلِیلًا مِنْهُمْ». روایت می‌فرماید این قلیلی که اینجا فرمود، ۶۰ هزار نفر بودن. سپاه طالوت حرکت کرد، بعد رسیدن به یک نهر آبی. طالوت بهشون گفت: «إِنَّ اللَّهَ مُبْتَلِیکُمْ بِنَهَرٍ». به این ۶۰ هزار نفر تذکر داد یه امتحانی اونجا رخ میده، «فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَیْسَ مِنِّی». هرکس از این امتحان سربلند بیرون نیامد از من نیست. اونایی که خوردن دیگه منی نیستن، رفتن بیرون از دایره. «وَمَنْ لَمْ یَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّی». اگر هم کسی پیدا شد از شماها که اصلاً چیزی از این آب نخورد، این میشه منی. بعد یه گروه سومی رو همین وسط گفت، درباره‌شون ساکت شد: «إِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِیَدِهِ». مگر اونایی که به اندازه یک مشت آب بخورن. در مورد این‌ها نگفت «لَیْسَ مِنِّی» و نگفت «فَإِنَّهُ مِنِّی»، ساکت گذاشته شده. به قول علامه طباطبایی این استثنا رو آورد آخر تا نه داخل اون «مَنْ لَمْ یَطْعَمْهُ» باشه، نه داخل «مَنْ شَرِبَ مِنْهُ» باشه؛ این یه گروه مستقل.غربال نهایی و لغزش همراهان در بزنگاه‌هاتکلیفشون کجا نمایان شد؟ اینجا: «فَلَمَّا جَاوَزَهُ هُوَ وَالَّذِینَ آمَنُوا مَعَهُ قَالُوا لَا طَاقَةَ لَنَا الْیَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ». وقتی از این نهر گذر کردن، ۳۱۳ نفر با طالوت باقی موندن. کل اون ۳۱۳ نفر عبارت بودن از اون گروهی که هیچی از اون آبا نخوردن، اینا داخل در مناها بودن. یه گروهشونم که یه کف آب خوردن، اینا منا نیستنا ولی داخل در «وَالَّذِینَ آمَنُوا مَعَهُ». همینا گفتن: ما مگه می‌تونیم با اینا بجنگیم؟ ما توان مقابله با اینا رو نداریم. از این ۳۱۳ نفر یه گروه زیادیشون بازم جا زدن، البته قرآن در مورد اینایی که جا زدن نمیگه اینا همراه طالوت نبودنا، میگه اینا همراه طالوت بودن، اما مناهاشون یه عدد قلیلی بودن. اونا چی گفتن؟ اونا گفتن: «قَالَ الَّذِینَ یَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلَاقُو اللَّهِ... کَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِیلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً کَثِیرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ». اونا تو اون بزنگاه سنگین نترسیدن. برخلاف تصور ما که فکر می‌کنیم اهالی بدر همشون خیلی موجودات خاص و پاک و انسان‌های ویژه‌ای بودن، این‌چنین نیست، ولی همراه پیغمبرن، اومدن تو سختی‌ها، قرآنم تمجید می‌کنه ازشون. بنابراین یه خورده باید توقعامونو در مواجهه با مؤمنین تعدیل باید بکنیم.بررسی سه گروه اجتماعی در سوره توبهباز در سوره مبارکه توبه، این مردمان مدینه که حول پیغمبر هستن تصویر می‌کنه. در مورد گروهی‌شون می‌فرماید: «وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِینَ وَالْأَنْصَارِ وَالَّذِینَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسَانٍ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُمْ». اینا همون مناها هستن، اینا خدا ازشون راضیه. گروه دوم: «وَمِمَّنْ حَوْلَکُمْ مِنَ الْأَعْرَابِ مُنَافِقُونَ... وَمِنْ أَهْلِ الْمَدِینَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفَاقِ». بعد یه گروه سومی رو معرفی می‌کنه، می‌فرماید: «وَآخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُوا عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَیِّئًا». اینا مثل گروه اول نیستن که منا باشن، جزو گروه دومم نیستن که فقط حول شما زندگی بکنن ولی از شما نباشن. اینا یه گناهکارانین، اشکالاتی دارن، لغزش‌هایی دارن، ولی آگاهن به لغزش‌های خودشون، «اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ». یعنی معاندانه گناه نمی‌کنن، بعد از دستشون درمیاد، دستاشونو سوی خدا می‌برن بالا میگن آقا غلط کردیم. اینا رو بیرون نمی‌کنه قرآن. اینا گاهی کارای خوب می‌کنن، میان تو هیئت امام حسین، تو تجمع‌های دفاع از انقلاب شرکت می‌کنن، حالا یه اشکالاتی هم دارن، مثل همه ماها که لغزش داریم. ما هم داخل همیناییم. ان‌شاءالله خدا کنه جزو معیت‌دارای با اون مقربین بمونیم. یه خواهر بزرگوار دیگه ما ممکنه یه مقداری نه از سر عناد، از اینایی که لغزش دارن گاهی، حسابشون جداست.رویکرد رهبری در مواجهه با قشر خاکستریدر سفری که رهبرمون به خراسان شمالی داشتن، به امام‌جمعه محترم مرکز استان می‌فرماین: آقای مهمان‌نواز چه کنیم ما با این خانم‌هایی که خیلی هم حجابشون درست نیست، بدحجابن، دنبال این ماشین می‌دوند، قلبشون در گرو انقلابه، دلشون برای انقلاب می‌تپه؟ در جای دیگه فرمودن اینام دخترای ما. کسی که این جرم سیاسی یا جرم عقیدتی رو مرتکب میشه میاد توی خیابون و می‌خواد بجنگه، در برابر حکم خدا می‌ایسته، اون حسابش جداست. اما بخش مهمی از این بزرگوارا دلشون در گرو انقلابه، قلبشون برای اسلام، برای سیدالشهدا می‌تپه، اینا رو بیرون کنیم از دایره؟ اینا رو سلب تابعیت و سلب شهروندی کنیم بگیم آقا شما نیستی داخل در مؤمنین؟ نه، اینا داخلن. آیا خالص‌سازی بکنیم؟ خالص‌سازی تا به چه معنایی باشه. عزیزان من، شماها به‌خصوص بخش عمده شما که دانشجو هستید، به چشم خواهر و برادرای ایمانی خودتون به این‌هایی که گاهی فاصله دارن با این مرکز نگاه بکنید. تأکید می‌کنم حساب بعضیا جداست، اون بعضیا رو قرآن بهشون میگه: «وَیَحْلَفُونَ بِاللَّهِ إِنَّهُمْ لَمِنْکُمْ... وَمَا هُمْ مِنْکُمْ»، نه اینا حسابشون جداست، اینا بیرونن از این دایره؛ اما بقیه داخل در این دایره، برادرا و خواهرای ایمانی ما.مرز میان امر به معروف و قتال داخلینکنه خدای نکرده اشتباه سر تفنگمون رو به جای اینکه به سمت بیرون بگیریم، به درون بگیریم. آیا این به معنای اینه که امر به معروف نمی‌کنیم؟ چرا. امر به معروف، دعوت به خیر، نهی از منکر، مبارزه با انحراف، همه اینا سر جای خودشه؛ ولی امر به معروف با جهاد و قتال فرق داره. امر به معروف مال خودیاست: «وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیَاءُ بَعْضٍ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ». معلومه یه اشکالاتی در درون هست. اتفاقاً امر به معروف مال خودیاست، قتال مال غیر خودیاست. ما گاهی وقتا احکام اون بیرونیا رو داخل می‌خواهیم پیاده بکنیم، می‌خواهیم داخل بجنگیم، فکرم می‌کنیم خیلی آدم‌های مخلصی هستیم. این سر تفنگیشون‌و به داخل می‌گیرن، اینا آدمای مخلصیان واقعاً، ولی بین حسن فعلی و حسن فاعلی فرقه؛ نیت خالص کار آدم که غلط باشه رو درست نمی‌کنه. نیت خالص می‌زنم تو گوش یتیم، خب با نیت خالص شما زدن تو گوش یتیم رو حق درست نمی‌کنه. لذا خیلی ما کسانی که خودمون رو بچه حزب‌اللهی می‌دونیم، خودمون رو به نوعی منای انقلاب می‌دونیم، خیلی باید حواسمون جمع باشه، به جای بیرون کردن باید بیاریمشون داخلِ «مِنّا».مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفThu, 18 Jun 2026 14:03:00 +0330https://virgool.ir/@azzahraamaktubat/خلاصه-سخنرانی-شب-دوم-محرم-الحرام-۱۴۴۸-m8s6znte77m5در شب های گذشته به عرض شما عزیزان و سروران رسوندم که قرآن کریم مرزبندی‌ها رو تعیین می‌کنه و از این مرزبانی‌ها با عنوان «مرابطه» یاد می‌کنه. پایتخت و مرکز جغرافیای ایمانی رو «امام» قرار میده و می‌فرماید با امام رابط بمونید و از مرزها مرابطه کنید. نتیجه این نگاه اینه که ما یک مرزکشی جدی و دقیق بین خودی‌ها و بیگانگان داریم که عدم رعایت اون، مصیبت‌هایی رو برای جامعه ایمانی در طول تاریخ رقم زده. این خلاصه عرائض دیشب حقیر بود. منتها غرض اصلی من از این شب به بعد، درباره وظایف ما و نگاهمون به داخل مرزهاست. می‌خوام یه مقداری درباره داخل مرزهامون حرف بزنم، به‌خصوص در شرایط فعلی که لازمه تا حد زیادی به داخل بپردازیم و اندام‌های این پیکره ایمانی و نسبت‌هاشون با همدیگه رو مرور بکنیم. خیلی وقته راجع به جهاد و قتال با بیگانگان شنیدید؛ بگذارید یه مقدار بیاییم داخل و در درون خودمون ببینیم چه باید بکنیم.طیف‌بندی داخل مرزهای ایمانیوقتی میریم سراغ معارف قرآن و اهل بیت می‌بینیم که تصویرسازی این معارف از درون پیکره ایمانی، یه تصویر صفر و یکی نیست. ما در درون پیکره ایمانی با یک طیفی از انسان‌ها مواجهیم که ضعیف و قوی یا شدت و ضعف داره. این‌جوری نیستش که مرزهای درونی یه خطکشی خیلی دقیق داشته باشه که بعضیا کلاً بیرون باشن و بعضیا درون. توی این طیف‌بندی، هقدر که به این پایتخت یعنی امام نزدیک‌تر باشیم، از درجه ایمانی بالاتری برخورداریم؛ اما این به این معنا نیست که اگه کسی از اون مرکز قدری دور شد، خارج از مرزهای ایمانی تلقی بشه. مثل جغرافیای کشور، پایتخت امکانات فراوانی دارد و هرچقدر به مرزها نزدیک میشیم امکانات کاهش پیدا می‌کنه. در جغرافیای ایمانی هم هرقدر به مرکز نزدیک‌تری، بهره‌مندی معنوی بیشتری داری، اما هرچقدر هم دور بشی، تا وقتی به مرزهای نهایی نرسیدی، باز هم این خط اتصاله برقراره و تمام حداقل احکام و حقوق باید به اونجا هم برسه.سیره تربیتی و برخورد با اعضاما متأسفانه به عنوان حزب‌اللهی، گاهی وقتا به این طیف‌بندی بی‌توجهیم و فکر می‌کنیم فقط ما خوبیم و بقیه بدن. منطقی که یهود داشت این بود که می‌گفت «نحن ابناءالله»؛ ما فرزندان خداییم. گاهی وقتا به بچه حزب‌اللهیا هم این احساس دست میده! اما قرآن و فرهنگ اهل بیت اینجوری برخورد نمی‌کنه. قرآن تو این مرزها خیلی سخت‌گیر نیست و خیلی دل به دل آدمای کج‌وکوله و ضعیفی مثل من میده و کوتاه میاد؛ البته هرگز از حدودش کوتاه نمیاد، بلکه با «آدم‌ها» کوتاه میاد. اهالی تربیت می‌گن وقتی می‌خوای فرزندت رو تربیت کنی، «کارش» رو تقبیح کن، نگو تو چه بچه بدی هستی. قرآن دقیقاً همین کار رو می‌کنه؛ یعنی تفکیک بین تقبیح فعل و اخراج فاعل. قرآن با مشرکینی که بیرون مرزن، با خودشون درگیر میشه و ابراهیم علیه‌السلام می‌فرماید ما از خودتون بیزاریم، اما درباره کسانی که داخل مرزن، هیچ‌وقت خودشون رو بیرون نمی‌کنه، بلکه فعل نادرستشون رو تقبیح می‌کنه. پس آیا همه رو باید بیرون کنیم؟تحلیل سوره انفال و درس‌های جنگ بدربرای روشن شدن مطلب، نگاهی به سوره مبارکه انفال بندازیم که درباره جنگ بدره. توی این جنگ، مؤمنین ۳۱۳ نفر بودن و دشمن سه برابر. با اینکه پیروز شدن و غنائم زیادی به دست اومد، اما مؤمنین سر تقسیم غنائم با همدیگه دست به یقه شدن! لذا آیه اول تذکر میده که دعوا نکنید و اصلاح ذات‌البین کنید. این عدد ۳۱۳ ما رو یاد اصحاب حضرت ولی‌عصر (عج) می‌ندازه که رسماً آمده بودن جانفشانی بکنن. ما خیال می‌کنیم اینا چه فرشتگانی بودن! ولی می‌بینیم همینایی که خیلی مهمن، جنگ که تمام میشه سر غنیمت چانه می‌زنن و یقه همدیگه رو می‌گیرن. چند آیه پایین‌تر می‌فرماید قبل از جنگ هم با پیغمبر مجادله می‌کردن و انگار دارن می‌کشنشون به سمت مرگ! در آخر سوره هم دعوای سر فروختن اسرا رو میگه که خلاف فرمایش پیغمبر اسیر گرفته بودن. با وجود این ضعف‌های انسانی و لغزش‌ها، قرآن باز هم به این‌ها میگه مؤمن و دورشون نمی‌ندازه. در احد هم گذاشتن در رفتن، اما بلافاصله فرمود خدا از شما گذشت. پس با اینکه می‌لنگن، اما کسی رو بیرون نمی‌کنه.گونه‌شناسی ساکنان جامعهاگر بخوایم طبق هندسه معارف، ساکنان جامعه رو گونه‌شناسی کنیم، با سه گروه مواجهیم: اول، «مؤمنون حقا» یا همون مقربون و سابقون که مرکزنشین و چسبیده به ولایت هستن و عددشون کمه. دوم، «اصحاب یمین» که لایه‌های میانی و گسترده جامعه ایمانی رو تشکیل میدن؛ پاشون می‌لنبه اما داخل پیکره هستن. سوم، «منافقین» که توی مدینه و ظاهر جامعه زندگی می‌کردن و قسم می‌خوردن از شماییم، اما قرآن می‌فرماید اینها از شما نیستن و در واقع پادوی اونور مرزی‌ها هستن.وظیفه خالص‌سازی؛ آری یا خیر؟حالا سؤال مهم اینه که آیا ما وظیفه خالص‌سازی داریم؟ آیا باید اینایی که می‌لنگن رو از قطار ایمانی پیاده کنیم؟ پاسخ اینه: هم بله و هم خیر. خالص‌سازی نسبت به منافقین و بیگانگان داخلی؟ آری! اینجا دقیقاً محل جهاده، چون منافق خودش رو درون نظام قرار میده اما از نظام نیست و جبهه دشمنه. اما خالص‌سازی و اخراج مؤمنین ضعیف از دایره خودی‌ها به خاطر لغزش‌ها؟ خیر! خالص‌سازی افراطی و طردکننده کاملاً غلطه. وظیفه ما در داخل مرزها مدارا و حفظ خط اتصاله، نه پیاده کردن آدم‌ها از قطار ایمان به خاطر تفاوت‌های عملی. إن‌شاءالله فردا شب راجع به این بیشتر حرف می‌زنیم. صلواتی عنایت بفرمایید. مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفWed, 17 Jun 2026 13:43:11 +0330https://virgool.ir/@azzahraamaktubat/خلاصه-سخنرانی-شب-اول-محرم-الحرام-1448-ycad6kl0adcmخلاصه‌ی جامع سخنرانی شب اول: «مرزبانی در جامعه ایمانی»اعوذ بالله من الشیطان الرجیم. بسم الله الرحمن الرحیم. الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و علی آله الطیبین الطاهرین. اللهم صل علی محمد و آل محمد. « قَالَ رَبِّ اشْرَحْ لِی صَدْرِی وَیسِّرْ لِی أَمْرِی وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِّن لِّسَانِی یفْقَهُواْ قَوْلِی»سلام علیکم و رحمت الله. خدا را شاکرم که یک بار دیگر و یک سال دیگر این توفیق را به من داد تا در خدمت شما عزیزان و در این فضای پربرکت و نورانی مجلس حضرت سیدالشهدا (علیه السلام) باشم.عزیزان، تصمیم من برای این ۵ شبی که افتخار دارم در محضر شما باشم این است که درباره یک موضوع  بسیار حیاتی، یعنی «جامعه ایمانی» با هم گفتگو کنیم. هدف ما این است که از این فضای پربرکت برای معرفت‌افزایی و دریافت معارف عالی قرآن و اهل‌بیت استفاده کنیم. اگر بخواهم به قول جوان‌های امروز، بحث این چند شب را کمی «اسپویل» کنم و نمایی از پایان مسیر را همین امشب به شما نشان دهم، باید بگویم که می‌خواهیم به یک نگاه متفاوت و عمیق درباره خودمان و آدم‌های اطرافمان در جبهه حق برسیم.وقتی ما به آیات قرآن و احادیث اهل‌بیت نگاه می‌کنیم، متوجه می‌شویم که پروردگار یک طرح کلان، بلندمدت و بسیار بزرگ برای عالم در نظر گرفته است؛ طرحی که برای رسیدن به قله توحیدی آن، شاید هزاران سال زمان لازم باشد—کما اینکه تا امروز هم هزاران سال طول کشیده است. اما نکته شگفت‌انگیز و برخلاف تصور عمومی ما اینجاست: قرار نیست این طرح کلان الهی و حرکت به سمت آن قله رفیع، فقط و فقط با آدم‌های خیلی خاص، استثنایی، ۱۰۰ درصد خالص و بی‌عیب‌ونقص پیش برود!بله، شک نداریم که پیشانی، پیشران و رهبران این حرکت، معصومین و اولیای خاص خدا هستند؛ اما بدنه اصلی این حرکت را چه کسانی تشکیل می‌دهند؟ همین آدم‌های معمولی، لنگ‌ولوک، شل‌وفشل و کج‌وکوله‌ای مثل من! ما عادت کرده‌ایم خیال کنیم برای کار تشکیلاتیِ خدا، باید فوراً یک «خالص‌سازی» راه بیندازیم و هر کسی را که ایرادی دارد بیرون بیندازیم. اما دیدگاه قرآن این نیست. مسیر الهی، خودش کوره حوادث دارد و آدم‌ها را در طول راه خالص می‌کند؛ این‌ها ابتلاآت الهی است و کار خداست، کار ما نیست. وظیفه من و شما چیز دیگری است. ما اجازه نداریم کسی را که حداقل‌های همراهی در این مسیر را دارد، هل بدهیم و از جبهه حق بیرون بیندازیم. قرآن به ما دستور می‌دهد «واصبر نفسك مع الذين يدعون ربهم بالغداة والعشي»؛ یعنی پای این مؤمنین بمان، با آن‌ها صبر کن و تند نرو، حتی اگر کم‌وکاستی‌های جدی و اشکالاتی داشته باشند. ما باید دست در دستِ همین آدم‌های کج‌وکوله بگذاریم، با هم همدل شویم، همدیگر را تحمل کنیم و با هم بالا برویم.برای اینکه این ادعا را ثابت کنم، بگذارید روایتی نقل کنم که مضمونش دقیقاً همین حال و روز ماست. می‌گویند یکی از بزرگان به محضر حضرت صاحب‌الزمان (عج) مشرف شد و شروع کرد به گله کردن از وضعیت طلبه‌ها و مذهبی‌ها؛ که آقا این‌ها درس نمی‌خوانند، فلان اشکال اخلاقی را دارند، گاهی خطایی از آن‌ها سر می‌زند و... نظر شما چیست؟ نقل شده که حضرت فرمودند: «بله، این اشکالات وارد است؛ اما چه کنیم؟ همینه دیگه، کسی غیر از این‌ها را نداریم!» این عمق ماجراست. در مسیر رسیدن به قله، ما باید با همین داشته‌هایمان حرکت کنیم.اما برای اینکه بفهمیم این «خودی‌ها» چه کسانی هستند که باید پایشان بایستیم و تحملشان کنیم، امشب می‌خواهم ابتدا پرونده آن طرف ماجرا، یعنی «دیگری» یا بیگانه را از نظر قرآن بررسی کنم و ببندم، تا از فردا شب تمام تمرکزمان را روی فضای داخل جامعه ایمانی بگذاریم.قرآن کریم در مسئله ارتباطات و تنظیم روابط اجتماعی، یک مفهوم خط‌کشی‌شده و بسیار محکم به نام «دوگانه خودی و بیگانه» (یا درون و بیرون) دارد. قرآن می‌گوید خط‌کشی‌ها باید مشخص باشد؛ احکام و رفتاری که مخصوص دایره خودی‌هاست نباید برای بیگانه خرج شود و بالعکس. اگر وظیفه خودی را در قبال بیگانه انجام دهی یا برعکس، سیستم می‌شکند و فشل می‌شود.خداوند در آیه معروف سوره فتح می‌فرماید:«مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ» کسانی که با پیامبر معیت و همراهی دارند، تیر و تفنگ و غضبشان رو به دشمن و بیگانه است (اشداء علی الکفار)، اما آغوش و محبتشان برای خودی‌ها باز است (رحماء بینهم). یا در جای دیگر، وقتی خداوند کسانی را که از دین برمی‌گردند تهدید می‌کند، می‌فرماید فکر نکنید جبهه حق خالی می‌ماند؛ خدا گروهی را می‌آورد که ویژگیشان این است:«أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ». این‌ها در برابر مؤمنان و در دایره خودی، خاکسار، متواضع و نرم هستند؛ اما در برابر دشمن، «عزیز» هستند. «عزیز» در لغت عرب به معنی محبوب نیست؛ به زمین سفت و سختی می‌گویند که کلنگ در آن نفوذ نمی‌کند. یعنی در برابر دشمن نفوذناپذیرند و کلنگ بیگانه رویشان اثر نمی‌کند.قرآن می‌گوید در برابر دشمن و مشرک، باید غیظ و غضبت را پیش ببری تا جایی که حق پیروز شود و کینه‌های فروخفته در سینه‌ها آرام بگیرد: «وَيَشْفِ صُدُورَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ وَيُذْهِبْ غَيْظَ قُلُوبِهِمْ». اما همین «غیظ» وقتی به دایره مؤمنین و خودی‌ها می‌رسد، حکمش می‌شود: «وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ»؛ یعنی غیظت را فرو بخور! در دایره خودی نباید دست‌به‌یقه شد. به قول رهبر فرزانه و عزیزمان، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، در دایره مؤمنین، اختلافات—چه موجه و چه غیرموجه—نباید باعث شود یقه همدیگر را بگیریم. این اساس کار ماست.حالا قرآن برای تنظیم رابطه با این «دیگری» و بیگانه، از یک استعاره بسیار زیبای نظامی-سیاسی به نام «مرابطه» استفاده می‌کند. در قبال مؤمنان، اصل بر «اخوت» (برادری) و «ولایت» (پیوند عمیق سرپرستی و یاری) است که فردا شب مفصل به آن می‌رسیم؛ اما در قبال بیرون، اصل بر «مرابطه» یا همان «مرزبانی» است. آیه آخر سوره آل‌عمران می‌فرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَصَابِرُوا وَرَابِطُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ». (توصیه می‌کنم در این چند شب، حتماً یک بار سوره آل‌عمران را مرور کنید چون خیلی با آن کار داریم). خدا می‌گوید مرزبانی کنید و مرزها را بپایید.البته باید دقت کنیم که مرزهای مد نظر قرآن، مرزهای جغرافیایی، قومی، زبانی و نژادی نیست. اصلاً قرآن این مرزهای مادی را به عنوان دیواری برای قطع ارتباط به رسمیت نمی‌شناسد؛ بلکه می‌فرماید ما شما را تیره تیره و قبیله قبیله قرار دادیم برای «لِتعارَفُوا»؛ یعنی برای اینکه با هم ارتباط بگیرید و تبادل داشته باشید. مرزی که قرآن می‌گوید باید از آن پاسداری کرد، «مرز ایمانی»است؛ جغرافیایی که پایتخت و مرکز آن «امام» است. در روایات ذیل این آیه از امیرالمؤمنین (ع) نقل شده که فرمودند: «رَابِطُوا مَعَ الْإِمَامِ»؛ یعنی این جغرافیای ایمانی را با محوریت و مرکزیت امام مرزبانی کنید. چطور امروز همه کشور تلاش می‌کنند پایتخت (مثلاً تهران) را حفظ کنند چون مغزافزار سیستم است؟ در جامعه ایمانی هم امام پایتخت است و خودی کسی است که پیوندش با این پایتخت، پیوندی ولایی باشد.حال اگر جبهه ایمانی را مثل یک کشور مدرن در نظر بگیریم، مرزبانان این جغرافیا در مواجهه با دنیای بیرون و بیگانگان، ۴ وظیفه یا حالت مختلف را تجربه می‌کنند که قرآن برای همه آن‌ها قانون دارد:۱. برخورد با نیروی متخاصم (دفع دشمن): اولین و ساده‌ترین حالت این است که دشمن قصد نفوذ، حمله و تخریب داشته باشد. اینجا وظیفه مرزبان، دفع و قتال است. قرآن تعارف ندارد و می‌فرماید: «قَاتِلُوا الَّذِينَ يَلُونَكُمْ مِنَ الْكُفَّارِ وَلْيَجِدُوا فِيكُمْ غِلْظَةً»؛ یعنی با کافرانی که به شما نزدیک‌ترند بجنگید و باید در شما شدت و صلابت ببینند. در برابر نیروی متخاصم، وظیفه مرزبان ایستادگیِ بی‌رحمانه است. (که الحمدالله کثیری از ما برکات دفاع مقدس را درک کرده‌ایم؛ گرچه ما آن زمان کودک بودیم ولی دیدیم، و شما هم که همگی ماشاءالله جوان و نهایت ۱۴ ساله‌اید! -با خنده-)۲. کنترل واردات کالا (کالای فرهنگی و فکری): مرزبان باید مبادی ورودی را کنترل کند. اگر کالای آلوده، فکری خراب یا جریان قاچاقِ معنوی بخواهد وارد جامعه ایمانی شود، مرزبان جلویش را می‌گیرد. قرآن می‌فرماید اگر در مجلسی نشسته‌اید که دارند آیات خدا را مسخره می‌کنند، «فَلَا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ حَتَّىٰ يَخُوصُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ»؛ آنجا ننشینید و اجازه ندهید مرزهای قلبتان توسط آن‌ها هک شود. این یعنی بستن مرز به روی کالای ناسالم. اما آیا مرزهای جامعه ایمانی همیشه قرنطینه و قفل است؟ ابداً! اگر کالای سالمی پشت مرز باشد، قرآن می‌گوید مرز را باز کنید: «فَبَشِّرْ عِبَادِ الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ». تاریخ تفکر اسلامی نشان می‌دهد که ما افکار یونانی، هندی، ایرانی و مصری را پشت مرزها بررسی کردیم، مواد خام مفیدشان را گرفتیم، هضم کردیم و تمدنی بی‌نظیر ساختیم. قرآن حتی می‌گوید با بیگانه‌ای که با دین شما ستیز ندارد، با نیکی و عدالت رفتار کنید: «أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ». خدا فقط شما را از دوستی با کسانی نهی می‌کند که متخاصمند و کمر به نابودی شما بسته‌اند.۳. قانون پناهندگی (پناهجویی): آیا جبهه اسلامی پناهنده می‌پذیرد؟ بله! قرآن پناهندگی—به‌خصوص پناهندگی فرهنگی—را به رسمیت می‌شناسد. در سوره توبه می‌فرماید: «وَإِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجَارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّىٰ يَسْمَعَ كَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ». اگر مشرکی به تو پناه آورد (جوار خواست)، به او پناه بده تا بیاید داخل جامعه ایمانی و کلام خدا را بشنود؛ چرا که این محیط، محیطی سالم است که تحت ولایت امام اداره می‌شود. اگر هم نخواست بپذیرد و خواست برگردد، او را با امنیت کامل به جایگاهش برسان و متعرضش نشو.۴. اعطای شهروندی و تابعیت: در نهایت، قرآن حتی قانون اعطای تابعیت به بیگانگان را هم دارد. می‌فرماید اگر همان مشرک و بیگانه آمد، توبه کرد و قوانین این جغرافیا را پذیرفت، به او تابعیت بدهید: «فَإِنْ تَابُوا وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ فَإِخْوَانُكُمْ فِي الدِّينِ» اگر نماز خواندند و زکات دادند، دیگر بیگانه نیستند، بلکه برادران دینی شما هستند و همان مدال «اخوت» را می‌گیرند که بقیه خودی‌ها دارند.عزیزان من، با این اوصاف، مفهوم «مرابطه» تکلیف ما را با دنیای بیرون از مرزهای ایمان کاملاً روشن می‌کند. من امشب پرونده بیرون مرز را بستم و دیگر در شب‌های آینده کاری با آن ندارم. از فردا شب می‌خواهیم واردِ مرزهای خودمان شویم؛ می‌خواهیم درباره روابط درون این جغرافیا، یعنی درباره «اخوت»، «ولایت»، تحمل کردن یکدیگر، صابره داشتن و چگونگی همگام شدن با همین بدنه کج‌وکوله اما بااخلاص جامعه ایمانی گفتگو کنیم. مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفTue, 16 Jun 2026 18:30:05 +0330https://virgool.ir/@azzahraamaktubat/جنونِ-قدرت-و-ثروت-jrmsi41h4aqxدر اوت ۱۹۴۵، با انفجار دو بمب اتمی در هیروشیما و ناکازاکی، دنیا در جرقه‌ای از نور کورکننده و شوم فرو رفت. وقتی خاکسترِ انفجارهای اتمی بر زمین نشست و فریاد ده‌ها هزار انسان بی‌گناه در میان دود و آهن گداخته محو شد، ماهیت دانشگاه برای همیشه دگرگون گشت. پروژه «منهتن» که مخوف‌ترین سلاح تاریخ را تولید کرد، در دالان‌های دانشگاه کالیفرنیا (برکلی) و شیکاگو و با همکاری برترین مغزهای آکادمیک متولد شده بود. این فاجعه، نقطهٔ عطفِ نهایی و بی‌بازگشت در معاملهٔ علم با سیاست و قدرت بود؛ جایی که حاکمیت‌ها و سیاست‌مداران با تمام وجود فهمیدند آزمایشگاه‌های دانشگاهی، دیگر نه محل کشف حقایق طبیعی، بلکه بزرگ‌ترین و کارآمدترین کارخانهٔ تولیدِ سلطه در جهان هستند.با پایان جنگ جهانی دوم و آغاز جنگ سرد، مدلِ امروزیِ دانشگاه‌های آمریکایی متولد شد؛ نهادهایی غول‌پیکر، چندمیلیارد دلاری و بوروکراتیک که هویت آکادمیک گذشته را به طور کامل مسخ کردند. این مولود جدید، پیوندِ ابدی و نامقدس میان «کارتل‌های اقتصادی، پنتاگون (وزارت دفاع آمریکا) و تالارهای درس» را جشن گرفت. دانشگاه آمریکایی به شرکت‌های بزرگ چندملیتی و نهادهای امنیتی-نظامی اعلام کرد که علم، آمادهٔ فروش است. راهروهای دانشگاه که روزگاری بنا بود محل تضارب آرا برای کمال انسانی باشد، به «خانه دوم کارتل‌ها» تبدیل شد. بودجه‌های کلان چرخ‌دنده‌های دانشگاه را می‌چرخاند، اما خط‌مشی پژوهش‌ها را دیگر نه اشتیاق دانشجو به حقیقت، بلکه سفارش‌های تسلیحاتی پنتاگون و نیازهای بازار سرمایه‌داری تعیین می‌کرد.صعودِ مادی و بوروکراتیک دانشگاه آمریکایی، همزمان هولناک‌ترین سقوط اخلاقی تاریخ علم را رقم زد. صعودِ آن قارچ اتمی در آسمان ژاپن، در واقع سندِ سقوطِ اخلاقیِ علمِ خودبنیاد و منقطع از معنویت بود. آن روز، روزی بود که دانشگاه، معصومیتِ کشف حقیقت را برای همیشه در زیر آوارهای مدرنیته دفن کرد. دانشمندی که روزگاری در گام دوم (فرار از پیله‌ها) مدعی بود برای رهایی عقل از بند خرافات کلیسا تلاش می‌کند، حالا در گام هشتم، خود به جاده‌صاف‌کنِ کشتار جمعی و بردگی نوین توده‌ها تبدیل شده بود.تفکر غربی که در گام اول با کپی‌برداری از ساختار شرقی نظامیه‌ها خشت اول تمدنش را گذاشته بود، در پایان این سیر ۸ گانه به مسلخی تاریک رسید. علم در دانشگاه آمریکایی، رسماً به عنوان قلبِ استراتژیکِ سه مأموریتِ مادی متولد شد: تولید ثروت انبوه برای کارتل‌ها، مهندسیِ سلاح‌های مرگبار برای ارتش، و مدیریتِ قدرتِ مطلقِ جهانی برای حاکمان.این فرجامِ دانشگاهی است که حسابِ خود را از وحی ناب الهی جدا کرد، عقل را به ابزارِ حس تقلیل داد، تخصص را سلولی و تکه‌تکه کرد، و در نهایت خود را به بالاترین قیمت به صاحبان زر و زور فروخت. دانشگاه مدرن غربی، امروز در اوج قدرت تکنولوژیک و ثروت افسانه‌ای قرار دارد، اما در عمقِ یک بن‌بستِ بزرگِ معنوی و اخلاقی دست‌وپا می‌زند؛ نهادی که همه‌چیز را فرامی‌گیرد و آموزش می‌دهد، جز اینکه «انسان بودن» و «حکمت زیستن» چیست. و این‌گونه، سیر تطور نهاد علم در غرب، از جرقه نورانی بولونیا به خاکستر تاریک هیروشیما ختم شد.در اوت ۱۹۴۵، وقتی خاکسترِ انفجارهای اتمی بر زمین نشست، ماهیت دانشگاه برای همیشه دگرگون شد. این فاجعه، نقطهٔ عطفِ معاملهٔ علم با سیاست بود؛ جایی که حاکمیت فهمید آزمایشگاه‌ها، بزرگ‌ترین کارخانهٔ تولیدِ سلطه هستند. با پایان جنگ، مدلِ امروزیِ دانشگاه‌های آمریکایی متولد شد؛ نهادهایی غول‌پیکر که پیوندِ ابدی میان «کارتل‌های اقتصادی، پنتاگون و تالارهای درس» را جشن گرفتند. قارچ اتمی، سندِ سقوطِ اخلاقیِ علمِ خودبنیاد بود؛ روزی که دانشگاه، معصومیتِ کشف حقیقت را دفن کرد تا رسماً به عنوان قلبِ استراتژیکِ تولید ثروت، مهندسیِ سلاح و مدیریتِ قدرتِ مطلقِ جهانی متولد شود.مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفFri, 12 Jun 2026 21:33:57 +0330