https://virgool.ir/feed/@alirafieivardanjaniنویسنده کتاب های: وقتی اوفیلیا می گرید، در جست و جوی سینما(مجموعه مقالات سینمایی)، احتکار احساسات، جغله و حسن یوسفfa2026-11-10 16:37:09https://files.virgool.ir/upload/users/1243449/avatar/TmUxsq.jpghttps://virgool.ir/@alirafieivardanjanihttps://virgool.ir/@alirafieivardanjani/نقد-فیلم-سیکل-wkwqqmpltvcfسیکل یا چرخه به کارگردانی جردن داونی نتیجه‌ی کژاندیشی در انسان‌شناسی و چراییِ وجود است. اُنتولوژی و آنتروپولوژی در این فیلم به گونه‌ای از آنتروپی در زمان تغییرِ حالت می‌دهند تا ثابت کنند انسان از نسل گُرگ‌ها است. عمیق‌ترین کارکردِ دین در معنا بخشیدن به زیست و چراییِ وجودِ انسان بر روی زمین است. این کارکرد با چگونگیِ گُمراه‌شونده، که این‌روزها می‌توان هر تالی‌فاسدی را به نامِ هنر و رویا تحویل مردم داد، همراه شده تا جایی که هستی‌ای را با خزعبلاتِ اَبزودیک به نیستی تبدیل خواهد کرد. مشخصاً در موردِ این اثر باید چُنین توضیح داد که علم به واسطه‌ی خاطرات و احساسات منجر به کشفِ گرگینه‌هایی خواهد شد که منتظراند تا ماه کامل شود و به قولِ خودشان به جسم‌ها برای تزریقِ ذاتِ خود نیاز ندارند. تا حدّی فیلم چگونگی و چرایی را نادیده گرفته که بیننده را با ترساندنِ کاذب سعی دارد پای درامِ الکنِ خود نگاهدارد. پدر به چه وسیله‌ای تبدیل به انسانِ گُرگ‌نما شده است؟ این گُرگینه از کجا متوجّه می‌شود صید خود آشنا است یا غریبه؟ چگونه گُرگینه، تنها با زخمی‌کردنِ صید خود، قابلیت انتقالِ رویا به دیگری را پیدا می‌کند؟ و هزاران چراییِ دیگر که با تماشای فیلم منِ فیلم‌باز در ذهن‌ام شکل می‌گیرد. فیلم هنوز به هویت و ذاتِ انسانی نرسیده می‌خواهد از چراییِ شکل‌گیریِ شخصیت‌ها صحبت کند و این پدیده بزگترین نقدِ من بر اثر است.باری به هر جهتنیازِ بیننده به سرگرم شدن نباید با نیازِ او به هیجان‌زده شدن اشتباه گرفته شود. مشخصاً در «سیکل» مردی کالبدشکاف را می‌بینیم که به خاطرِ اشتباه و اشاره‌اش به جادوْ از خانم دکتر طلبِ بخشش می‌کند و بعد که می‌خواهد جسدِ گُرگینه را مورد کالبدشکافی قرار دهد انگُشترهایش را در می‌آورد و دوربین یک اینسرت از آنها به تماشاگر می‌دهد تا ببیند او رینگِ جُمجمه‌ای را در دست کرده و بعد که ماه کامل می‌شود جسدِ گُرگینه او را مورد تهاجم قرار می‌دهد. این سکانس از فیلم بخشی از دستِ کم گرفتنِ شُعورِ بیننده است. سینمایی که احساسِ نیاز نکند تا برای هر ادعای خود ادله‌ی محکم داشته باشد یک سینمای باری به هر جهت است و...متن کامل را در مجله‌ی سینمایی برداشت بلند بخوانید.ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.علی رفیعی وردنجانیعلی رفیعی وردنجانیTue, 10 Nov 2026 10:12:15 +0330https://virgool.ir/@alirafieivardanjani/نقد-کمدی-ها-و-استندآپ-ها-kghkbwimvapcایدئولوژی از یک نظامِ فکری خارج می‌شود و در چرخه‌ی اجتماعی پهنا و معنای فرهنگ به خود می‌گیرد. در این سیکل تناقُض‌های فرد نسبت به باورها و ضدّیت‌ها نمی‌تواند به نامِ جامعه تمام شود چرا که گُزاره‌های تاریخی از یک همه‌پُرسیِ مردمی خارج شده‌اند. آنچه امروز به عنوان یک منتقدِ سینما به آن خواهم پرداخت تریبونِ رسانه‌ای سینما است که متأسفانه دستِ نا اهلان‌اش اُفتاده. از یک طرف وضعیتی هُشدار دهنده در سینما با کُمدی‌هایی مانند «قیف» امیریوسفی، «خانم والده» موفق، «آنتیک» نائیجی، می‌بینیم و از سویی دیگر با استندآپ‌های یوتیوبی، و نوعی از تهاجُمِ فرهنگی هستند و در پوششِ انتقاد از هر خطِّ قرمزِ جنسی‌ای عبور می‌کنند، که مشخصاً با عارفه عسگری یا اخیراً فعالیت‌های بی‌شرمانه‌ی زینب موسوی طرف هستیم. نظامِ جمهوریِ اسلامیِ ایران نباید اجازه‌ی چُنین تهاجماتِ فرهنگی‌ای را در پوشش‌ها و پلتفُرم‌های مختلف دهد و ساز و کار آن هم فقط با ترویجِ کمدیِ با اصالت بجای این کُمدی‌هایی که مستقیماً و تلویحاً به پایینِ تن یک انسان اشاره دارند و هیچ‌بویی از ذاتِ هنر نبرده‌اند، میسر خواهد شد. ما هر حرفی را نباید به عنوان شوخیِ در لحظه با مخاطب بزنیم و در همین راستا هر اشاره و ایده‌ای را نمی‌شود به عنوان یک کمدی روی پرده‌ی سینما بُرد. به باورِ من سینمایی که ایدئولوژی نداشته باشد یک سینمای مُرده است حالا هرچه هم بگردیم مثلاً در «آنتیک» نائیجی، ایدئولوژی پیدا نخواهیم کرد. از سوی دیگر خاصیّتِ ضدِّ هنریِ فضای مجازی اینجا مشخص می‌شود که هر بی‌هنر و نااهلی درباره‌ی سیاست، جامعه، فرهنگ، تاریخ و... حرف بزند یا مردم را بخنداند. باید به صراحت بگویم که مثلاً زینب موسوی اصلاً در جایگاهی نیست که درباره‌ی محسن رضایی یا ابوالقاسم فردوسی صحبت کند. مشخصاً می‌گویم که عارفه عسگری بزرگترین تالی‌فاسدِ اخلاقی بر مدارِ محتواهای جنسی را به مخاطبِ خود تحویل می‌دهد. ما اگر در حوزه‌ی فرهنگی و صیانت از دین و مذهبِ خود روبه‌جلو حرکت نمی‌کنیم حداقل وظیفه‌مان است و...متن کامل را روزنامه‌ی اینترنتی برداشت بلند بخوانید.ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.علی رفیعی وردنجانیعلی رفیعی وردنجانیThu, 05 Nov 2026 13:18:46 +0330https://virgool.ir/@alirafieivardanjani/نقد-فیلم-من-می-ترسم-به-بهانه-ی-اکران-zhotakzr3qefمن می‌ترسم به کارگردانیِ بهنام بهزادی اثری متزلزل در ایجاد دیالکتیکِ نقادانه‌ی اجتماعی است که با لحنِ الکنِ خود درام را به کِشمَکِشِ کاذب کشانده. فیلم تا نیمه‌اش خسته کننده و حوصله سَربَر است. از وقتی که ما متوجّه می‌شویم مهندسِ پُرنفوذِ ریاکار، امیر جعفری، پُشتِ تمام این ماجراهایی بوده که برای بهمن، پوریا رحیمی‌سام، رُخ می‌داده و از نغمه، ستاره پسیانی، به عنوان رابطِ عشقی و طُعمه‌ی جنایی استفاده می‌کرده، موتور فیلم شروع به حرکت می‌کند و این در صورتی است که ما باید از ابتدا بفهمیم شُغلِ بهمن چه بوده و اصلاً چرا مغازه‌ی او پلمپ شده و چرا به زندان اُفتاده؟. مغازه داری که روی پارچه تذهیب و شعر حک می‌کند، شعرِ نو می‌گوید و ظاهراً پرستیژِ انتلکتوئلی دارد چرا باید نسیم، الناز شاکردوست، را که قبلاً هدفِ عشقیِ مهندس بوده انتخاب کند؟ و اصلاً چرا نسیم می‌خواهد برود و مدام از این می‌ترسد که نکند عُلقه‌ای جا گذاشته باشد؟ فیلم اگر هم سانسور شده باشد چِفت و بستِ دُرستِ دراماتیک ندارد و ارتباط ضمنی و شهودیِ کاراکترها با یکدیگر نه چرایی دارد و نه چگونگی. پرستیژِ شاعرانه‌ی بهمن و بعد خودکشیِ او منِ فیلم‌بین را به یادِ «نیم رخ‌ها»ی ایرج کریمی، می‌اندازد و ساختارِ آن شباهتی فُرمیک به «شب‌های روشن» مؤتمن، دارد. سینمای ایران دُچار استیصال در قصّه‌گویی و سرگرم کردنِ درست بیننده است. فیلم‌سازان هنوز نتوانسته‌اند فیلمی مانند «شمال از شمال غربی» هیچکاک، بسازند تا تماشاگر جذابیّتِ مرگبار سینما را احساس کند.دخترِ فقیر و هالونقشِ پسیانی در «من می‌ترسم» انبوهی از عدمِ امنیتِ روانی و اجتماعی افراد در چُنین مدیومی را مُنعکس می‌کند. این عدمِ نظم که نوعِ بورژوازیِ آن را در سریال «زخم کاری» مهدویان، می‌بینیم برای ما ثابت می‌کند اساسِ قانون در کشورْ مالِ آدم‌های پُرنفوذ است نه فقیر و فقرا. البته این نقد در استحاله‌گویی‌ها شکل ایماژی به خود می‌گیرد امّا غیرِ ممکن است آن را به شکلِ زیسته در سینما تبدیل کرد چرا که سینما می‌تواند نقد کند امّا نقضِ اکثریتی هرگز باعثِ تعلیقِ دراماتیک نخواهد شد. دختری که گوشی‌اش را می‌دزدند، فایل‌های پاک شده‌ی آن توسط آن مردِ شاعر، بهمن، ریکاوری می‌شود و بعد این مردِ انتلکتوئل از همان فایل‌ها سوءاستفاده می‌کند تا مثلا از مهندس انتقام گرفته باشد. قانون در این مملکتِ فرضی کجا است؟ و...متن کامل را مجله سینمایی برداشت بلند بخوانید.ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.علی رفیعی وردنجانیعلی رفیعی وردنجانیWed, 04 Nov 2026 05:02:39 +0330https://virgool.ir/@alirafieivardanjani/نقد-فیلم-سقوط2-نقطه-ی-مرگ-ll5jvb37rpayسقوط2: نقطه‌ی مرگ از برادران اسپیریگ حاصلِ دمِ‌دستی گرفتنِ سینما و هنر است. فیلمی که تعلیقِ استودیویی‌اش شاملِ تمامِ جنایت‌های بدون مکافات شده تا با ترفندی قاطبْ دگردیسی‌های مَجاز را سوار بر اهریمنِ کاراکتر کند. به طرحِ کُلّیِ داستانِ فیلم دقت کنید: کسی که خودش را جای "لوس" زده و بعد معلوم می‌شود نامِ واقعی‌اش "بیلی" است سعی دارد "جاکس" را از سوگواری برای خواهرش رها کند و ترس‌های او را بشکند. "جان" این وسط نقشِ لیدرِ گردشگران برای کوهنوردی و صعود به ارتفاعاتِ تایلند را بازی می‌کند و از این پوشش استفاده خواهد کرد تا موادِّ مخدر را از مرز رد کند. در ادامه‌ی این تعلیق‌های کاذب ما این فکت را دریافت می‌کنیم که بیلی سرطان دارد و قرص‌های قوی برای درد می‌خورد. "جان"، "بیلی" را به خاطرِ موادِّ مخدر می‌کشد و "جاکس" تنها کسی است که سالم از آن مهلکه بیرون می‌آید. با این همه ترحم چه کنیم؟ چرا "جاکس" بعد از اینکه می‌فهمد "بیلی" خودش را "لوس" معرفی کرده تا ماشین را خریداری کند تغییرِ پرستیژ می‌دهد؟ چگونه "جان" از ریزش سنگ‌های کوه بر سرش نجات یافته؟ حالا "جاکس" هم باید برای خواهر خود سوگواری کند و هم باید برای "بیلی"؛ این پدیده به معنای آن است که بیننده با یک فیلمنامه‌ی الکن و عقب‌مانده روبرو است.دکوپاژ نداشتهساختِ عُمقِ میدان از ایدئولوژی باید به پِرفِکشِنِ کارگردان تبدیل شود که متأسفانه در «سقوط2: نقطه‌ی مرگ» شکلِ ایده‌آلی از آن را می‌بینیم. این فُرم قطعاً و ابداً آکادمیک نیست چرا که پیاده‌سازیِ استوری بُرد‌های تحمیلی دستِ کارگردان را برای دکوپاژ زدن‌های خیالی خواهد بست. آنچه که بیننده مشاهده می‌کند حاصلِ فیلمبرداریِ مستندگونه و نه سینمایی در استودیو، بازی‌هایی رُباتیک و مانکن شده، تعلیقِ تکراری و غیرقابل باور است. تعجبِ اصلی این است که ما فرآیندِ طبیعی در رفتارِ جاکس و بیلی آن هم در هنگامِ گیر افتادن در کوه نمی‌بینیم و...متن کامل را مجله سینمایی برداشت بلند بخوانید.ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.علی رفیعی وردنجانیعلی رفیعی وردنجانیSun, 01 Nov 2026 17:19:56 +0330https://virgool.ir/@alirafieivardanjani/نقد-فیلم-لباس-شخصی-به-بهانه-ی-اکران-آنلاین-w29lxzrxk3i2لباس شخصی به کارگردانی امیرعباس ربیعی تشبیهِ بلامنازعِ احزاب به ایدئلوژیک محور بودن در یک امرِ مشتبه شده است. فیلم در حالِ طرحِ یک سؤالِ انحرافی از ایدئولوژیک صفتیِ دستوراتِ خدا، پیغمبری است. ایدئولوژی‌هایی که با تفکراتِ شریعتی و مطهری اشتباه گرفته می‌شوند و بعد نظریه‌ی خود را به ناحق، حقّانی جلوه خواهند داد. حزب توده در این فیلم مابه‌ازای فونداسیون فرهنگِ رسانه‌های معاندِ فارسی زبان است. آمیختن و ساختنِ درامی در این باره، هرچند تاریخی و استنادی، نتایجِ خون‌بارِ دیروزی را به وضعیتِ کنونی گره می‌زند و این به خودی خود به عنوان هُشداری درباره‌ی لیبرالیسمِ پنهانِ کمونیسم‌ها و مارکسیسم‌های بازیگر بسیار اهمیت دارد. مسئله‌ای که نیازِ کنونیِ جامعه و فرهنگِ قاطبه در آن هویدا است شخصیت‌پردازیِ جامع برای مبارزه با تفرقه‌های فرقه‌ی ضاله و جاسوسی دوجانبه از نقاطِ ضعف امنیتی نظام خواهد بود. جاسوسی‌هایی که از بدوِ تشکیلِ جمهوریِ اسلامیِ ایران سعی در براندازیِ این نظامِ مقدس داشته‌اند و اکنون مردی اهلِ مطالعه شده‌اند که زن و بچه‌ی خود را نیز فدای ایدئولوژی و حزبِ باد بودنِ خود خواهد کرد. این مرد در فیلمِ مورد مطالعه عملیاتی روانی، از نسبت‌های شوروی با روسیه‌ی کنونی، را به یاد ما می‌آورد تا آویزه‌ی گوش‌هایمان کنیم که تاریخ را کسانی خواهند نوشت که از نبردی نابرابر پیروز بیرون آمده‌اند. شروعِ نولانیِ فیلم با آن حرکت‌های دوربین که بعد از تیتراژ اُپِن می‌شود تارگت‌هایی از شخصیت را برای ما عیان می‌کند تا ناخواسته آن را به ابتدای تصویری که از او در باجه‌ی تلفنِ عمومی در یک بک‌گراندِ بارانی، که هرگز یک ژانر نمی‌سازد، گره بزنیم.تعمیق‌های کاذبغرب‌گرایی در جهانِ امروزی مانند قدم زدن در یک مولتی‌وِرسِ مجازی است. دنیایی که پُر شده از رسانه‌های شخصی و گروهی، احزاب می‌توانند با کمترین هزینه بیشترین ایدئولوژی را به مخاطبین خود تزریق کنند. این وسط حزب‌الله بخش جدا اُفتاده از مانکنیسم‌ها خواهد بود که ایثار و انتظارش دیده و ارزش گذاری نخواهد شد. «لباس شخصی» فیلم ایدئولوژیکی نیست امّا به مراتب ضدِّ ایدئولوژی در حالِ حرکت است. جهانی که از امنیت و اطلاعاتِ یک نظامِ حکومتی ساخته یک جهانِ ایدئولوژیکِ خُشک است؛ که آن را بارها می‌توان در این دیالوگِ فرمانده فیلم شنید که مثلاً چشم قربان‌ات را نشنیدم و...متن کامل را مجله سینمایی برداشت بلند بخوانید.ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.علی رفیعی وردنجانیعلی رفیعی وردنجانیThu, 29 Oct 2026 07:19:08 +0330https://virgool.ir/@alirafieivardanjani/نقد-ابتدای-سریال-استخوان-سوز-pg67aegdwyliاستخوان سوز به کارگردانی مجید اسماعیلی با اختلاف بهترین نمایشِ دراماتیک در شبکه‌ی خانگی است. فرآیندی که مسئولیتِ اجتماعی را در برابرِ وجدانِ فردی قرار می‌دهد نتیجه‌ی دیالکتیکی است که آرواره‌ی نقادانه‌ی خود را بر مدارِ رئالیته قرار داده. اگزیستانسیالیسم در این اثر هرگز اگزوتیک نمی‌شود چرا که مؤلف حدود 20 دقیقه از قسمتِ ابتداییِ این سریال را سعی در بازتولیدِ روابطِ خانوادگی برای قصّه گذاشته؛ مانند «شکارچی گوزن» مایکل چیمینو. لیلا می‌خواهد از صابر جدا شود چون از نظرِ جسمانی تواناییِ مادر شدن ندارد و بعد سربازی را می‌بینیم که درگیر روابطِ انتقامی در پادگان می‌شود و تا رسیدن به عقدِ خود دیر می‌کند. اوّل باید به این نکته‌ی اخلاقی اشاره کنم که فیلم حُجب و حیا دارد. این به معنای آن نیست که شیوه‌ی رعایتِ پوششِ خانم‌ها باعث این پدیده شده است بلکه فیلم در راستای کرامت انسانی گام بر می‌دارد. وقتی که ما نهایتِ نگاهِ پدرانه در قوه قضاییه را در بازپرسی از آن پدرِ پیر می‌بینیم. بازپرسی که ترحم نمی‌کند بلکه برای ارائه‌ی دفاعیات صبر می‌کند. مسئله‌ی من اکنون شخصیت معلم است چرا او با کسی چون سرباز، حامد در فیلم، مشکل دارد و گوشه‌ای می‌ایستد و کتک خوردن او را در شبِ عقدش می‌بیند. احساس می‌کنم این مسئله حجمِ آن را ندارد تا فُرمِ جداییِ صابر از لیلا را برایمان پُر کند.تمارضبا توجه به اینکه بعد از 21 ماه خدمت کردن برای این نظام مقدس چُنین الگوریتم‌های کودکانه‌ای در انتقام‌گیرفتن‌ها نزد هم‌خدمتی‌ها را بخوبی متوجه می‌شوم باید اشاره کنم که متأسفانه بله. ورود و خروج از یک پادگان یا پایگاه تبعیض‌آمیز است و به راحتی می‌توان برای سرباز استرس‌آفرینی کرد تا او مثلاً به شبِ عقدش نرسد یا از مرتفع کردنِ اُمور دیگر جا بماند؛ هرچند این وسط خیلی‌ها فریب سربازانِ تمارض کننده را می‌خورند. «استخوان سوز» از لابه‌لای چُنین گفتمان‌هایی دیالکتیکِ خود را برقرار می‌کند. این واگویه‌ها نفسانی است و قطعاً به دردِ فیلمنامه کردن می‌خورند. فیلم با یک اینترآپتِ تلویحی شروع می‌شود به تدریج ما آقای معلم را یک جنتلمن می‌بینیم که حاضر است در شبِ عروسیِ کسی که او را دوست ندارد برقصد و...متن کامل را مجله سینمایی برداشت بلند بخوانید.ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.علی رفیعی وردنجانیعلی رفیعی وردنجانیWed, 28 Oct 2026 05:52:11 +0330https://virgool.ir/@alirafieivardanjani/نقد-فیلم-اتاق-های-پشتی-sxiwlywrlmovاتاق‌های پشتی به کارگردانی کین پارسونز یک معمای درونی از وجود سر خورده‌ی شخصیت در ابعادِ توهمی او است. این اثر در ابتدا با یک مدیوم عمومی معمای خود را طرح می‌کند و سپس برای آن شناختی فراطبیعی روی میز می‌گذارد. فیلم ساختن بر اساسِ ویدئویی پیدا شده ارزش استنادی ندارد چرا که موضوعیتِ ژانر در قالبِ فُرمیک، خود را در حالِ تغییر می‌بیند. آنچه کلارک برای روان‌درمانگرِ خود تعریف می‌کند آیا ناشی از توهماتِ ترکِ عادت است یا واقعاً توانایی درکِ ابعادِ دیگر را دارد؟ این پُرسش را نه فیلم می‌تواند پاسخ دهد و نه ادبیات. وجودِ احتمالات، از پیش‌فرض‌های شخصِ مراجعه کننده به روان‌درمانگر بیشتر است و این وجودِ سرخورده در ادامه اصرار دارد که احتمالاتِ خوفناکِ او حقیقت یابند. آنچه این احتمالات را به توهماتِ توطئه‌گونه تبدیل می‌کند پیدایشِ ذاتیِ مِری در کالبدِ کارآگاهی برای کشف و شهودِ در معما است. این جست‌وجوگری منِ بیننده را به یادِ «بچه رزماری» پولانسکی یا حتی «محله چینی‌ها»ی او می‌اندازد چرا که وجود توطئه‌گری، در فُرم منظورم است نه ژانر، نوعی از برخوردِ یکسانِ شخصیت‌ها را در بر می‌گیرد. به سکانسی که پس از تماشای آن ویدئوی پیدا شده و در اُپِنینگِ فیلم دیزالو می‌شود دقت کنید: مری کنار ماشین ایستاده و جای پنجه‌های کودکی بر تخته ماسه‌ای از خانه‌ی در حال تخریب را نگاه می‌کند. این سکانس چُنین پُرسشی را بوجود خواهد آورد که او چه ارتباطی با ضارب در ویدئوی پیدا شده می‌تواند داشته باشد؟اهریمن‌های ژانربه باورِ من این خیلی غلط است که بگوییم فروید در مورد روانِ انسان چه گفته یا با زبانِ یونگ و یالوم در سینما حرف بزنیم. هنرْ اگر نتواند کشفِ جدیدی را بر مکاشفه‌ی دیگران بیافزاید به چه درد می‌خورد؟ در این میان اشاره دارم به نقاشی‌های مریم خراسانی که بواسطه‌ی اندیشه‌های پویای خود در مکاشفه‌ی روانِ انسان موجودیتِ زنانه‌ی آن را به چالش می‌کشد. چُنین کاربردی در معمای مطروحه در «اتاق‌های پشتی» وجود ندارد چرا که مابه‌ازای شکست‌های شخصی تبدیل به توهم شده نه مشکل و بعد این توهم مانند اهریمن، ژانرِ قصّه را از اکتشافی و هیجانی به تخیلی و ترسناک تبدیل می‌کند. در بسیاری از چالش‌های ارتباطی به این موضوع توجه شده که وقتی خود را جای فردی دیگر قرار می‌دهیم این تغییر باید درونی باشد نه بیرونی و...متن کامل را مجله سینمایی برداشت بلند بخوانید.ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.علی رفیعی وردنجانیعلی رفیعی وردنجانیTue, 27 Oct 2026 07:33:40 +0330https://virgool.ir/@alirafieivardanjani/نقد-فیلم-قمارباز-به-بهانه-اکران-آنلاین-dv8ol5qharyzقمارباز ساخته‌‎ی محسن بهاری یک اثرِ نوآرِ مُدرن و نه نئو نوآر است. تلفیقِ سینمای آپارتمانی با ماجراجویی‌های اطلاعاتی و کارآگاهی یک فُرمِ ذهنی است که ایده‌ی ناظِر در آن از فیلترِ خیال کارگردان به رئالیته‌ی اکنونِ جامعه چسبیده است. این مخلوط شدگی تا حدّی جلو می‌رود که هر اطلاعاتِ مخربی را می‌تواند در بازه‌ی زمانیِ خود جا دهد امّا باید به زمانِ مصرفِ چنین تلفیق‌هایی دقت کنیم چرا که منطقِ ادراکیِ بیننده هرگز در تاریخ روبه عقب حرکت نمی‌کند بلکه در تلاش است تا آینده را با اکنونِ خود پیش ببرد. فیلم یک سر هم بندیِ بد دارد. اینکه مأمور تماسی می‌گیرد و به یک باره، باران، شبنم قربانی و بقیه‌ی دوستان، میهمانیِ تولد را ترک می‌کنند، فرار از ناتوانیِ ادامه دادنِ تعلیقِ بوجود آمده است نه گُسستِ احتمالی. این هم که دور آن عروسک‌ها باندپیچی شده باشد و دوربین با یک حرکت ترک‌بک نماهایی از خانه را نشان دهد بی‌معنا است. این نوآرِ مُدرن بواسطه‌ی کشفِ تالی‌فاسدهای ارزنده برای اشخاصِ درام، ارزش پیدا می‌کند. مهندس بانک مرکزی بیش‌تر از اینکه به خیانت خود به مردم و دارایی‌هایشان اشاره کند به بازی گرفته شدن توسط باران توجه دارد و از چُنین رابطه‌ای بسیار سرخورده شده. از سویی دیگر رابطه‌ی دوستان باران و فرید هم ناتمام مانده در واقع برای بیننده کِشمَکِش ایجاد کردن و بعد با یک بهانه‌ی واهی آن را رها کردن بازی با شعورِ تماشاگر است. کاش امیر نوروزی به جای آرمین رحیمیان بود چرا که جاذبه و جاسوسی بیشتری در این نقش اعمال می‌کرد.تعلیق فرسایشیدر بسیاری از روایت‌های تلفیقی ما ایده‌ی ناظر را فراموش می‌کنیم و بدنبال کشفِ حقیقت در روابطِ عاطفی می‌گردیم. این مسئله جدا از سینمای ایران نیست و در جهان چُنین پیامدِ منفی‌ای را شاهدیم. نکته‌ی اول اینکه رابطه‌ی بین فرید، تهامی و باران در ظاهر به حدّی عمیق نیست که کسی مانند رحیمیان در نقشِ جاسوس آن را آنالیز کند. دوم در «قمارباز» ویژگیِ یک نوآرِ مُدرن به تدریج واردِ موضوعیتِ خود می‌شود که این متأسفانه خیال‌های فرید برای فرار از مهلکه و کُشتنِ فردِ اطلاعاتی، فُرم و ایدئولوژیِ متن را زیر سؤال برده است. سوم آنکه اشاره به دوربین‌های مداربسته‌ی خانه به بهانه‌ی کنترل زنانه و اینکه باران از قبل می‌دانسته کسی وارد آپارتمان فرید شده نوعی از خیانت است که با هیچ تزریقی توی کتِ منِ فیلم باز نمی‌رود و...متن کامل را روزنامه‌ی برداشت بلند بخوانید.ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.علی رفیعی وردنجانیعلی رفیعی وردنجانیSun, 25 Oct 2026 15:58:55 +0330https://virgool.ir/@alirafieivardanjani/نقد-تئاتر-ابن-شمر-به-بهانه-ی-اجرا-در-اصفهان-yvjkpfkbk0pmابن شمر به کارگردانیِ شکیبا معقولی که تا 1 آبان 1405 در تالار هنر اصفهان به روی صحنه می‌رود، یک اثر جامع است که با شکستن دیوارهای روبه‌روی بیننده سعی در واکاویِ اُنتولوژیِ شخصیت‌ها دارد. طرحِ درام در این نمایش فارغ از اینکه بر اساسِ داستان کوتاهی از گُلشیری بوجود آمده، بطور ویژه من را به یادِ «خانه پدری» عیاری انداخت. البته قاب‌بندیِ نسل‌ها در سینما از دریچه‌ی لنز دیده می‌شود و در تئاتر با سویه‌هایی که برای بیننده در نظر گرفته شده. این سویه‌ها در نمایشِ موردِ بحث وجود ندارند و شکل تعزیه، استوانه‌ای شده که سجاد ضیغمی هرچه هنرمندانه‌تر آن را به تصویر بکشد. این وسط از بازیِ نازنین زهرا قهرائی غافل نمانیم چرا که به باورِ من سه شخصیت را در کمتر از یک ساعت مِتُد کردن هنرِ خاصّی از بازیگری را در بر خواهد شد و قطعاً کارگردانیِ هوشمندانه‌ی مؤلف دخالتِ مثبتی در شکل‌گیریِ این مِتُدها داشته. از اثرِ عیاری صحبت کردم چرا که در صعودِ فرهنگیِ یک جامعه همواره این زنان هستند که باید قُربانیِ خرافاتِ خلق شده توسط جمعی مردانه شوند. این جمع در نمایشِ معقولی فُرمتی از شهادت بازیگرِ نقشِ شمر را اجرا می‌کند که با گریستن برای امام حسین (ع) استغاثه‌اش مُدرن می‌شود. این استغاثه‌ی مُدرن در نمایشِ اصفهان جای بسیار خالی‌ای دارد و من با تمام جرأت می‌گویم همانطوری که حسین (ع) کشتیِ نجات است ادامه دادنِ راهِ او در تئاتر و درامی که اسلامی باشد هم بینندگان را سوارِ بر آن کشتی خواهد کرد.تاریخِ شمرهای مظلومآنچه در نهایت نمایشِ «ابن شمر» می‌خواهد بگوید آن است که اگر فردی در نقشِ فردِ گناهکارِ دیگری برای به گریه انداختن و متهیج کردن مخاطبان ظاهر شد آن فردِ نقاش هرگز گناهکار نخواهد بود؛ کما اینکه ما در ادبیاتِ مذهبی‌مان هم داریم که گریستن برای امام حسین (ع) نوعی از عبادت است. شکیبا معقولی که پیش از این «ظلّ النساء» را از هوشنگ گلشیری کار کرده بود و من با چهارسویه بودنِ آن بسیار مخالف بودم، در این نمایش ثابت کرد که نگاهِ گُلشیری به فرهنگِ ایرانی را از چهارگوشه‌ی دو چشمِ خود بررسی می‌کند و...متن کامل را روزنامه‌ی برداشت بلند بخوانید.ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.علی رفیعی وردنجانیعلی رفیعی وردنجانیFri, 23 Oct 2026 14:22:24 +0330https://virgool.ir/@alirafieivardanjani/نقد-قسمت-ابتدایی-سرخ-و-سیاه-به-بهانه-ی-انتشار-ironiux46vhxسرخ و سیاه به کارگردانیِ آیدا پناهنده و نویسندگیِ مشترک با ارسلان امیری اثری هنرمندانه در تکنیک و خطرناک در مفهوم است. تکنیکِ قسمتِ ابتدایی‌اش بر اساسِ خیالِ رومن رولان و طاووس فرشباف شکل گرفته که در خورِ ستایش و تحسین است. آنچه که برای من مهم است در دیالوگی که حاکم با معلمِ فرزندان‌اش رد و بدل می‌کند خلاصه خواهد شد. حاکم، پیروزفر، هیچ حاکمی ظالم‌تر از مردم‌اش نیست، معلم، علی شادمان، من اشتباه کردم اجازه بدید و... کُرنِش در برابرِ ظُلم بخشی از تالی‌‎فاسدهای اخلاقی از دستآوردهای یک انقلابِ فرهنگی است. دو پهلو گُفتن از ماجرایی خیالی که در سال‌های مشروطه رُخ داده زیرکیِ کارگردان از جنسِ گُفتمانِ اصلاح طلبانِ برانداز مانند غلامحسینِ کرباسچی است. من از ادبیاتِ خودشان استفاده می‌کنم چرا که چندی پیش ایشان در برنامه‌ی «به وقت ایران» حاضر شدند، در برخی لحظات تلویحاً و در برخی صحبت‌ها صراحتاً از بنیان‌گذار کبیرِ انقلابِ اسلامی حضرتِ روح الله خمینی (ره) مثال آوردند: او هم برای رفاه مردم به صلح تن داد که در جواب این به ذهنِ منِ کم‌ترین رسید: از حضرتِ امام برای تلطیف کردنِ افکارِ تحمیلیِ صلحی به جامعه استفاده نکنید چرا که علاوه بر گناه بودنِ این امر تاریخ را تحریف کرده‌اید. این فکت شاید در ظاهر ربطی به مفهومِ ناظر شده بر قسمتِ ابتدایی «سرخ و سیاه» نداشته باشد امّا در واقع به یک انقلابِ فرهنگی هُشدار می‌دهد که حوزه‌ی نمایش برای حرفِ براندازانه زدن از خیال کردن در سال‌های مشروطه استفاده می‌کند.خیالِ طاووسبافتنِ قالی، خطاطی، رنگ و قلم‌مو بهانه شده تا بیننده خیال کند این‌ها که نباید ربطی به خوش‌رقصی جبرئیلی در نقشِ کولی‌ برای پول جمع کردن داشته باشد. «سرخ و سیاه» در بدوی‌ترین قسمتِ خود مانند «بامداد خمار» فتانه حاج سید جوادی، گُفتمانی نوستالژیک را در دهانِ قصّه‌گوی دیگری قرار داده. این مِتُد شکلی از خیال‌پردازیِ کلاسیکِ در ادبیات ایران است که خلی هم طرفدار دارد. بسیار جذاب است که کسی درِ صندوقچه‌ای را باز کند و در مورد عکسی برای دیگری قصّه بگوید یا مثلاً کسی به زندان اُفتد و دیگری برای‌اش از ماجرای خود بگوید. در «آبی‌تر از عشق» شهرزاد فخر، «بند محکومین» کیهان خانجانی، بخشی از این ادبیات مستتر شده و...متن کامل را مجله‌ی سینمایی برداشت بلند بخوانید.ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.علی رفیعی وردنجانیعلی رفیعی وردنجانیSat, 17 Oct 2026 15:09:46 +0330https://virgool.ir/@alirafieivardanjani/نقد-فیلم-بی-دار-به-بهانه-ی-اکران-hfpsxkvjictpبی‌دار به کارگردانی حسین دوماری لجن‌زاری از درام در مُنحنیِ سناریو نویسی و فرهنگِ ایرانی است. فیلم به زنانگی توهین می‌کند تا حدّی که انتقام را، با برداشتی معکوس و اشتباه از اتتلوِ شکسپیر، سرلوحه‌ی روابطی پیچیده کرده. این روابط باید بعد از ماجرا و اتفاق بوجود آیند که به غلط از سوی مؤلف قبل از کشفِ گره و سرِ نخ، بیننده با آن روبرو می‌شود. فیلم مسئله ندارد بلکه حساسیتی کاذب را سیبلِ قصّه‌ی خود می‌کند. سماء، آناهیتا افشار، قُربانی‌ای که همچنان تا پایان مشخص نیست به او واقعاً تجاوز شده یا فقط تعرض به او صورت گرفته، وارد ماجرایی می‌شود که بعد کشف می‌کند عطا، محمدرضا فروتن، برای بدست آوردن عشق و احساسِ او نسبت به خودش راه انداخته. این وسط یوسف، شهاب حسینی، پسرخاله‌ای که در گذشته خواستگارِ او بوده در این کشف به او کمک می‌کند. عطا برای لو نرفتنِ خود فکرِ همه‌جا را می‌کند غیر از اینکه، تازه مُرده زیرِ آب می‌رود نه آنکه روی آب بماند. این مهم را سماء با دیدنِ مرگِ ماهی‌ها بیاد می‌آورد و... مسئله‌ی من با فرهنگ و مِتُدِ فیلمنامه یکی دو تا نیست که در ادامه به اشاره خواهم کرد. ابتدا از این مسئله شروع می‌کنم که خانم دکتر به دورغ هفته‌ی بارداریِ خانم را به عطا می‌گوید و بعد این دیالوگ شنیده می‌شود که: سِقط جنین برای تو خطرناک است، با توجه به سقط‌هایی که در گذشته انجام داده‌ای.مرگ سینمای ایران با پایانِ وِلپرسشِ اصلی اینگونه بوجود می‌آید که آیا انتقام می‌تواند موضوعی را که سماء به آن پی برده و عطا، همسرش، آن را برنامه‌ریزی کرده پاک کند؟ یا این پدیده خود تالی‌فاسدی تازه از اخلاقِ انسانی را بزرگ‌نمایی خواهد کرد؟ پُرسش بعدی این است که چرا یوسف به سماء کمک می‌کند؟ آیا سِقطِ قبلی ربطی به او داشته؟ ارتباطِ عطا با آن کارگری که از گلخانه بیرون‌اش کرد فقط با یک سرکیسه کردنِ ساده تمام شُد؟ آیا انتقام شُعله‌ی عشقِ عطا را خاموش خواهد کرد یا با مرگِ فرزاد توسط او همه‌چیز تمام شده؟ فیلمنامه با یک پایانِ وِل تمامِ این سوالات را بدون پاسخ رها می‌کند و باعثِ استیصالِ بیننده خواهد شد و...متن کامل را مجله‌ی سینمایی برداشت بلند بخوانید.ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.علی رفیعی وردنجانیعلی رفیعی وردنجانیThu, 15 Oct 2026 20:06:36 +0330https://virgool.ir/@alirafieivardanjani/نقد-فیلم-یونیون-کانتی-drrggb5ps4biیونیون کانتی به کارگردانی آدام میکس اثری انسانی در ستایش انسان‌دوستی در موقعیت‌های انسانی است. این ویژگی باعث نخواهد شد منِ ایرانیِ بچه مسلمان هدفِ اصلی‌ام از آمریکایی‌ها، انتقامِ رهبرِ شهید و فرشته‌های میناب، را فراموش کنم امّا فیلم‌ساختن هنری جهان‌شمول است که حتّی باعث نخواهد شد استفاده از اهالیِ منطقه‌ای از اوهایو را نکته‌ای مثبت بدانم. این اثر فارغ از جغرافیا حرفی انسانی و بسیار جدّی در بازپروری شخصیت با قرار دادن‌اش در موقعیت‌‎های انسانی می‌زند. کودی پرسونز، ویل پولتر، شخصیتی مصرف کننده‌ی موّاد مخدر است؛ این پرسوناژ پس از قرار گرفتن در موقعیت‌های انسانی و درمانی با شرکت در جلساتِ همیاریِ تَرک، نشانه‌های مثبتی دریافت می‌کند. این نشانه‌ها تا جایی ادامه می‌یابند که بعد از مرگِ برادرِ ناتنی‌اش هم، جک، نمود خواهند داشت و در آخر ما یک کودیِ متحول شده روبروایم. تحولِ در او حاصلِ فردیت نیست بلکه حاصلِ تلاش جمعی است که دوست دارد او را به اجتماع خود بازگرداند. این تحول بخشِ قابلِ تحسین انسانیت در سینما است. سینمایی که می‌توانست دوربین را بردارد و مانند بسیاری از نمونه‌ها یک مستندِ تأثیرگذار بسازد امّا انتخابِ هوشمندانه‌ی درام و فُرمِ ساده و سهل‌الفَهمِ رواییِ آن باعثِ جذابیتِ دو چندانِ اثر شده. کلوئی ژائو در «سرزمین بی‌خانمان‌ها» نزدیک به این مفهوم شده امّا در بوجود آوردنِ سمپاتیِ اشتراکی که بیننده نیز چُنین حسّی را سوگواری کند، ناتوان مانده.انتخاب و اشتباهخلقِ احساس میانِ مشارکت کنندگان و داوطلبان برای درمان به ایجادِ تفاهمِ در اوج ماندن ختم می‌شود. «یونیون کانتی» فیلمِ خیلی پُرمدعایی نیست که نیاز باشد مُنحنیِ داستان در آن را با هم مرور کنیم امّا به همان اندازه فیلمِ مهمی خواهد بود و نیاز است که چندین بار آن را برای نا اُمیدان از زندگی پخش و تعریف کنیم. در حالِ حاضر که در جهادِ اُمید آفرینی قرار داریم باید طعمِ زندگی را، فارغ از جغرافیایِ ایالاتِ متحده، به آواره‌های اعتیادی و جنگی بچشانیم. فیلم این فُرصت را به بیننده می‌دهد که می‌تواند با قرار گرفتن در جمعِ دیگر داوطلبان شخصیتی به خود هدیه دهد که همواره آرزوی آن را داشته. شخصیتی که خودش برادرِ ناتنی‌اش را وارد چرخه‌ی مصرفِ موادِّ مخدر کرده و این عذاب وجدان را دارد که او با اُوِردُز در کارگاهِ نجارّی مُرده و...متن کامل را مجله‌ی سینمایی برداشت بلند بخوانید.ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.علی رفیعی وردنجانیعلی رفیعی وردنجانیWed, 14 Oct 2026 18:31:56 +0330https://virgool.ir/@alirafieivardanjani/نقد-آن-دیگری-به-بهانه-ی-اکران-آنلاین-gdurkhzi8g9tآن دیگری به کارگردانی امیر توکلی قصّه‌ی پُر غُصّه‌ی ترنس بودن است. این قصّه بر غُصّه‌ی افرادی خواهد افزود که یک ویژگیِ ژنتیکی هورمون‌ها و روابط آنها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. کیمیا، مینا وحید، مکاشفه‌ای است میانِ جبر و احتمالات. شخصیتِ نداشته‌ی او نشانه از ضعف در پرسوناژ انگاری و کاراکتر پردازیِ سناریست است، نه حضور و مبارزه‌اش در جامعه برای خود بودن. پرستیژی که قصدِ مهاجرت دارد و به وضوحْ رفتن را به برادرش توصیه می‌کند ابعادِ ضعف در پرداخت را به منِ بیننده می‌فهماند؛ نه استقلالی که به او تحمیل شده. ما با یک خانواده‌ی مجهول طرف هستیم. خانواده‌ای که واپس‌گرا از غیرت حرف می‌زند و بهانه‌ی پدر آن خانواده، میمنت، آن است که: هنوز اونقدر بی‌غیرت نشدم که بزارم پسرم لباسِ زنانه بپوشه. سپس بحثِ جهیزیه پیش کشیده می‌شود و امین زندگانی هم نقشِ یک چوبِ دو سر سوخته را بازی می‌کند. در این مُنحنیِ درام منطقی خالصانه باید از عُرف حرف بزند. عُرفی که باعث شد مازیار (شهره) لرستانی، پس از سالها بازی در کاراکترِ زنانه برای جامعه و دوربین، به آن احترام بگذارد. تغییرِ عُرف‌: عادت‌ها، رفتارها و باورها، نباید بگونه‌ای باشد که از ریشه اعتقادی را جاهلانه بدانیم و آن را نقض کنیم. بر اساسِ عُرفی یک خانواده شکل می‌گیرد و پس از سال‌ها زندگی با نسلِ بعدی خود در باورها دُچار مشکل خواهد شد. «آن دیگری» نه تنها عُرف را مُحترم نمی‌شمارد بلکه اَنگِ بیماری هم به او زده است.اکتورروانشناسی، پایه و اساسِ زیستنِ مسالمت‌آمیزِ انسان‌ها را در کنار هم با محوریتِ یک جامعه تضمین می‌کند و جامعه‌شناسی آدم‌ها را در کنار هم رُشد می‌دهد. قبل از اینکه واردِ این مبحث شوم باید فکتی را اصلاح و آن را توضیح دهم؛ بله فیلمِ «سرگیجه» هیچکاک از روی رُمان نارساژک «از میان مردگان» اقتباس شده امّا دقت داشته باشید پایه و اساسِ این تریلر روانشناختی تحقیقاتِ درونیِ «بازگشت از دنیای مردگان» مورس است. در «آن دیگری» ما شخصیتِ قهرمان نداریم بلکه شخصیتی ضعیف و ایثارگر به نامِ کیان داریم که با اداهای انتلکتوئلی‌اش هم نمی‌تواند خواهر، قبل از ترنس بودن، روان‌پریش خود را درمان کند و...متن کامل را مجله‌ی سینمایی برداشت بلند بخوانید.ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.علی رفیعی وردنجانیعلی رفیعی وردنجانیMon, 12 Oct 2026 15:23:14 +0330https://virgool.ir/@alirafieivardanjani/نقد-سریال-یل-به-بهانه-ی-انتشار-قسمت-اول-igtsd85xcbcrیل به کارگردانی جمشید محمودی آنارشی دراماتیکی است که در جمیعِ جهات از یک اُلیگارشیِ سخیف در مدیومِ فرهنگی و هنریِ شبکه‌ی نمایش خانگی خبر می‌دهد. ماجرا از یک تجارتِ نمایشی از سوژه‌ی تجاوز به استیصالِ تاریخ در آن شیفت پیدا کرده. گویی فقط با بافته‌هایی تاریخی، از تخیلِ قبل از انقلاب، می‌توان تالی‌فاسدهای اجتماعی و مابه‌ازاهای موجود در آن را نشان داد. این یک فروپاشیِ فرهنگی است که مؤلفان برای اینکه همه‌چیز را خوش و خُرم نشان دهند به کافه‌ها، روابط، نسبت‌ها و... قبل از یک انقلابِ فرهنگی رجوع می‌کنند. مسلماً این فرار از واقعیت است که می‌خواهیم رقص و لمسِ زنانه را نشان دهیم امّا با زیرکی بخشی تاریخی را پیش می‌کشیم و دوباره همان بخش خواسته یا ناخواسته می‌شود سفیدشوییِ دوران پهلوی و ساواکیسم. پخشِ آهنگ‌هایی نوستالژیک از خواننده‌های آن دوران، پخش فیلمِ «سلطان قلب‌ها» فردین، استفاده از مشروبات الکلی توسطِ پری با بازیِ پردیس احمدیه و... نمایشِ اسفناکِ واقعیتِ فروپاشیده از فرهنگِ ایرانی است. این نوستالژی‌ها قطعاً به عادّی‌سازی‌هایی ختم خواهند شد که نتیجه‌ی آن واپس‌گرایی به نفعِ جهالتِ طاغوتی‌وارِ سلطنت‌طلب‌ها است. به سکانسی توجّه داشته باشید که پری به دنبال برادرِ کوچکترش برای غافل‌گیریِ او رفته، شیشه‌ی مشروبِ الکلی را از او می‌گیرد و بجای تنبیهِ او، خودش از آن می‌نوشد. این سکانس همه‌ی آنچیزی است که سیستمِ طاغوتیِ نمایشْ در ایران می‌خواهد.خلق معمّانکته‌ی بسیار مثبتِ سریال بازیِ بی‌نظیر نقش دختر بچه با لقبِ قندون، آرشیدا درستکار، است. میمیکِ بِیبی‌فیس‌وار، موهای بلندِ دخترانه، خنده‌های از ته دل به علاوه‌ی بازیْ گرفتنِ حرفه‌ای کارگردان از او در لحظاتِ نابِ سکانس دویدن و ربوده شدنِ تجاوز ترحمِ هر مخاطبی را بر می‌انگیزد و این همه‌ی وظیفه‌ی هنر است. «یل» من را در ابتدا در فُرم و نه محتوا به یاد «باریا» تورناتوره با آن موسیقیِ بی‌نظیر موریکونه انداخت و سپس «شکارچی» وینتربرگ، را در انتها برایم تداعی کرد. داستانْ مُعمایی برای مخاطب طرح می‌کند که یک وسوسه را نمی‌شود عاملی برای تجاوز شناخت چرا که مثلاً میوه فروش دخترِ محسن را می‌شناسد و...متن کامل را مجله‌ی سینمایی برداشت بلند بخوانید.ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.علی رفیعی وردنجانیعلی رفیعی وردنجانیSat, 10 Oct 2026 07:53:59 +0330https://virgool.ir/@alirafieivardanjani/نقد-فیلم-آنتیک-به-بهانه-ی-اکران-آنلاین-cpazz2av1mfdآنتیک به کارگردانیِ هادی نائیجی فیلمی از سینمای ایران است که آن را با خانواده نمی‌توان دید. سینمایی که ضدِّ زن، خانواده، اسلام و انقلاب حرف می‌زند و گُفتمانِ داستانی‌اش به اندازه‌ای ابلهانه است که یک خودروی پنچر را جلوی زندان قرار می‌دهد و نشان می‌دهد باکِ بنزین‌اش سوراخ است و منفجر می‌شود. خندیدن با تمسخُرِ تاریخ و بخشِ مهمی از فرهنگِ اجتماعی تمدّنِ ایران متفاوت است. این پدیده با «هزارپا» داوودی، شروع شد و بعد «فسیل» امینی، آن را ادامه داد و اکنون هم این مزخرفی که تار و پود و انقلاب را نشانه رفته. مسئله‌ی اساسی در ذاتِ قصّه‌ی «آنتیک» زندانیان سیاسی و ارتباطات حسّی و نژندیِ آنها است. این رُکنِ مهمِ انقلابی که بیان کننده‌ی وجودِ تالی‌فاسد در احکامِ دورانِ پهلوی است، نماینده‌ی نسلی نخواهد شد که به اعدام محکوم شده‌اند و با ناهنجاریِ اجتماعی از زیرِ تیغ فرار کرده‌اند. سینمای ایران بجای دفاع از شرایط انقلابی و سوار کردنِ داستان‌های خود بر این کِشتیِ نجات در حالِ تحریفِ دورانی فرهنگی است. به دیالوگی دقت کنید؛ بیژن بنفشه‌خواه بعد از ریختن بنزین روی سرِ برادرِ از زندان فراری داده‌اش، پژمان جمشیدی، می‌گوید: این روزها هرچه بگویی بقیه نیز تکرار می‌کنند. این دیالوگ که تعجبِ شخصیت را در فیلم همراه خود دارد همه‌ی آنچه که فیلم می‌خواهد بگوید هست: انقلابِ ایران قبل از آنکه فرهنگی باشد، حاصلِ تهییج و فرصت‌طلبی است.حُرمتِ شکستهواقعاً عجیب است که در فیلمی ایرانی، که همراه با خانواده در سینما نشسته‌ایم، ببینیم زنی دامن پوشیده، ستاره پسیانی، جوراب بپا دارد و این دیالوگ را با گوشِ جان می‌شنود که: شوهرِ خودت رو هم من ختنه کردم الآن ناراضی هستی با این 4 تا بچه. حُرمتِ زن در «آنتیک» شکسته شده. این پدیده عادّی است که در فیلمی غربی مانند «ماده» کورالی فارژا، ببینیم این حُرمتْ عُریان به ضدّیتِ انسان و علم تبدیل می‌شود امّا در سینمای ایران و حتّی سینمای قبل از انقلاب هم چُنین حُرمتی از زن شکسته نشده. کمدی باید انتقادی باشد و انتقاد باید سازنده. این فیلم همه‌ی انتقادش در این است که انقلابی‌ها اجازه نمی‌دهند من جنس‌های «آنتیک» خود را بفروشم، پس دست به جعلِ مُهرِ آنها می‌زنم و...متن کامل را مجله‌ی سینمایی برداشت بلند بخوانید.ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.علی رفیعی وردنجانیعلی رفیعی وردنجانیThu, 08 Oct 2026 19:55:23 +0330https://virgool.ir/@alirafieivardanjani/نقد-فیلم-مرد-عنکبوتی-روز-کاملاً-جدید-xecnjmvrywi5مرد عنکبوتی: روز کاملاً جدید، به کارگردانیِ دستین دنیل کرتون توهمِ کمیک در ابعادِ فانتزیِ تعلیق و ایماژهای دژاوو است. این توهم چاره‌ای جز بازسازی آینده در حالِ گذشته محور ندارد. در واقع دِرام بر پایه‌ی چند جهانیِ فشرده در یک جهان نگارش شده، معصومیتِ کمیکِ آن انکساری و جذابیتِ شخصیت از ویژگی‌های ملموسِ فیلم‌های ابرقهرمانیِ پُر کِشمَکِش است. فیلم با شمایلی نوستالژی واردِ میدان می‌شود. اُلگویی که پیش‌تر از سوی گزاره‌هایی برای سوپر من و بتمن امتحانش را پس داده. این پدیده کم‌کم تبدیل به شکست خوردنِ شخصیت از آینده‌ی خود خواهد شد. آینده‌ای که در آن قرار است تنها یک عشقِ حقیقی بتواند اذهانِ کنترل شده در قصّه را شکست دهد. به سکانسی که تانک وارد سازمان می‌شود دقت کنید. در این سکانس که باید قاعدتاً منتظرِ آزاد شدن سارق یا قاتلی به نامِ اسپوکین باشیم آدم‌هایی را می‌بینیم که با انتقالِ ذهنِ کنترل شده‌شان به یک دیگر او را فراری می‌دهند و در پایان این خودِ قهرمانِ فیلم است که ذهن‌اش دچار اختلال می‌شود؛ اگرچه او ایماژهای کنترل شده را به ناقل باز می‌گرداند. بیننده با ضدِّ قهرمانی طرف است که قدرت‌اش مانند ویروسی قابلیتِ انتقال به دیگران را دارد. در این شرایط قهرمانی بوجود نخواهد آمد که با اکثریتِ ضدّ مقابله کند و فیلمنامه برای پُر کردنِ این جای خالی، درام را بی‌خودی رُمانتیک کرده تا تماشاگر را فریبِ اخلاق و معرفتِ مصنوعیِ شخصیت دهد.تفاوتِ کشمکش و تعلیقاین پرسش برای خودِ فیلم نیز دُچارِ استیصال شده که ابرقهرمان چه ویژگیِ ذاتی‌ای نسبت به قهرمان در دِرام دارد؟ قانوناً اگر شخصیتی ابرقهرمان است هیچ قهرمان یا ضدِّ قهرمانی نباید توانایی مقابله با او را داشته باشد چرا که در آن صورت فیلم از حالتِ کُمیک خارج می‌گردد و به یک دِرامِ داستانی تبدیل می‌شود. اگر ضدِّ قهرمان از ابرقهرمانِ فیلم قدرتمندتر باشد که متأسفانه در «مرد عنکبوتی: روز کاملاً جدید» چُنین می‌بینیم، ابرقهرمانِ ما از حالتِ استثناییِ خود خارج می‌شود و به یک قهرمان عادّی مانند موش که همواره از دست گربه می‌گریزد خواهد شد و...متن کامل را مجله‌ی سینمایی برداشت بلند بخوانید.ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.علی رفیعی وردنجانیعلی رفیعی وردنجانیWed, 07 Oct 2026 14:11:56 +0330https://virgool.ir/@alirafieivardanjani/نقد-فیلم-فرارکن-مخفی-شو-بجنگ-کافران-s4lea8eqsfb8فرارکن، مخفی‌شو، بجنگ: کافران، فیلمی از کایل رنکین که پیش از این نیز در سال 2020 همچون تفکری را نقلِ به مضمون کرده بود، اثری فراتر از اگزوتیک شدن است که التهابی مصنوعی و متوهمانه را بدنبال دارد. این فیلم مستقیماً ایدئولوژی اسلامی را هدف گرفته و بدنبال آن جنگ‌افروزی با ایران را در حمایت از اسرائیل یک عملِ اخلاقانه عنوان می‌کند. فیلمْ از توحشِ خاصّی برخوردار است. توحشی که در همگرایی با ترحمْ نسبتی عاطفه برقرار می‌کند و فُرمولی از تالی‌فاسدهای دراماتیک را خرجِ آن کرده. فیلمی که با بودجه 5 میلیون دلاری جمع شده باشد آن هم در سال 2026 بسیار دروغِ بزرگی است. این دروغ‌ها به علاوه‌ی شکلِ روایتِ ضدِّ مذهبی‌ای که از همان اُپِنینگِ اثر آغاز می‌شوند، از نحوه‌ی الله اکبر گفتن کسی که آمریکایی‌ها در سومالی به خانه‌ی او تجاوز کرده‌اند تا خودداری جاسوس از دست دادن با کسی که می‌خواهد در کالج برای نظافت استخدام‌اش کند، ادامه دارد و در سکانسی جوان‌هایی، جاسوسانی، را در جهل نشان می‌دهد که خواهان آزادی فلسطین هستند. این وسط یک ارتباط مثلاً احساسی هم میانِ دو هم‌کلاسی ایجاد می‌کند که حسِّ درام خالی نماند. با سینما نمی‌شود کشورگشایی کرد و جنگْ هرگز شبیهِ آنی نخواهد بود که بر پرده نمایش داده می‌شود امّا با سینما اَذهان را براحتیِ هرچه بیشتر شست‌وشو می‌دهند و ذهنی که دلش بحالِ کافران بسوزد و از آنها حمایت کند هرگز جان را فدای وطن‌اش نخواهد کرد.اپستینی‌هاسینماْ فرهنگی‌ترین عُنصرِ جوامع در برابر نفوذِ دشمنان  به آداب و رسوم‌شان است. در «فرارکن، مخفی‌شو، بجنگ: کافران» نقطه‌ی بسیار حسّاسی از فرهنگِ خاورمیانه‌ای‌ها و مشخصاً مسلمانان هدف قرار گرفته که آینده‌ی وجودیِ آنها را وابسته به تصمیماتِ مُشتی جاهل و اپستینی کرده. من حدسِ به یقین دارم که رنکین یکی از آن اپستینی‌هایی است که در مدیومِ دیگری بر پرونده‌ی تا ابد بازِ ترامپ سرپوش گذاشته. سینمایی که حرکتِ دوربین‌اش نه برای قصّه‌گفتن از ماجرای دراماتیکی که ساخته بلکه برای پنهان شدن و فرار از پُرسش‌ها است. این وسط لایه‌های اکشن، دلتا و حضور بازیگری مانند جاناتان میجرز تعلیقی کاذب ایجاد می‌کند تا توجیهی برای نمایشِ احساساتِ یک همجنس‌گرای غرق در جهالت باشد و...متن کامل را مجله‌ی سینمایی برداشت بلند بخوانید.ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.علی رفیعی وردنجانیعلی رفیعی وردنجانیMon, 05 Oct 2026 11:16:52 +0330https://virgool.ir/@alirafieivardanjani/نقد-فیلم-کوتاه-چنج-rtr0x7cticqcچنج به کارگردانیِ ابوالفضل عزیزی درامِ کوتاهی است که نقدِ مُنصفانه‌ای بر وضعیتِ اجتماعی و فرهنگی دارد. مسئله‌ی فیلمْ ساختنِ آبرو و بازسازیِ آن در ژانری کوچکتر به نامِ خانواده است. این سوژه به تدریج تبدیل به اُبژه‌ای متفکرانه خواهد شد تا میانِ عباس، مهران احمدی و ملیحه، سمیرا حسن‌پور، فرکانسی اِی سی ایجاد کند. این بسامد در اوج‌ترین نقطه‌ی خود به کبودیِ روی بدنِ ملیحه اشاره دارد و تذکر می‌دهد که شوهر قبلی‌اش با دیدن آن حالت تهوع پیدا می‌کرده و پیش از مُردن‌اش می‌خواسته او را طلاق دهد و در نزولی‌ترین حالتِ خود عباس را نشان می‌دهد که اصرار بر عَقدِ خواهرش، با برادرِ سربازِ شوهر خواهرِ مُرده‌اش، برای حفظ آبرو دارد. در هر دو نقطه این مهم قابلِ لمس است که مفهوم بر ذائقه‌ی تماشاگر از فیلتر واپس‌گرا به همگرا تبدیل می‌شود که در نتیجه سمپاتیِ مشترکی بوجود خواهد آورد. مسئله‌ی ابتدایی در طرحِ یک فیلمنامه‌ی کوتاه، که نقدِ اصلیِ من بر این فیلم است، وجودِ انگاره‌های از پیش فرض شده است. زنی که نمی‌تواند، به گفته‌ی خودش، جلوی قرآن بنشیند و دروغ بگوید چگونه حاضر می‌شود ابلاغیه‌ی دادگاه را برای بُردنِ آبروی یک مُرده به مادرش نشان دهد؟. برادرِ سربازِ آن شوهرِ مُرده صرفاً برای حفظ آبرو حاضر می‌شود با زنِ برادرش عقد کند یا عُلقه‌ی احساسی‌ای هم این وسط وجود داشته؟.آبروی یک زننمایش افرادی که آبرو برایشان مهم‌تر از شخصیتِ فردی است را نمی‌شود با زنانی نشان داد که جلوی دوربین چادرشان را از خود جدا نمی‌کنند یا مردانی که چهره‌ی عبوس و گرفته‌ای دارند. این نمایش در نهایت خوانشِ پیش‌دستانه‌ای برای منورالفکر نماهایی بوجود خواهد آورد که می‌گویند: ببین همین افراد هستند که جامعه و محیط خانواده را در خفقان گذاشته‌اند. «چنج» نه در سطح و نه در عُمق این را نخواهد گُفت امّا در نهایت شاهد چُنین خوانش‌هایی خواهیم بود چرا که ایدئولوژیِ زنانِ غرب‌زده در برابریِ حقوقی با مردان شمرده می‌شود؛ که آن مفهوم یک فُرمِ اشتباه برداشت شده از فمینیسم است و...متن کامل را مجله‌ی سینمایی برداشت بلند بخوانید.ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.علی رفیعی وردنجانیعلی رفیعی وردنجانیSat, 03 Oct 2026 18:59:44 +0330https://virgool.ir/@alirafieivardanjani/نقد-فیلم-کوتاه-تاریخ-گذشته-mctmuqbfjntjتاریخ گذشته به کارگردانیِ یاسر حمزه فیلمِ اَبلهانه و چندِش‌آوری است که قطعاً مسئله‌ساختن در سینما را بلد نیست. داستان یک خط بیشتر ندارد که آن را هم با حُسنِ نیت باید تعریف کرد. مردی بعد از چند ماه در روز تولدِ همسرش باز می‌گردد تا او را غافلگیر کند و با صحنه‌ای روبه‌رو می‌شود که غیرتِ آن مرد از 4 زاویه موردِ قضاوت قرار خواهد گرفت. فیلمْ مسئله ساختن بلد نیست و نمی‌شود با خرید محصولاتی بهداشتی از یک دُکانِ موادِ غذایی آن را رقم زد. در ابتدا برخوردِ انسانیِ پیامِ احمدی‌نیا با فردی را می‌بینیم که کیسه‌ی خریدش پاره شده؛ سپس همان فرد سوژه‌ای می‌شود برای تفکراتِ حاصل از پارانویا و مانیای روانی نسبت به خیانت. بیننده هرگز نخواهد فهمید ایماژِ در قصّه حاصلِ پارانویایِ شخصیت است یا واقعاً خیانت سر و شکلِ جدّی‌ای بخود گرفته، تا حدّی که خانواده‌ی زن، صحرا اسدالهی رویا در فیلم، نیز با این فاجعه غافل‌گیر خواهند شد. نسبتِ خیانت در داستان شکلِ صعودی و نزولی دارد. این نسبت را نمی‌شود با اَدا اَطوارهای مانیفِستی، فشرده یا زیپ کرد. داستان در سوژه‌ای که مُنحَنیِ خیانت دارد باید لمس شود و نمی‌شود با یک پاکت شیرِ تاریخ گذشته به موضوعی توجه داشت. اشاره می‌کنم به «فروشنده» فرهادی. در فیلمِ مورد اشاره موضوعِ خیانت به جدّیت تبدیل می‌شود. امّا در فیلمِ موردِ بحث ما نمی‌دانیم شخصیت با چاقویی که دستِ کمی از شمشیر ندارد به خائنین حمله می‌کند یا در سکانسی دیگر چاقویی که می‌خورد، چقدر جدّی است و چقدر پارانویا؟. *نابلدیِ محضداستان در سینمای کوتاه نیاز به سوژه‌ای کوتاه دارد و بزرگترین اشتباهِ فیلمسازانِ نسل جدید امّا خوش قریحه‌ی سینمای ایران، نشناختن داستانِ کوتاه برای تبدیل کردنِ آن به فیلمنامه است. «تاریخ گذشته» سوژه‌ی داغی دارد که قاعدتاً باید فراموش شود چرا که شخصیتِ جدّی و سالمی سر هم نکرده. سلامتِ شخصیت را نمی‌شود با اخلاق و کمک به همنوع نشان داد بلکه چه بهتر بود سلامتِ او فقط به بستنِ درب روی خانواده‌ی زن متمرکز نمی‌شد و برخوردِ ایرانیِ او با خیانت را می‌دیدیم؛ که دست روی زن بلند کردن شاملش نمی‌شود. خیانت، حاصلِ چیست و چرا؟، نه مسئله‌ی فیلم بوده و نه قرار است راجع به آن صحبت کنیم امّا چگونگی برخوردِ شخصیتِ با غیرت در فرهنگِ ایرانی هنگامِ مواجهه با خیانت باید مسئله‌ی فیلم شود که متأسفانه اینگونه نخواهد شد و...متن کامل را مجله‌ی سینمایی برداشت بلند بخوانید.ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.علی رفیعی وردنجانیعلی رفیعی وردنجانیFri, 02 Oct 2026 06:07:00 +0330https://virgool.ir/@alirafieivardanjani/نقد-فیلم-کوتاه-سرریز-inuh80wpginmسرریز به کارگردانیِ نهال دشتی فیلمِ کوتاهی است که بی‌خودی مرعوبِ تخیلاتِ غربی شده. فیلمی که حتّی در قصّه‌گویی اَلکن مانده و به اندازه‌ای با دوربین نا آشنا است که مدیومِ کادر را در شرایطِ خاصّی از درام درک نکرده. دشتی فریب‌خورده‌ی سینمای پُر اِفاده‌ی لانتیموس شده. سینمایی شامل، «کشتن گوزن مقدس»، «خرچنگ»، «کینه‌تا» و... این اِفاده‌های منورالفکری به علاوه‌ی الگویِ جذب تماشاگر بر اساسِ ایدئولوژیِ لارنس فون تریه بخصوص در فیلمِ «داگویل»، ایزدیار را به یک شخصیت تبدیل نکرده و همچنان او را در حدّ یک تیپِ موردِ روانکاوی نگاه داشته. من این باگِ اساسی در فیلمنامه را نخواهم پذیرفت که ما می‌بینیم او لباس‌هایش را پُشتِ دربِ اُتاقش در می‌آورد، آنطور که نمایش داده می‌شود در یک هزارتو با پای برهنه وارد وان می‌شود و بعد با یک زاویه لانگ‌شات از بالا او را نشان می‌دهیم که در تالابی زیر آب رفته و تنها سرِ او بیرون است. این استعاره و خیال‌پردازی در سینما نیست بلکه جامپ کات‌های غلطِ پُشتِ سرِ هم است. در یک فیلمِ کوتاه نمی‌شود مفهومی بلند را نمایش داد و این مفهومی که تا پایان ایزدیارِ کوچک را بزرگ نشان دهیم و او انتخاب می‌کند که همه‌ی قُرص‌ها را یکجا به مادرش بدهد و را راحتش کند، حداقل به 90 دقیقه داستان‌گویی نیاز دارد نه نهایتاً 18 دقیقه مُزخرف‌گوییِ پُر از اِدعا.رنگسینمای «سرریز» به اندازه‌ای مرعوب رنگ‌ها، بخصوص از «سرگیجه»  هیچکاک، شده که نابلدانه و نابجا در بک‌گراند به مراتب از آنها استفاده می‌کند. رنگ‌هایی مانند سبز، برای انتخاب راهرویی که ایزدیار تا اتاق‌اش می‌رود، اساساً غلط است چرا که او ناخواسته در انتها جنایتی بدون مکافات را انتخاب می‌کند که خواسته‌ی مادرش است. پیاز را نمی‌شود با گربه عوض کرد مگر بچه شده باشی!. «سرریز» فیلمِ بچه‌گونه‌ای است که زاویه‌ی نگاهِ لنز به کاراکتر را خوب انتخاب نکرده و...متن کامل را مجله‌ی سینمایی برداشت بلند بخوانید.ویدئوی مرتبط را در کانال آپارات من ببینید.علی رفیعی وردنجانیعلی رفیعی وردنجانیTue, 29 Sep 2026 18:08:08 +0330