https://virgool.ir/feed/@alizadamirfa2026-11-12 18:18:34https://files.virgool.ir/upload/users/177842/avatar/avatar.pnghttps://virgool.ir/@alizadamirhttps://virgool.ir/@alizadamir/ارزشهای-ناپایداریِ-زندگی-qo4et3sqpn7qپاندمی کرونا به ما نشان می‌دهد که دنیای زندگی‌مان گذرا است. اما همان طور که فروید وسط جنگ جهانی اول به آن پی برده بود، این را هم روشن می‌کند که چه چیزهایی توی زندگی واقعاً مهم‌اند.هانس یورگن ویرت / روانکاو و نویسنده آلمانیبهار آمده است. با چنان قدرتی که انگار طبیعت می‌خواهد ما را تحریک کند. اما نیروی بهار امسال در تضادی آشکار با محدودیت‌هایی است که برای مقابله با پاندمی کرونا به‌مان تحمیل شده‌ است. تعطیلات تابستانی‌ را باید فراموش کنیم، بستگان‌مان را نمی‌توانیم ‌بینیم و با دوستان‌مان هم نمی‌توانیم توی این هوا به طبیعت برویم کباب کنیم. کافه‌ها و رستوران‌ها هم همچنان بسته‌اند.آدم‌های مثبت‌اندیش حالا می‌گویند دست‌کم توی این شرایط می‌توانیم در روزهای آفتابی دو نفری یا با خانواده‌مان برویم قدم بزنیم. اما راست‌اش با این پاندمی از یک طبیعتِ در اوجِ شکوفایی نمی‌توان آن طور که باید لذت برد. خیلی سریع یک حس بیهودگی و پوچی سراغ‌ات می‌آید. در این شرایط به طرز دردناکی برای‌مان روشن می‌شود که چقدر همه چیز ناپایدار و گذراست. انگار هم زیبایی طبیعت و هم زندگی خودمان و هر چیز دیگری مغلوب این ناپایداری‌‌ می‌شوند.ارزش ناپایداری از نگاه فرویدزیگموند فروید، روانکاو معروف، در سال 1916– یعنی در میانه‌ی جنگ جهانی اول – در مقاله‌اش تحت عنوان «ناپایداری» به واکنش‌های ممکن در برابر این پدیده پرداخته است. یا واکنش همراه با یک دلزدگی دردناک از این دنیا، اندوه و یاس، یا آن طور که فروید نوشته، با «طغیان در برابر حقیقتِ ادعایی. نه، این غیرممکن است که این همه شکوه طبیعت، هنر و فرهنگ به هیچ تبدیل شود. باور چنین چیزی بی‌معنا و شرم‌آور است. این شکوه باید به یک نحوی پابرجا بماند، رها از همه نفوذهای ویرانگر.»فروید از هر دو الگوی واکنش انتقاد کرد: «من نه می‌توانستم تصمیم بگیرم که این ناپایداری همگانی را کتمان کنم، و نه می‌توانستم برای زیبایی‌ها استثنا قائل شوم. اما من این را هم نمی‌پذیرم که ناپایداریِ زیبایی، ارزش آن را کم می‌کند. برعکس، باعث افزایش ارزش‌اش می‌شود! ارزشِ ناپایداری یک ارزش نایاب در زمانه است.»فرصت یک آرامش تازهدر آدم‌هایی که متوجه می‌شوند به یک بیماری لاعلاج مبتلا شده‌اند و دیگر مدت طولانی‌ای زنده نمی‌مانند، خیلی وقت‌ها یک انگیزه‌ی غیرمنتظره به وجود می‌آید تا از زمان باقی‌مانده‌شان بهتر و خلاقانه‌تر استفاده کنند. در حالیکه در زندگی روزمره‌ی ما اغلب روزها کم‌وبیش شبیه هم می‌گذرند و در بیشتر اوقات امیدواریم که زودتر آخر هفته شود، برای فردی که بیماری مرگباری دارد ارزش زمان باقی‌مانده‌‌ی عمرش تغییر می‌کند. او به ماترک خود رسیدگی می‌کند، با آدم‌هایی که برای‌اش مهم‌اند گفت‌وگو می‌کند و حتی شاید بحران‌هایی را که توی رابطه‌اش داشته و تا آن زمان همین طور فقط با خود می‌کشیده حل می‌کند.شاید او این را هم تجربه کند که روابط دوستی و خانوادگی‌ای که معمولاً به‌شان بی‌توجهی می‌کرد حالا به یک‌باره برای‌اش باارزش و بامعنا می‌شوند. به این ترتیب یک فرآیند سوگوار برای او آغاز می‌شود که طی آن در عین حال که وداع می‌گوید، همزمان کمی هم آینده‌ای را می‌سازد که حتی از مرگ‌ خودش هم فراتر می‌رود و موثر می‌ماند. این درگیری آگاهانه با گذشته وداعی را ممکن می‌سازد که هر چند باز اندوه‌ناک است، اما در عین حال یک آرامشی هم درون خود دارد.پاندمی کرونا هم ما را با گذشته روبرو می‌کند. هر چند به ندرت نگران خودمان هستیم که قربانی ویروس شویم، اما اخبار دائمی درباره افزایش تعداد تلفات و قربانیان به شدت متاثرمان می‌کند. ‌اعتماد‌مان به دنیا، به اعتمادپذیری، ثبات و برنامه‌پذیری زندگی خودمان، و البته به جامعه‌مان، از بنیان به لرزه درمی‌آید. همه این‌ها حالا شکننده، آسیب‌پذیر و گذرا و ناپایدار به نظرمان می‌آیند.در آینده به چه ارزش‌هایی می‌خواهیم عمل کنیم؟ما باید به حرف فروید گوش کنیم و نه غرق در ماتم و نومیدی شویم و نه لجوجانه مثل سابق به زندگی‌مان ادامه بدهیم و این فرصت اساسی که در بحران وجود دارد را از دست بدهیم. چون با آگاهی از این ناپایداری یک تغییر مثبت در ارزش‌ها می‌تواند اتفاق بیافتد. چیزی که تا پیش از این به سختی می‌توانستیم ازشان بگذریم، مثلاً یک جلسه کاری اضافه، یک بازی فوتبال مهم یا یک آبجو در بار حالا معناش را از دست داده است. در عوض چیزهای دیگری ارزش بیشتری پیدا می‌کنند. حالا شاید کشف کنیم که ارتباط با بچه‌ها، پدر و مادر و شریک زندگی چقدر در واقع برای‌مان مهم است. یک حس که در زندگی پراسترس روزمره‌مان خیلی وقت بود به این شدت تجربه نکرده بودیم. یا ناگهان می‌بینیم که هنگامِ خواندنِ یک رمان دیگر آن شتاب‌زدگی از سرمان افتاده و جاش را به یک حال و هوای غم‌ناکِ آرامی می‌دهد که در آن ناپایداری را از لحاظ عاطفی هم حس می‌کنیم.بعضی‌ها پیش‌بینی می‌کنند- و برخی‌ها حتی خواستار آن‌ هستند - که بعدِ این پاندمی جامعه یک جامعه دیگری نسبت به قبل شود. برخی از ایده‌آل‌ها و ارزش‌های اجتماعی ما در این بحران، شکننده، گذرا و شاید حتی اجتناب‌پذیر از آب درآمده‌اند. فعلاً معلوم نیست این ارزش‌ها کدام‌اند.به هر حال باید از این فرصت پیش‌آمده استفاده کنیم و یک بحث اجتماعی گسترده درباره این بکنیم که جامعه بعد از غلبه بر بحران کرونا بر اساس کدام ارزش‌ها باید عمل کند. چون بر خلاف کسی که در حال مرگ است و باید زندگی را وداع بگوید، جامعه ما به زندگی ادامه خواهد داد. و ما می‌توانیم آینده‌اش را بسازیم.منبع: اشپیگلAmir AlizadehAmir AlizadehWed, 22 Apr 2020 01:02:53 +0430