https://virgool.ir/feed/@arefpourfa2026-11-12 01:27:25https://files.virgool.ir/upload/users/460983/avatar/goDVdD.jpeghttps://virgool.ir/@arefpourhttps://virgool.ir/@arefpour/در-باب-کتاب-مادیتهای-معاصر-k7cbu33zbm6i اگر شما هم از آن دست افرادی هستید که باستان‌شناسی را در چهارچوب زمان، محصور می‌دانید و به گمانتان مطالعات باستان‌شناختی، صرفا مختص بقایای مادی گذشته‌ی دور است، این نوشته را تا آخر بخوانید و با من همراه شوید تا با هم، از دریچه‌ای دیگر، به باستان‌شناسی بنگریم.جذابیت باستان‌شناسی برای من، از زمانی فزونی یافت که دریافتم، بر خلاف تصورم، نسبت باستان‌شناس با جامعه‌ی معاصر و تحولاتش، به هیچ رو، نسبتی دور از ذهن نیست.باستان‌شناسی دانشی انسانی‌است و باستان‌شناس اتفاقا به انسان و تحولات جهانی که در آن زندگی می‌کند، متعهد است.پس از پایان جنگ جهانی دوم و در پی تحولات نظری که متاثر از پیامدهای جنگ جهانی، در باستان‌شناسی، به وجود آمد، رویکردهای جدیدی، از دل باستان‌شناسی تاریخی سر برآورد، که طی فرآیندی طولانی مدت، منجر به تولد باستان‌شناسی‌های گذشته‌ی نزدیک/معاصر، در دهه‌های آغازین قرن بیست و یک شد.باستان‌شناسی معاصر، شاخه‌ای از باستان‌شناسی تاریخی است که با روش‌های باستان‌شناختی، به مطالعه‌ی بقایای مادی فرهنگ انسانی در زمان معاصر می‌پردازد.این شاخه از باستان‌شناسی متعهد به جهان معاصر است و عموما رویکردی انتقادی به تحولات آن دارد.باستان‌شناسی معاصر و زیرشاخه‌های متعددش (باستان‌شناسی پسا استعماری، جنسیت، بردگی، سیاسی، اجتماعی و...)، رویکردهایی هستند برای پژوهش در باب موضوعاتی چون: سرکوب، جنسیت، جنگ، فاجعه، اقلیت، استعمار و...در واقع باستان‌شناس معاصر راوی صداهای خاموش تاریخ است. راوی صدای آن دیگری خوانده شده‌هایی که به دلایلی چون حذف، سرکوب، سانسور و ... به دست فراموشی سپرده می‌شوند. راوی صدای انسان‌های عادی که همواره، در پس صدای پروپاگاند شده‌ی شاهان و حاکمان پیروز، خاموش مانده‌اند.باستان‌شناس معاصر، خود منتقد حکومت‌ها است و باید مهارتش را در راستای بهبود وضعیت جهان معاصر به کار گیرد.کتاب مادیت‌های معاصر لیلا پاپلی یزدی، در موخره‌ی کتاب مادیت‌های معاصر نوشته‌است:"تنها آن پژوهشی که به انسان معاصر متعهد است و البته غیر دولتی و غیر وابسته به آموزه‌های ناسیونالیسم است و تلاش می‌کند به صداهای خاموش فضای بازخوانی دهد در جرگه‌ی باستان‌شناسی معاصر/گذشته‌ی نزدیک قرار می‌گیرد.به بیان دیگر، صرف مطالعه و بررسی داده‌ها و بقایای مادی دوران معاصر به پژوهش وجه معاصر بودن نمی‌بخشد، بلکه اهداف و رویکردهای یک پژوهش است که آن را تبدیل به پژوهشی معاصر می‌کند."در انتهای همین بخش اضافه می‌کند:"باستان‌شناسی معاصر/گذشته‌ی نزدیک این امکان بالقوه را برای جامعه‌ی علوم انسانی فراهم می‌کند تا روایت‌های متعدد تاریخ معاصر را نه لزوما از زبان مافیای تاریخ، حاکمیت‌ها و پادشاهان پیروز که از زبان مردمانی خاموش بشنود. باستان‌شناسی معاصر/گذشته‌ی نزدیک، بیش از هر چیز "باستان‌شناسی ماست"، باستان‌شناسی مردمانی نه به مثابه‌ی ابزار قدرت، که به مثابه‌ی عاملان انسانی، باستان‌شناسی ما، مردمانی که ابزارهایی مانند پروپاگاندا و رسانه در دست ندارند و بر روی لبه‌ی تیز تیغ فراموشی راه می‌روند..."پیشنهاد می‌کنم، اگر علاقه‌مند هستید در خصوص این شاخه از باستان‌شناسی بیشتر بدانید، کتاب "مادیت‌های معاصر" را حتما بخوانید.در این کتاب لیلا پاپلی یزدی، مریم دژم‌خوی، عمران گاراژیان، آرمان مسعودی و مریم نعیمی، به توضیح جامع باستان‌شناسی‌های گذشته‌ی نزدیک/معاصر، پرداخته‌اند.در واقع این کتاب همان دریچه‌ای است که می‌توان از آن با دیدگاهی متفاوت به دنیای باستان‌شناسی، نگاه کرد و به قول سهراب: چشم‌ها را شست و جور دیگر دید!متن پشت جلد کتاب:"در فضای بومی کاوش کن و جهانی فکر کن؛Dig locally, think globally"این جمله‌ی کوتاه دقیق‌ترین توصیف ممکن از باستان‌شناسی گذشته‌ی نزدیک است. باستان‌شناسی‌ای که از دل نظامی دانشگاهی، شکل گرفته برای پژوهش در گذشته، بیرون آمد و خود را متعهد به انسان و جهان معاصر معرفی کرد. مادیت‌های معاصر درآمدی است بر متعهد‌ترین شاخه‌ی باستان‌شناسی به جهان معاصر، دانشی که نمی‌کاود تا مخازن و گنجینه‌های جدید ایجاد کند، می‌کاود تا تفسیر کند و به بهبود جهانی آشفته یاری رساند. مادیت‌های معاصر از پنجره‌ای نو به زیست جهان معاصر و انسان درگیر در آن می‌نگرد.مادیت‌های معاصر: باستان‌شناسی‌های گذشته‌ی نزدیک/معاصر‌؛ به کوشش لیلا پاپلی یزدی و دیگران؛ تهران: حکمت کلمه، ۱۳۹۴.مریم عارف‌پورمریم عارف‌پورWed, 16 Dec 2020 01:22:27 +0330