https://virgool.ir/feed/@arshuiafa2026-11-11 01:52:24https://files.virgool.ir/upload/users/86467/avatar/yHr2sP.pnghttps://virgool.ir/@arshuiahttps://virgool.ir/@arshuia/مسئله-ی-مهم-عکاسی-isgamyscnaouاولین عکس جهان در سال 1826 گرفته شد. در مورد این عدد تا دلتان بخواهد شک و شبهه وجود دارد. عده‌ای تاریخ های قبل‌تر از این سال را پیشنهاد می‌کنند و عده‌ای دیگر همان عکس «جوزف نیپز» را که در سال 1826 ثبت شده به عنوان اولین عکس جهان قبول کرده‌اند. بحث ما اینجا بر سر تاریخ و روز نیست و فقط قصد بر این بود که اشاره کنم، عکاسی را می‌توان به نوعی جزو نوظهور‌ترین هنر‌ها به حساب آورد. البته سینما نوظهورتر از عکاسی به شمار می‌رود، اما در این نوشته به صورت تخصصی به سینما نمی‌پردازیم، چرا که به نوعی می‌توان گفت سینما متمم عکاسی است. برادران «لومیر» اولین بار در سال 1895 مخاطبان خود را با تصویر متحرک آشنا کردند و این سرآغازی شد بر صنعت میلیارد دلاری سینما که امروز شاهدش هستیم. از منظر تاریخی، ذاتاً نمی‌شود میان این دو مدیوم خط حائل پررنگی کشید. ‌در مورد ارتباط تنگاتنگ و جدا نشدنی عکاسی و سینما، در کتاب «عکاسی و سینما» نوشته‌ی «دیوید کمپنی» میتوانید نکات جالب توجهی را مطالعه کنید. اینجا به ذکر همین نکته اکتفا میکنم که در این نوشته، عکاسی و سینما را یک بسته‌بندی یگانه در نظر گرفته‌ایم و به طور کلی در حال صحبت از مدیوم تصویر هستیم. حال یا می‌خواهد یک عکس ایستا و آویزان بر دیوار یک گالری باشد، یا تصاویری زیاد و متوالی به تعداد «24 فریم بر هر ثانیه» روی یک پرده. عکاسی و سینما به نوعی آخرین هنرهایی هستند که بشر آن‌ها را کشف کرده یا شاید ساخته است. در مورد نقاشی، رقص و مجسمه‌سازی هر چه عقب می‌رویم باز هم روز و ماه و سال خاصی را پیدا نمی‌کنیم که بتوانیم بگوییم: آهان اینجاست، در این نقطه از تاریخ نقاشی ساخته شد. همین ظهور دیر هنگام عکاسی به آن قابلیت درونی خاصی بخشیده است. شاید اگر دوربین یک آدم بود، از «گاندی» و «نلسون ماندلا» هم آدم مهم‌تر و تاثیرگذارتری می‌شد. تاثیری که دوربین روی جهان گذاشت چیزی فرای باور است. اختراع عکاسی اوج منطق و احساس آدمیزاد بود. اوج تسلط او بر قوانین فیزیک و شهوت سیری‌ناپذیر نگاه‌داشتن لحظه‌ها. در اینجا میتوان به یک تفاوت دیگر هم میان عکاسی و سایر هنر‌ها اشاره کرد. عکاسی به مرور زمان و با آهنگ تغییرات بسیار تندی، آسان شد. نقاشی هنوز به همان سختی روز اولش است. درست است، شاید دیگر نیازی نباشد که از مواد طبیعی رنگ بسازیم، اما اساس کار همان است. موسیقی هم همینطور، مثلاً هیچوقت در این همه سال ویلونی ساخته نشد که یاد گرفتن و نواختنش ساده‌تر از ویلون‌های قبلی باشد. سازها پیشرفت کردند اما بن‌مایه کار تقریباً همان است که بود. انگار باقی هنرها در حال برداشتن قدم‌هایی کوچک‌اند ولی عکاسی مانند کودکی نوپا دائم رو به جلو می‌جهد و با سرعتی سرسام ‌آور در حال تغییر است. عکاسی، امروزه روز به طور کلی پروسه‌ی خلق یک اثر هنری را تسهیل کرده است. از «کداک» تا «کنن» و از «کنن» تا گوشی‌های هوشمند ما (که اخیراً به حداقل 3 ماژول دوربین مجهز شده‌اند) مسیر خلق یک قاب هنری به حدی ساده شده است که ما اکنون منابع نامتنهاهی و وسیعی از کار هنری در فضاهایی مثل Pinterest یا Unsplash در اختیار داریم. این که این سهولت در خلق اثر، نتایج صرفاً منفی یا مثبتی به دنبال دارد، بحث دیگری است و لازمه‌ی آن این است که از ابتدا بنشینیم و مفاهیم شکننده‌ای مثل خوب و بد را در حوزه‌ی کار هنری بررسی کنیم. البته این بحث سهولت، در مورد ادبیات هم صادق است. در کل، قالبی که سهل‌الوصول باشد معمولاً به آسانی درگیر «ترندها» و موج‌ها میشود و بصورت مقطعی طرفداران زیادی پیدا میکند. مثلاً زمانی همه سودای چاپ کتاب شعر در سر می‌پروراندند، بعدتر همه عکاس هنری بودند و الان شاهدیم که این جریان در حال رفتن به سمت ویدیوگرافی و تدوین است. قاعدتاً نواختن کلارینت یا مجسمه‌سازی هیچوقت جای مناسبی برای این موج‌سواری‌ها نیستند (شاید هم با این سرعت پیشرفت، روزی جای مناسبی شدند). موج‌سوار حوصله‌ی کلنجار رفتن و یادگیری عمیق را ندارد. دوست دارد کار نتیجه‌ی سریع یا آنی بدهد و حتماً instagramable باشد، یعنی بتوان از آن عکس و ویدئو گرفت و داخل اینستاگرم گذاشت. در مورد این تاثیر آنی و سریع جلوتر حرف خواهیم زد. ادبیات هم مانند عکاسی نیازی به کار دشوار و عجیب و غریبی ندارد. یک لپتاپ و مایکروسافت ورد، و یا حالا در سیستم سنتی‌تر یک قلم و کاغذ کافی است، همانطور که برای عکاسی یک دوربین کامپکت یا همین گوشی‌های هوشمند امروزی کافی هستند. مشکل کار اینجاست که بسیاری ازین جریان‌های معاصر پست‌مدرنیستی باعث شده‌اند راه‌های قضاوت آثار بسته شوند. این جریاناتِ عمدتاً قرن بیستمی، بر فاکتور‌های داوری خط بطلان کشیده‌اند و به جایی رسیده‌ایم که هر عکس بد، هر شعر بی‌مایه و هر نقاشی ناآگاهانه‌ای میتواند زیر لوای معناگرایی و اگزیستانسیالیسم و هزار «ایسم» دیگری پنهان شود و با مخاطب ناآشنا و ناآگاه قایم‌باشک بازی کند. عکاسی حتی در موقعیت بغرنج‌تری هم نسبت به ادبیات قرار دارد چراکه امروز میان فرد و عکس، تنها و تنها یک دکمه شاتر قرار گرفته است و بس. یک دکمه و کار، حاضر است. نتیجه حتی سریع هم نیست، عملاً آنی است.عباس کیارستمی در مصاحبه با یوسف اسحاق‌پور میگوید:«من هم‌زمان هم سینماگرم هم عکاس. ولی هیچ‌کس تا حالا من را ندیده که یکی از فیلم‌هایم را از ابتدا تا انتها در سالن سینما تماشا کنم. به این علت که سینما توانمندی و قدرتی دارد که وابسته به ساختار و تصنع است. در واقع به نظرم هر اندازه یک فیلم توانمندی و ظرفیت بیش‌تری برای ایجاد و برقراری رابطه‌ای قوی با تماشاگر داشته باشد، به همان اندازه مستلزم مقدمه چینی‌های بیش‌تر است، و اگر بخواهم طور دیگری بگویم، می‌شود گفت که فیلم نتیجه یک ساختار قوی‌تر و یک "هنر" بزرگ‌تر است. فردا قرار است آخرین فیلمم اکران شود و هم‌زمان روز پیش‌نمایش نمایشگاه عکس‌هایم هم هست، اما من به دیدن نمایشگاه می‌روم. حقیقت این است که عکس نتیجه یک کنش ناگهانی است، و دعوتی که منظره از من به عمل می‌آورد تا از آن عکاسی کنم با چنان سرعتی انجام می‌شود که در هیچ لحظه‌ای این حس تصنع به من دست نمی‌دهد و اصلا احساس نمی‌کنم که دارم در وجود این عکس مداخله می‌کنم و دست می‌برم. در این حالت، من تماشاگر عکسی هستم که در آن هیچ مداخله‌ای نداشته‌ام. من طبیعت را نساخته‌ام، دوربین عکاسی را هم یکی دیگر ساخته. من کاری نکرده‌ام جز این‌که یک لحظه روی دکمه فشار بیاورم.»دو یا سه خط انتهایی دقیقاً اشاره دارند به همین سرعت و کنش آنی در عکاسی، که حقیقتاً جنبه‌های مفید و غیرمفید خودش را دارد و بدون در نظر گرفتن فاکتورهای بیشمار دخیل در فرآیند خلق اثر، قابل قضاوت نیستند.عکاسی به نوعی آخرین فرزند خلف هنر است. اما با باقی برادرها و خواهرهایش تفاوت‌هایی اساسی دارد. در بخش اول، در مورد همین تفاوت‌ها گفتیم و شرح دادیم که چرا عکاسی برخلاف دیگر انواع هنر، پروسه‌ی خلق اثر را به شدت کوتاه و سهل کرده است، چرا مدیوم خوبی برای موج سواری و ترندهاست و چرا اساساً نیاز داریم تا عمیق‌تر و بصورت جداگانه آن را مورد بررسی قرار دهیم.عکاسی هم مانند بقیه انواع و اشکال هنر، هم به تکنیک متکی است و هم به ذوق هنری. در مورد ذوق هنری نمی‌توان خیلی نوشت، چراکه عملی وابسته به زمان است و به فراخور عصر تغییر می‌کند و متحول می‌شود. شاید نوازنده و موسیقی‌دانی در دوره‌ی «رنسانس» فردی با ذوق هنری بالا تلقی شود، ولی در دوره‌ی «کلاسیک» برچسب از مد افتاده را از جامعه دریافت کند. ذوق هنری به کررات و عمیقاً دستخوش تحولات جامعه‌ی هنری می‌شود و دائم معنی عوض می‌کند. به صورت موازی تکنیک هم رو به پیشرفت است. چه با سرعت کم و چه با سرعت زیاد، ابزارها و روش‌های ما هر روز کامل‌تر و دقیق‌تر می‌شوند. تفاوتی که میان این دو هست این است که تکنیک از جنس ریاضی است، قابل اندازه‌گیری است و میتوان آن را به طور عینی مشاهده کرد. یعنی اگر عکسی از فوکوس خارج باشد یا در سرعت‌های پایینِ شاتر دوربین لرزیده باشد می‌گوییم که عکس از نظر تکنیکی ایراد دارد، البته اینجا خطاهای تکنیکی که به صورت آگاهانه و با قصد قبلی انجام می‌گیرند را در نظر نمی‌گیریم. علاقه‌ی عده‌ای از مدرنیست‌ها به سبک‌های «کانسپچوال» و انتزاعی هم به همین دلیل است. چون در عکاسی کانسپچوال و انتزاعی شما میتوانید ضعف دانش نظری عکاسی خود را پشت سبک و قالب مخفی کنید. در مورد ذوق هنری نمیتوان فهمید که شخص با فکر و آگاهی قبلی اثر را خلق کرده یا اینکه به صورت رندوم شات زده است. اما در مورد تکنیک به وضوح میتوان دید که عکاس تاثیر نور در عکاسی را میفهمد یا نه.البته اینجا این سوال مطرح میشود که تکنیک چقدر اهمیت دارد. شاید بهتر باشد که نوع طرح سوال عوض شود. چون پر واضح است که تکنیک اهمیت بالایی دارد، درست است که امروزه تمامی دوربین‌ها به حالت تمام اتوماتیک مجهز‌ند و میتوانند همه فاکتورهای محیطی را برای شما بسنجند، اما فراموش نکنیم که عکاسی در این حالت‌های اتوماتیک و نیمه-اتوماتیک هیچوقت کار حرفه‌ای به شما تحویل نمی‌دهد. ممکن است شانس با عکاس همراه باشد و دوربین تنظیمات بی‌عیب و نقصی را پیشنهاد کند و روی حالت تمام اتوماتیک عکس درجه یکی بگیرد، اما این مسئله دو مشکل دارد، یکی اینکه تکیه کردن دائمی بر شانس حماقت است. مگر میشود کارخانه‌ای افتتاح کرد و داخل دفتر نشست و منتظر شد تا شانس، سود زیادی عاید ما کند؟ شانس در کل هیچوقت دیوار محکمی برای تکیه نیست. دومین مشکل هم این است که کسی که با حالتهای اتوماتیک و مشتقات آنها عکاسی میکند عملا‌ً یک تکنسین است. این ایرادی هم ندارد اما باید بپذیرد که از بحث هنری ماجرا به کلی جداست. برای صدور کارت ملی یک دوربین روی زمین ثابت کرده‌اند که به کامپیوتر وصل شده و مستقیماً عکس چهره‌ی متفاضیان را به سیستم منتقل میکند، آیا کارمندی که مسئول عکس گرفتن از آدم‌ها برای صدور کارت ملی است، عکاس محسوب می‌شود؟ به هیچ‌وجه، او یک اپراتور یا تکنسین عکاسی است.بحث اهمیت تکنیک ابداً ربطی به زیبایی عکس ندارد. این درست است که هرچه شما دانش نظری خود را از عکاسی بیشتر کنید توانایی گرفتن عکس های بهتری دارید، اما این شرط لازم و کافی نیست و صرف آموختن تکنیک، تضمین کننده‌ی خلق اثر خوب نمی‌شود. عکس برای زیبا بودن نیازی ندارد که از اصول خاصی پیروی کند، اگر هم ما اصولی را یاد میگیریم برای این است که بدانیم کی و کجا آن ها را دور بزنیم و کار بدیع خلق کنیم. صفت «زیبا»، صفتی است که ممکن است دوره به دوره و فرهنگ به فرهنگ معانی متفاوتی را به ذهن متبادر کند. شاید اگر عکس مدل‌های خوش‌هیکل امروزی را صد سال پیش به کسی نشان می‌دادید به هیچ وجه آن‌ًها را جذاب نمی‌دانست و ممکن بود فکر کند این بنده‌خداها از سوء تغذیه رنج میبرند، به عبارت دیگر «استاندارد»، وابسته به عوامل بسیاری است و هیچوقت چیز ثابتی نیست.برای همین ما معمولاً بیش از اینکه به دنبال کار زیبا باشیم، به سمت کار نو میرویم. نو بودن را میتوان به راحتی تشخیص داد و تا حدودی قابل اندازه‌گیری و درک است. این جستجوی بی پایان ما برای نو بودن و تازگی ریشه‌های تکاملی هم دارد. ما ذاتاً به دنبالا چیزی برای فرار از ملال و سرگشتگی هستیم، چه در هنر، چه در زندگی. این نیاز امروزه شدید‌تر هم شده است، حتی وقتی داریم در مورد هنرهای زیبا صحبت میکنیم بیشتر اوقات منظور ما آثار نو، جدید و بدیع است.لازمه‌ی اصلی خلق کار نو قانون‌شکنی است. برای خلق یک اثر زیبا ما نیازی به قانون‌شکنی نداریم. «مونالیزا» هنوز هم زیباست، شاید هر پرتره‌ی دیگری را هم که به این سبک و سیاق باشد زیبا بدانیم، اما برای خلق کار نو حتما لازم است که خود را از قوانین مرسوم برهانیم. خیلی از آدمهایی که تلاش دارند با زور خود را داخل هنرمندان کنند معمولاً علاقه‌ی شدیدی به این مسئله‌ی قانون‌شکنی دارند. چون این‌حکم به آنها اجازه می‌دهد خط‌خطی‌های خود را با آشنابازی و هزارجور رانت به دیوار گالری‌ها آویزان کنند و شات‌های معیوب دوربین را مستقیم با پریسِت‌ها و فیلترهای «وینتج» و مد روز داخل اینستاگرم به خورد مردم بدهند. ولی این قانون‌شکنی که اینجا از آن صحبت می‌کنیم به این معنا نیست که با بی‌سوادی دست به کار ببریم، بلکه به این معناست که پس از شناختن تمام قوانین سنتی و پس از تسلط بر کار پیشینیان، باید متکی به خلاقیت و ذوق هنری شویم و کار نو بی‌آفرینیم.اگر پیکاسو بخشی از عمر خود را پای «کوبیسم» میگذارد به این معنا نیست که از دانشگاه‌ آزاد واحد اسپانیا درآمده و ناگهان شروع به ترکیب اشکال هندسی کرده است، بلکه کوبیسمِ پیکاسو این نکته را در بر دارد که او تمام سبک‌های قبل از خود را می‌شناسد، پیش‌تر کار کلاسیک و رئال کرده است و حالا با تسلط بر آموخته‌های خود قوانین را دور میزند و کار جدید میکند. در عکاسی هم مثلاً ما قوانین ترکیب‌بندی را به همین علت می‌آموزیم، آن‌ها را یاد میگیریم تا بتوانیم از آنها آگاهانه عدول کنیم.این انتخاب میان زیبایی و تازگی دوراهی سختی پیش پای هنرمند است. سختی کار او در آموختن تکنیک‌ها و راه و روش کار نیست، بلکه عمده‌ی انرژی‌ای که هنرمند می‌گذارد صرف این می‌شود که حداقل خودش بفهمد که به دنبال چیست. بگذارید سوال را تخصصی‌تر و تنها محدود به عکاسی مطرح کنم. در عکاسی به دنبال چه هستیم؟ شاید اگر برای پاسخ دادن به این سوال تمام زیرشاخه‌های عکاسی را بررسی کنید به جواب سرراستی نرسید. عده‌ای عکاسی را تماماً به هدف ثبت لحظه‌ی حقیقی میدانند. فوتوژورنالیست‌ها و عکاسان خبری معمولاً در این دسته‌اند. در این نگاه، دوربین و خیابان ابزارهای کار عکاس‌اند تا با بهره‌گیری از آنها بخش کاملی از لحظه را شکار کند.«هِنری کارتیه برسون»، عکاس فرانسوی، عبارت جالب «لحظه‌ی قطعی» را به همین منظور ابداع کرد.لحظه‌ی قطعی آن لحظه‌ای است که همه چیز برای ثبت عکس جور است، آن لحظه‌ای که هر اتفاقی در کامل‌ترین شکل وقوعش قرار دارد. کارتیه برسون برای رسیدن به این لحظه تعداد زیادی عکس می‌گرفت و دائم بالا و پایین می‌پرید تا مبادا آن یک لحظه‌ی خاص از دستش برود. در مقابل عکاسان تبلیغاتی به شدت متعقد به عکاسیِ از پیش چیده شده هستند. آن ها سوژه را هم به عنوان بخشی از اثر می‌آفرینند. برای عکاسان استودیویی، سوژه ابزار کار نیست بلکه بخشی از خود اثر است. نقطه اشتراک هر دو این زاویه‌دیدها در این است که در انتها همه‌ی عکاس‌ها به دنبال یک فریم عکس هستند، همین و بس. و این هدف هنرمند است که این تک فریم را از همه‌ی عکس‌هایی که قبلاً گرفته شده‌اند متمایز میکند.برای صحبت در مورد هدف هنر، خیلی نمیتوان به مقالات و کتاب‌ها مراجعه کرد. کلاً بحث هدف موضوعی جنجال برانگیز است. آیا داشتن هدف برای خلق یک اثر هنری ضروری است؟ صد در صد بله. هنر یک کار آگاهانه و انسانی است، و هر چیز بدون هدفی متکی بر شانس است. آیا نقاشی دلفین‌ها در پارک‌های آبی اثر هنری محسوب می‌شوند، قاعدتاً نه. چون دلفین عملاً درکی از کاری که دارد میکند و چرایی آن ندارد. یک چرایی همیشه باید پشت اثر باشد. چه کوچک چه بزرگ، باید هدفی پشت هر اقدام هنرمند باشد تا کار بشری و محصول آگاهی تلقی شود. آیا مهم است که این هدف حتماً مثبت و والا باشد؟ حقیقتاً نمیتوان حکم داد. باخ برای کلیسا موسیقی می‌ساخت و کمال‌الملک برای دربار نقاشی میکرد، اما به هیچ‌وجه ما در جایگاه قضاوت کننده‌ی اثر، حق سبک و سنگین کردن صاحب اثر را نداریم. صاحب اثر تماماً از اثر جداست، به بیان دقیق‌تر پس از نوشتن آخرین کلمه‌ی کتاب، پس از نواختن آخرین نت یک سمفونی، پس از کشیدن آخرین قلم به روی بوم، کار هنرمند تمام است. این اثر دیگر هیچ ربطی به او ندارد. در مورد مسائل حقوقی صحبت نمیکنم. از نظر حقوقی اثر به نام و برای خالق آن است، اما از منظر هنری، اثر بخشی از ارزش هنرمند است که در راستای هدف او از خودش رها گشته و منفک از او به وجود داشتنش ادامه می‌دهد. هنر فی ذات نوعی جاودان سازی ارزش‌های ماست. در مورد عکاسی هم، درست وقتی پروسه‌ی ادیت و برش تمام می‌شوند، کار عکاس تمام است. میخواهد آدم خوبی باشد یا نه، عکس شخصیتی کاملاً جداگانه از عکاس دارد. ممکن است عکاس بدترین آدم روی زمین باشد، این دیگر به ما مربوط نیست. آنچه در حیطه‌ی کار ماست، توجه به عناصر خود عکس و ذات هدف عکس است و لاغیر.مسئله‌ی مهم صرفاً داشتن سوال است. اگر هنرمند پیش از فشردن دکمه‌ی شاتر در ذهن خودش یک سوال داشته باشد دیگر لزوم همراهی هدف برطرف می‌شود. این سوال حتماً نباید سوالی سیاسی یا اجتماعی باشد. میتواند هر نوعی از چرایی را شامل شود. به عبارت دیگر مهم نیست که عکاس برای نجات غیر نظامیان درگیر یک جنگ عکس میگیرد یا برای پول. همین که از پیش برایش معلوم باشد که "چرا" عکس میگیرد کافی است تا کاری آگاهانه انجام دهد. عکاسی با سوال حتی از یاد گرفتن تکنیک و آموزش نظری هم مهم‌تر است. یعنی اگر بهترین مهندس شرکت «کنن» هم نداند که عمل انسانی فشردن شاتر در راستای پاسخ به چه سوالی است، کل کارش تحت تاثیر این ضعف قرار میگیرد. اما مادامی که پیش‌نیازِ داشتن یک سوال پیش از اقدام به خلق یک اثر رعایت شود، عکس هر چقدر هم که نقص داشته باشد قابل بحث و بررسی است. این سوال قرار نیست چیزی فرا انسانی و آسمانی باشد، حتی نیازی هم نیست که مسئله‌ی جدید یا نوآورانه‌ای باشد، صرف وجودش کافی است. به عنوان مثال وبسایت‌های متنوعی که عکس‌های استوک و بدون کپی‌رایت در اختیار مشترکین می‌گذراند را در نظر بگیرید. وقتی واژه‌ی dog را در این وبسایت‌ها جستجو کنید با سیلی از عکس‌های حرفه‌ای و درجه یک از سگ‌ها مواجه می‌شوید. عکس‌های استودیویی، عکس‌های آماتور و خلاصه هر چیزی که فکرش را بکنید. تفاوت بسیاری از این عکس‌ها با عکسی که شما در یک بعد از ظهر نارنجی رنگ تابستان از سگ خودتان در حیاط پشتی خانه می‌گیرید چیست؟ بسیاری از این عکس‌ها صرفاً به دلیل عکاسی از یک حیوان خانگی گرفته شده‌اند. اغلب، عکاس پیش از طرح سوال فقط به انتشار و استفاده از عکس فکر کرده است. (البته این موضوع شامل همه ی تصاویر این وبسایت‌ها نمیشود) اما عکسی که شما از حیوان خانگی خود میگیرید چیزی فراتر از یک قاب شامل حیوان‌خانگی است. عکس شما context دارد، به هدف ثبت خاطره از یک دوست نزدیک گرفته شده است و "چرایی" مهمی پیش از زدن شاتر از فریم حاوی سگ پشتیبانی میکند. سوژه‌ی خنده‌دار این روزهای میم‌ها در اینترنت را حتماً دیده‌اید. پیرمرد مشهور این روزهای اینستاگرم با آن لبخند تصنعی‌اش. عبارت Hide the pain Harold را گوگل کنید. لبخند و چهره‌ی این مرد فقط به یک دلیل این همه در سطح اینترنت دست به دست و مایه‌ی شوخی و خنده‌ی کاربران شده است. تنها دلیل این اتفاق، مغایرت سوژه با context است. همین مثال را میتوان عیناً برای تصاویری که والدین از بچه‌هایشان میگیرند و تصاویری که در اردوهای مدرسه یا روزهای آخر سال تحصیلی از آن‌ها گرفته میشود، زد. عکسی که سوالی پشت خود دارد، هدف هم به همراه دارد. و عکسی که هدف دارد، همیشه دارای یک پیش‌زمینه قوی و قابل اتکاست. عکاسی خیابانی ترند این روزهای اینستاگرم است. چرا افرادی مثل «کرگ وایتهد» به این حجم از بدیع بودن و موفقیت بصری در هر فریم میرسند و تصاویر بقیه میان سیلی از عکس‌های دیگر گم می‌شوند؟ مسئله‌ی طرح سوال در عکاسی خیابانی از هر نوع عکاسی دیگری مهم‌تر است. سوال برای عکاسی خیابانی و به خصوص عکاسی کاندید از نان شب هم واجب‌تر است. اصالت موضوع را همین سوال و فلسفه‌ی شخصی عکاس مشخص میکند. سوال را نمیتوان خرید و فروش کرد، هدف را نمیتوان کپی کرد. به همین دلیل است که خیل زیادی از عکاسان به جای کشف سوال شخصی، به دنباله‌روی از بقیه فقط سعی می‌کنند از کودکان کار و جوانان زباله‌جمع‌کن عکس یواشکی بگیرند. نمیتوان عنصر سست و بی‌مایه‌ی این جور عکاسی را زیر حجاب "عکاسی اجتماعی یا اعتراضی" مخفی کرد. عکسی که اورجینال نباشد بوی بی‌اصالتی‌اش آدم را از زیر هزارجور ادیت و پریسِت و لایک و هشتگ خفه می‌کند. این اهمیت هدف در عکاسی از آنجا نشأت میگیرد که این مدیوم در ذات خود به شدت سریع است. و هر چیز سریعی همیشه توسط ناپیوستگی و میانمایگی تهدید میشود. میان اقدام به عمل یک فرد برای ساخت یک فیلم تا اکران آن فیلم حداقل یک سال زمان لازم است (البته محتوای سخیفی که امروز در شبکه خانگی عرضه میشود را در زیر یک هفته هم میتوان ساخت)، اما در مورد عکاسی، نهایتاً نصف روز کافی است تا یک فریم عکس بر دیوار یک گالری آویزان شود یا در اینستاگرم سوار بر متنی پر طمطراق منتشر شود و به دست مخاطب برسد. این سرعت بالا در کنار تمام جذابیت‌ها و فوایدی که دارد، هیچگاه از ریسک بزرگ میانمایگی و خلق کار آبکی در امان نیست. حتی حرفه‌ای‌ها و استادان عکاسی هم باید مراقب عواقب این سرعت بالا باشند. فکر نمیکنم دیگر اصرار بر اهمیت داشتن سوال و هدف لازم باشد. اما دردسر اصلی اینجاست که چگونه میتوان پیش از فشردن شاتر طرح سوال کرد و به هدفی فراتر از رسیدن به یک فایل دیجیتالی چند مگابابیتی فکر کرد؟همانطور که قبل‌تر هم گفته شد، شناختن کار پیشینیان لازمه‌ی خلق کار نو و بدیع است. سبک‌شناسی و کند و کاو آثار عکاسان تاریخ هم راه دیگری برای شناخت بن‌مایه‌ی یک اثر خوب است. با کاوش در تاریخ هنر میتوان به درک نسبی از هدف هر هنرمند در استفاده از سبک یا قالبی خاص پی برد. برای مثال بررسی قالب‌های شعری نوی فارسی این امکان را به ما میدهد تا هدف خاص هر شاعر را بهتر بفهمیم. آیا امکان داشت «داروگ» نیما یوشیج در قالب غزل سروده شود، یا «ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد» فروغ در قالب رباعی به چاپ برسد؟ برعکسِ این موضوع هم صادق است. آیا اشعار خیام در قالب موج نو قابل تصور است؟ سبک‌ها، ظرف‌های شکننده‌ای هستند که به فراخور زمان، قالبی برای بازنمایی اندیشه‌های هنرمندان آن زمانه می‌شوند. البته اینجا ظرف تشبیه خیلی درستی نیست، چرا که هنر مظروفی است که خودش به ظرف شکل می‌بخشد. تشبیه بهتر، آب است. هنر مثل آب یا هر مایع دیگری به دنبال جایی، گودالی، سبکی یا قالبی میگردد و همانجا یخ میزند و شکل میگیرد. اگر آن شکل و سبک جواب بدهد، دیگران هم به پیروی از این فرصت ایجاد شده استفاده میکنند و به خلق اثر دست میبرند. ذکر این نکته هم خالی از لطف نیست که لازمه‌ی اساسی ثبت اندیشه توسط هنر و در قالب سبک، این است که هنرمند پیشتر به طور نسبی اقدام به خودشناسی کرده باشد. نمیشود از فقر عکاسی کرد وقتی نه تاریخ آن را می‌دانیم، نه فلسفه‌اش را خوانده‌ایم و نه حتی تجربه‌اش کرده‌ایم. نمیشود درد مشترک نبود و نوشت: «من درد مشترکم». نمیشود حتی یک اپسیلون کمتر از «ادوارد مونک» درد کشید و تابلوهای «جیغ» و «خودانگاره‌ای در جهنم» را خلق کرد. پیش از دست بردن به خلق هر نوع اثری باید برای شناختن خودمان وقت بگذاریم. خودمان، تنمان و آنچه در ذهنمان میگذرد را تجربه کنیم و برای مدتی آگاهانه تمام کنش های درونی مان را زیر ذره‌بین ببریم. بدون اینکه خودمان را بشناسیم اساساً امکان اندیشه‌ورزی از ما گرفته می‌شود و تمام عمر روی خطوط از پیش تعیین شده راه خواهیم رفت. تنبلی در خودشناسی در بیست-سی سال ابتدایی عمر باعث می‌شود دستگاه تولید اندیشه‌ی ما عقیم شود، و اگر چنین شد، آنگاه فقط می‌توانیم اندیشه‌ی جویده شده و تاریخ گذشته‌ی دیگران را استفاده کنیم. هنرمند نیازی ندارد یک رمان، یک فیلم، یک قطعه موسیقی یا دین و حکومت، «اندیشه» حاضر و آماده و جویده شده را در دهانش بگذارند. او با طی مسیر خودشناسی کم کم به حیطه‌ی آگاهی و اندیشه‌ورزی پای می‌گذارد، آزمون و خطا می‌کند، قالب و سَبک را سبُک و سنگین می‌کند، و سپس در اوج بلوغ و پختگی هنری، فلسفه‌ی شخصی خود را در ظرف مناسبی خلق می‌کند و به بیرون ارائه می‌دهد. فلسفه‌ی شخصی آخرین بحث نوشته‌ی حاضر است. بدون فلسفه شخصی میتوان کار خوب با استاندارد‌های لازم هنری خلق کرد، اما به شدت ریسک بی‌مایه شدن در کار هست. هنرمند بدون فلسفه‌ی شخصی به نوعی دائماً در حال دروغ گفتن به خودش و مخاطب است. او خود را نسبتاً شناخته، فکر و اندیشه هم در کارش دارد، اما همین فقدان فلسفه‌ی شخصی باعث می‌شود تا به حشو دست ببرد یا کاری تولید کند که در عین بدیع بودن، اساس و پایه‌ی محکمی ندارد و عملاً معلوم نیست این کار از روی آگاهی خلق شده است یا از روی شانس. هر کار هنری به واقع فعالیتی فلسفی است. فلسفه به هیچ‌وجه از عکاسی و البته دیگر اقسام هنر نمیتواند جدا باشد. خلق هنر ذاتاً به معنای "فلسفیدن" است. البته اگر همچین فعلی وجود داشته باشد. برای دیدن نمونه‌های خوبی از اندیشه‌ورزی و فلسفیدن شخصی در عکاسی میتوانید به آثار کاوه گلستان، بهمن جلالی، عباس عطار و ... مراجعه کنید. با گشتن میان عکس‌هایشان و عمیق شدن در ورای آنها، به وضوح تفاوت این آثار را با سیل عکس‌هایی که هر روزه میبینیم خواهید دید. دوربین، استودیو شخصی و تجهیزات گران‌قیمت عکاسی در کیفیت و وضوح عکسها تاثیر درک‌شدنی و واضحی دارند اما اگر عکس با سوال گرفته نشود، یعنی اگر خودشناسی، اندیشه ورزی و فلسفه‌ی شخصی پشتیبانش نباشند، عکس چیزی نیست بجز تلاش نافرجام کسی که به خاطر سر رفتن حوصله یا هر دلیل دیگری پول خودش و خانواده‌ش را خرج بازی با دوربین و تجهیزات عکاسی کرده است. به امید اینکه هر زندگی و عکسی هدف خاص خودش را داشته باشد و در تکاپوی پاسخ دادن به سوالی این مسیر ناهموار را طی کند.ارشیا طاهری - تابستان 1400ارشیا طاهریارشیا طاهریSun, 12 Sep 2021 17:18:51 +0430https://virgool.ir/@arshuia/پادکست-نردبان-wzrdhzhxeaugسلام. من ارشیا طاهری هستم و شما در حال خوندن یادداشت من راجع‌به نردبان هستید.نردبان یک پادکسته و من در هر قسمتش سعی میکنم حاصل کنجکاوی‌هام رو با بقیه درمیون بذارم. معمولاً در هر قسمت یک موضوع مرتبط با توسعه‌ی فردی رو انتخاب میکنم و هرچیزی که در موردش خوندم یا شنیدم رو تعریف میکنم. این پادکست هم نقش یک یادآور رو برای خودم بازی میکنه و هم بهانه‌ای ست برای به جریان انداختن موتور گفتگو. نردبان رو داخل اپلیکیشن پادگیر (پادکست‌خوان) موردعلاقتون سرچ کنید و یکی از اپیزودهاشو گوش بدین. اینجوری خیلی بهتر متوجه میشید که این پادکست چی هست و چی نیست.نردبان در تمام اپلیکیشن‌های زیر موجوده. با کلیک کردن میتونید به صفحه‌ی پادکست هدایت بشین. ممنون.کست‌باکساپل پادکستگوگل پادکستاسپاتیفایپادبینرادیوپابلیکپاکت کستزاُورکستبرکرنظراتتون رو میتونید همینجا برام کامنت کنید یا در صفحه‌ی اینستاگرم بهم مسج بدید.ارشیا طاهریارشیا طاهریTue, 25 May 2021 23:45:37 +0430https://virgool.ir/@arshuia/youtubevsinstagram-gfq0p5egq2hwعنوان فرعی: مقایسه‌ی دو شبکه‌ی اجتماعی اینستاگرم و یوتیوب از منظر محتوا در این یادداشت سعی می‌کنم با مقایسه‌ی دو پلتفرم اینستاگرم و یوتیوب خواننده را قانع کنم که چرا فکر میکنم اینستاگرم برای آموزش ساخته نشده است. مطالبی که پایین‌تر خواهید خواند، بر اساس تجربه‌ی شخصی نویسنده در استفاده از هر دو پلتفرم به نگارش درآمده‌اند و اگر نظر شما به هر شکلی متفاوت با گفته‌ها و نتیجه‌گیری‌های این یادداشت می‌باشد، از شنیدن و خواندن نقطه نظراتتان بسیار خوشحال خواهم شد.1. تفاوت جو غالبیوتیوب غالباً بر پایه‌ی دو جور محتوا بنا شده است: آموزش و سرگرمی. به همین دلیل اگر شما تولید کننده‌ی محتوا باشید میدانید که مخاطب هدف درستی را نشانه گرفته‌اید و اگر هم مصرف‌کننده‌ی محتوا باشید، میدانید در این محیط چه چیزی قرار است به شما ارائه شود. در مقابل، اینستاگرم عمدتاً بر پایه‌ی محتوای مصرفی و زودگذر بنا شده است. حجم وسیعی از محتوایی که هر روز در اینستاگرم میبینیم رنگ و بوی حاشیه دارند و به هیچ وجه محتوای سرگرمی به حساب نمی‌آیند. ویدئوهای کوتاه، متون چندخطی و سیل تصاویر گذرا همگی باعث می‌شوند اینستاگرم صرفاً محیطی برای توجه زودگذر و آنی باشد. انگار که نشسته‌ای و به آتش نگاه میکنی، هر شعله محو می‌شود و از بین میرود و شعله‌ای دیگر پشت بندش می‌آید و الی آخر. خیلی بعید به نظر می‌آید که محتوای یک پیج آموزش زبان میان سیل خبرهای زرد و حواشی سلبریتی‌ها و سلفی‌های مکرر پیروان راه استیوجابز گم نشود. می توانید حرفم را به بوته‌ی آزمون بگذارید. همین الان ده پست آخر صفحه‌ی فید اینستاگرمتان را نگاه کنید و حساب کنید چند درصد از آن‌ها محتوای مفید آموزشی یا سرگرمی دارند.2. تفاوت در ارزش گذاری محتوادر اینستاگرم همه چیز حول محور سه عدد می‌چرخد: تعداد فالوئرها، لایک‌ها و کامنت‌ها. یعنی اصلاً مهم نیست صد هزار نفر فحش و بد و بیراه نوشته باشند. همین که عدد، گنده و دهان پر کن باشد برای «اینفلوئنسرِ زرد» و «سلبریتیِ سطحی» کافی است. همین که عدد لایک پنج شش رقمی شود کافی است تا اهالی این جور محتوا، فرت فرت «چطوری جون دل» یا «دُنت اِوِر تینک» پست کنند. در مقابل، یوتیوب آپشنی دارد تحت عنوان «دیسلایک» که به منِ مخاطب می‌فهماند فلان سخنرانی نژادپرستانه سه برابر بازدیدها و لایک‌هایش، دیسلایک خورده؛ پس لازم نیست وقت گرانم را پایش بگذارم. البته ذکر این نکته هم ضروری است که هر دو پلتفرم الگوریتم‌های کثیفی دارند که محتوای ترند را وایرال‌تر میکند و بسیاری اوقات باعث می‌شود «به‌دردبخورترها» بیافتند گوشه‌ای خاک بخورند و سال به سال دیده نشوند. با این حال، همچنان معتقدم همان دیسلایک، فضای یوتیوب را آموزشی‌تر کرده است.3. تمرکزبهترین مستند آموزشی را هم که بخواهی در IGTV اینستاگرم تماشا کنی، آنی ممکن است صدای بلینگ بلینگ تلفنت بلند شود و اینستاگرم گیر دهد که فلانی روی فلان عکس تو را «تگ» کرده، برایت کامنت گذاشته و از اینجور کارها. از تو به یک اشاره و از اینستاگرم پاره شدن رشته‌ی حواس و تمرکزت. در کل این فضا حواس‌پرتی زیاد دارد. آنقدر مبنای کارشان را بر اساس تنوع و خوراک دادن به مغز مخاطب گذاشته‌اند که گاه آدم یادش می‌رود این اپلیکیشن کوفتی را باز کرد که به یک دوست و آشنا پیام بدهد و دریغا که یک ساعت و نیم گذشته و «اکسپلور» انتها ندارد. در مقابل یوتیوب یا حواس پرتی ندارد و یا اگر هم دارد خیلی مفیدتر حواس آدم را پرت میکند. مثلاً وسط یک ویدئو میگوید که بیا برو فلان ویدئو مربوطه را هم ببین. یا نهایتاً یک تبلیغ چند ثانیه‌ای روی صفحه ول میکند که باز من آن را به اخبار لایک و کامنت و تگِ دوست و آشنا در اینستاگرم ترجیح میدهم.4. دستمزد تولیدکننده‌ی محتوادر بحث تولید محتوا ما دو جور شرکت داریم، شرکت‌های رسانه‌ای و شرکت‌های غیر رسانه‌ای. شرکت رسانه‌ای از فروش محتوای خود درآمد کسب می‌کند. خواه این فروش «سابسکریپشن» باشد یا فروش پکیج. مثلاً شرکت «پرند» سی‌دی‌های آموزشی خود را در پکیج‌هایی میفروشد و پول محتوایی که تولید میکند را از مشتری میگیرد. در مقابل، شرکت‌های غیر رسانه‌ای برای ایجاد ارتباط موثر و به دست آوردن سود غیر مستقیم از طریق مشتریان راغب، دست به تولید محتوا میزنند. مثلاً شرکت «لگو» برای تقویت وفاداری و رسیدن به اهداف برندسازی، مجموعه‌های داستانی بر اساس شخصیت‌های لگو تولید میکند. با توجه به این دو تعریف برگردیم سر بحث اینستاگرم. در این شبکه تمام محتوایی که می‌بینید برای شما رایگان است. یعنی در کل چیزی به نام اکانت ویژه یا پولی وجود ندارد. پس در اینستاگرم به هرحال هر کس در حال فروختن چیزی به شماست. خواه یک برند مواد غذایی با تولید محتوای غذایی در حال فروش اعتماد و علاقه باشد و خواه یک مدرس دوره‌های بورس در حال تبلیغ پکیج آموزشی خود. در یوتیوب اما وضعیت متفاوت است. جدا از امکانات درآمدزایی به شیوه‌های مرسوم در اینستاگرم، در یوتیوب امکانی وجود دارد به نام: «مانیتایز». گوگل سهمی از درآمد حاصل از تبلیغات یوتیوب را با تولیدکنندگان محتوا سهیم می‌شود. به عبارت دیگر شما با هر بازدید خود از ویدئوهای یوتیوب باعث می‌شوید تا بخشی از پول تبلیغات گوگل به حساب تولیدکننده‌ی آن ویدئو ریخته شود. به جز این، کانال‌های یوتیوب میتوانند محتوای اختصاصی تولید کنند و در ازای اشتراک ماهیانه، آن را در اختیار اعضای ویژه‌ی خود قرار دهند. خلاصه اینکه در یوتیوب خیلی کامل‌تر و منصفانه‌تر حقوق و دستمزد تولید کننده‌ی محتوا داده می‌شود و این امر باعث می‌شود تا محتوا روز به روز در این شبکه غنی‌تر و کاراتر شود.5. تحقیقات علمیبا تکیه بر تحقیقات علمی RSPH که از این لینک قابل دسترسی و دریافت است، یوتیوب به عنوان مثبت‌ترین شبکه‌ی اجتماعی دسته‌بندی شده و در رده‌ی دوم توییتر جا خوش کرده است. حدس می‌زنید مضرترین سرویس این لیست چه اپلیکیشنی میتواند باشد؟ درست حدس زدید، اینستاگرم. تصاویر زیر از صفحات 19 و 23 تحقیق ذکر شده برداشته شده‌اند. همانطور که می‌بینید شاخص‌ها برای سه عنوان «اضطراب»، «افسردگی» و «تنهایی» در مورد یوتیوب در بخش مثبت و برای اینستاگرم در بخش منفی جای گرفته‌اند. جالب ترین بخش این نمودار برای من، منفی بودن آیتم «اضطراب اجتماعی» است، چرا که بدون تحقیق و آمار هم به وضوح میتوان وضعیت افتضاح آن را در سطح جامعه و خصوصاً میان کاربران جوان و نوجوان مشاهده کرد. بیشتر وارد جزئیات ماجرا نمی‌شوم اما پیشنهاد میکنم آمار و ارقام این آیتم‌ها را به دقت بررسی کنید: «قلدری»، «تصور شخص از بدن خویش»، «ترس از عقب افتادن» و «روابط دنیای واقعی».6. نحوه‌ی ارائه محتوااینستاگرم مصداق ضرب‌المثل «همه کاره و هیچکاره» است. امکانات زیادی روی هم تلنبار کرده ولی در هیچکدام به عمق درست و حسابی و قابل قبولی نرسیده است. فکر میکنم همین دلیل این باشد که مخاطب دایماً میخواهد از اکانتی به اکانت دیگر بپرد، از استوری به پست برود و از اکسپلور به IGTV بجهد و دایماً با وقفه‌های کوتاه در این شبکه دور دور کند و به شبه‌محتوا نوک بزند. یوتیوب اما حال و هوای دانشگاهی دارد. به جای پیج، هر تولید‌کننده‌ی محتوایی یک «کانال» دارد. ویدئوی معرفی و خوش‌آمد‌گویی وجود دارد و میتوان میان کانال‌ها و ویدئو‌ها با استفاده از تگ‌ها و تایتل‌ها جستجو کرد (می‌دانستید یوتیوب دومین موتور جستجوی پرکاربرد دنیاست؟) و به بهترین نتایج رسید. در یوتیوب ویدئوها فهرست دارند، به صورت دنباله‌وار به مطالب مربوطه متصل می‌شوند و در کل فضا رنگ و بوی آکادمیک و حرفه‌ای‌تری دارد.سخن پایانیاینستاگرم مثل آن چاقوی معروف ضرب‌المثل ایرانی ست که هم میوه میبرد و هم میتوان با آن آدم کشت. و ما دقیقاً «میوه پوست کندن» را کنار گذاشته‌ایم و از این فضا باتلاق کثیفی ساخته‌ایم که هر روز هم بدتر می‌شود. با تمام این تفاسیر هنوز هم بهترین فضا برای کمپین‌های تبلیغاتی، برندینگ شخصی و اطلاع‌رسانی؛ اینستاگرم است. اما به دلایل بالا و چند دلیل ریز و درشت دیگر که در این مَقال نمی‌گنجند، اگر در فضای اینترنت به دنبال آموزش هستید به شما یک NپیV خوب و یوتیوب را پیشنهاد میکنم.ارشیا طاهریارشیا طاهریTue, 30 Mar 2021 18:01:56 +0430https://virgool.ir/@arshuia/successful-entrepreneur-vl7ez4i9jyuqاکثر مردم فکر می‌کنند که کارآفرین بودن برابر است با داشتن یک ایده‌ی بزرگ. و همین‌طور هم هست. برای شروع چیزی جدید، شما به ایده‌ای نیاز دارید که بتواند عملی شود: چیزی که مردم به آن نیاز دارند، چیزی که مردم آن را می‌خواهند، و از همه مهم‌تر، حداقل برای کسانی که بر روی ایده‌ی شما سرمایه‌گذاری می‌کنند، چیزی که مقیاس‌پذیر باشد.اما از مصاحبه کردن با کارآفرینان متعددی که توجه خود را بر مشاوره، اینترنت و توسعه نرم‌افزار متمرکز کرده‌اند، دریافته‌ام که بدون استعدادِ اجرایی کردن یک ایده، یعنی تبدیل یک ایده‌ی خام به یک سازمان زنده، در حال تنفس و بادوام، شما محکوم‌به شکست هستید. و برای بسیاری از کارآفرینان که نسبتاً متفکر هستند تا اهل عمل، این یک نظریه‌ی هراسناک است.برای مثال، صاحب یک شرکت نرم‌افزاری به من در مورد اضطراب فراوانی که هنگام فروش به مشتری احساس میکرده، میگوید. او عاشق توسعه‌ی محصول بود و همچنین از صحبت کردن در مورد محصول با خریداران احتمالی لذت میبرد. چون او به چیزی که میگفت باور داشت. اما وقتی زمان دعوت کردن مشتری به خرید می‌شد، در جا خشکش می‌زد. با لکنت حرف می‌زد، مانند زنبور وز وز می‌کرد و در بسیاری از موارد حتی مشتری را دعوت به خرید نمی‌کرد. با مدیرعامل یک شرکت مشاوره‌ای کوچک صحبت میکردم و او تأسف می‌خورد که به‌خاطر ذات درونگرا و خجالتی‌اش، چقدر برای او سخت بوده تا در کنفرانس‌ها و رویدادهای شبکه در مورد شرکتش صحبت کند و آن را سر زبان‌ها بیندازد. و مدیرعامل یک شرکت استارتاپی در حوزه‌ی اینترنت که عمیقاً به مأموریت شرکتش باور داشت اما هنگامی که کارمندان بالقوه خود را بدون افشای واقعیت در رؤیاپردازی می‌انداخت، اخلاقاً در کشمکش با خود بود: شاید آنها سرمایه‌ی کافی برای دوام آوردن در زمان ضرر تا رسیدن به آخر ماه را نداشته باشند.چگونه کارآفرینان ایده‌محور می‌توانند به آدم‌های اهل عمل تبدیل شوند و در حین حال که مجبورند از حاشیه‌ی امن شخصی و حرفه‌ای خود خارج شوند، یاد بگیرند که پول جمع کنند، ارائه‌های خوبی در برابر سرمایه‌گذاران داشته باشند (pitch) و کارمندان را استخدام و اخراج کنند؟قدم اول این است که عملاً چالش‌ها را شناسایی و به آن‌ها اعتراف کنید. هیچ‌کدام از ما دوست نداریم که ضعف‌ها و ناتوانایی‌هایمان را بپذیریم، اما برای پیشرفت مجبور به این کار هستیم. هرکدام از کارآفرینان موفقی که با آن‌ها صحبت کردم بالاخره متوجه شدند که اهمیت این اقدامات ضروری و در عین حال مشکل چیست. و در بیشتر موارد این‌ها چیزهایی بودند که مدیران از آن‌ها دوری می‌کردند یا آن‌ها را به تعویق می‌انداختند. این مسئله به ضرر تجارتشان تمام می‌شد.قدم حیاتی بعدی، در آغوش گرفتن مأموریت و هدف‌تان است. به این دلیل که این همان چیزیست که به شما انگیزه و شجاعت خواهد داد تا اقدام ضروری را انجام دهید. مثلاً ماران نلسون [1]، مدیرعاملِ کلارا لبز [2]، این موضوع را در مورد قدرت متقاعدسازی با احترام به اقدام و عمل در خارج از حاشیه‌ی امن خود به عنوان یک مدیر، به این شکل عنوان می‌کند: «مهم‌ترین چیزی که در مورد جذب سرمایه یاد گرفته‌ام این است تنها باید از اساس به کاری که انجام می‌دهید باور داشته باشید. بدانید که آن کار درست و خوب است و باید در این جهان وجود داشته باشد.» عقیده، احساسی است عمیقاً درونی که می‌گوید چیزی که خارج از حاشیه‌ی امن خود انجام می‌دهید یا حتی تقلایی که با خود می‌کنید ارزشش را دارد و رنجی که متحمل می‌شوید ارزش چیزی که به دست می‌آورید را دارد. و با توجه به چالش ذاتی موجود در بسیاری از وظایف پیش روی کارآفرینان نوپا، داشتن این اعتقاد بخشی مهم از این پازل است.نهایتاً، آخرین نصیحتی که از صحبت با کارآفرینان یاد گرفتم در مورد اهمیتِ پیدا کردن راهی مختص خودتان است. همان‌طور که هیچ استراتژی همه‌گیر و نسخه‌ی واحدی برای تبدیل‌شدن به یک کارآفرین وجود ندارد، همچنین هیچ راه یکه و واحدی هم برای عمل کردن در خارج از حاشیه‌ی امن نمی‌توان به شما عرضه کرد. برای مثال اگر شما می‌بایست به سرمایه‌گذاران ارائه‌ی تجاری تحویل دهید اما از درخواست کردن پول متنفرید، نخستین خطوط پیام خود را از پیش بنویسید، یا یک همکار را که به شما کمک می‌کند با اعتماد بنفس بیشتری ظاهر شوید، با خود همراه کنید یا پیش از قدم گذاشتن در اتاق، مأموریتتان را به خود یادآوری کنید تا با داشتن اهدافی در مرکز توجه ذهنتان بتوانید راحت‌تر ارائه‌‌ی تجاری را انجام دهید. هر چیزی که میخواهد باشد، شما می‌توانید راه خودتان را برای کنار آمدن با این لحظات سخت پیدا کنید. با کارآفرینانی صحبت کردم که در حیطه‌ی اقدام و عملِ خارج از حاشیه‌ی امن‌شان موفق بودند، و آن‌ها این توانایی را داشتند که راه‌هایی چنین ساده بیابند تا در کنار اثربخش بودن، خودشان را در پروسه‌‌ی کار سردرگم نکنند.کلام آخر، برای بیشتر مردم کارآفرینی برابر است با ایده. اما برای بسیاری، حقیقتِ کارآفرینی در درونشان رخ می‌دهد. در طی پروسه‌ی قدم برداشتن، جسارت به خرج دادن و انجام دادن کارهایی که هیچ‌وقت فکر نمی‌کردید بتوانید انجام دهید. با ایجاد انعطاف در رفتارتان و یادگرفتن اقدام و عمل در خارج از حاشیه‌ی امن‌تان، شما در رسیدن به اهداف خود به خوبی پیش خواهید رفت.1. Maran Nelson2. Clara Labsنوشته‌ی Andy Molinsky در مجله‌ی کسب و کار هاروارد [Harward Business Review]مقاله‌ی اصلی را از اینجا بخوانید.ارشیا طاهریارشیا طاهریSat, 10 Oct 2020 13:27:51 +0330https://virgool.ir/@arshuia/deepwork-crxaf9nwfojy«کار عمیق» از آن دسته کتاب­‌هایی است که می­‌بایست حتماً دوبار خوانده شوند. دفعه­‌ی اول به جهت فهمیدن کلیت مطلب و شالوده‌­ی حرف نویسنده و در مرحله­‌ی دوم برای برداشت مفید­ترین و کاربردی‌ترین خطوط کتاب. کتاب­‌های پرفروش یا best-seller، معمولاً در موضوع عمیق نمی­‌شوند و رگه‌­هایی از عام­‌گرایی و ساده­‌سازی در خود دارند. این کتاب هم جزء همین دسته است. کال نیوپورت، نویسنده­‌ی کتاب، در اصل استاد علوم کامپیوتر دانشگاه جورج تاون است و همینطور که خودش می­گوید، زمان کاری­‌اش را به طور حرفه‌­ای میان computer science و نویسندگی تقسیم کرده است و در وقت آزادش گیتار می­نوازد. کتاب «کار عمیق» پرفروش­‌ترین و معروف­‌ترین کتاب اوست و امتیازات بالایی در عموم مراجع بررسی کتاب کسب کرده است. نیوپورت اصرار دارد که نسبت به تکنولوژی بدبین نیست و دایماً هم در میانه‌­ی کتاب با بیان‌های مختلفی سعی میکند خودش را ازین اتهام مبرا کند. اما تکنولوژی­‌ستیزی او به واضح شکلی افراطی دارد و تعریف او از موفقیت عملاً بر حسب کلیشه‌­های سیستم آکادمیک است. برای کال نیوپورت، تعداد مقاله­‌های چاپ شده در سال یک معیار موفقیت است، جایزه­‌ی پولیتزِر نماد هوش و تلاش است و در کل از آن جنس آدم‌­هایی­‌ست که خودش را با زرق و برق سیستم دانشگاهی و محیط آکادمیک می­‌سنجد. یعنی همه چیز برای او به شکلی خلاصه می­‌شود در: کنفرانس­‌ها، مصاحبه­‌ها، امتیاز­های سایت آمازون و ...در بخش نتیجه‌گیری کتاب می‌نویسد:این اولین بار است که اعتراف میکنم که در سالی که به شدت عمیق کار کردم، شاید کمی بیش از حد افراطی بودم: برایم ثابت شد که این کار خسته‌کننده است و اگر آن را ادامه می­دادم، احتمالاً از شدت آن کم می­‌آوردم.مشکل بعدی کتاب این است که نویسنده به­‌طور مرتب خودش و زندگی شخصی­‌اش را در بوق و کرنا می­کند. این کار به خودی خود مشکلی ندارد. اما او معیاری از بخش‌­های مختلف عامه­‌ی جامعه نیست. او انسانی است با مزیت‌­های اختصاصی خودش و در خلال این امتیاز­ها­ی ویژه‌­ای که دارد، باقی طبقات اجتماعی را نادیده میگیرد. در زبان انگلیسی صفت privileged بهترین توصیف برای امثال کال نیوپورت است. کتاب پر است از آمار و ارقام شخصی. اینکه چند کتاب نوشته، چند مقاله به چاپ رسانده و چند بچه بزرگ می­کند. این بخش‌ها کمی توی ذوق می‌زنند. مخصوصاً برای خواننده‌­ای که بیشتر به دنبال جان کلام نویسنده است و برایش مهم نیست او دقیقاً چه کسی است. هرچه باشد یک کتاب وظیفه­‌ی یک فن‌پیج یا یک رزومه را نمی­‌تواند انجام دهد. کتاب از حشو و زیاده‌گویی هم در امان نمانده. البته مثال­‌های متنوع و خوبی در هر بخش استفاده شده اما باز به هر حال بسیاری از بخش‌­ها اضافی هستند.خلاصه­‌ی کلامِ نویسنده این است که:در دوره‌­هایی مشخص و با روش­‌هایی شخصی، خود را ایزوله کنیم تا بتوانیم با تمرکز عمیق در جهت رسیدن به اهدافمان کار کنیم.باید از شبکه­‌های اجتماعی خارج شویم مگر اینکه کار ضروری در آن‌­ها داشته باشیم.به یک عادت روزانه برای کار کردن تن بدهیم.و باقی مطالب، همگی در حمایت و تکمیل همین عناوین هستند. همچنین مفهوم فضای مجازی برای کال نیوپورت، پرسه زدن و روزمره‌­نویسی در توییتر و سلفی پست کردن در اینستاگرام است. او حتی در یک خط این احتمال را در نظر نمی­‌گیرد که شاید کسی بتواند و بخواهد از فضای مجازی بگونه­‌ای دیگر استفاده کند. او استفاده از فضای مجازی برای کسب و کار­های نوپا به هدف برقراری ارتباط با مشتریان و اهمیت این فضا برای به اشتراک گذاری آثار هنرمندان را نادیده می‌گیرد. در مورد مثال­‌ها، در کنار تنوع زمانی/تاریخی و جذابیت، یک اشکال اساسی وجود دارد. تمام ذهنیت نویسنده از الگوهای موفقیت، مدیران و مردان سفیدپوست هستند و بس. و صد در صد او تاثیر عوامل دیگر را بر موفقیت مثال­‌هایش در نظر نمیگیرد. نژاد، زمان تولد، امتیازات خانوادگی و شانس، همگی مواردی مهم و کلیدی هستند که در موفقیت یا عدم موفقیت هر کدام از مثال‌هایش دخیل بوده‌­اند. ترجمه­‌ی کتاب از نظر ظاهری قابل قبول است. این کتاب توسط ناهید ملکی ترجمه شده و نشر نوین آن را به چاپ رسانده است. از نظر فنی اما، کتاب گاهی اعصاب خواننده را بهم میریزد. بسیار پیش می­‌آید که جمله­‌بندی نامفهوم بنظر می‌آید و برای درک درست مطلب مجبور میشویم که به متن انگلیسی مراجعه کنیم و گاه به گاه متن دارای ایرادات اساسی ویراستاری است. از این صحبت­‌ها که در گذریم، در خوانش دوم کتاب، سعی کردم بخش‌های جالب و مهم از نظر خودم را در برگه‌­های کوچک، یادداشت کنم و حدودا 9 صفحه‌ی یادداشت کارآمد برایم باقی ماند. اساس کتاب و فرضیه‌‌ای که فصل­‌ها بر پایه‌ی آن‌ بنا شده‌اند، «فرضیه‌­ی کار عمیق» است. در تعریف خود نویسنده آمده :توانایی انجام کارهای عمیق بطور فزاینده‌­ای در حال کمیاب شدن، و دقیقاً بطور همزمان، بطور فزاینده‌­ای در حال ارزشمند شدن است. در نتیجه، افراد کمی که این مهارت را پرورش می­‌دهند و سپس آن را محور کار خود قرار می‌­دهند، پیشرفت خواهند کرد.و همچنین در تعریف کار عمیق می­‌نویسند:فعالیت‌های حرفه­‌ای انجام شده در حالت تمرکز کامل و بدون حواس پرتی که توانایی‌­های شناختی شما را به حد اعلای خود برساند. این تلاش‌­ها ارزش آفرین هستند، مهارت شما را بهبود می‌بخشند و تکرار آنها دشوار است.یکی دیگر از مطالب کاربردی و صحیح این کتاب در مورد متمایز شدن در اقتصاد جهانی، این بخش است:برای ارزشمند ماندن در اقتصادمان، باید بر هنر یادگیری مطالب پیچیده با سرعت بالا تسلط داشته باشید. این امر مهم، نیاز به کار عمیق دارد.بخش اول کتاب سعی دارد به خواننده اثبات کند که چرا اساساً کار عمیق چیز به در بخور و خوبی است و چرا ما باید آن را بپذیریم. در بخش دوم کال نیوپورت با مثال­‌ها و راهکار­های عملی سعی میکند فرمولی شسته و رفته برای اجرای کار عمیق به خواننده ارائه کند.در کنار مزیت‌های کار عمیق، نویسنده به مشکلاتی هم اشاره می­کند که در نبود کار عمیق به وجود می­‌آیند. او یک تلنگر مهم در مورد پریدن از کاری به کاری (multi-tasking) به خواننده می­زند:وقتی از وظیفه الف به سراغ انجام وظیفه‌­ی ب می­روید، توجه‌­تان بلافاصله از شما پیروی نمی­کند. پسماندی از توجه‌­تان، در فکر کار اصلی باقی می‌­ماند. به­‌خصوص اگر قبل از این تغییر، کارتان در وظیفه­‌ی الف بدون محدودیت و با شدت توجه کمتری باشد، این پسماند بیشتر خواهد بود، اما حتی اگر قبل از ترک وظیفه الف آن را تمام کنید، باز هم برای مدتی توجه­‌تان بین این دو کار تقسیم می­شود.و به یک آسیب بالقوه مخصوصاً در سیستم­‌های اداری کشورها اشاره می­کند:مشغله­‌ی زیاد، نشانه‌­ی بهره‌­وری: در صورت نبود شاخص­‌های روشنی که به معنای داشتن بهره‌­وری و ارزشمندی در کارهای دانش‌­ورزان است، بسیاری از آن­ها به سوی یک شاخص صنعتی برای بهره‌­وری بازگشته­‌اند: انجام دادن کار­های زیاد به نحوی که قابل رویت باشد.و در مورد اراده­‌ی انسان نکته‌­ای را بیان میکند که اغلب از توجه بسیاری از ما دور می‌­ماند:شما نیروی اراده محدودی دارید و زمانی که از آن استفاده کنید، تحلیل می‌رود. به عبارت دیگر، اراده‌­ی شما تجلی شخصیت‌تان نیست که بتوانید بدون محدودیت آن را گسترش دهید. بلکه مانند عضله‌ای است که خسته می­شود.کال نیوپورت روش‌های خاصی هم در جهت عملی کردن کار عمیق پیشنهاد می­کند:روش رهبانیت در زمان‌بندی کار عمیق: این روش قصد دارد که تلاش­‌های عمیق را با حذف یا به حداقل رساندن اساسی تعمدات کم عمق، به حداکثر برساند. عمل‌کنندگان به روش رهبانیت، تمایل دارند که هدف حرفه‌­ای واضح و ارزشمندی برای دنبال کردن در اختیار داشته باشند و عمده موفقیت حرفه‌­ای آنها در این است که این کار را به صورت استثنایی، خوب انجام دهند.روش دو مودی، در زمان‌بندی کار عمیق: این روش از شما می­‌خواهد که زمان‌تان را تقسیم کنید، برخی از دوره‌­های آن را که به طور واضح مشخص شده­‌اند، به جست‌وجوهای عمیق اختصاص دهید و بقیه را برای سایر کار­ها باز بگذارید. این تقسیم‌بندی بین زمان‌های عمیق و باز، می‌تواند در مقیاس‌های متفاوت اتفاق بیفتد. مثال: در مقیاس یک هفته‌ای، ممکن است چهار روز را به عمق و بقیه را به زمان باز اختصاص دهید.روش ریتمیک در زمان‌بندی کار عمیق: این روش ادعا میکند که ساده‌ترین راه برای شروع با ثبات جلسات کار عمیق، این است که آن‌ها را به عادات منظم و ساده تبدیل کنید. به عبارت دیگر، هدف این استراتژی، تولید ریتمی برای این کار است که وقتی قصد دارید عمیق شوید، نیازی به صرف انرژی برای تصمیم‌گیری نداشته باشید.روش روزنامه‌نگاری: این رویکرد، در هر زمانی که بتوانید، کار عمیق را با زمان‌بندی‌تان تطبیق می‌دهد.و در نهایت او راهکارهای جانبی مختلفی هم برای کمک به بهتر عملی کردن فرضیه‌­ی کار عمیق پیشنهاد می­کند:ایده­‌ی حرکت بزرگ: با استفاده از یک تغییر بنیادین در محیط عادی­‌تان که ممکن است با سرمایه­‌گذاری قابل توجه‌ای در تلاش و پول همراه باشد و با هدف حمایت از یک کار عمیق، اهمیت درک وظیفه را افزایش می‌­دهید. این افزایش در اهمیت، غریزه­‌ی ذهن شما را برای به تعویق انداختن، کاهش می­دهد و تزریق انگیزه و انرژی صورت میگیرد.در مورد قدم زدن در طبیعت بسیاری از فیلسوفان و نویسندگان نوشته‌اند، کال نیوپورت هم می­‌نویسد:هنگامی که در طبیعت قدم می‌زنید، از اجبار به هدایت توجه‌تان رها می‌شوید، زیرا دغدغه‌های کمی برای مسیریابی (مانند عبور از خیابان‌های شلوغ) دارید و محرک­‌های جالب زیادی را تجربه می­کنید که ذهنتان را به قدر کفایت مشغول نگه میدارند و مانع نیاز به پرداختن فعالانه به توجه­‌تان می­شود. این حالت اجازه می­دهد که توجه هدایت شده‌­تان، منابع زمانی لازم را برای احیا شدن در اختیار داشته باشد.در بحث استفاده یا عدم استفاده از شبکه‌­های اجتماعی، او به دو رویکرد متفاوت اشاره می­کند و در تلاش است تا اثبات کند که رویکرد دوم، منطقی‌تر و کارآمدتر است:اول - روش هرگونه مزیت در انتخاب شبکه اجتماعی: اگر بتوانید هر گونه مزیت احتمالی استفاده از ابزارهای شبکه یا هرچیزی که ممکن است در صورت عدم استفاده از آنها از دست بدهید را شناسایی کنید، استفاده از آن‌ها را توجیه خواهید کرد.دوم - رویکرد صنعت‌گر نسبت به انتخاب ابزار: این رویکرد مخالف رویکرد «هرگونه مزیت» است. در حالی که طرز فکر هرگونه مزیت، هر نوع اثر بالقوه‌­ی مثبت را بعنوان توجیه­‌ای برای استفاده از یک ابزار تعیین میکند، صنعت‌گران مختلف نیاز دارند که این موارد مثبت روی عوامل اصلی که برای آنها اهمیت دارند، تاثیر بگذارند و از موارد منفی هم بیشتر باشند.کتاب، زاویه‌ی دید جالبی هم راجع‌­به کارکرد شبکه­‌های اجتماعی دارد:گمان میکنم بخشی از آنچه موجب پذیرش سریع رسانه­‌های اجتماعی میشود، توانایی آن‌ها برای نادیده گرفتن ارتباط بین کار سختِ تولید ارزش واقعی، و پاداش مثبتِ داشتن افرادی است که به شما توجه کنند. این رسانه­‌ها این ارتباط همیشگی که از نوع سرمایه­‌داری است را با گزینه‌­ی کم­‌عمق سوسیالیستی جایگزین کرده‌­اند: من صفحه شما و پست­‌هایتان را خواهم خواند، در صورتی که شما هم به صفحه­‌ی من سربزنید. به عنوان مثال، اگر وبلاگ یا مجله یا برنامه‌ی تلویزیونی، محتوایی داشته باشند که به طور معمول صفحات فیسبوک یا توییتر پر از آن است، بطور متوسط مخاطبی را جذب نخواهد کرد. اما همان محتوا زمانی که در این سرویس‌­های اجتماعی بازنشر می­شود، توجه­‌هات را در قالب لایک‌ها و نظرات جلب میکند. توافق ضمنی که به این رفتار انگیزه می­دهد، این است که در قبال توجه‌­ای که از دوستان و دنبال­‌کنندگان، دریافت می‌کنید (در بیشتر مواقع بدون شایستگی)، شما هم با سخاوتمندی این توجه را به آن­‌ها برمی‌گردانید (بطور مشابه بدون شایستگی). شما مرا لایک میکنید و من هم شما را لایک خواهم کرد. این توافق، تصویری از اهمیت داشتن را بدون نیاز به تلاش زیاد، برای همه ترسیم میکند.در کل، کتاب ارزش خوانده شدن را دارد و می‌تواند سرآغاز تغییر نگرش هر کس به موضوع تمرکز و توجه بشود و در کنار این خواندنی‌ها مطالب ناکارا هم در کتاب کم یافت نمی‌شوند و بد نیست که هر کس شخصاً وقت بگذارد و به آن‌ها فکر کند.لینک‌های مفید:وبسایت نویسنده لینک کتاب در گودریدزخلاصه‌ی کتاب در پادکست بی‌پلاسمصاحبه‌ی نویسنده با پادکست BiggerPocketsارشیا طاهریارشیا طاهریMon, 21 Sep 2020 17:28:09 +0330https://virgool.ir/@arshuia/time-bzem9ut6l5qfمنتشر شده در آذر ماه سال 1398، منبع اصلی: سایت مدیر زمان«آگاهی کم نسبت به موضوعات خطرناک است، همانطور که آگاهی زیاد.» - اینشتینما دیگر به جستجوی زیاد برای دستیابی به اطلاعات نیازی نداریم. آن­ها هرچه خلاصه‌تر و سریع‌تر در اختیار ما قرار می‌گیرند. برای یافتن پاسخ سوال‌ها دیگر احتیاجی به زیر و رو کردن منابع مختلف نیست. حتی گاهی اطلاعات، پیش از جستجو به ما عرضه می‌شوند. کافی‌ست در مورد یک پرواز، قیمت یک محصول یا عوامل یک فیلم سوالی داشته باشید، گوگل پیش از آنکه کلید جستجو را بفشارید جواب آن را در اختیار شما خواهد گذاشت. مطالعه‌ی نوشته‌های طولانی از عادت ما خارج شده است. مردم به طور کلی ترجیح می‌دهند اخبار و اطلاعات مورد علاقه‌ی خود را به طور تصویری و بدون نیاز به صرف زمان زیاد دریافت کنند. نوع مطالعه­‌ی افراد از روزنامه‌، وبلاگ‌، کتاب و صفحات اینترنتی به پست‌های اینستاگرام و کاراکتر‌های محدود توییتر تغییر کرده است. محتوا هرچه فشرده‌تر و سطحی‌تر به طور روزانه دست به دست می شود. انسانِ امروز، لبریز از اطلاعاتی سطحی در زمینه‌هایی گسترده است. از زمان شروع روز، او چند خط از انفجار یک ساختمان در قاره‌ای دیگر خوانده است، یک شعر کوتاه و احتمالاً اطلاعاتی اجمالی از محصول مورد علاقه اش را مرور کرده. او حتی شناخت اجتماعی خود از دیگر انسان‌ها را به این سطح تقلیل داده است. اطلاعاتی زیاد از افراد آشنا، دوستان قدیمی و همکاران دریافت می‌کند. در سطحی ترین کنش ممکن عکس‌هایشان را "لایک" می‌کند و از خودش اطلاعاتی سطحی به اشتراک می‌گذارد تا این چرخه‌ی رابطه‌ی ناقص انسانی کامل شود. اینترنت و پروفایل‌­های مجازی با این شکل از عرضه‌ی گسترده و نامتمرکز اطلاعات، دیگر جایی برای نگاه دو انسان به یکدیگر باقی نگذاشته‌اند. تاثیر این هجمه‌ی دانش و اطلاعات بر انسان چه خواهد بود؟ آیا او رویه‌ای درست را طی می‌کند؟ یا باید معلومات خود را به زمینه‌هایی محدود متمرکز کند؟ دانش عمومی مطلوب‌تر است یا دانش تخصصی؟در ستایش عمقالگوی ذهنیِ دایره شایستگی (circle of competence) توسط وارن بافت و چارلی مانگر، دو تاجر و سرمایه‌گذار موفق، ارایه شده است. این الگو یک دایره شخصی برای هرکس پیشنهاد می‌دهد. داخل دایره شامل توانایی‌های فرد با مهارت بالا می‌باشد و خارج از دایره ندانسته‌ها و چیزهایی که به طور کامل نمی‌دانیم قرار می‌گیرند. هدف این دایره اجتناب از شکست و رسیدن به نقطه‌ای مطلوب است که به وسیله‌ی شناخت محدودیت‌ها صورت می‌گیرد. بافتو مانگر این الگو را در جریان مسائل مالی و امور سرمایه‌گذاری معرفی کرده‌اند، اما محبوبیت آن به عنوان یک الگوی ذهنی، آن را تا مرزهای مسائل فردی و روان­شناسی نیز گسترانده است. گام ابتدایی در پیروی از این الگو شناخت توانایی‌ها و ناتوانایی‌ها است. پاسخ به این سوال که "من حقیقتاً که هستم؟" می‌تواند در شناخت تم توانایی‌های (strength theme) ما راهگشا باشد. نخست باید درکی درست از استعدادها (توانایی‌های ذاتی)، هوش و مهارت­‌های خود به دست آوریم. با به دست آوردن این درک صحیح، می‌توانیم مرزهای دایره توانایی را پیدا کنیم. یافتن مرزهای دایره مهم‌ترین نکته‌ی این الگوی ذهنی است. مرز دایره دقیقاً آنجایی است که توانایی‌های ما از محدودیت‌های ما جدا می‌شوند. این طرح بر این نکته استوار است که بالاتر از میانگین بودن در یک یا دو حوزه، بسیار بهتر از متوسط بودن در حوزه‌های وسیع و گوناگون است. اگرچه درک مرزهای دایره حیاتی‌ست، اما اندازه این دایره به هیچ وجه حائز اهمیت نیست. با شناخت درست زوایای این الگو می‌توان به راحتی، تمامی تصمیمات یا کنش‌های خارج از دایره را نپذیرفت. دایره‌ی توانایی کمک می‌کند تا از خطای دست بالا گرفتن خود دوری گزینیم و در شناخت قابلیت‌های خود اسیر توهم نشویم. همچنین ریسک‌پذیری منطقی‌تری برای ما به دنبال دارد و عمیقاً ما را از گرفتار شدن به میانمایگی نجات می‌دهد. احتمالاً ضرب­‌المثل "همه کاره و هیچ کاره" به گوشتان خورده است. با جستجو در ویکی­پدیا می­توانید یک لیست از این ضرب­‌المثل را در تمام زبان­‌ها پیدا کنید. میانمایگی در تمامی فرهنگ­‌ها تعریفی مذموم دارد. تمرکز بر تعدادی حوزه‌ی محدود و عدم توجه به فرعیات، به طور کامل مورد ستایش الگوی دایره‌ی توانایی است. با بهره‌گیری درست از این الگو می‌توان نقاط ضعف را شناسایی نمود و راهکارهایی برای عمیق‌تر کردن توانایی‌ها جستجو کرد. این جستجوها باعث به وجود آمدن رشته‌های فوق تخصصی و گرایش‌های بسیار متنوع در موضوعات علمی و تجربی می‌شوند. بطوریکه امروزه دو زیرشاخه‌ی یک رشته‌ی مهندسی یا علم تجربی، به سبب تخصصی شدن به حوزه‌هایی مستقل تبدیل شده‌اند و به شدت از هم فاصله گرفته‌اند.در ستایش گستردگیبر مبنای نظر دیل کارنگی و برپایه‌ی تحقیقات موسسه وی، 85 درصد از موفقیت مالی وابسته به توانایی ارتباطی و فقط 15 درصد مربوط به دانش تخصصی و هوش است. بعبارتی اگر توانایی ارتباطی مناسب و موثری با افراد نداشته باشید، دانش و آگاهی شما نقشی به­‌سزا در موفقیت شما (در اینجا از منظر مالی) ایفا نخواهد کرد. نوع نگاه کارنگی به عنوان یک نویسنده و سخنران و بافت و مانگر به عنوان سرمایه‌گذارانی موفق به طور حتم تاثیر گرفته از نوع فعالیت‌شان بوده است. با این حال هر دو طرح در خدمت موفقیت مالی بیان و بعداً در زمینه‌های شخصی و فردی نیز به کار گرفته شده‌اند. این تفاوت در حالی است که وارن بافت به شخصه بسیار از جلسات سخنرانی کارنگی تاثیر پذیرفته بود.دانیل کانمن، روانشناس آمریکایی-اسراییلی، می‌گوید:«مردم ترجیح می‌دهند با کسی که دوستش دارند تجارت کنند، حتی اگر او قیمت بالاتری پیشنهاد دهد.»جملات کانمن تلاش دارند تا قدرت مهندسی انسانی و توانایی‌های ارتباطی در موفقیت تجاری یا اقتصادی را نشان دهند. یعنی IQ (بهره‌­ی هوشی) برای موفقیت کافی نیست. بلکه EQ (هوش هیجانی و احساسی)، MQ (هوش اخلاقی) و BQ (هوش بدنی) هر سه نقش‌­هایی بسیار قوی در معادلات موفقیت دارند. بعبارتی نحوه‌‌ی کنترل عواطف و تشخیص احساسات فردی و نیز یافتن و انجام کار درست، همگی به اندازه‌ی بهره‌ی هوشی پراهمیت هستند.دیل کارنگی در کتاب معروفش، آیین دوستیابی، می‌نویسد:«فیلم‌ها تبلیغات می‌کنند، تلوزیون هم همینطور. پس چرا شما آن را انجام ندهید؟»او بیان می‌کند که توانایی شومن بودن و ارائه جذاب و حرفه‌ای به افراد دیگر، کلید مهمی در برنده شدن است. اینجا دیگر او موفقیت را در امور تجاری یا یک معامله نمی‌بیند، بلکه موفقیت در کلام او به معنای توانایی رابطه مفید و صحیح با دیگر انسان‌ها تعریف می‌شود. همچنین دانش عمومی احتمال ایجاد علاقه‌مندی به حوزه‌های تخصصی و یافتن استعداد در آن حوزه‌ها را افزایش می‌دهد. برخی زمینه‌های علمی آنقدر پیشرفته و پیچیده شده‌اند که ما از وجود آن ها بی‌خبریم و این عدم اطلاع، امکان جذب ما به آن ها را از بین می‌برد. دانش عمومی با افزایش ارتباطات و در نتیجه شناخت می‌تواند مسیرهای جدیدی پیش روی فرد بگذارد و او را در انتخاب دانش تخصصی مناسب با مهارت و استعدادش یاری کند.کسب آگاهی در هر دو شکل بحث شده، نکات مثبت و منفی خودش را دارد. کسب آگاهی و دانش در طیف گسترده باعث افزایش خطر میانمایگی در فرد می‌شود و از طرفی هم با افزایش شناخت، شانس رهسپار شدن فرد به مسیرهای تخصصی‌تر را افزایش می‌دهد و همچنین در رویکرد عمیق، کارآیی فرد در حوزه مورد تخصص او افزایش می‌یابد ولی امکان دارد بسیاری از موقعیت‌های تجاری و فردی که مبتنی بر روابط اجتماعی هستند را از دست بدهد. راهکار هوشمندانه در این مسئله رعایت حدود هر رویکرد و دید نسبی به هر دو موضوع است. ما از دید حرفه‌ای (professional) نیازمند تفکر دقیق، حوزه‌ی آگاهی واضح و تمرکز بر محدوده‌ای مشخص از توانایی‌های مان هستیم و از دید اجتماعی (social) به ارتباط با انواع متفاوت دیدگاه‌ها و زمینه‌های فکری احتیاج داریم که با اطلاعات احتمالاً بی‌مصرف اما روزمره، این ارتباط برای ما میسر می‌شود. اینجا تفکر عمیق در برابر تفکر سطحی­‌نگرانه نیست بلکه در برابر تفکر گسترده است. در حقیقت ما باید میانه‌ی اندک دانستن در مورد چیزهای زیاد و زیاد دانستن در مورد چیزهای کم را تشخیص دهیم و در مواجهه با مسائل حرفه‌ای یا اجتماعی از آن­ها به درستی بهره ببریم.پایانارشیا طاهریارشیا طاهریSat, 12 Sep 2020 19:02:27 +0430https://virgool.ir/@arshuia/humanandmeaning-i5ozbpvmnyiiمنتشر شده در اردیبهشت ماه سال 1398، منبع اصلی: نشریه فلسفی-اجتماعی خرمگس / سایت ادبی آنتی‌مانتالنیاز به معنا در تمام پس زمینه­‌ی سیر تکاملی بشر سایه افکنده است. مفهومی که پیشران تمام فعالیت­‌های انسان از ابتدایی‌­ترین نیاز­های زیستی تا کرامات و ارزش‌­ها است و جریان زندگی ما را به طور اثرگذاری کنترل می­کند. معنا معمولاً با «هدف» اشتباه گرفته می­‌شود. معنا با هدف متفاوت است. هدف آن نتیجه‌­ای است که از مجموعه‌­ای کار حاصل می­شود اما معنا علت یا محرک عواملی است که به هدف سرانجام می­‌شوند. وقتی به شخصی سالخورده در گذر کردن از خیابان کمک می­کنیم، هدف، گذر بدون خطر شخص از نقطه­‌ای به نقطه دیگر و معنای نهفته در این کار؛ نوع دوستی، پاداش یا ... است. معنا در راستای کارها، و هدف، نتیجه­‌ی مطلوب افعال انسان است.معنا را یک نیاز عنوان کردیم. بخشی عظیم از هویت یک انسان را نیازهای او تعریف می­کنند. بررسی این نیازها تعریفی کلّی از جوهره‌­ی بشر پیش رویمان می­گذارد. این نیازها اولویتها و طبقه­‌بندی خاصی دارند. هرم سلسله مراتب مزلو که توسط آبراهام مزلو، روانشناس آمریکایی، معرفی شده است، نیازهای انسان را از پایین به بالای یک هرم، به ترتیب اولویت به ما معرفی می­کند. اساسی­‌ترین و پایین‌­ترین طبقه این هرم متعلق به نیازهای فیزیولوژیکی انسان مثل آب، غذا، مسکن و ... است که به طور عمومی شامل نیازهایی است که صرفاً برای بقا به آن­ها وابسته­‌ایم. سپس نیاز به امنیت و آرامش در ابعاد مختلف فردی، شغلی و ... مطرح می‌شود و از این مرحله به بعد طبقات هرم، مفهوم انسانیت ما را تعریف می­کنند و این مفهوم ما را از سایر گونه­‌های حیات جدا می­کند. پس از ارضاء دو گروه از نیازهای گفته شده به سومین طبقه از هرم مزلو می‌رسیم. نیازهای اجتماعی، وابستگی‌­ها و روابط عاطفی. سرچشمه­‌ی نیاز به اجتماعیت در تکامل ما ریشه دارد. گذشتگانی که به صورت فردی زندگی می­‌کردند در پهنه­‌ی زمان و در رویارویی با خطرات و مشکلات از بین رفته­‌اند و گروه­‌ها شانس بیشتری برای پیروزی و بقاء داشته­‌اند. عوامل خارجی زیادی نیاز به عضویت در گروه­‌های اجتماعی را برای نیاکان ما اجباری می­کردند. بعد از ارضاء نیازهای اجتماعی نوبت به نیازهای فردی انسان می­رسد. فردیت انسان در بستر اجتماعیت او شکل می­گیرد. هویت فردی انسان بر پایه­‌های هویت و نقش جمعی او ساخته می­شود و با عبور از نیازهای اجتماعی، نیازهای فردی در برابر ما قرار می­گیرند. نیازهایی چون محترم شمرده شدن، عزّت نفس و به­‌طور کلّی خویشتنی که قصد داریم از خود (در بستر اجتماع) بسازیم، همگی عضو این طبقه از هرم هستند. نیازهای متعالی، فوقانی­‌ترین بخش هرم مزلو را به خود اختصاص می­‌دهند. پس از کسب خودآگاهی و شکل گرفتن یک خویشتن هویت­‌دار، نیازهایی مانند اخلاقیات، آزادی و... آخرین خانهء نیازهای نوع بشر را شامل می­‌شوند. پس جایگاه معنا در کدام بخش از نیازهای انسان است؟ معنا جایی در این هرم ندارد، بلکه پس­زمینه‌­ی غیر قابل انکار تمامی نیازهای ماست. نیاز به معنا به طور نسبی در هر مرحله از رشد هویت انسان خود را نشان می­دهد. از ابتدایی­‌ترین تلاش انسان برای بقا در طبیعت تا کامل­‌ترین گونه­‌ی بشری، این نیاز را در خود حس می­کنند. معنا مانند نیرویی است که انسان را به جلو سوق می­دهد و سرچشمه­‌ی سوألات بسیاری است که بشر همیشه به دنبال پاسخی برای آن­ها بوده است. معنا و هدف زندگی چه چیزهایی هستند؟ چرا ما وجود داریم؟ پایان ما کجاست؟ به چه دلیل زندگی می­کنیم؟ پاسخ تمامی این سوألات و چرایی تمام افعال انسان در نگرش ما به مسأله معنا نهفته است. تلاش برای پاسخ به سوألاتی در باب معنا آنقدر ریشه­‌دار و گسترده است که از فیلسوفان یونان باستان تا ادیان گوناگون و نظریه‌پردازان مدرن را شامل می­شود.معنا را از هدف جدا کردیم و آن را از منظر نیاز معرفی کردیم، اما همچنان چیستی آن بر ما معلوم نیست. معنا مفهومی انتزاعی، نسبی و وسیع است. برای تعریف روشن‌تر آن باید از مفاهیم مقابلش استفاده کنیم و بی­معنایی و تمام حالاتی را که از نبود معنا سرچشمه می­گیرند، بررسی کنیم. معنا ارتباط مستقیمی با استفاده‌­ی مفید و هدفمند انسان از جهان دارد. ارزش­‌های مفید انسانی مثل تولید، خلق کردن و مدیریت همگی در بستر معنا به پیش می‌­روند. همه­‌ی این ارزش‌­ها اگر به هدفی ختم نشوند ناموفق و غیر مفید و اگر بی­‌هیچ مفهومی در حال انجام باشند عبث خواهند بود.در نبود معنا انسان دچار ملال می‌شود. در جدی ترین نوع آن، یعنی ملال وجودی، با نوعی سستی از نظر روحی روبه­‌رو هستیم. شکلی از دل­‌مردگی و سرگشتگی در اینجا مطرح است که وابسته به یک موقعیت خاص نیست، بلکه در متن زندگی جاری است. مثلاً شرایطی را تصور کنید که هشت ساعت به خاطر تاخیر هواپیمایتان منتظر بوده‌­اید در حالی که از ابتدا قرار نبوده پروازی داشته باشید. این بی­‌معنایی باعث ایجاد مرگی درون زندگی انسان می­شود. فقدان معنا، هدف را می­کُشد و در نبود هدف، انسان اسیر افسردگی و گونه­‌هایی از اختلالات روحی و ذهنی می­شود که همگی مراحل بالاتری از کمبود معنا در زندگی هستند. وقتی سرانجامی نباشد همه‌­ی طول عمر انسان باطل به نظر می­‌آید. بشر تا به حال راه­‌های زیادی را امتحان کرده است تا به مفهومی استوار برای معنا دست پیدا کند. لذت­‌ها و سرخوشی­‌های مادی کمکی به انسان نکردند. پس از مدتی گذراندن زندگی در حالت بی‌مرزی، خود مادیات عامل تقویت مشکل شدند و مشخص شد که تنها سرپوشی موقت بر دلمردگی و بی‌­هدفی انسان بودند. لذت­‌جویی افراطی به جز فرار از سوأل، چیز دیگری نبود. بشر تلاش کرد تا با تازگی، توهم معنا را برای خود به وجود بیاورد اما باز هم بی‌­معنایی به شکلی گریزناپذیر به سراغ او آمد. آخرین مدل آیفون یا ماشین دلخواه خیلی زود از یک نیاز خیالی و جذاب به وسیله‌­ای دست‌­یافتنی و خسته­‌کننده تبدیل شدند. هر چه قدر زندگی راحت­‌تر گشت و انسان هرم نیازهایش را بدون پاسخ اساسی به معنا طی کرد؛ به سبب از دست رفتن معنا در مشاغل و روابط، ملال و پوچی بیشتر حس شد. در گذشته کار کردن بدون ایجاد ارتباط روحی با آن شغل غیر ممکن بود. با پدید آمدن شغل‌های تخصصی­‌تر، کار کردن عمدتاً به امری بی‌­روح و فعالیتی بدون ارتباط عاطفی مؤثر تبدیل شده است. شغل سنتی یک دامدار را با یک کارمند بانک از نظر تعهّد روحی و عاطفی بررسی کنید. هرچه انسان بیشتر پیشرفت می­کند و با تکنولوژی، بهداشت و سایر علوم به نامیرایی و جاودانگی نزدیک­تر می‌شود، انتخا‌‌ب‌ها و گزینه‌­هایش در عرصه‌­ی زندگی بیشتر می­شوند. تمامی انتخاب­‌های خود را در مورد هر یک از نیازهای انسانی در نظر بگیرید و آن را با گستره­‌ی ناچیز انتخاب‌های انسان در دوران گذشته مقایسه کنید. امروز نیازهای ما در طیف بیشماری از گزینه‌­ها قابل ارضاء هستند و دیگر محدود به نوعی خوراک خاص یا صرفاً نوعی مصالح خاص برای ساخت مسکن نیستیم. افزونی این اختیار در انتخاب دلیلی بر سرگشتگی انسان و ملال‌انگیزی زندگی اوست. این موارد برای اثبات معنادار بودن زندگی انسان گذشته نیست، بلکه نشان می­‌دهند در عصر حاضر، معنا نیازمند توجه‌ای ویژه‌­تر است.وقتی انسان به معنای نهفته در زندگی و به دنبال آن به سرانجام دنیا، وجود و خودش شک کرد، همه چیز رو به پوچی گرایید. قدرت رسیدن به پتانسیل­‌های بشری از او گرفته شد و حتی تلاش برای بقا نیز زیر سوأل رفت. چراکه اگر به «چیستی» معنا پاسخی درخور داده نشود، تمام افعال بشر زیر «چرایی» دفن خواهند شد. این موضوع حتی پایه‌­ای ترین نیازهای ما را هم امان نمی‌­دهد. انسان اندیشید که اصلاً چرا باید برای بقا تلاش کرد. نتیجه­‌ی سلطه­‌ی این ناامیدی بر انسان، هدف قرار گرفته شدن اخلاقیات و از دست رفتن معنای مطلق اعمال خوب و بد است. مکاتب مطرح‌کننده‌ی تناسخ و مکاتب دینی و آن آرمان­شهری که معمولاً به عنوان سرانجام انسان ارائه می­دهند نیز در امان نماندند. آکدیا عبارتی است که گاها به سستی، ناامیدی و ملال مبلغان دینی، کاهنان و... اشاره می­کند. به این سستی در تفاسیر مختلفی به عنوان گناه تنبلی (مجموعه هفت­گانه گناهان اصلی مسیحیت) اشاره شده است، اما با این وجود همچنان انسان را از آن گریزی نبوده و نیست. در تفکرات مدرن­تر، نیهیلیسم تلاش کرد با حذف خدا، معنا را در اختیار انسان قرار دهد ولی انسان نتوانست از عهده آن برآید. انسان نتوانست در نقش خدا بر انسان خدایی کند و به او معنا ببخشد. چراکه انسان متناهی و محدود است و توسط زمان احاطه شده است. زمان نامحدود، لایتناهی و از همه مهم­تر برای درک ما بی­‌محتواست. به طور کلی راه‌­های مطرح شده و پاسخ‌­های ارائه شده آنقدر کامل نبودند که جای بحثی باقی نگذارند. هیچ­کس نتوانست نسخه‌­ای همگانی پیش روی بشر بگذارد تا همه از آن استفاده کنند.آیا معنا عملاً قابل دسترسی است؟ اگر هست، چگونه باید آن را جستجو کرد؟ نخست باید بپذیریم هیچ پاسخ عمومی و مشترکی برای این سوأل وجود ندارد و مسئله‌­ای است که شخص به شخص را متفاوت از هم درگیر می­کند. نوع نگاه و زاویه­‌دید ما به این موضوع امری تعیین‌کننده است. می­دانیم تمام سوألات مطرح شده در این نوشته مربوط به دانش فلسفه‌­اند. دانشی که عمده افراد فکر می­کنند وظیفه­‌ی پاسخ به سوألات انسان در مورد هستی، کیهان و وجود را بر عهده دارد. این اشتباهی بزرگ است. ابتدا باید بدانیم تمام نظریه­‌ها، مکاتب و اندیشه­‌های فلسفی در حیطهء هدف و معنا، صرفاً ابزارهایی هستند تا به ما کمک کنند «معنایمان» از زندگی را شکل دهیم. اینجا دیگر معنا کلمه‌­ای کلی نیست و با شناسه مالکیت همراه است. یعنی به شخصی الصاق شده است و صاحب دارد.در جستجوی معنا با دو سوأل اساسی و راهگشا روبه‌­رو هستیم. آیا معنا مفهومی است که باید آن را در پس پدیده‌­های مختلف، با نگرش عمیق جُست و پیدا کرد؟ یا باید آن را از نو آفرید؟ اگر شروع و پایان انسان را با همه­‌ی تئوری­های متنوعی که در موردش مطرح شده است کنار بگذاریم، با وجود انسان و هویت او روبه‌­رو هستیم. انسان دارای وجودی خاص و بی­‌مانند است و باید جستجوی معنا را در میانه‌­ی این وجود و هویتی که از انسان شکل می­‌گیرد بگسترانیم. معنا نمی­تواند مفهومی عمومی باشد بلکه باید امری نسبی تلقی شود تا بتواند به تمام گونه­‌های متفاوت هویت بشری پاسخ دهد. معنا باید دستور کاری باشد تا پس از طی مسیری خاص که منجر به شکل گیری یک انسان می­شود، یعنی از وجود او تا هویت یافتنش، خود را نشان دهد. آنچه منجر به ابداع معنا برای انسان می­شود، شامل اجتماع سرنخ‌­ها، ابزار و اندیشه­‌هایی است که برای هر شخص با دیگری متفاوت است. تفاوت صرفاً درباره مفهوم معنا در هر فرد واحد نیست، بلکه باید بپذیریم راه دستیابی به آن نیز برای هرکس با دیگری فرق دارد. اگر بپذیریم که مفهمومی تحت عنوان معنا وجود دارد، باید آن را به طور شخصی‌سازی شده و با پیروی از کلّیت هدف برای خود از نو بسازیم. باید معنا را آفرید، مرتباً بازیابی و برای ثبیت آن تلاش کرد.پایانارشیا طاهریارشیا طاهریSat, 12 Sep 2020 17:24:26 +0430https://virgool.ir/@arshuia/artandpain-symva1n2pixfمنتشر شده در اسفند ماه سال 1397، منبع اصلی: مجله اینترنتی نگاه فرد / نسخه‌ی انگلیسی ونسان ونگوگ (نقاش هلندی قرن نوزدهم) در آخرین روزهای زندگی‌اش به برادر خود گفت: «غم همیشه باقی خواهد ماند.» در طول تاریخ، زندگی هنرمندان بسیاری مملو از درد و رنج‌های گوناگون بوده است که پرسش‌هایی را برایمان به وجود می‌آورد: آیا خلق هنر صرفاً نشأت گرفته از زیبایی‌ها و خوبی‌هاست؟ نقش درد و رنج‌های بشر در خلاقیت او چیست؟ فریدا کالو (نقاش مکزیکی) که زندگی‌اش پس از یک تصادف اتوبوس، تا زمان مرگ با درد فیزیکی و صندلی چرخ‌دار همراه بود، در آخرین یادداشت‌های روزانه‌ی خود می‌نویسد: «امیدوارم عزیمت، لذت بخش باشد و امیدوارم هرگز بازنگردم.» گویی گروهی از هنرمندان که آثارشان معمولاً مشخصه‌ی ذاتی آن‌ها را مثل یک امضاء درون خود جای داده است، درگیر یک چرخه‌ی تکرار شونده بوده‌اند. انگار آنها از نوعی آگاهی خاص به تجربه‌ی درد (نه صرفاً فیزیکی) رسیده‌اند و هنر، حاصل چیزی که بر آنها گذشت، گامی در آگاهی بیشتر خود و مخاطبشان بوده است.اما آگاهی چه ویژگی‌هایی دارد که می‌تواند منجر به درد شود؟ آگاهی بطور ساده به معنای اطلاع داشتن از خویشتن و علم ما نسبت به خودمان، افرادِ دیگر و اشیاء است. برای مثال اگر ما از یک بیماری رنج می‌بریم، به این امر کاملاً آگاهی داریم که این ما هستیم که درد می‌کشیم، نه کس دیگر. واضح است که ما این کار را بدون تفکر انجام می‌دهیم. آگاهی یعنی می‌دانیم که وجود داریم و از وجود خود مطمئن هستیم. ما از کودکی به مرور زمان مدلی از جهانی که در آن زندگی می‌کنیم و سپس با اتکا بر آن، مدلی از خویشتنِ خود که در محدوده‌ی جهان بینی ما تعریف می‌شود می‌سازیم. همچنین، آگاهی امری نسبی است و در مواردی دارای نمود درونی (internal) می‌باشد که حالات و احساسات درونی ما را در بر می‌گیرد؛ و گاهی دارای نمود بیرونی (external) است که درک و مشاهده‌ی بیرونی ما را شامل می‌شود، پس منظور از آگاهی در تمام این نوشته، آگاهیِ نسبی است. وقتی انسان به درجه‌ی بالایی از آگاهی برسد، یعنی آن زمان که بدون فریب یا دروغ گویی ذهنی، واقعیت‌ها را تشخیص دهد و حقایق را بشناسد، قدم در منطقه‌ی خودآگاهی خواهد گذاشت که مرز‌های آن تا کمال آگاهی گسترده است. نتیجه‌ی این خودآگاهی، اختیار و آزادی کامل فکری انسان است و این آزادی مانع خود‌فریبی و خود‌سانسوری شخص می‌شود. انسانی که با خوی خلق کردن و تولید هنر پا به دنیا می‌گذارد، اگر با صداقت فکری و شخصیتی، خود را مورد هجمه‌ی سوالات کلیدی و چالش برانگیز قرار دهد و به دنبال پاسخی برای آنها باشد، به درجه‌ای از آگاهی می‌رسد و درون چرخه‌ی ذکر شده، به سوی درد رهسپار می‌شود.اگر فردی مسلح به آگاهی است، چرا از درد دوری نمی‌کند؟ پاسخ این سوال را باید در تناقض میان واقعیات و افکار فرد جستجو کرد. جهان ذهنی پس از آگاهی تفاوت‌های زیادی با جهان حقیقی دارد و این امر باعث غیرقاطع شدن فرد در انتخاب‌ها و تصمیماتش می شود و اغلب، مردد بودن به تفکر بیش از حد روی موضوعات می‌انجامد که باعث بروز خطا‌های فکری متعددی می‌شود. انسان آگاه مرتباً احساس جدایی می‌کند. جدایی از جامعه، دیگر افراد، محیط و هر چه که با ایده‌آل ذهنی او ناسازگار است. آنها معمولاً احساس عدم تعلق به جایگاه فعلی خود را بر دوش می‌کشند و فقدان یا کمبود روابط اجتماعی معنا‌دار می‌تواند از آنها انسانی گوشه گیر سازد. همچنین آنها سطح دغدغه‌ی متفاوتی با فرهنگ عامه و مد‌های حاکم بر جامعه دارند و حتی اگر خود را درگیر آنها کنند یا برای لذت بردن از آنها تلاش کنند، هیچ‌گاه عمیقاً آن را نخواهند پذیرفت.تمام علل ذکر شده با میزان تأثیرات مختلف فرد را دچار درد می‌کند. دردی که راجع‌به آن صحبت می‌کنیم از آگاهانه اندیشیدن نشأت می‌گیرد و از جنس «درد ذهنی» است. درد یک واکنش هیجانی است و اخطاری فیزیکی یا ذهنی می‌باشد که ذهن ما ناراحتی خود را در مورد امری ناخوشایند مثل یک بیماری یا یک شکاف فکری، از طریق آن بیان می‌کند. دو علت اصلی درد، عوامل جسمی و روانشناختی هستند. درد روانشناختی تجربه‌ای ذهنی است که به همین دلیل از آن به عنوان درد ذهنی نیز یاد می‌کنیم. درد ذهنی غیر قابل لمس و مشاهده است و می‌توان به آسانی با ترکیبات شیمیایی یا دارو‌ها روی آن سرپوش گذاشت؛ اما درمان آن به مراتب سخت‌تر از درد فیزیکی است. دردی که قابل مشاهده و اغلب قابل کنترل یا درمان است. دیدگاه‌های متنوعی در مورد درد ذهنی وجود دارند که از درد به عنوان حالتی عاطفی، مربوط به تفاوت بین درکی که از ایده‌آل ذهنی خود داریم و چیزی که در واقعیت هستیم یاد می‌کنند، یا درد را حالت ناخوشایندی از خودآگاهی در مورد بی کفایتی و نا‌امیدی از خود و شکلی از پوچی به دلیل فقدان معنا در زندگی تعریف می‌کنند.چگونه این درد ذهنی به خلق یک اثر هنری می‌انجامد؟ درد ذهنی آنقدر عمیق ما را درون افکارمان غرق می‌کند که معمولاً با داشتن اندکی خلاقیت و استعداد، راه‌های جدیدتر و بدیع‌تری برای بیان احساسات و آنچه درونمان می‌گذرد، به ذهنمان خطور می‌کند. و چه انتخابی بهتر از هنر که گاهی در انتقال معانی از کلمات نیز قوی‌تر است؟ اگر فکر کنیم درد باعث بروز خلاقیت می‌شود اشتباه کرده‌ایم؛ درد صرفاً راه‌های جدیدتری برای بروز خلاقیت پیش پای ذهن ما می‌گذارد. هنر نیازی ندارد حتماً معقول و معنا‌دار باشد و این بهترین ویژگی برای ظرفی است که قرار است انتزاعی ترین افکار و اندیشه‌های ما در آن جریان پیدا کند. وبسایتی به نام «گالری ‌درد» در حوزه جمع‌آوری آثاری فعالیت می‌کند که عمده‌ی عامل محرک آنها، عواملی همچون درد فیزیکی، روانشناختی یا انواع بیماری‌های ذهنی است. با سر زدن به این آثار متوجه می‌شویم که تعریف هرکس از هنر به جهان‌بینی او بستگی دارد و همین موضوع باعث نو و تازه بودن تک تک آثار می‌شود و هرکدام آنها را به روایتگری مستقل تبدیل می‌کند تا راوی رنج های صاحبان خود باشند.چگونه خلق هنر دوباره عاملی برای آگاهی هنرمند می‌شود؟ در اصل پاسخ به این سوال چرخه‌ی ذکر شده را از یک سلسله مراحل ساده‌ی خطی، به یک چرخه‌ی تکرار‌شونده تبدیل می‌کند و انتهای سیکل را به ابتدای آن وصل می‌کند. انسان با تولید هنر یا بازتولید اندیشه‌های خود، هویت و موجودیت خاص خود را (حداقل به خود) اثبات می‌کند و احساس تمامیت، همبستگیِ عقیدتی با جهان و بهبود عزت نفس می‌کند. خلق یک اثر باعث برانگیخته شدن احساسات دیگران می‌شود و وقتی کلام هنرمند شنیده می‌شود و تاثیرش بر مخاطب حس می‌شود، گویی او رسالتی بر‌عهده گرفته که او را از یک انسان معمولیِ آگاه متمایز می‌کند. با نمایش عمومی اثر، هنرمند با افرادی مواجه می‌شود که دغدغه‌ها و تفکراتی مشابه با او دارند و آیینه‌ای از مسیر ذهنی خود خواهد داشت. و به عنوان مهم ترین عامل، هنر باعث می‌شود درد‌ها، دغدغه‌های نهان و افکار عمیق ما از ناخودآگاه راهی برای ورود به منطقه‌ی خودآگاه پیدا کنند و این نوش‌دارویی بر شناسایی و رفع آلام ماست.فاصله گرفتن انسان از جهان واقعیات و سرسپردگی به حقایق و صداقت شخصیتی، راه به آگاهی و خودآگاهی می‌برد که باعث پدید آمدن درد و رنج ذهنی می‌شود و انسان را محزون، افسرده و گوشه‌گیر می‌کند تا اینکه هنر به عنوان ناجی، تمام آلام او را بر عهده می‌گیرد و به تفکراتش اجازه‌ی رونمایی می‌دهد و خلق اثر اتفاق می‌افتد. نتیجه ای که آگاهی، درک و معرفت هرچه بیشتر را در پی دارد.پایانارشیا طاهریارشیا طاهریSat, 12 Sep 2020 16:34:13 +0430https://virgool.ir/@arshuia/پارامترهای-فرم-و-محتوا-در-نقد-ادبی-بازنشر-zgd2c1lyfad0منتشر شده در بهمن ماه سال 1397، منبع اصلی: مجله ادبی هیچستان نقد در لغت به معنای جدا کردن خوب و سَره از بد و ناسَره است و با وجود تفاوت معنایی، در میان عموم مردم در کنار واژه‌ی انتقاد استفاده می‌شود. نقد، عمل و فرآیندی است که طی آن یک اثر، موجودیت یا اتفاق از جنبه‌های گوناگون بررسی و تجزیه و تحلیل می‌شود؛ در حالی که انتقاد عمدتاً به منظور برجسته کردن نکات منفی یک موضوع استفاده می‌شود. نقد می‌تواند باعث رشد یک اثر و معرفی آن به جامعه‌ی هدف شود و گاهی فاکتور کنترل کننده یا جهت دهنده به مسیر علمی و هنری جامعه است. اگر نقد وجود نداشته باشد دیگر خودآگاهی معنا نخواهد داشت تا به تلاش هنرمند و فرد بینجامد و همچنین آثار در کنار یکدیگر نمی‌توانند بیانگر صفات “بهتر” و “بدتر” باشند.نقد ادبی یکی از شاخه‌های گسترده‌ی نقد است که به باور عده‌ی زیادی، تاریخچه‌ی آن به ارسطو و دستکم سده‌ی چهارم قبل از میلاد باز می‌گردد. در نقد ادبی، منتقد می‌کوشد تا با تسلط بر زوایای مختلف ادبیات زبان خود، یک اثر را از جنبه‌های مختلفِ هنری، علمی، فکری و ساختاری بررسی کند و نکات مثبت و منفی آن را فهرست کند. بطور کلی و بخصوص در نقد ادبی، مراحل خاصی می‌بایست طی شود که در ابتدایی‌ترین پله با پرسش‌هایی نظیر «چه می‌بینم؟» یا «با چه چیزی مواجه هستم؟» روبرو می‌شویم و کار نقد با مشاهده و توصیف کلی اثر آغاز می‌شود. در ادامه وارد فاز تحلیل اثر از جوانب مختلف می‌شویم و صحیح جلو رفتن در تحلیل به مهم‌ترین مرحله برای شکل گیری ایده‌ی ما از اثر می‌انجامد که عبارت است از تفسیر اجزای مختلف، آشکار و نهان اثر. در گام آخر از تمام سه ‌گانه‌ی بالا استفاده می‌شود تا بتوان اثر را به طور منصفانه‌ای مورد داوری و قضاوت قرار داد. یک شرط مهم که می‌بایست در تمام چهار مرحله‌ی فوق مدنظر منتقد باشد “اخلاق نقد” است. لحن سالم از مهم‌ترین عوامل یک نقد خوب است و رجز‌خوانی و نقدی که حاوی دشنام باشد، نشانه‌ی کمبود مدارک و عدم دانش کافی منتقد است.دو دیدگاه مهم به پدیده‌ها و آثار هنری-ادبی شامل نگرش یا نقد فرمالیستی یا صورتگرا (که به قرن بیستم در روسیه باز می‌گردد) و تقابل نسبی آن با نقد اموشنالیسم یا احساس‌گرا است. نقد فرمالیستی تماماً ارزش‌گذاری و قضاوت آثار را مربوط به فرم و ساختار اثرِ مورد بررسی می‌داند و ویژگی‌های مشهود و بیرونی اثر مبنای نقد منتقدان است. این طرز فکر، نگرشی به سوی سبک و فرمِ جُدا و بدون واسطه به معنا است؛ در کلام ساده‌تر پیروان این نگرش فارغ از معنای اثر آن را از لحاظ ظرفی که معنا (هرچه که باشد) در آن جریان پیدا کرده است، بررسی می‌کنند؛ برای نمونه منتقد مبنای داوری اثر را بر لحن، قالب، «بِه گزینی» واژگان و یا سبک و … می‌گذارد. در سوی دیگر اموشنالیسم مبنای خود را احساسات و حالات نویسنده یا حس و حالی که او قصد انتقال آن‌ها را دارد، می‌گذارد و بیشتر به دنبال هدف خالق اثر می‌رود و بررسی را در سطح معنی و مفهوم می‌گستراند.یکی از اساسی‌ترین ضدیت‌ها با تفکر فرمالیستی که گاهی ضدیتی نسبی با اموشنالیسم نیز تلقی می‌شود، ساختارگرایی است. تفکری که قرن بیستم در فرانسه از زبان‌شناسی و نوشتار آغاز شد اما بعداً توسعه یافت و به مرزهای انسان‌ شناختی رسید. بر اساس این نگرش، ساختارهای باطنی، ناملموس و تا حدی انتزاعی، چارچوب اصلی و پنهان در پس پدیده‌های عینی و قابل درک برای عامه‌ی مردم است که همگی با هم تشکیل پدیده‌های اجتماعی را می‌دهند. طبق باور ساختارگرایان نه تنها معنا اصل و پایه‌ی نقد و بررسی است، بلکه کنترل، تجزیه و تحلیل بافت متن و کشف معانی انتزاعی و فلسفی هر اثر امری مهم است که منتقد نباید از آن غافل شود. یعنی بطور خلاصه، ساختارگرایی گاهی اموشنالیسم را هم پس می‌زند و چیزی بیش از حس و حال نویسنده را در اثر جستجو می‌کند.زیر‌شاخه‌های نقد ادبی به همین جا ختم نمی‌شوند و شامل انواع متنوعی چون نقد پژوهشی، نقد مردم پسند، نقد ژورنالیستی و … میباشند. در آخر، نگارش هر اثر ادبی پیش از آنکه مربوط به بخش هنری باشد، عملی اجتماعی است و نقد صحیح می‌تواند باعث شناساندن اثری به مردم یک روزگار شود و گاهی باعث پالاییدن آن از بدی‌ها و زشتی‌ها می‌شود. یک اثر در کمال درخشانی خود باید دارای توازنی عالی میان فرم و محتوا باشد. البته که عمیق شدن در هرکدام از این دو حوزه امری دشوار و نیازمند تلاش صاحب اثر است، اما حقیقت این است که فرم و ساختار یک اثر باعث ماندگاری آن و محتوای یک اثر باعث تاثیرگذاری آن می‌شود. به هرحال بال‌های هنر باز و آزاد به سمت و سوهای گوناگون خواهد رفت و چه بهتر که با نقد شخصیتی خود، راه اصلاح هنر را توسط هنر هموارتر سازیم.پایانارشیا طاهریارشیا طاهریSat, 12 Sep 2020 16:04:08 +0430