https://virgool.ir/feed/@amirreza.borzoei44fa2026-11-11 16:29:04https://virgool.ir/images/default-avatar.jpghttps://virgool.ir/@amirreza.borzoei44https://virgool.ir/@amirreza.borzoei44/نقش-آلمان-در-جنگ-ایران-وعراق-bvbkkikhgzs7 در جریان جنگ تحمیلی عراق علیه ایران که به مدت هشت سال ادامه داشت، کشور‌های زیادی در راستای حمایت از صدام و البته کسب منافع مالی بی‌شمار، برای فروش تسلیحات نظامی با یکدیگر رقابت می‌کردند؛ هرچند در نگاه اول این موضوع به نظر می‌رسد که در فروش اسلحه، مهمات و حتی تکنولوژی نظامی به عراق، دلالان نقش آفرین بودند، ولی میزان و حجم کمک‌ها به عراق در حدی بود که اگر بدون اطلاع دولت‌ها انجام نمی‌شد، به طور حتم عراق نمی‌توانست به سلاح‌های روز شرقی و غربی و تکنولوژی‌های پیشرفته نظامی دست یابد.صدام در دوران هشت ساله جنگ با ایران متوجه شد هرکسی و هر کشوری می‌خواهد سهمی از درآمد‌های نفتی این کشور را عاید خود کند و این همان موضوعی بود که باعث شد تا عراق در آن دوران به عنوان یکی از پنج کشور عمده خریدار اسلحه در جهان معرفی شود و فروشندگان اسلحه از هر نقطه جهان دلالان خود را به این کشور می‌فرستادند تا نظر صدام را برای خرید سلاح از آن‌ها جلب کنند.فروش بالگرد با همکاری ژاپنآلمان غربی هم مثل سایر کشور‌های اروپایی به نفت خلیج فارس وابسته بود به همین جهت ۳۵ سال بعد از فاجعه هیروشیما، آلمان غربی می‌خواست تکنولوژی را در اختیار عراق قرار دهد تا این کشور بتواند گاز مسموم‌کننده، موشک دوربرد و حتی بمب هسته‌ای بسازد، در حالی که آلمان غربی به موجب قوانین موجود، مجاز به فروش اسلحه نبود.نفس وجود صنایع تسلیحاتی در آلمان غربی در دهه‌های ۱۹۵۰ مخفی نگاه داشته شد. بدین ترتیب که پس از گذشت سال‌ها همان شرکت‌های آلمانی که در زمان هیتلر در تولید بمب فعالیت می‌کردند، یکی یکی از میان خاکستر‌های جنگ دوم جهانی سر برآوردند.«ام بی بی» یکی از این شرکت‌ها بود که هواپیمای جنگی تولید می‌کرد؛ این شرکت در سال‌های آخر دهه ۱۹۷۰ در زمینه ساختن بالگرد‌های جنگی و موشک‌های کوتاه‌برد تاکتیکی، شرکت پیشگامی بود.بالگرد ۱۱۷ BK«ام بی بی» وقتی می‌دید عراق چه پول‌هایی را صرف خرید سلاح می‌کند، غبطه می‌خورد که چرا شوروی و فرانسه از جانب این فروش‌ها سود‌های بسیاری را تصاحب کنند، ولی این شرکت به دلیل ممنوعیت قانونی نتواند سهمی از این سود بادآورده را نصیب خود سازد.بر این اساس شرکت «ام بی بی» کوشید تا با یافتن راه فرار قانونی سهمی از سود مورد اشاره را نصیب خود سازد؛ به همین خاطر سرانجام راه فرار قانونی را پیدا کرد و تصمیم گرفت به گروه‌های فروش بین‌المللی ملحق شود؛ از این رو با شرکت «آئروسپاسیال» فرانسه کنسرسیوم «اورومیس سایل» (موشک اروپایی) را به وجود آورد که هزاران موشک ضد تانک و ضد هواپیما در سطح جهانی و عمدتاً عراق به فروش رساندند.شرکت «ام بی بی» چند فقره فروش عمده بالگرد به عراق را به طرق مختلف مخفی ساخت که نخستین فقره آن، شامل ۲۰ فروند بالگرد BO ۱۰۵ بود که در سال‌های ۱۹۸۲ و ۱۹۸۳ از مونیخ به بغداد ارسال می‌شد؛ البته این محموله‌ها ابتدا به سوئیس منتقل می‌کردند و در انجا شرکتی به نام «سوئیس ترانس آر» سلاح‌های آتش سریع ساخت سوئیس و سایر سلاح‌های لازم را بر روی آن‌ها نصب می‌کرد.بعد از آن به اتریش فرستاده می‌شد و در آنجا شرکت «دنتسل» وسایل مخابراتی و کنترل آتش را بر روی آن‌ها به اصطلاح سوار می‌کرد بعد از آن نیز «ام بی بی» تعداد ۱۲ فروند بالگرد سبک حمل و نقل ۱۱۷ BK را به عراق فروخت که محصول این شرکت با کاواساکی ژاپن بود.علاوه بر این «ام بی بی» در زمینه صنایع موشکی نیز با بغداد همکاری داشت. به طور مثال یکی از سلاح‌های ساخته شده توسط این شرکت که از طریق مصر به عراق فروخته شد، موج انفجاری آن مشابه با انفجار یک بمب کوچک اتمی بود.احداث زرادخانه‌های سلاح‌های غیر متعارفبعد‌ها آلمان غربی دوشادوش شیمی‌دان‌ها، مهندسان موشکی و دانشمندان هسته‌ای عراق کار کردند تا یکی از متنوع‌ترین زرادخانه‌های سلاح‌های غیر متعارف را که در هیچ جای دنیا یافت نمی‌شد، به وجود آورند. به عنوان مثال عراق در سال ۱۹۸۱ قراردادی به ارزش ۲۱/۴ میلیون مارک با شرکت «تیسن راینشتال تکنولوژی» امضاء کرد که به ظاهر قرارداد آزمایشگاه یک دانشگاه بود، اما با استناد به قرارداد امضا شده آزمایشگاه شیمیایی «دیاله» بود که در «تیسن سلمان پاک» در حومه «سوبره» بنا شد و با نصب تجهیزات خاصی قادر بود قوی‌ترین ترکیبات مسموم‌کننده از جمله «پنتاکلرور فسفر» را بسازد.فعالیت ۱۰۰ شرکت آلمانی در بغدادآلمانی‌ها در بغداد سخت به فعالیت افتاده بودند، خرید کالا‌های آلمان غربی از طرف عراقی‌ها روز به روز بیشتر می‌شد به نحوی که بیش از ۱۰۰ شرکت آلمانی در بغداد فعال بودند. تعدادی از این شرکت‌ها مقر دائمی خود را بغداد قرار داده بودند به عنوان مثال شرکت «کارل کولب جی‌ام بی اچ» شرکت شیمیایی متوسطی از گروه «دراییچ» یکی از این شرکت‌ها بود که نمایندگی آن در بغداد فعالیت می‌کرد.هلموت مایر» مدیر عامل شرکت «کارل کولب» و «فرانتسل» سهام دار عمده این شرکت با یک موسسه عراقی تازه تاسیس به نام «موسسه دولتی تولید آفت‌کش» (SEPP) قراردادی بستند که مجتمع کامل و بزرگ تولید سلاح شیمیایی را در سامره بنا کنند.البته «هلموت مایر» می‌دانست که تولید گاز خفه‌کننده موضوعی است که در آلمان حساسیت برانگیز است؛ لذا می‌بایست با احتیاط کامل عمل می‌کرد. به همین جهت شرکتی به نام «پیلوت پلانت» در «دراییچ» دایر کرد تا کار طرح سامره را به آن واگذار کند.ایجاد شش خط تولید سلاح شیمیایی«کارل کولب» سرانجام شش خط تولید سلاح شیمیایی جداگانه به نام‌های «احمد»، «عانی»، «محمد»، «عیسی»، «مدار» و «قاضی» ایجاد کرد؛ بدین ترتیب که اولی را در سال ۱۹۸۳ و آخرین آن را در سال ۱۹۸۶ تکمیل کرد؛ این کارخانه از گاز خردل و اسید پروسیک تا گاز‌های عصبی «سارین» و «تابون» را تولید می‌کرد.احداث پناهگاهی مجهز برای صدامصدام از یک شرکت آلمانی در «اگسبورگ» به نام «بوسوائووکناور» خواست پناهگاه مطمئن‌تر و مجهزتری برای او در زیر کاخ ریاست جمهوری که در دست ساخت بود، بسازد. این پناهگاه در قعر ۳۰۰ پایی زیر رود دجله بنا می‌شد.مشارکت زیمنس در طرح‌های موشکیموسسه عمومی سعد در سال ۱۹۸۴ با «گیلد مایستر پروزکتا آو بایلفلد» شرکت سازنده ابزار ماشینی در آلمان غربی قراردادی را امضاء کرد که طرح، ساخت و راه اندازی یک مرکز تحقیق، توسعه و آموزش موشکی در نزدیکی موصل شهر شمالی عراق، مضمون و مفاد این قرارداد را تشکیل می‌داد. نام این طرح «سعد ۱۶» بود. این طرح معادل ۲۳۵ میلیون دلار و بنا به برآوردی، کل برنامه موشکی عراق، حدود ۹۵۰ میلیون دلار هزینه داشت.در این طرح ۳۸ شرکت آلمان غربی فعالیت می‌کردند که در میان آن‌ها تعدادی از شرکت‌های بسیار بزرگ آلمانی مانند «ام بی بی»، «زیمنس»، «تیسن» و «راین» نیز حضور داشتند.فروش ۸۶۰ میلیون دلار تکنولوژیسطح همکاری‌های شرکت آلمانی «گیلد مایستر» با عراق در سطحی بود که فقط در سال ۱۹۸۴ رقمی معادل ۸۶۰ میلیون دلار تکنولوژی به عراق فروخت.مشارکت در مجتمع شیمیایی «فلوجه» و «عکاشات»شاید بلندپروازانه‌ترین طرح در میان همه پروژه‌ها مجتمع تازه تاسیس شیمیایی «فلوجه» بود که در ۶۰ کیلومتری غرب بغداد بر سر راه «رمادی» و نزدیک پایگاه هوایی «حبانیه» قرار داشت. در این پروژه کنسرسیومی از شرکت‌های آلمان غربی به رهبری «والتر توستی براسوائو» (WTB) و یک شرکت مشاور به نام «اینفراپلان» مشارکت داشتند.کارخانه اصلی و اولیه این مجتمع را همان طراح کارخانه گاز سمی سامره، یعنی شرکت مهندسی آب WET از هامبورگ طرح ریزی کرد. بدین ترتیب ۱۰۰ تکنسین و کارگزار از آلمان غربی به عراق اعزام شدند تا بر ساخت و تاسیس خطوط تولید «سارین» و «تابون» نظارت کنند.همچنین «کلاکنر اینداستریز» شرکت پتروشیمی آلمان غربی واقع در «دوریسبورگ» نیز در اوایل دهه ۱۹۸۰ مجتمع «عکاشات» را که نسخه دوم مجتمع فسفات «القائم» بود، احداث کرد؛ مجتمع‌هایی که جنگ افزار‌های شیمیایی تولید می‌کردند.همچنین مجله آلمانی «اشترن» در گزارشی از صنایع بمب شیمیایی عراق، با اشاره به این‌که عراق از سال ۱۹۸۳ از این بمب‌ها علیه نیرو‌های ایرانی استفاده می‌کرد، نوشت: «وسعت منطقه کارخانه سموم جنگی عراق در نزدیکی شهر سامره، ۲۵ کیلومتر مربع بود که در آن دو ردیف سیم خاردار بلند داشت و به وسیله موشک‌های زمین به هوا از آن حفاظت می‌شد.»اشترن افزود: «پس از آن‌که اسرائیل در سال ۱۹۸۱ مراکز اتمی را بمباران کرد و امید‌های عراق را برای استفاده از بمب‌های اتمی بر باد داد، عراق کارخانه سموم دفع آفات نباتی در سامره را تبدیل به کارخانه ساخت مواد سمی بمب‌های شیمیایی کرد و دست به ساخت «بمب اتمی فقرا» یعنی «گاز خردل»، «تابون» و «سارین» زد.قسمت اعظم تأسیسات این کارخانه را شرکت آلمانی «پیلوت پلانت» برای قسمت‌های «احمد ۱ و ۲» این مجتمع را تامین کرده است.کمک ۴۴۵ شرکت به راه افتادن ماشین جنگی عراقماشین مرگ‌آفرین صدام حسین تنها و تنها به یاری شرکت‌های غربی ساخته شد. قسمت اعظم ابزار‌های ماشینی، کامپیوتر‌ها و ابزار‌های آزمایشی مورد نیاز برای تولید موشک‌های دوربرد، بمب، گلوله، توپ و تفنگ را به صورت قانونی از شرکت‌هایی خریداری کرد که همگی پروانه صادراتی داشتند یک آمار سرانگشتی نشان می‌دهد که ۴۴۵ شرکت غربی در ساختن این ماشین مرگ و پرسود شرکت داشتند که یک‌سوم آن‌ها شرکت‌های آلمانی هستند.امروزه دیگر ثابت شده است که بدون فن‌آوری آلمان، عراق قادر به تولید موشک‌های دوربرد «اسکاد B» نبوده است؛ فن‌آوری پیشرفته آلمان که در اختیار عراق قرار می‌گرفت به بغداد این امکان را می‌داد که برد موشک‌های اسکاد B را به ۶۰۰ کیلومتر افزایش دهد.بدین ترتیب می‌توان گفت که دولت عراق از سال ۱۹۷۵ توسط ۸۰ کمپانی آلمانی، ۲۴ شرکت آمریکایی و حدود ۱۲ شرکت انگلیسی و چند شرکت سوئیسی، ژاپنی، ایتالیایی، فرانسوی، سوئدی، برزیلی و آرژانتینی تجهیزات دریافت کرد.امیررضا برزوئیاستاد: دکتر علی‌اکبر حسنوندمنبع:defapress.irدفاع مقدس_دانشگاه آزاد تهران‌مرکزامیررضا برزوئیامیررضا برزوئیWed, 25 Jan 2023 16:29:38 +0330https://virgool.ir/@amirreza.borzoei44/مجاهدین-خلقمنافقین-xfg8gnyxwflsمجاهدین خلق ؛ سازمانی با اهداف قتل عامموسسان سازمان مجاهدین خلق پس از گفت وگوهای اولیه، شناسایی و جذب نیروها و تشکیل سلول‌های کوچکی در قزوین، تبریز، مشهد، اصفهان، شیراز، کرمانشاه، کرمان و بانه سال 1347 با تشکیل کمیته مرکزی به بررسی روستاها و چگونگی امکان فعالیت سیاسی و مبارزاتی در آنجا، برنامه‌های آموزشی و چگونگی تشکیل خانه‌های تیمی پرداختند.طی سال 1347 پس از تکمیل مطالعات به این نتیجه رسیدند که با اجرای برنامه اصلاحات ارضی امکان آغاز مبارزه در روستاها فراهم نیست و شهرها برای انجام عملیات مناسب‌تر هستند. از این رو کمیته مرکزی با افزایش تعداد نیروهای خود نسبت به تشکیل گروه‌های فنی، اطلاعات، تبلیغات، تدارکات، تسلیحات و الکترونیک پرداخت و زمینه را برای تدارک مبارزه مسلحانه آماده کرد.به لحاظ عملیاتی پس از واقعه سیاهکل توسط فداییان خلق، مجاهدین خلق وادار به شتاب در اجرای عملیات نظامی شدند تا آنان متوجه شوند در پیشقراولی نبرد مسلحانه تنها نیستند. از این‌رو عملیات خود را از مرداد 1350 برای قطع سیستم اصلی برق سراسری و برهم زدن جشن‌های 2500 ساله شاهنشاهی طراحی کردند.طی سال‌های 1351 تا 1354 سازمان مجاهدین دست به یک سلسله کارهایی در جهت مبارزه با رژیم شاه زد. اردیبهشت 1351، یک هفته پس از اعدام اولین گروه از مجاهدین، به یک پاسگاه پلیس در تهران حمله کردند. سپس دفتر مجله «این هفته» را که به اشاعه فرهنگ غرب و تخریب روحیه خلق متهم شده بود، منفجر کردند. همچنین در بهار 1351 به مناسبت بازدید نیکسون، رئیس‌جمهور آمریکا از ایران، در دفتر اداره اطلاعات آمریکا، انجمن ایران و آمریکا، دفاتر پپسی‌کولا، جنرال موتور، شرکت نفت دریایی و هتل اینترنشنال، بمب‌هایی را منفجر کردند. اتومبیل ژنرال هارولد پرایس، رئیس هیات مستشاری آمریکا را در ایران به گلوله بستند، اما موفق به کشتن او نشدند. همچنین بمبی را در آرامگاه رضاشاه منفجر کردند. در 12 مرداد 1351 به نشانه اعتراض به ورود ملک حسین، پادشاه اردن به ایران یک بمب در سفارت اردن منفجر کردند.بعد از اعلام «بیانیه تغییر مواضع ایدئولوژیک» سال 1354، شکافی عظیم در میان اعضای سازمان مجاهدین ایجاد شد. اکثریت مجاهدین به مارکسیسم رو آوردند و اقلیتی از آنها تحت عنوان مجاهدین مسلمان به اصول مذهبی پافشاری کردند. البته جدایی و انشعاب مجاهدین، ناگهانی و غیرقابل انتظار نبود، زیرا کسانی نظیر تقی شهرام و بهرام آرام چنین مباحث ایدئولوژیکی را مطرح و روی آن پافشاری می‌کردند. بسیاری از کسانی که به مارکسیسم گرویدند، از افراد مسلمان متعصب و معتقد به اصول توحید بودند، مانند روحانی و حق‌شناس که در تیم ایدئولوژی اصلی و اولیه عضویت داشتند یا پوران بازرگان، همسر حنیف‌نژاد که از معتقدین به مذهب بود.پس از اعلامیه مواضع ایدئولوژیک سال 1354، مجاهدین مارکسیست با حفظ آرم سازمان و تغییر علائم و نشانه گذشته، حذف آیات قرآن و تاریخ پیدایش سازمان و نیز افزودن مشت گره‌خورده به نشانه وابستگی به طبقه کارگر، آرم جدیدی را برای خود تهیه کردند. نشریه «جنگل» را به جای «مجاهد» به عنوان ارگان سازمان منتشر کردند و هر سه ماه یک بار نیز نشریه «قیام کارگر» را انتشار دادند.مجاهدین مارکسیست به تسویه حساب با برخی از اعضای برجسته سازمان که روی اصول اسلامی پافشاری داشتند، پرداختند. از جمله مجید شریف واقفی و مرتضی صمدیه لباف را ربودند. شریف واقفی را به شهادت رساندند و لباف را نیز زخمی کردند و در دام پلیس انداختند.طی دورانی که مجاهدین مسلمان تلاش می‌کردند از مارکسیست‌ها فاصله بگیرند، بخشی از روحانیون، خواهان برخورد تند با مارکسیست‌ها بودند و برخی همچون آیت‌الله طالقانی، آیت‌الله منتظری، لاهوتی، مهدوی‌کنی و هاشمی رفسنجانی رای به جدایی از مارکسیست‌ها و خاتمه یافتن «اتحاد استراتژیک» دادند. در هر حال انشعاب سال 1354، اختلاف‌های موجود و درگیری‌های گروه‌های مختلف سازمان مجاهدین، ضربات مهلکی را بر این سازمان وارد کرد. ساواک طی مدت زمان کوتاه پس از انشعاب توانست تعداد زیادی از افراد و گروه‌های پراکنده مارکسیست و مذهبی وابسته به سازمان مجاهدین را بتدریج شناسایی کند و از بین ببرد؛ به طوری که از اواسط سال 1355 دیگر عملا سازمانی وجود نداشت.سال 57 به یمن پیروزی انقلاب اسلامی و سقوط شاه کادرهای باقیمانده از زندان آزاد شدند و از همان ابتدا با نظام جمهوری اسلامی مخالفت کردند. سال 60 به دنبال 3 سال کش و قوس بالاخره مشی مسلحانه را علیه نظام و به منظور سرنگونی سریع آن برگزیدند. متعاقب آن، سران این گروه به فرانسه و سپس به عراق پناهنده شدند و خود را به طور کامل در جهت سیاست‌های دولت عراق و علیه منافع مردم ایران قرار دادند. به دنبال شکست‌های پی درپی در استراتژی‌های اعلام شده بحث‌های جدیدی به نام انقلاب ایدئولوژیک به راه افتاد که سرآغاز آن ازدواج مسعود رجوی و مریم قجر عضدانلو همسر مهدی ابریشمچی بود. از این سرفصل یعنی از 64 به بعد این سازمان سیاسی نظامی عملا مسیر تبدیل شدن به یک فرقه مذهبی ـ تروریستی خطرناک را بسرعت طی کرد و نیروهای خود را به ورطه‌ای فوق‌العاده هولناک کشاند. سال 67 با ناامیدی دست به آخرین حربه جنگی خود زد و به قصد تصرف تهران با کمک نیروهای عراقی و تسلیحات غربی به سمت تهران به حرکت درآمد و بعد از 3 روز با تحمل تلفات بی‌شمار شکست را پذیرفت و نیروهای باقیمانده ناچار به عراق متواری شدند. بعد از این واقعه، سیل ریزش نیرویی در این سازمان آغاز شده تاکنون رو به افزایش بوده است و عملا این فرقه تروریستی را به سمت نابودی کامل فیزیکی سوق داده است.امیررضا برزوئیاستاد:دکتر علی‌اکبر حسنوندمنبع:مؤسسه‌ی مطالعات و پژوهش‌های سیاسیدفاع مقدس _دانشگاه آزاد تهران‌مرکزامیررضا برزوئیامیررضا برزوئیWed, 25 Jan 2023 16:23:49 +0330https://virgool.ir/@amirreza.borzoei44/مصاحبه-با-امیرمسعود-بختیاری-gjq2clafiol2آزادسازي خرمشهر استراتژي عراق را در هم شكستمصطفي خدابخشياشارهدر روند دفاع هشت ساله از آنجايي كه ايران نمي‌توانست درازدستي به اراضي خود را تحمل كند در سلسله‌عمليات‌هاي مشتركي با همكاري ارتش، سپاه و بسيج اقدام به بازپس‌گيري وجب‌به وجب خاك گرفت. يقيناً يكي از مهم‌ترين و تأثير‌گذارترين اين عمليات‌ها، عمليات بيت‌المقدس است كه با اعجازي خاص طي 25 روز ضرب شبانه‌روزي خونين‌شهر را به دامان كشور بازگرداند تا امام خميني(ره) در جمله‌اي قصار آزادي آن را مرهون لطف خدا بيان كند.واكاوي چند و چون آزادسازي خرمشهر ميسر نخواهد شد جز آنكه دقايقي را با مردان آن حماسه بزرگ سپري كرده و پرده از حقايق آن برداشت. در همين راستا با امير بختياري به گفت‌وگو نشستيم كه شرح آن را در زير مي‌خوانيد.جناب بختياري! اولين برنامه نيروهاي نظامي بعد از سقوط خرمشهر چه بود؟ آيا تداركي براي بازپس‌گيري شهر ديده شده بود؟بعد از سقوط خرمشهر اولين موضوعي كه مدنظر قرار گرفت جلوگيري از نفوذ بيش از پيش عراق و محصور شدن آن در خرمشهر بود. به طور طبيعي بعد از اين رويه برنامه‌هايي براي بازپس‌گيري مناطق اشغالي مد نظر قرار گرفته شد، منتها براي آزادسازي خرمشهر تقدم‌ها و اولويت‌هايي وجود داشت كه بايد آنها انجام مي‌شد تا به آزادسازي خرمشهر رسيد. ابتدا در جبهه گسترده 1600 كيلومتري كه در تمام طول مرزهاي مشترك عراق باز شده بود بايد به يك سازماندهي مشترك مي‌رسيديم. اينكه خرمشهر از دستور كار نيروي زميني حذف شده باشد يا ناديده گرفته شده باشد مطلقاً چنين چيزي وجود نداشت. از همان ابتدا آزادسازي به صورت يك تكليف و وظيفه به عنوان مأموريت و آرمان در دستور كار نيروي زميني قرار گرفته بود ولي بايد اولويت‌ها را رسيدگي مي‌كرديم.امير! به اولويت‌ها اشاره كرديد. به جز سازماندهي خط آيا اولويت ديگري هم وجود داشت؟ابتدا بايد گام‌هاي كوچك را برداشت تا به اهداف بزرگ رسيد. آن زمان كه عراق به ايران حمله كرده بود توان نظاميش 10 برابر ايران بود، به همين دليل نمي‌توانستيم بلافاصله حمله كنيم. اول اولويت‌ها لحاظ شد تا توان لازم براي بازپس‌گيري خرمشهر فراهم شود. لذا به فكر اين افتاديم كه ابتدا مناطق ديگري كه مقدور هست آزاد شوند و نيروهاي عراقي در ديگر مناطق تصرفي به عقب رانده شوند تا در همين فاصله نيروي زميني به بازسازي خود مبادرت كند و بعد به سراغ خرمشهر برود.پس نيروي زميني به دنبال ترتيب‌بندي فعاليت‌ها بود؟يقيناً. اگر شما به روند آزادسازي خرمشهر نگاه كنيد مي‌بينيد كه ابتدا عمليات ثامن الائمه براي شكستن حصر آبادان صورت مي‌گيرد، سپس عمليات طريق‌القدس براي آزادسازي بستان يا ميانه خوزستان اجرايي مي‌شود و بعد عمليات فتح‌المبين براي آزادسازي منطقه غرب انديمشك و دزفول انجام شد. در طول اين عمليات‌‌هاي سه‌گانه ضربات سنگيني به عراق وارد شد و طي آنها نيروهاي زيادي از عراق از بين رفت. در شرايطي كه ميوه رسيد و زمان براي آزادسازي خرمشهر مهيا شده بود، عمليات بيت‌‌المقدس به مرحله اجرا وارد شد، در واقع در ادامه آن عمليات زنجيره‌وار قبلي بود كه توفيق حاصل شد تا نيروهاي مردمي سازمان‌يافته‌تر و منسجم‌تر در يك روند رو به تكامل به كمك ارتش بيايند تا در كنار هم خرمشهر را آزاد كنند.19 ماه گذشت و سه عمليات به وقوع پيوست. يك مقدار در مورد خورد عمليات بيت‌المقدس سخن بگوييد كه چگونه اين عمليات پيش رفت.اگر اجازه بدهيد ما در اين زمينه از بحث‌هاي حرفه‌اي خارج شويم تا پيچيدگي كلام خوانندگان را خسته نكند، هر عمليات از اجزايي تشكيل مي‌شود. يك مرحله طرح‌ريزي آن، مرحله بعدي تهيه آن كه براساس آن نيازها سنجيده مي‌شود، بعد از اين مرحله به سراغ اجرا مي‌رويم و بعد از آن نيز مرحله هدايت پيش‌ مي‌آيد تا طرح دچار تغيير و انحراف نشود.عمليات بيت‌المقدس نيز شامل همين چهار مرحله اصلي بود اما ويژگي‌‌اي كه آن را نسبت به ساير عمليات‌ها متمايز مي‌كند، ويژگي‌هاي خاص آن است. در ابتدا بايد بگويم اين عمليات را كسي نمي‌تواند به نام خود ثبت كند. در اين عمليات ملت ايران حضور داشتند و با مشاركت خود خرمشهر را پس گرفتند.در مرحله طرح‌ريزي ويژگي‌ بارز اين عمليات سرعت در طرح‌ريزي بود. دشمن را خوب ديدند و خوب برآورد كردند. صحنه عمليات درست پيش‌بيني شد و طرحي كه تهيه گرديد از اين قابليت برخوردار بود كه دشمن را غافلگير نمايد.نكته‌اي كه در اين طرح مورد توجه قرار گرفته بود از كجا حمله كردن و چه زماني تاختن بود تا دشمن بايكوت شود.طبق رول سال اول و دوم جنگ هم از سوي ما و هم از طرف عراق عمليات‌ها معمولاً هر 3 ماه انجام مي‌گرفت تا طي آن قواي مبارز تجديد شوند اما دراين عمليات روند حاكم شكسته شد تا عراق نتواند ساماندهي مناسبي به نيروهاي خود بدهد. بعثيون هيچ‌گاه فكر نمي‌كردند با يك برنامه‌ريزي منسجم بتوانيم پنج لشكر را از رودخانه عبور دهيم و در مقابلشان آرايش نظامي بگيريم.آرايش و گسترش نيروهاي عراق نشان مي‌داد كه هيچ گاه پيش‌بيني اين هجم وسيع نيرو را نمي‌كردند ولي ما اين كار را انجام داديم و توانستيم در يك تك غافلگيرانه نيروهاي پدافندكننده عراق در غرب رودخانه كارون را زمينگير كنيم.در مرحله تهيه تلاش شد عراق متوجه حركات و ساماندهي و جابه‌جايي نيروها نشود و تك اصلي ما را شناسايي نكند كه اين كار توسط يك سلسله اعمال حفاظت اطلاعات به دست آمد. علاوه بر اين در همين مرحله عملياتي با عنوان اميرالمؤمنين، 15 كيلومتر بالاتر از محل اجراي عمليات بيت‌المقدس در غرب دزفول واقع در منطقه عملياتي فتح‌المبين در نظر گرفته شد تا با ورود نيروهاي لشكر 77 ارتش و برادران سپاه حواس دشمن را پرت كنند و آنها به نوعي دچار سرگيجه شوند. از طرف ديگر با اجراي اين عمليات در پي حذف بخشي از قواي دشمن بوديم تا نتوانند سدي در برابر آزادسازي خرمشهر شوند.ويژگي ديگري كه عمليات بيت‌المقدس دارد وسعت منطقه عملياتي آن است. وسعت منطقه عمل حدود 6‌ هزار كيلومتر در نظر گرفته شده بود كه در 5400 كيلومتر عمل شد. اين بزرگ‌ترين منطقه‌اي بود كه در طول جنگ ما براي آن فعاليت انجام داديم.مسئله بعدي هجم نيرويي بود كه ما وارد عمل كرديم. سه لشكر به همراه چند تيپ مستقل از ارتش كه در مجموع 5/4 لشكر را به وجود آورد و همپاي ما برادران سپاه قرار گرفتند تا با استعداد خاص خود نيروي عظيمي در منطقه ايجاد شود.يكي ديگر از ويژگي‌ها طول مدت عمليات است. مقاومت 25 روزه و ممارست در عمل باعث شد تا توان دشمن رو به ضعف برود و هجم وسيعي حدود 25 هزار نفر اسير به بار آورند.امير شما به ويژگي‌هاي اين عمليات اشاره كرديد. دستاوردهاي آن چه بود؟دستاوردها به دو دسته تاكتيكي و استراتژيكي تقسيم مي‌شود. دستاوردهاي تاكتيكي اين عمليات آزادسازي 5400 كيلومتر از مناطق اشغالي، انهدام نيروهاي دشمن، آزادسازي جاده اهواز ـ خرمشهر، شهر هويزه و پادگان حميد، وارد آوردن خسارت و تلفات به دشمن و عقب راندن دشمن از مناطق اشغالي و رسيدن به خط مرز مشترك است.اما مهم‌تر از دستاوردهاي تاكتيكي دستاوردهاي استراتژيكي حائز اهميت آن، استراتژي عراق از حمله به ايران، به دست آوردن كرانه شمالي رودخانه اروند و لغو قرارداد الجزاير بود. آنها در سر حاكميت كامل بر اروند را مي‌پروراندند در حالي كه ايران به هيچ وجه نمي‌توانست سهم قانوني و شرعي خود را ناديده بگيرد. با آزادسازي خرمشهر و شكست حصر آبادان استراتژي عراق در هم شكست.يكي ديگر از دستاوردهاي اثبات نيرومندي نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران بود و به عراق ثابت كرد كه ياراي مقاومت در برابر ايران را ندارد.از اينجا به بعد است كه ما عراق را در خاك خودش تعقيب مي‌كنيم و اين كشور را وادار به پذير خواسته و اراده خود مي‌كنيم.اثبات توانمندي سياسي نظام نوپاي جمهوري اسلامي دستاورد ديگري است كه در پي اين عمليات به دست آمد.شما به تاكتيك‌‌ها اشاره كرديد. در آزادسازي بين سپاه و ارتش هدف مشتركي وجود داشت ولي گفته مي‌شود تفاوت‌هايي در تاكتيك به چشم مي‌خورد، دراين مورد توضيح دهيد.من اصلاً به اين امر معتقد نيستم و در عمليات بيت‌المقدس مثل عمليات فتح‌المبين، طريق‌القدس هماهنگي و همدلي كاملي بين نيروهاي ارتش و سپاه وجود داشت. نيروها به صورت ادغامي عمل مي‌كردند من اين موضوعي را كه شما مطرح كرديد مطلقاً قبول ندارم. يگان‌هاي سپاه داخل يگان‌هاي ارتش بودند و بالعكس. نيروها به صورت همتا در كنار هم و در يك خط عمل مي‌كردند.فرمانده ميدان چه نيرويي بود؟اين عمليات به صورت دو فرماندهي اجرا شد. يك وحدت فرماندهي بين سپاه و ارتش برقرار بود.يعني بين شهيد صياد شيرازي و محسن رضايي بود؟بله. اما در بين اين دو چه گذشت و چه قرار و مدارهايي گذاشته شده بود را خبر ندارم. ولي در مجموع مشكل وجود نداشت.بعد از آزادسازي خرمشهر، ديوارهاي بصره لرزيد؟اساس عمليات بيت‌المقدس بر اين استوار بود كه شهر بصره تهديد شود. از نظر نظامي بين تهديد و تصرف بسيار تفاوت وجود دارد. ما به فكر تصرف بصره نبوديم. اين پيش‌بيني شده بود كه با تهديد بصره خرمشهر را محاصره كنيم و آن را از دست عراق خارج كنيم و يك عمل تا‌به‌تا انجام شود، اما در حين هدايت عمليات به اين نتيجه رسيديم كه اگر به سمت خرمشهر برويم زودتر به نتيجه مي‌رسيم، لذا طرح تغيير كرد و فلش‌هاي حمله به سمت شلمچه تغيير كرد.با توجه به فاصله‌اي كه بين شلمچه و بصره وجود دارد هرگونه عمليات دراين منطقه ديوارهاي بصره را به لرزه درمي‌آورد و عراق هم اين دفاع شديد را سازمان داد تا دروازه‌هاي بصره را به سوي نيروهاي ايراني باز نگه ندارد.يكي از مسائل مطرح در جنگ ناپاك بودن جنگ عراق است. آيا جنگ ايران پاك بود؟جنگ پاك يعني شما فقط مناطق نظامي را بزنيد و مناطق غيرنظامي هدف قرار نگيرد.عراق البته جنگ غير پاكي را انجام داد چون در تصرف شهرها و انهدام آنها هيچ رعايت قوانين جنگي را نكرد اما ايران اين را رعايت مي‌كرد اگر چه در آن زمان بحث جنگ پاك وجود نداشت. در مورد عمليات بيت‌المقدس هم بايد بگويم از آنجايي كه عمليات در مناطق غيرمسكوني انجام مي‌شد و شهرهاي خرمشهر و هويزه كاملاً از وجود مردم خالي شده بود نمي‌توان گفت كه بحث پاك يا ناپاك در آن دخالت داشته باشد.حرف آخر؟من معتقدم تمام نيروهاي مسلح ايران در هر لباس و رنگي براي حفاظت از سرزمين در كنار يكديگر بودند. در اين جنگ فقط نيروهاي مسلح نقش نداشتند بلكه مهندسين نفتي، پزشكان، صنعتگران و هر شغل ديگري كه باعث چرخش چرخ اقتصاد كشور مي‌شد با ما همكاري داشتند و افتخارآفرين شدند و در مجموع بايد گفت نسل جنگ دين تاريخي خود را در قبال كشور انجام دادند.امیررضا برزوئیاستاد: دکتر علی‌اکبر حسنونددفاع مقدس _دانشگاه آزاد تهران‌مرکزامیررضا برزوئیامیررضا برزوئیWed, 25 Jan 2023 16:20:00 +0330https://virgool.ir/@amirreza.borzoei44/گردان-دژ-ljy6uswwndy8دژي براي مقاومتگردان 151 پياده دژ خرمشهر در سال 1349، ‌‌‌تأسيس شد. اين گردان كه شامل 5 گروهان بود، ‌‌‌بخشي از پوشش نيروي زميني ارتش از خط مرزي شلمچه تا طلائيه را به عهده داشت و براي انجام اين مأموريت به 32 پاسگاه تقسيم شد. ‌‌مأموريت اين گردان در زمان درگيري انجام عمليات تأخيري و حفظ خطوط مرزي به مدت 48 ساعت بود. ‌‌‌براي كنترل مأموريت اين گردان دو پاسگاه يا دژ مركزي در نظر گرفته شده بود كه يكي از آنها در شلمچه و ديگري در كوشك مستقر بود. ‌‌گردان دژ از شلمچه تا طلائيه قديم عملا مرزباني 65 كيلومتر از خط مرزي را به عهده داشت. ‌‌‌محل دژ مركزي شلمچه در قبرستان فعلي نزديك به شلمچه است كه عراقي‌ها پس از اشغال آن باقيمانده ساختمان آن را باخاك يكي كرده‌‌اند و امروزه جز تعدادي آجر و مقداري نخاله ساختماني چيزي از آن نمانده است. ‌‌با آغاز تهاجم نيروهاي عراقي به خاك مقدس جمهوري اسلامي ايران همه دژها در مرز، ‌‌‌‌وارد عمل شدند و در نهايت پس از حداكثر 3 روز كليه دژها در مرز سقوط كردند و دژ مركزي كوشك توانست به مدت پنج روز در كوشك و حسينيه و جفير ارتش عراق را به تأخير بيندازد ولي دژ مركزي شلمچه الحق حماسه آفريد و به روايت مدافعين دژ مركزي شلمچه اين دژ تا روز دهم شهريور 59 در مقابل عراقي‌ها ايستادگي كرد كه الحق حماسه مقاومت شلمچه از همين نقطه رقم خورد، ‌‌‌البته در اين مقاومت يگان‌هاي ديگري از نيروي زميني حضور داشتند و در روزهاي آخر حضور تعدادي غيرارتشي براي كمك به پرسنل در شلمچه مشهود است. ‌‌‌پس از هجوم ارتش عراق به دژهاي مرزي عملا سازمان دژهاي مرزي به هم ريخت و تعدادي شهيد و تعدادي اسير و تعدادي مفقود شدند. ‌‌‌مجروحان به بيمارستان‌هاي مختلف انتقال يافتند و از تاريخ دهم شهريور به بعد واژه دژ فقط به پادگان دژ خلاصه مي‌شد. ‌‌پرسنل پادگان دژ پس از عقب‌نشيني به پل نو بلافاصله در سطح شهر نيز حاضر شده و با عراقي‌هاي متجاوز، ‌‌‌مبارزه مي‌كردند. ‌‌گردان دژ در طول جنگ بيش از 10 بار باز‌سازي شد و بعضي از پرسنل آن كه از مدافعين خرمشهر بودند در يگان‌هاي ديگر و در مناطق ديگر به فيض شهادت نائل آمدند. ‌‌‌در پايان جنگ، ‌‌‌طبق آمار موجود گردان 151 پياده دژ خرمشهر با 78 نفر شهيد كادري و 207 نفر شهيد وظيفه و 320 نفر اسير و مفقود كارنامه عملياتي هشت سال دفاع مقدس خود را، ‌‌‌به تاريخ تقديم نمود. ‌‌هر چند مقاومت در دژ خرمشهر به جاي 48 ساعت عملا 48 روز طول كشيد، ‌‌‌اما گردان دژ در 30/7/59 به طور كامل سقوط كرد. ‌‌اما در تاريخ 1/9/59 سرهنگ زمان‌فر فرماندهي گردان را به عهده گرفت و گردان را خيلي زود آماده عمليات نمود. ‌‌گردان دژ گردان مقدسي است ‌‌‌و در عمليات 25/2/61 كه به آزادي خرمشهر انجاميد، ‌‌‌در چند عمليات ايذايي شركت نمود و با موفقيت آنها را اجرا كرده و دين خود را به خرمشهر ادا كرده، ‌‌‌زمينه را براي آزادي خرمشهر هموار نمود.امیررضا برزوئیاستاد: دکتر علی‌اکبر حسنوندمنبع:b58.irدفاع مقدس _دانشگاه آزاد تهران‌مرکزامیررضا برزوئیامیررضا برزوئیWed, 25 Jan 2023 16:15:15 +0330