https://virgool.ir/feed/@akbarkhani.nimafa2026-11-11 09:46:47https://files.virgool.ir/upload/users/176199/avatar/oaqjvv.jpeghttps://virgool.ir/@akbarkhani.nimahttps://virgool.ir/MePlusBook/دیوار-1358-cs7ivd3b0flhبسم اللهرمان ایرانی انگار می‌خواهد به فهرست تفریحات مردم برگردد.داستان دیوار 1358 از همان‌هایی ست که می‌توان با دلی آرام و خرسند خواند و خواند تا به آخر.از همان‌هایی ست که باید باشد. از همان‌هایی که روان است، موضوع جدید دارد و صد البته از ابتدا تا انتها از ریتم نمی‌افتد با ضرب آهنگی مناسب پیش می‌رود.خوب است که نویسنده‌ی جوانی پیدا شده تا خود را در قامت خلق داستانی ببیند که در ادبیات داستانی فارسی تا به امروز شبیه‌اش نبوده و نیست و از آن بهتر ناشری هم پیدا شده که جرات می‌کند تا نوقلمی‌که دنبال ایده‌های نو راه افتاده را چاپ می‌کند. کلی بگویم این کارها فقط از جوان‌ها بر می‌آید و این هم یکی از فواید بی‌شمار جوان‌گرایی ست.من از آدم‌هایی هستم که باور دارم کارکرد اصلی هنر ایجاد لذت است. ( کلا تعریف قطعی یا وحی منزلی در این حدود نداریم. نظرات مختلف است.)دیوار 1358 همین کار را خوب انجام می‌دهد. شاید بتوان گفت این ایجاد لذت در سال‌های اخیر گمشده‌ی ادبیات ما هم هست. ادبیاتی که یا آنقدر فخیم و معظم و هنری تشریف دارد که عموم مردم درکش نمی‌کنند و طبیعتا پولی هم بابتش خرج نمی‌کنند یا آنقدر زرد و آلوده است که همه‌ی اهالی ادبیات از وجودش از همان صرف بودنش هم شرم می‌کنند.البته که بنده معتقدم همه اینطور نیستند و این وسط تا دلتان بخواهد اثر خوب هم داریم. اما متاسفانه بسیاری از آثار تالیفی ما در همین دو گروه جای می‌گیرند و یکی از دلایلی که کمیت فروش کتاب‌های تالیفی لنگ می‌زند هم همین است.اما آقای نویسنده جوان آمده تا این سد را بشکند. کلیشه‌های کهنه را دور بریزد و داستان خودش را برای مردم خودش روایت کند. داستانی که در یک کلام «قشنگ» است.جذاب است. خوب پیش می‌رود. اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و عاشقانه است.درست مثل زندگی همه‌ی ما که از هرکدام این‌ها کمی ‌داخلش دارد.قهرمان داستان جوانی ست از طبقه‌ی متوسط. معلم زاده‌ی تحصیل کرده‌ای که آنقدر پول ندارد که خیلی کارهایی را که باید و حق‌اش است بکند. جوانی که «انسان» است. مثل اغلب جوان‌های مملکت ما، با آرمان‌ها، افکار، اعتقادات و صد البته «نیاز»هایی که این روزها کسی به هیچ جایش هم نیست. قهرمان داستان از آن آدم‌هایی ست که این روزها کسی داخل آدم حسابش نمی‌کند که بخواهد حرفش را بشنود چه برسد به اینکه بخواهد یا بخواهند حقوقش را به رسمیت بشناسند.قرمان داستان از آن آدم‌هایی ست که در روزگار سیل و زلزله و کرونا «جهادی» ست و به روزگار جنگ و خونریزی «خط‌شکن» است ولی در روزهای صلح و صفا و خوش و خرم حتی موجودیتش هم فراموش می‌شود.این قهرمان داستان نه تا کمر که تا گردن در روزگار ما و فرهنگ ما فرو رفته و قابل باور است. حتی اگر در متن داستانی فانتزی یا علمی-تخیلی قرار گیرد. حتی اگر پرتش کنیم وسط داستانی که اصل و ریشه اش‌ هالیوودی است.من خیلی سعی کردم چیزی از داستان را لو ندهم چون خودم هم دوست ندارم داستان‌های لو رفته را بخوانم. در حدود چهار ساعت می‌توانید داستان را بخوانید و در طول داستان هم قدری به اطلاعات تاریخ معاصرتان اضافه می‌شود.این را هم حیفم آمد از قلم خوب نویسنده عینا نقل نکنم : «البته پدرم خیلی در خانه نماند. پس از اینکه نمازش را خواند و از نهاری که محصول مشترک راضیه و مهری بود خورد، تشکر کرد، بیرون رفت و تا سال شصت و هفت که در بیمارستان به دنیا آمدم، پسرش را ندید.»خلاصه که بخوانید هم فال است و هم تماشا. اگر توانسته باشم قانع‌تان کنم این‌ها را هم باید بگویم. کتاب را انتشارات «کتابستان» منتشر کرده و به راحتی و با یک جستجوی ساده روی تمام فروشگاه‌های اینترنتی پیدایش می‌کنید. نسخه‌ی الکترونیک هم دارد که روی کتابخوان «طاقچه» می‌توانید بخوانید.پی نوشت: به نظر حقیر گرته برداری از آثار بزرگان کار بدی نیست به شرط اینکه خیلی خوب و درست و حسابی بومی‌سازی شود و این به نظرم کاری ست که جناب آقای قاضی توانسته انجام دهد.نیما اکبرخانینیما اکبرخانیThu, 10 Jun 2021 00:07:17 +0430https://virgool.ir/@akbarkhani.nima/مسلح-باشید-lv1xpcpnugc8امپراتوری پنبه: یک تاریخ جهانیکتابی را که یک استاد تمام در‌«هاروارد» در رشته ی تخصصی خودش می‌نویسد را باید جدی گرفت. آقای «اسون بکرت» تاریخ‌دان و مدرس همین رشته در زمینه‌ی تاریخ «کاپیتالیسم» و «قرن نوزدهم» در آمریکاست و این روزها کتابش به فارسی ترجمه شده و به دست ما هم رسیده است.کتاب «امپراتوری پنبه» را نویسنده در سال 2014 منتشر کرده است و شرح حالی ست بر آنچه بر این صنعت تا به امروز گذشته است.البته سطور بالا نباید شما را به اشتباه بیاندازد و باعث شود تصور کنید با یک اثر اقتصادی-تاریخی رو به رو هستید. اوضاع اصلا اینطور نیست. نویسنده با قلمی ‌قابل ستایش توانسته جدای از اینکه اطلاعات بی‌بدیلی در اختیار خواننده‌اش می‌گذارد، یک داستان تعریف کند و نهایتا خواننده را متوجه کند که:« چه شد که رسیدیم به اینجا؟»کتاب علاوه بر پنبه و بیان تاریخچه‌ی کشاورزی و صنعتی آن، در غالب قصه‌ای پر غصه، خوب شرح می‌دهد که خواستگاه این کسب و کار کجا بود و از ابتدای کشف و توسعه‌اش تا ورود اروپایی‌ها چه حال و روزی داشت. از فصل دوم تا آخر کتاب هم می‌رود راجع به هنرنمایی‌های حضرات «مو بلوند و چشم آبی» صحبت می‌کند که چه کردند تا الآن اوضاع اینطور شده است.واقعیت این است که روزی که اروپایی‌ها از راه رسیدند، نه پولدار بودند، نه با سواد، نه مجرب و نه اصلا درکی از اوضاع داشتند. اما توانایی عجیبی داشتند در نقشه کشیدن برای بلعیدن و خون ریختن تا هر اندازه که لازم باشد. قسمت زیبا و دلچسب کتاب هم همین جاست که نویسنده نه یک استاد دانشگاه ایرانی یا چینی یا روسی که یک استاد ‌هاروارد است با ریشه‌های آمریکایی-آلمانی و به قول خودمان بخواهیم بگوییم «از خودشان است!»برای راه انداختن این امپراتوری امروزی، اروپایی‌ها باید چند تا کار می‌کردند، اول اینکه کار را یاد بگیرند.کاشت، داشت و برداشت پنبه در آسیا مساله‌ی محرمانه‌ای نبود.پس یاد گرفتند.دوم اینکه بتوانند مزارع خودشان را داشته باشند. چراکه این گیاهِ پر از ناز و افاده در اروپا رشد نمی‌کرد. این شد که رفتند سراغ قاره‌ی آمریکا و مزارع خودشان را برپا کردند. برای همین هم لازم بود ساکنان بومی‌این قاره جول و پلاسشان را جمع کنند و دمشان را بگذراند روی کولشان و بروند.فکر نمی‌کنم، که فکر کنید، «مو بلوندهای چشم آبی» اهمیتی می‌دادند که آن مردم کجا باید بروند؟خلاصه با ریخته شدن انبوهی از خون و خوابیدن جمعیتی بزرگ در سینه‌ی قبرستان، مزارع آمریکایی برپا شد.اما کاسبی اروپایی‌ها نگرفت! چون هنوز چندتایی مشکل وجود داشت.آسیایی‌هایی که در این کسب و کار قدیمی‌بودند از قرن‌ها قبل با ساز و کاری پیچیده منابع انسانی و شبکه‌ای تجاری را ساخته بودند که کار تولید نخ و پارچه و از طرفی صادرات و فروش را بر عهده داشت.اروپایی هم می‌روند سراغ حل این مسائل. راه حل‌های غریبی هم برای رقابت پیدا می‌کنند. برای اینکه بتوانند محصولات را با قیمت تمام شده‌ای پایین‌تر از آسیایی‌های کهنه کار تولید کنند می‌روند سراغ نیروی کار رایگان که اسمش می‌شود «برده داری». اینطوری موفق می‌شوند ماشین عظیم و هولناکی خلق کنند که تشکیلات آدم کشی هیتلر در طول جنگ جهانی دوم می‌تواند برود جلو و برایش بوق بزند.از طرف دیگر هم برای فائق آمدن بر آن شبکه‌ی تجاری عظیم آسیایی‌ها از نیروی دریایی استفاده می‌کنند!یعنی شما اصل بازار رقابتی و ریشه‌هایش را می‌توانید در غرق کردن یا مصادره‌ی کشتی‌های پر از نخ و پارچه‌ی تجار بخت برگشته‌ی چینی، هندی و مسلمانان خاورمیانه‌ای ببینید و خلاصه‌اش را بخواهم بگویم اینطوری می‌شود که سرمایه و درآمدی عظیم برای همیشه جول و پلاسش را جمع می‌کند و از آسیا می‌رود و مردم بدبخت آنجا هم روز به روز بدبخت تر می‌شوند.اما اگر فکر می‌کنید این پایان ماجراست، سخت در اشتباهید.اگر از آن دسته از آدم‌هایی هستید که شده گاهی با خود فکر کنید که:« چطور شده که کشورهای کوچک و کم جمعیتی در قاره‌ی سبز، در ایام معاصر ما، اینقدر پولدار تشریف دارند یا چطوری آنجا همه چیز انقدر خوب است و این طرف دنیا از آن خبرها نیست؟» کتاب مناسب حال شماست.امپراتوری پنبه به خوبی این توانایی را دارد که جواب سوالات بسیاری را بدهد و علل رشد و پیشرفت را که کاملا و مستقیما وابسته به سرمایه است را توضیح دهد و شما را با مفهومی ‌آشنا کند به نام «سرمایه‌داری جنگ».کتاب این قابلیت را دارد تا به خوبی خواننده را توجیه کند که چگونه «توسعه ی امپریالیستی، سلب مالکیت و برده داری مرکز شکل گیری یک نظم جدید در اقتصاد جهانی شدند و دنیا را طوری تغییر دادند که منجر به ظهور سرمایه داری شد.»یادگرفتن داستان رشد و توسعه پنبه، می‌تواند به خوبی الگوی کارکرد این تشکیلات بی‌رحم و خون‌ریز را برای مخاطب جا بیاندازد و شما را رهنمون شود برای درک بسیاری چیزها. هرچند مطمئن هستم در جزئیات ماجرا تفاوت‌هایی وجود خواهد داشت. اما آیا نمی‌توانیم حدس بزنیم داستان پر درد پنبه شباهت‌های زیادی با داستان شکر، قهوه، تنباکو و... داشته باشد؟مطمئن باشید امپراتوری پنبه علاوه بر دادن اطلاعاتی منظم، بی‌تعارف و دقیق می‌تواند روی درک تاریخی، سیاسی و اجتماعی شما اثر بگذارد و پس از تمام شدن مطالعه‌اش شما را حسابی به فکر فرو برد. در این روزهای سخت تحریم‌ها که وطن فروشانی فرومایه برای ما هشتگ «زندگی نرمال» می‌زنند و عکس از سبدهای خریدشان و شکم‌های سیرشان منتشر می‌کنند واقعا لازم است مسلح به چنین دانشی باشید و بتوانید به خودتان افتخار کنید و به یاد داشته باشید اگر هم دارید نان خالی می‌خورید، شرف را نفروخته اید.اما خود کتاب را انتشارات «کتابستان» با ترجمه‌ی خیلی خوب و روان و بی‌غلط جناب آقای «هاتف خالدی» منتشر کرده است. کتابی با جلد سخت و کاغذ و چاپ با کیفیت که باعث می‌شود وقتی دستتان می‌گیرید آن قسمت عشق کتاب وجودتان صفا کند. قیمت کتاب 90 هزارتومان است و بایک جستجوی ساده ی اینترنتی می‌توانید در فروشگاه‌های بسیاری پیدایش کنید که اغلب تخفیف‌دار هم هستند. همینطور می‌توانید سراغ نرم افزار کتابخوان الکترونیکی «طاقچه» بروید و کتاب را با قیمت 30 هزارتومان تهیه فرمایید.نیما اکبرخانینیما اکبرخانیSun, 24 Jan 2021 22:36:23 +0330https://virgool.ir/@akbarkhani.nima/آیشمن-در-اورشلیم-واجبتر-از-نان-شب-ekdtdt92fgkqجنگ جهانی دوم را هیتلر شروع کرد و جانش را هم پای آن داد. اما بر سر پایان بندی آن تا به امروز همچنان دعواست. چپ‌ها این پایان را از آن اتحاد جماهیر شوروی می‌دانند و غربی‌ها هر کدام بر حسب علایقشان آن را پای روزولت، ترومن، چرچیل و آیزنهاور می‌نویسند. البته فرانسوی‌ها هم هستند که دوگل را علم کنند اما کسی جدی شان نمی‌گیرد.من هم همینطور.اما واقعا پایان رشته‌ای از وقایع که با توافق مولوتوف-ریبنتورپ شروع شد و ما اسمش را می‌گذاریم جنگ جهانی دوم بالاخره کی بود ؟ کجا بود؟ تسلیم آلمان و سقوط رایشتاگ؟ بمباران اتمی‌ناکازاکی و هیروشیما؟ تسلیم ژاپن ؟‌هانا آرنت رحمه الله علیه معتقد است در 1962، وقتی جنازه ی آدولف آیشمن از دار مجازات پایین کشیده شد. وقتی به کوره ی جسد سوزی رفت. وقتی خاکسترش به باد و دریا سپرده شد.وقتی رئیس پروژه ی راه حل نهایی، توسط قوم یهود به جهنم فرستاده شد.بن گوریون نخست وزیر رژیم منحوس و جعلی اسرائیل، آن روزها هنوز زنده بود. هنوز اسمش نشده بود نام فرودگاه و برای نشان دادن اقتدار حکومتش عملیاتی متهورانه را توسط موساد ترتیب داد تا آن گردن کلفت قدر قدرت آدمکش را که حالا مثل موش به سوراخی در آرژانتین خزیده بود را زنده دستگیر کند و برباید و بردارد بیاورد تا قوم یهود محاکمه اش کنند.برای تبیین این خواسته‌ها هم رفت سراغ مرحومه آرنت تا بیاید به عنوان یک روشنفکر مطرح زمانه و گریخته از چنگال آیشمن برایش رپورتاژ تبلیغاتی بنویسد.تیرش به سنگ خورد. خدا نصیب گرگ بیابان نکند.کتاب آیشمن در اورشلیم در واقع گزارش و روزنوشت‌های نویسنده است از حضور در تمامی‌جلسات یک دادگاه طولانی. دادگاهی که آرنت از همان ابتدا در دادگاه بودنش و بی طرفی اش تشکیک می‌کند و معتقد است این دادگاه از همان ابتدا نتیجه اش معلوم است. آیشمن با هیچ فرضی محتمل نیست بی گناه شناخته شود و ممکن نیست صهیونیست‌ها اجازه ی هدر رفتن آن همه پول و پله ای که خرج موساد کرده اند را بدهند.اما آنچه سبب می‌شود آرنت چنین اثر درخشانی را خلق کند مواجهه اش با این محکوم به مرگ است. بر خلاف آنچه او و همه گان انتظار دارند آیشمن نه شر مجسم است، نه شاخ و دم دارد و نه از چشم‌هایش آتش می‌بارد.آیشمن پیرمردی ست لاغر و دراز، با صورتی تکیده، زبانی الکن و به شدت فرمان پذیر. آیشمن شر مبتذل است.نام گذاری درخشان تر از این می‌شود آیا ؟آیشمن این قاتل کثیف، این خونریز پلید و این کشنده ی زنان و کودکان در تیراژ بسیار بالا، هیچ خصومتی یا کینه ای از هیچ کسی ندارد. اصلا درک درستی از ایدئولوژی و سوسیالیسم هیتلری ندارد. اصلا نمی‌فهمد دشمن ملت یعنی چه! آیشمن بروکراتی فرومایه است که صرفا برای رشد و پیشرفت در دستگاه حکومت به عضویت حزب و اس اس درآمده و فقط و فقط کار اداری کرده است.متاسفانه درست خواندید. آیشمن فقط کار اداری انجام داده است.آیشمن قطار تهیه کرده است برای حمل غیر نظامیان به سمت شرق.آیشمن بودجه تهیه کرده است برای تحقیق و توسعه روشی مدرن جهت از بین بردن چند میلیون جسد.آیشمن استعداد یابی کرده و رودولف هوس را پیدا کرده است.آیشمن در جلسات سازمان برنامه و بودجه، درخواست نوشته و دفاع کرده برای ساخت آشویتس.آیشمن....و همه ی این کارها را کرده برای اینکه بتواند از سرهنگ دومی‌ ارتقاع یابد به سرهنگ تمامی.به همین مبتذلی که خواندید.در دادگاه دفاع می‌کند و محکم بر سر موضع خود می‌ایستد که من مامور بودم و معذور و اگر می‌توانید فقط و فقط یک نفر را معرفی کنید که من کشته باشم.از منظری دیگر هم راست می‌گوید، مگر نامه نگاری اداری و پاسخ دادن به مکاتبات را می‌شود به عنوان فعل قتل در نظر گرفت ؟همه ی حرف آرنت هم همین است. بالاخره می‌خواهیم بپذیریم که چیزی به نام مامور پس آنگاه معذور وجود دارد ؟مثلا شاید هم یک مامور شهرداری در بندرعباس خودمان هم بگوید من مامور بودم و معذور و طبق دستور رفتم خانه ای را بر سر آن زن تنهای سرپرست خانواده خراب کردم. به من چه ؟ همه ی کتاب پاسخ به همین سوال است. شر هست ولی نه شاخ و دم دارد و نه چشمانی آتشین. مبتذل است.آن ملعون‌ها هم جلوی مختار احتمالا سعی کرده باشند که بیندازند گردن یزید و پسر سعد و ابن مرجانه!البته راستش را بخواهید من نبودم که ببینم. این یکی را از خودم گفتم.خودتان بخوانید تا نظر آرنت را در یابید.قسمت تاریخی کتاب هم برای خودش حسابی جذاب است و می‌طلبد با بخش‌های دیگری از تاریخ هم آشنا باشید و اگر نیستید انگیزه ی مناسبی ایجاد می‌کند برای مطالعه ی بیشتر.مثلا پناه گاه این یابو در آرژانتین رژیم پرون است و پرون همان دیکتاتوری ست که آنقدر ظلم کرد تا ارنستو گوارای مبتلا به آسم حاد درس و مدرسه را رها کند تا بشود چه. همان چه گوارای معروف.اینکه آیشمن از بده بستان‌هایش با صهیونیست‌ها پرده برداری می‌کند و اینکه همان‌ها ترغیبش می‌کردند به خشونت بیشتر تا بتوانند یهودیان اروپا را هرچه بیشتر ترغیب کنند به مهاجرت و اشغال سرزمین فلسطین. در واقع دو قطبی ساز‌های قهاری بودند. مهاجرت به فلسطین یا آشویتس.از برگن اند بلسن می‌گوید، همان جایی که آن فرانک کشته شد. از‌هایدریش می‌گوید رئیسش که در عملیات آنتروپوید به جهنم فرستاده شد.از آینزاتس گروپن‌های خونریز و بی رحم تعریف می‌کند و نامه نگاری‌هایش با رودولف هوس ملعون. اگر خواستید در مورد رودلف هوس بیشتر بدانید، مرگ کسب و کار من است از روبرت مرل را بخوانید.نهایتا نشر برج کتاب را منتشر کرده است و به جز نسخه‌ی فیزیکی می‌توانید الکترونیکی را هم از اپلیکیشن کتاب‌خوان طاقچه هم تهیه کنید. پادکست معظم بی‌پلاس هم یک قسمتی را به معرفی این کتاب اختصاص داده است، که بنده معتقدم این کار را خیلی بهتر از من انجام داده است.خلاصه کنم بخوانید از نان شب واجب تر است.نیما اکبرخانینیما اکبرخانیThu, 26 Nov 2020 20:04:47 +0330https://virgool.ir/@akbarkhani.nima/ندیمهها-در-گیلیاد-g7wnmmwjajbyسفر به ضد زن‌ترین سرزمین در دنیای ادبیاتخانوم «مارگارت اتوود»، نویسنده، شاعر، فعال سیاسی و فمینیست معروف کانادایی یکی از سیاه‌ترین، آزاردهنده‌ترین، نفس‌گیرترین و محبوب‌ترین رمان‌های «ضد آرمانشهر»ی دنیا را نوشته که آنقدر در دنیا فروخته و دست به دست شده و اقتباس سینمایی و تلویزیونی پیدا کرده و در فهرست‌های متعدد نویسنده‌ها و ویراستار‌ها و شخصیت‌های معروف کتابخوان قرارگرفته که صرفا نوشتن همه‌ی این‌ها از حوصله و توان این مطلب و نگارنده‌ی آن خارج است.داستان با کتاب «سرگذشت ندیمه» در سال 1985 شروع شد و توانست به سرعت واژه‌ی جدیدی در اذهان کتابخوان‌های دنیا اضافه کند، «گیلیاد».«گیلیاد» همان جایی ست که ما امروزه به نام «ایالات متحده‌ی آمریکا» می‌شناسیم و این روزها با اخبار انتخاباتش و نبرد فیل و الاغشان همه‌ی ملت را خفه کرده است. در آنجا این نظام فعلی آمریکا با انقلابی که بیشتر شبیه کودتاست کله پا می‌شود و حکومت می‌افتد به دست «بنیادگراهای مسیحی».از اینجا به بعدش را چشمتان روز نبیند. ضد آرمانشهری که خانوم اتوود خلق کرده‌اند اگر ترسناک‌تر از نسخه‌های هم ژانر خودش مثل 1984 از مرحوم «جورج اورول» یا «دنیای قشنگ نو» از مرحوم «آلدوس‌هاکسلی» نباشد، کمتر هم ترسناک نیست. هرچند که الآن هرچه با خودم مرور می‌کنم این یکی ترسناک‌تر است.سرگذشت ندیمه ضد آرمانشهر و تراژدی است و داستان ندیمه‌ای ست از دنیای گیلیاد که سرگذشتش را می‌گوید.اما گیلیاد و وحشت‌هایش و داستان بر می‌گردند به تضییع حقوق زنان. بالاتر هم گفتم خانوم اتوود فمینیست حسابی معروف و اسم رسم داریست و خلاصه از کوزه همان برون طراود که دراوست.زنان در گیلیاد از آموزش خواندن و نوشتن محروم شده و چه خوششان بیاید یا چه نیاید طبقه بندی می‌شوند در چند دسته. «همسران فرمانده‌ها»، «مارتاها»، «عمه‌ها»، «زنان اقتصادی» و دست آخر «ندیمه‌ها». جامعه‌ای ساخته شده که بسیار منسجم است، جنگجوست، منظم است و خلاصه همه چیز سرجای خودش است.راوی داستان «ندیمه‌ی فِرِد» است که سعی می‌کند خاطراتش را روی نوارهایی ضبط کرده و از گیلیاد به کانادا قاچاق کند و زمانی که خواننده با این روایت از فردی در پایین‌ترین قسمت هرم طبقاتی جامعه روبه رو می‌شود در می‌یابد اوضاع آنطوری هم که گیلیاد سعی می‌کند جلوه دهد نیست.کتاب تراژدی‌ست، از آن درست و حسابی‌هایش و تا دلتان بخواهد تلخ است. اما این حرف مرا به عنوان ضعف تلقی نکنید و از آن دوری نجویید که آن موقع قطعا از زیان کننده‌گان خواهید بود. بالاخره جامعه‌ای که رو به قهقرا می‌رود و نویسنده‌ای که سعی دارد هشدار دهد، چاره‌ای جز خلق فضاهایی سیاه و افسرده نداشته و ندارد. کتاب حرف‌های بسیاری برای گفتن دارد و اگر کمی‌تاریخ قرن بیستم اروپا خوانده باشید به راحتی در می‌یابید که کار کاملا علمی‌ست و با تخیل صرف نوشته نشده است.مثلا نوع قبضه کردن حکومت را در گیلیاد که خواندید نگاهی بیاندازید به این که نازی‌ها و در راسشان «آدولف هیتلر» چگونه در دهه ی 30 میلادی آلمان را بلعیدند و نتیجه اش شد همانی که خودتان می‌دانید. اگر نمی‌دانید نتیجه اش چه شد و سن شما هم از 15 گذشته است باید بگویم «برگ‌هایم» و البته صد آه و واویلا به حال ما و نظام آموزشی‌مان.بگذریم.34 سال بعد خانوم نویسنده کتاب دیگری را به ناشر سپرد به نام «وصیت‌ها». که در ایران هم به تازگی ترجمه شده و می‌توانید تهیه‌اش کنید.کتاب در همین زمان خودمان جریان دارد و متاسفانه گیلیاد مخوف و آدم‌هایش هم هنوز سرپا هستند. اما راوی داستان دیگر آن ندیمه‌ی کتاب قبلی نیست. باز هم به صورت خاطرات و یادداشت‌ها نوشته شده است و حال‌وهوای همان کتاب قبلی را برای خواننده تداعی می‌کند. اما روایت روی دوش چند نفر دیگر می‌گردد که خواننده حتما و حتما «عمه لیدیا» را خوب و درست‌وحسابی از کتاب قبلی یادش هست.این به یاد آوردن را تا آنجایی که بنده پرس‌وجو کردم در همه‌ی کسانی که خوانده بودند شایع و مشترک بود. البته اقلیتی نه چندان محدود هم داشتیم که نه تنها خوب یادشان بود که شب‌ها کابوس «عمه لیدیا » هم می‌دیدند.از جسارت نویسنده همین بس که روایت را روی دوش یکی از سیاه ترین آدم‌های تاریخ ادبیات می‌گذارد و اجازه می‌دهد او هم قدری داستان بگوید. از سوی دیگر نویسنده داستانی خلق می‌کند که ضرب آهنگ خوبی دارد و هیچ کجایش خواننده را کسل نمی‌کند و بسیار راحت می‌توان با داستان همراه شد و اگر سرعت مطالعه‌ی متوسطی داشته باشید حدودا در دو روز کتاب را می‌خوانید.تقسیم کل داستان روی دوش چند راوی و دیدن کلیت وقایع با چندین و چند دیدگاه متفاوت هم از جذابیت‌های دیگر داستان است که نویسنده توانسته با تدوین کردنی ستودنی آن را ارتقا هم بدهد و همه‌ی داستان‌ها را عملا با هم و همزمان پیش ببرد.من آنقدری که بلد بودم از این دو کتاب‌ ستودنی تعریف کردم و سعی نمودم خواننده را تشویق کنم به خواندنشان. اگر قانع نشده‌اید و خوشتان نیامده هم باید عرض کنم مِن بعد از این دیگر معرفی کتاب‌هاست و دادن آدرس ناشر و مترجم. اگر نمی‌خواهید بخوانید، خوب رها کنید دیگر این سطور را دیگر برای چه دارید مطالعه می‌کنید‌؟کتاب سرگذشت ندیمه را می‌توانید از انتشارات افق تهیه کنید با ترجمه ی آقای سهیل سُمی ‌به قیمت 65 هزارتومان. همینطور هم به صورت دیجیتال روی کتابخوان «فیدیبو» قابلیت انتخاب دارید بین همین نسخه با قیمت 45 هزار تومان و نسخه‌ی صوتی کتاب با گوینده‌گی سر کار خانوم مینو طوسی با قیمت 23 هزارتومان. این هم که نسخه صوتی کتاب از نسخه الکترونیکی آن ارزان‌تر است، از عجایب مملکت ماست. انگار آن خانوم گوینده و استدیو و تشکیلات ضبط و تدوین و... پولی که نگرفته اند هیچ، یک چیزی هم داده‌اند که من و شما و ناشر خیرش را ببینیم.کتاب دوم یعنی«وصیت‌ها» را از آن روی که همه می‌دانستند خواهد فروخت، توسط هشت انتشارات به فارسی ترجمه شده است. دقیق ترش را بخواهم عرض کنم، فروزش، ققنوس، ثالث، جمهوری، گویا، ارتباط برتر، سنگ و روزگار و برای اینکه به مالکیت معنوی یکدیگر هم احترام بگذارند نام کتاب را گذاشته‌اند: کتاب عهد و وصیت، وصیت‌ها، شواهد، شهود و اعترافات. خلاصه همه جوره اش هست.همین طور می‌توانید نسخه ی الکترونیک آن را هم از فیدیبو تهیه کنید که آنجا بین دو نسخه‌ی کتاب مختار خواهید بود. بنده هم همانجا نسخه‌ی انتشارات «ارتباط برتر» با ترجمه ی خانوم «نازنین فتح اللهی» را خواندم به قیمت 19 هزارتومان.توصیه‌ی آخر هم اینکه در این ایام کرونا، سعی کنید از کتاب فروشی‌ها به صورت غیر حضوری خرید کنید تا خودتان و خانواده‌ی تان خدای نکرده به خطر نیفتید و همه با هم این مسیری که فعلا می‌رویم تا کادر درمان را با کمک کرونا شکست بدهیم را تغییر داده و برویم با کمک کادر درمان، کرونا را شکست دهیم.اگر نسخه‌های الکترونیک را بخوانید هم علاوه بر اینکه به راحتی و سهولت همیشه با شماست، هم من می‌دانم و هم شما که امکان ندارد «گوشی هوشمندتان» را لحظه ای از خود دور کنید، درخت هم کمتر قطع خواهد شد.نیما اکبرخانینیما اکبرخانیTue, 17 Nov 2020 14:50:01 +0330https://virgool.ir/@akbarkhani.nima/اگر-حافظه-یاری-کند-n4xlh4mn0g3rشماره 8 از جستار روایی‌های نشر اطرافدرست مثل کاغذ.سفید، بی غل‌و‌غش، خوش عطر، خوش دست و با توانایی بریدنی بی‌بدیل.متوازن.هرچه نباشد این آقای شاعر است که دارد نثر می‌نویسد.درست مثل ترازوهای دوکفه ای قدیمی.یک طرف لطافت و زیبایی، قدم زدن با پدر در دوران کودکی، ناخنک زدن به اجاق گاز و گریز از دست مادرِ در حال آشپزی و آن کفه، برش‌های زهرآگین در جان. آن کفه بازجوی کا.گ.ب، از دست دادن پدر و مادر در تبعید و حسرت دیدن‌شان حتی یک بار دیگر. آن کفه مرگ است که انتظار می کشد. همه‌ی این‌ها را حافظه‌ای قوی برای نویسنده جلوی چشم می‌آورد و پس از آن روحی رنجور است، با یکی از تواناترین قلم‌هایی که تا به امروز دیده‌ام و چشیده‌ام که همه چیز را می آفریند. بله درست نوشتم و شما هم درست خواندید. قلم آنقدر توانا هست که هم بو داشته باشد، هم مزه و هم صدا. اما از همه عجیب تر آن زمانی ست که لمس می کند مخاطبش را. مثل کارد برنده است. ولی نه به تند و تیزی کارد، مثل کاغذ می برد، مثل چاقو اره‌ای. راستش را بخواهید باید با او شریک شد و همه را چشید.بخوانید، حتما بخوانید. بنشینید پای حرف‌های جناب برودسکی، بگذارید خودش به یاد آورد و برای شما تعریف کند، آرام بخوانید و کلماتش را بچشید.خدا رحمتتان کند آقای شاعر/نویسنده/معلم. خیلی خیلی برای خودم متاسف شدم که دیر متولد شدم تا بتوانم زنده بودنتان را درک کنم، برای خودم متاسف شدم. حسرت خوردم که دنیا آدمی مثل شما داشته و از من دریغ کرده است و خیلی خوشحال شدم از آشنایی با شما، هرچند دیر.نیما اکبرخانینیما اکبرخانیMon, 10 Aug 2020 13:59:29 +0430https://virgool.ir/@akbarkhani.nima/جک-ریچر-کتاب-هفتم-وسوسهی-انتقام-o47dx9lxc4hpچاپ کتابسرای تندیسوسوسه‌ی انتقام، هفتمین جلد از مجموعه‌ی «جک ریچر» است که مثل قبلی‌ها آدم را از خواندن پشیمان نمی‌کند.به نظرم در این جلد « لی چایلد» نشان داد که به عنوان نویسنده آدم به شدت ریسک پذیری است. بعد از نوشتن شش جلد از‌یک مجموعه‌ی موفق و پرفروش در سطح جهان ‌یک دفعه زاویه‌ی دید و شیوه‌ی روایت را در اثر تغییر داد. این بار به جای سوم شخص مشرف از اول شخص استفاده کرد و در ابتدای کتاب من را به شدت متعجب نمود.جالب بود واقعا عرض می‌کنم. دروغ نگویم ابتدای خواندن قدری حالم را گرفت. اما کم‌کم عادت کردم و مشکل حل شد.از طرف دیگر هم برای اولین بار قدری از گذشته‌ی «جک ریچر» قهرمان مجموعه برای ما به عنوان خواننده روشن شد. داستان پر است از فلش بک‌هایی به اندازه‌ی نصف صفحه تا دو صفحه از دوران ارتشی بودن «ریچر» و این اولین بار است که ما چیزهایی از گذشته‌ی این ابرقهرمان باحال می‌فهمیم.من کلا از این مجموعه خوشم می‌آید و به عنوان‌یک مجموعه‌ی بسیار مفرح سراغش می‌روم. «تریلر»‌های بسیار خوبی است و نگاهی گذرا به آمار فروش جهانی اش هم می‌تواند خیالتان را راحت کند. واقعا هم توانش را دارم و هم میل‌اش را که همه‌ی مجموعه را ده روزه بخوانم. اما خورد خورد مصرف می‌کنم و ذخیره‌اش می‌کنم برای ایام بی‌حالی و خستگی.آخر کتاب هم‌یک صفحه از نویسنده بود که اطلاعاتی اجمالی و نکته‌ای بسیار با مزه داشت. آقای نویسنده را در چهل سالگی از شغلش یعنی کارمندی در تلویزیون اخراج می‌کنند! اما او بر خلاف بسیاری از ما عوض اینکه برود‌ یک جا بنشیند و آبغوره بگیرد و فاز افسردگی بردارد، مداد و کاغذ می‌خرد و می‌رود اولین جلد از مجموعه را با نام «قتلگاه» می‌نویسد.به نظرم از آن حکایت‌های انگیزشی ست.بخوانید، خوش می‌گذرد.نیما اکبرخانینیما اکبرخانیSat, 08 Aug 2020 17:21:41 +0430https://virgool.ir/ketabaz/حمله-به-عراق-یا-آنچه-رسانهها-به-شما-نمیگویند-plx1n36g8cu1کاور نسخه‌ی اصلیتکان دهنده و لازم برای هر ایرانیکتاب پیش رو را نه چندتا سردار سپاه و آخوند و مدیرارشد در جمهوری اسلامی‌ایران که روزنامه‌نگارانی کارکشته در نیویورک تایمز و واشنگتن پست و هرالد تریبون و آسوشیوتدپرس و... نوشته‌اند. نویسندگانی، کاربلد، کارکشته، مجرب و به نظر من متعهد.همواره آویزه‌ی گوش خودم برای نوشتن و همینطور معیار و سنجه‌ام برای قضاوت نویسندگان دیگر این جمله‌ی درخشان «جورج اورول» رحمه الله علیه بوده است که می‌گوید: «همه‌ی قضیه‌ی نوشتن این است که از چیزهایی بنویسیم که نمی‌خواهند نوشته شود، باقی اش کار روابط عمومی‌ست».(نقل به مضمون) این کتاب هم دقیقا در همین راستا نوشته شده و گام برداشته است.کتاب در اولین قسمت به مساله‌ی آزادی بیان در ایالات متحده می‌پردازد، چیزی که از نظر نویسنده که پیشتر هم گفتم خود روزنامه نگاری کاربلد است، چندان یا لااقل آنطوری که تبلیغ می‌شود وجود خارجی ندارد. برای فهم این عدم وجود هم توضیحات مبسوطی ارائه می‌دهد. این اختناق البته به شیوه‌ی خاورمیانه‌ای که الآن احتمالا در ذهن خواننده‌ی متن بنده نقش بسته ابدا نیست. نویسنده معتقد است آزادی بیان تا حد قابل قبولی وجود دارد ولی آزادی شنیدن اصلا. یعنی شما حق دارید هرچه خواستید بنویسید ولی به هیچ وجه مطالبی که باب میل جریان حاکم و قدرت است منعکس نخواهد شد. حتی یک انعکاس حداقلی هم نخواهد گرفت. نمونه‌ی بارزی هم برای این قضیه سراغ دارد و آن موضوع کتاب‌اش است، حمله به عراق در سال 2003.دست می‌گذارد روی اصلی ترین عنصر وجودی ایالات متحده که می‌شود اقتصاد. یعنی پول، یعنی سهام. اینجا حسابی عدد و رقم برای مخاطبش می‌آورد که چند درصد از سهام ابر رسانه‌های دنیا مثل نیویورک تایمز، واشنگتن پست و... را خیلی پیشتر، بی سر و صدا و بدون اینکه کسی متوجه شود جنگ افروزان بزرگ دنیا مثل بوئینگ، لاکهید-مارتین و نورث روپ گرومن خریده اند. حالا بازی ساده است، کسی در ازای توانایی، درایت، نکته سنجی، ریز بینی، شجاعت، نگاه انتقادی و قلم خوب سردبیر نمی‌شود. فقط و فقط یک شرط ساده دارد.باید روحتان را بفروشید.کاور ترجمه‌ی فارسیقسمت دوم کتاب می‌پردازد به اینکه چطور ایالات متحده تصمیم گرفت به عراق حمله ای غیر قانونی و جنایتکارانه را ترتیب دهد، چطور مقدماتش را فراهم آورد و چگونه عراقی‌ها به اشتباه در زمین ایالات متحده بازی کردند.تحریم‌های کثیفی را توضیح می‌دهد که چگونه با هدف گرفتن تجهیزات خاصی از مراکز تصفیه‌ی آب، سبب ایجاد اخلال در فراهم کردن آب شرب سالم برای مردم عراق شد. نبود آب شرب سبب رشد بیماری‌های واگیردار و عفونی گردید و نیاز زیادی به دارو را در عراق ایجاد کرد. گام بعدی اخلال در تهیه ی آن دارو‌ها توسط عراق بود. همه ی این کارها به هدف این انجام می‌شد که رژیم بعث حاکم بر عراق مجبور شود منابع مالی‌اش را نه در راه تقویت بنیه‌ی دفاعی که برای حل چنین مشکلاتی به کار گیرد و از طرفی نیز پایگاه مردمی‌اش روز به روز تضعیف شود و آن روزی که قرار است حمله‌ی گسترده علیه آن ترتیب داده شود حداقل حمایت را از جانب ملت عراق دریافت کند. حمله ای که فقط و فقط با هدف رشد ارزش سهام توسط بویینگ، نورث روپ و لاکهید مارتین و ... دنبال می‌شود.اما جالب ترین و دردناک ترین نکته اینجاست که این اطلاعات در باب تصفیه خانه‌های آب آشامیدنی با جزئیاتی دقیق از تجهیزاتشان و نیازمندی‌های آن‌ها همه و همه از طریق بازرسان سازمان ملل که به منظور بازرسی از عراق و معدوم کردن تسلیحات شیمیایی اش حضور داشتند تامین می‌شده است. بازرسانی که در واقع جاسوس بودند. جاسوس‌هایی که مجری چنین طرح کثیفی بودند و تحت لوای سازمانی با انگیزه‌هایی بشری کار می‌کردند. بازرسانی که رژیم صدام از کارشان در پس پرده مطلع شده بود و هربار با اتهام صحیح جاسوسی اخراجشان می‌کرد فقط سبب محکومیت بیشتر کشورش در جامعه‌ی جهانی و تحریم‌های بیشتر می‌شد، به اتهام «اخلال در امر بازرسی‌های بین المللی ضد تسلیحات کشتار جمعی»راستش را بخواهید حتی در خیالم هم نمی‌گنجید روزی صدام لعنت الله علیه و اعوان و انصار پلیدش را در قامت مظلوم ببینم، اما متوجه شدم از آن‌ها پلیدتر و آدم‌کش تر و وقیح‌تر هم داریم. متاسفانه.این قسمت‌ها را که می‌خواندم خیلی خیلی یاد خودمان و برجام می‌افتادم.کتاب به وضوح توضیح می‌دهد که ایالات متحده از خیلی وقت پیش یقین داشته که عراق فاقد هرگونه سلاح کشتار جمعی ست و در صورت دارا بودن این تسلیحات هم به هیچ وجه امکانی برای تهدید کردن ایالات متحده آمریکا ندارد.دست آخر هم اسناد و مدارکی ارائه می‌دهد که نشان دهنده‌ی تصمیم قطعی ایالات متحده برای جنگ است. مصاحبه‌هایی از «کالین پاول»، «دونالد رامسفلد» و « جورج بوش» که همه به نوعی در جواب این سوال که مکرر از ایشان پرسیده می‌شده است که :« اگر بازرسان سازمان ملل نتوانند گواهی بر وجود سلاح‌های کشتار جمعی پیدا کنند، نظر شما و ایالات متحده چه خواهد بود؟» به شیوه‌های مختلف گفته بودند که این نشان دهنده‌ی قدرت و زیرکی رژیم بعث است در پنهان کردن این تسلیحات.کتاب را که بخوانید خوب متوجه می‌شوید که مسلح بودن رژیم بعث عراق به تسلیحات کشتار جمعی نه یک واقعیت میدانی که فقط و فقط، تابلویی برای فریب افکار عمومی‌بوده است جهت حمله ای سراسری و گسترده به عراق. باز یاد خودمان می‌افتادم با بازرسان آژانس اتمی‌ و اینکه سال‌هاست که ما می‌گوییم سلاح اتمی‌نداریم و....قسمت سوم و پایانی کتاب هم به شیوه‌های کثیف ژورنالیستی برای کم کردن اثر کشتار مردم بی دفاع عراق بر افکار عمومی‌آمریکا و جهان می‌پردازد. پر است از مثال‌هایی از این دست که مثلا فلان روزنامه‌ی خیلی معتبر در دنیا مثل نیویورک تایمز و... می‌نوشته :« بمب‌های 2000 پوندی برای حمله به جمعیت‌های گسترده، بغداد را با هدف تضعیف صدام حسین هدف قرار داد» به قول نویسنده محدود کردن اثر بمب‌ها به یک فرد منفور و جانی و در نظر نگرفتن انبوهی از غیرنظامیان که هیچ دل خوشی از صدام حسین ندارند و البته تلفات اصلی این بمب‌ها هستند. این قسمت‌ها خیلی خیلی مرا یاد تحلیل‌های ضد بشری افرادی در «بی بی سی فارسی»، «ایران-اینترنشنال»، «من و تو» و هزار و یک سگ‌دانی از این دست می‌انداخت. یاد آن پفیوزی که روزی با کنایه در توییترش برای ما «ویتامین بی 52» تجویز کرد. الآن اسمش را یادم نمی‌آید و چه بهتر.خلاصه به نظرم خوب است که این کتاب درخشان را بخوانیم.من تا به حال چندین باری به عراق سفر کرده‌ام و قدری این کشور را دیده ام. به نظرم خیلی خوب است که این کتاب را بخوانیم و به دیگران هم بدهیم تا بخوانند. علی الخصوص افرادی در بین اعضای خانواده، جمع دوستان، همکاران و... که همه مان داریم و فکر می‌کنند کشورهای قدرتمندی مثلی ایالات متحده، انگلستان، روسیه و... دلسوز ملت ما هستند و دخالت خارجی اتفاقی مفید در افق پیش روی ایران و مردم است و با این نگرش اشتباه بعضا سبب اثرگذاری‌های مضری در عرصه‌ی سیاسی می‌شوند بدون اینکه سو نیتی داشته باشند. به نظرم از طرف دیگر خواندن و هدیه دادن این اثر هم خودش عملی بسیار مفید و مثبت در راستای تبدیل ایران و جهان به جایی بهتر است.نیما اکبرخانینیما اکبرخانیThu, 06 Aug 2020 19:40:15 +0430https://virgool.ir/MePlusBook/نیمدانگ-پیونگیانگ-سنگ-محک-کتابهای-کرهی-شمالی-yi1p45jzlmyzروزی که فهمیدم آقای «رضا امیرخانی» تشریف برده اند کره‌ی شمالی و قصد دارند سفرنامه اش را منتشر کنند، خیلی خوشحال شدم.دلیل‌ش هم اینکه چند سالی بود به خروجی‌های این سرزمین رمزآلود و ناشناخته و گوشه‌گیر علاقه‌مند شده بودم و حدودا سالی یکی یا دوتا کتاب در مورد آن می‌خواندم. هیچ وقت هم همه اش را باور نمی‌کردم. نه اینکه فکر کنید برایم آن حجم از ستم، سبعیت، ظلم و فاشیسم غیر قابل باور باشد. خیر. سال‌هاست که به این باورم که از این جانور دوپا هر جرم و جنایتی برمی‌آید و فقط باید شرایطش فراهم شود و منافعش ایجاب کند. سال‌هاست که متاسفانه و به لطف/نفرین تنفس در عصر اطلاعات روزانه آمار زیادی از قتل، شکنجه، زندان‌های غیر انسانی و هزار یک چیز دیگر می‌شنوم و می‌شنویم.علت در خود نویسنده‌ها بود.یادم هست اولین بار با خواندن «روح گریان من» از اپلیکیشن فیدیبو پا به کره‌ی شمالی گذاشتم. شهریور یا مهر 96 بود.داستان دختری بود که خیلی زود جذب تشکیلات عملیات برون مرزی کره شمالی یا آن طور که خودشان می‌گویند «جمهوری دموکراتیک کره» شده بود و اراده کرده بود به آدم کشی آن هم در تیراژ بالا. نهایتا هم بمبی در هواپیمای مسافربری کره‌ی جنوبی گذاشته بود و هواپیما را با مسافرهایش فرستاده بود به قعر دریا و دیار باقی. موقع دستگیری، همکارش که رئیس سرکار علیه هم بود خودکشی کرده بود و او هم علی رغم اقدام به انتحار از بخت بد یا خوبش زنده مانده بود. بعد از دستگیری هم به همان سبیلی که تا آن روز زندگی کرده بود ادامه داده و تبدیل شده بود به عمله‌ی کره‌ی جنوبی.آدم است دیگر، دوست دارد زنده بماند.خلاصه بعد از کلی پاچه خواری و التماس و درخواست مورد عفو واقع شده بود و حالا هم تصمیم گرفته بود خاطراتش را منتشر کند و پولی دربیاورد و به زندگی ننگینش ادامه دهد. خوش به حال دولت فهمیده‌ی کره‌جنوبی و خاک بر سر این آدم کش و باقی هم قطارانش.خلاصه کنم کتاب که تمام شد، برگی به من نمانده بود. اصلا فکر کردم اینجا دیگر کجاست؟ لذا مطالعه را ادامه دادم. اما مطمئن بودم و هستم که همه‌ی این ادعا‌ها را نمی‌توان باور کرد. چرا که بدگویی از شمالی‌ها در ایام نگارش این کتاب شاید برای نویسنده تمدید کننده‌ی حیات بوده و قطعا پس از آن تضمین کننده‌ی رزق و روزی مدام.آدم است دیگر، دوست دارد رفاه داشته باشد.گذشت تا روزی که از «شهرکتاب مرکزی» کتاب «فرار از اردوگاه 14» را خریدم. این یکی داستانِ ژانر وحشتی بود برای خودش. داستان مردی یا بهتر بگویم پسر بچه ای بود که به جرمی‌که نیاکانش مرتکب شده بودند، محکوم شده بود به زندگی در «گولاگ» کره‌ای. البته هنوز هم به نظرم نسخه‌های اصلی یا همان مدل شوروی اش خیلی مخوف ترند. طرف با یک بدبختی ای نهایتا گریخته بود و خودش را رسانده بود به ایالات متحده و آنجا هم با کمک کسی دیگر خاطراتش را منتشر کرده بود. کمک هم از آن رو بود که «اردوگاه کار اجباری» همانطور که از اسمش بر می‌آید هتل که نیست. بچه باشی و بروی آن‌جا قطعا از مدرسه خبری نیست و سواد دار هم نخواهی شد. لذا او گفته بود و کسی دیگر نوشته بود.تمام شد، باز با خودم فکر کردم برای چنین آدمی‌شاید این خاطرات و این کتاب تنها شانس پول درآوردن درست و حسابی در مهد کاپیتالیسم دنیا باشد و چه بسا حرف مفت هم کم نزده باشد. اصلا چنین آدم تعطیلی مگر می‌تواند معیار درستی برای بررسی کشوری باشد که حکومت نوین اش حداقل از مال خود ما قدیمی‌تر است؟ اما تا اینجا می‌توانستم بفهمم و مطمئن باشم قطعا اوضاع شمال شبه جزیره‌ی کره چندان درست نیست.سومین کتابی که خواندم «دختری با هفت اسم» بود.از طاقچه در تخفیف‌های نوروزی تقریبا مفت خریدم و شروع کردم به خواندن. این یکی شاید نزدیک ترین چیزی بود به آن چه من می‌خواستم. داستان فرار دختری زیر سن قانونی از کره شمالی و وقایع پس از آن که ضربه ی خیلی بزرگی به سایر محتوایی که تا به آن روز خوانده بودم زد.عرض می‌کنم.اینبار قهرمان داستان ما ساکن استان مرزی با چین بود و زد به سرش که از روی رودخانه ی یخ زده‌ی حدفاصل دوکشور رد شود و برود ببیند در چین اوضاع چطور است و زود هم برگردد. خانه شان مشرف به مرز بود و جوانک مرزبان مسلح هم خاطرخواه خانم و وقتی درخواست او را شنید که «می‌روم و زود بر می‌گردم» نتوانست نه بگوید و گفت «برو، زودی برگرد» شاید اگر ایرانی بود می‌دانست که « اون که رفته دیگه هیچ وقت نمی‌آد» اما نبود.آدم است دیگر، عاشق می‌شود.خلاصه دخترک رفت و عشق اش را فراموش کرد و همانجا سال‌های سال ماند و کار کرد و پول درآورد و زندگی کرد و... نهایتا برای خودش هویتی جعلی تقریبا با کیفیتی برابر اصل دست و پا کرد و رفت سئول. آن جا هم پناهنده شد.این را خوب است اضافه کنم که شاید پناهنده لفظ خوبی برای این موقعیت منحصر به فرد در دنیا نباشد. چرا که کره از نوع جنوبی‌اش اعلام رسمی‌کرده که تمام شهروندان قسمت شمالی شبه جزیره را به شهروندی قبول دارد و هرکس تشریف بیاورد تابعیتش تضمین شده است. لذا این قضیه با تعریف آنچه در تمام دنیا از پناهنده وجود دارد قدری متفاوت است اما من هم اسم بهتری برایش پیدا نکردم. خلاصه هر طور دوست داشتید بنامیدش.مهم در این کتاب لااقل برای من انتهایش بود. بر خلاف همه‌ی این تیپ کتاب‌ها با ورود به سئول تمام نشد. نویسنده‌ی این زندگی نامه‌ی خودنوشت با مادر و برادرش از طریق پیام رسان های اینترنتی ارتباط گرفت(چطوری اش را من که هیچ، امیرخانی هم که دوبار رفت کره‌شمالی هم نفهمید) و آن‌ها را هم به بهشت جنوب که چند صد صفحه ای تعریفش را کرده بود دعوت کرد، خودش تا لب مرز رفت و آن‌ها را همراهی کرد تا از زندان شمال رهاییشان بخشد. هردو به سئول رسیدند، صاحب کار و مدارک و خانه و زندگی شدند و ایام خوشی را هم گذراندند، اما این روزها سریع گذشت و هر دو فیلشان یاد هندوستان کرد و برگشتند پی زندگی شان در شمال!!! من به اینجا که رسیدم دچار برگ ریزی از نوع دیگری شدم. با خودم فکر کردم ظاهرا شک من درست بوده و شمال شبه جزیره آنقدر هم جای وحشتناک و افتضاحی نیست. بعد منتظر بودم در صفحات بعد بخوانم که مادر و برادر خانوم نویسنده اعدام شدند، لااقل بخوانم تشریف بردند اردوگاه کار اجباری. اما از این خبرها نبود، رفتند خوش و خرم پی زندگی شان و برادر هم ازدواج کرد. خلاصه کتاب با تبدیل نویسنده به «خواهرشوهری در کشور دشمن» به پایان رسید و باز هم من ماندم و معادله ای نامعادل و کلی سوال که در ذهنم رژه می‌رفتند.انسان است دیگر، کنجکاوی می‌کند.کنجکاوی مرا رساند به «رهبر عزیز» که در فیدیبو انتظارم را می‌کشید.این یکی هم جنس متفاوتی داشت. طرف از آن پاچه خوارهای حرفه ای بود. شاعر بود در دستگاه تبلیغات حکومتی. دستگاه تبلیغاتی که «گوبلز» لعنت الله علیه خوابش را هم نمی‌دید. به نظرم شاغل بودن در چنین خانه‌ی فسادی خودش کار کثیفی ست چه برسد به اینکه در آن خراب شده ستاره‌ی درخشان تشکیلات هم باشی و برای دستمالی‌های آن چنانی ات دعوت شوی برای صرف وعده ی غذایی ویژه با جناب «کیم جونگ ایل» که لقبش می‌شود «رهبر عزیز».(اولین رئیس حزب یا همان رهبر کره ی شمالی «کیم ایل سونگ» بود که به او این روزها «رهبر کبیر» می‌گویند، بعد پسر به ریاست حزب- شما بخوانید تخت سلطنت- رسید که می‌شود «کیم جونگ ایل» و لقب گرفت «رهبر عزیز» و پس از آن هم این آقا پسر تپل و بیبی فیس تشریف آوردند که می‌شود «کیم جونگ اون». لقب که ندارد هیچ، اطلاعاتی از خانواده‌شان هم نداریم. اگر داشتید فکر کنم آقای امیرخانی حاضر باشد برایش سر کیسه را شل کند.)نهار خوردن با « رهبر عزیز» را اصلا با صرف غذا مثلا با شاه، رئیس جمهور و رهبر خودمان یا حتی رئیس جمهور آمریکا و روسیه و... مقایسه نکنید. در کره شمالی رهبر –نعوذبالله- خود خداست. این از همان قسمت‌هایی است که آقای امیرخانی خیلی درخشان برای خواننده جا انداخته و مثال خیلی باحالی هم من باب حضرت امیرالمومنین علیه السلام می‌آورد.به آن هم می‌رسیم البته، صبر کنید. بر گردیم به داستان خودمان.انسان است دیگر، گاهی از این شاخه به آن شاخه می‌پرد.خلاصه این نویسنده حسابی حال و روز خوبی دارد و جایگاه شغلی اش را توپ هم تکان نمی‌دهد. بعد برای اینکه کتابی ممنوعه را بر می‌دارد و می‌آورد بیرون تشکیلات یک دفعه اوضاعش به هم می‌ریزد. این ادعا راستش خیلی برای من یکی باور پذیر نبود، این همان چیزی بود که نویسنده لازم داشت تا در پیچشی دراماتیک شخصیت گند خودش را پاکسازی کند و خودش را از موجودی پست و لعین تبدیل کند به ستاره‌ی درخشان فراری بزرگ. البته مطمئن نیستم شاید هم راست بگوید. چیزی که مطمئنم این است که من آدم بدبینی هستم، باورتان نمی‌شود از روان‌درمانگرم سوال کنید.آدم است دیگر، گاهی روان‌اش بهم می‌ریزد.این آقای پاچه خوار، مثل همه ی همپالگی‌هایش در سراسر دنیا، ناتوان از انجام کار واقعی رسید به چین و به بدبختی و دریوزه‌گی افتاد و شانس آورد که گرسنگی و سرما نفرستادش آن دنیا. نهایتا ارتباطی با سرویس اطلاعاتی جنوبی‌ها گرفت و آن هم که فهمیده بودند مهره ی خوبی از شمال گریخته رفتند سراغش و برش داشتند بردند مملکت خودشان و او هم با انتشار کتابی به نام « رهبر عزیز» که شرح مختصری از آن را در همین سطور دادم ادای دین کرد به «کشور دشمن».دست آخر کتاب آقای امیرخانی درآمد و من هم که دستم پر بود و چندتایی کتاب نخوانده داشتم با قدری مقاومت خریدمش. اینترنتی و از نشر افق. تا اداره ی پست و انتشارات بخواهند کارشان را بکنند هم رفتم از طاقچه «آکواریوم‌های پیونگ‌یانگ» را خریدم و شروع کردم به مطالعه تا پیش درآمدی باشد بر «نیم دانگ پیونگ‌یانگ».این یکی هم داستان خانواده ای مرفه و مایه دار است در سرزمین برابری‌های زورکی که معلوم نمی‌شود پدربزرگشان چه غلطی می‌کند که خودش را به کشتن می‌دهد و آن‌ها را روانه‌ی اردوگاه کار اجباری می‌کند برای ده سال آزگار. این‌ها آنقدر کومونیست تشریف داشتند که از ژاپن کوچ می‌کنند به کره و همه ی اموالشان را هم می‌دهند به حزب !!! باورتان نمی‌شود؟ در مملکت خودمان هم کم نداشتیم از این دست کشته مرده‌های مارکسیسم. هسته‌های بنیان گذار «حزب توده» بعد از بی ریخت شدن اوضاع در ایران در دهه‌ی 30 میلادی اغلب فرار کردند به شوروی تحت حکومت استالین یا آن طور که خودشان می‌گفتند: « خانه‌ی دایی یوسف». اغلب هم در تسویه‌های استالینی رفتند آن دنیا. شرح اینطور احوالات وطنی را هم می‌توانید در « ایران بین دو انقلاب» از «یرواند آبراهامیان» ( قابل تهیه از فیدیبو) یا «در ماگادان کسی پیر نمی‌شود» نوشته‌ی «دکتر عطا الله صفوی» (نشر ثالث) بخوانید. بگذریم باز حاشیه رفتم.خلاصه طبق معمول نویسنده می‌گوید پدربزرگش چه آدم خوبی بوده و به خاطر چندتا انتقاد دم دستی به حزب این بلا سرشان آمده است. در ناجوانمردانه بودن این حکم ده سال اردوگاه کار اجباری برای کودک 9 ساله حرفی نیست. اصلا چه حرفی می‌شود زد؟ زبان قاصر است از پلشتی و سیاهی چنین رفتاری ولی پدربزرگ گرام هم تا دیروز جیره خوار همین نظام سیاه و پلید بود و زندگی به شدت مرفه حضرت عالی و خانواده هم در سایه ی کوشش‌های وی. همین است که می‌گویم روات این ژانر کره‌شمالی اغلب سوراخ هستند دیگر.پسر داستان ما رفت به اردوگاه «یودوک» و خلاصه خدا لعنت کند همه‌ی باعثان و بانیان این جور خراب شده‌ها را، موقع خواندن چند باری یاد «ماگادان» و دکتر «صفوی» افتادم البته نه از آن رو که «یودوک» مثل «ماگادان» مخوف باشد، اصلا اینطور نیست. احتمالا ساکنین «ماگادان» در رویاها شان جایی مثل «یودوک» را می‌دیدند، اگر جانی داشتند که رویا ببینند، بیشتر معصومیت و ساده دلی مرحوم صفوی و پسربچه ی داستان ما شبیه هم بود.پسر بچه وقتی برای خودش مردی می‌شود و حسابی با خوردن موش و مار در اردوگاه عضله سازی می‌کند، در می‌آید و همانطور که می‌شود حدس زد با خودش فکر می‌کند « باید خر باشم که بمانم زیر یوق شما» و می‌زند بیرون. اگر فحش‌های بدتری نداده باشد البته.نهایتا آقایی که در کره شمالی «آقا زاده» محسوب می‌شود خودش را در منبع گازوئیل یک کشتی پنهان کرده و می‌رسد جنوب. به سرعت مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته و با گرفتن دست مزد برای مصاحبه‌ها، سخنرانی‌ها و فروش کتابش چنان پول و پله ای به هم می‌زند که خودش معترف است به زندگی در بهترین محله‌های سئول در همسایگی مدیران ارشد صنایع و پزشکان سطح بالا و... خلاصه هرکسی کو دور ماند از اصل خویش باز جوید روزگار وصل خویش. او هم بعد از ده سال بدبختی دوباره بر می‌گردد سر زندگی خودش.نه اینکه حقیر با پول و پول داشتن مشکل داشته باشم، اصلا. خیلی هم خوب است. غرض اینکه کسی که نان اش در کوبیدن حکومتی است را نمی‌توان به عنوان معیار و شاخص در نظر گرفت برای شناخت سرزمینی، حکومتی و از همه مهمتر مردمی.همانطور که دیدید حضرات همه از یک جنس اند الا «امیرخانی».کتاب «نیم دانگ پیونگ‌یانگ» از این رو مهمترین شاخص و سنگ محک اصلی شناخت «جمهوری دموکراتیک کره» یا آنطور که در زبان فارسی مرسوم است «کره‌شمالی» برای مخاطب فارسی زبان است که نویسنده تا آنجا که من مطلعم نه کشته مرده‌ی خاندان حاکم است و نه زخم خورده‌ی ایشان. البته اگر زخم مالی سفر را حساب نکنیم. بالاخره اینکه کلی پول بدهی آخرش هم نودل سرد بگذارند جلویت هم برای خودش «ذنب لایغفری»ست.یک وقتی لامپی می‌سوزد و آدم است دیگر، سی را با جی اشتباه می‌گیرد.اما سفرنامه‌ی مورد بحث ما با دعوت برای سفر به سرزمین ناشناخته‌ها یک دفعه و یک هویی می‌پرد وسط ماه مبارک رمضان و زندگی آقای نویسنده. دعوت از طرف «حزب کارگران جمهوری دموکراتیک کره» برای حزب «موتلفه‌ی اسلامی» است. از عجایب روزگار هم اینکه این دوتا باهم پیمان «خواهرخواندگی» بسته اند.الله اکبر.گفتم که از بشر همه کاری بر می‌آید. من یکی کلا پیش از خواندن این کتاب هم برگ و بری نداشتم که حالا چیزی مانده باشد برای ریختن ولی مثل آن توییت ژانری معروف «درمانده شدم از پاسخ دادن».حزب موتلفه ای که در تعریفش آمده:« خود را پیرو روحانیت اصیل و مبارز اسلامی‌می‌داند» چطور می‌شود که با حزبی پیمان می‌بندد که منکر تمامی‌شعائر دین است؟ نه توحید می‌داند و نه معاد، نه که نداند، می‌داند و در رسانه‌ها اگر کمی، فقط کمی‌ بگردید کوبنده و تمسخر کننده ی اعظم و اکبر مسیحیت است و اسلام. باز دم آقای امیرخانی گرم که خودش خرج سفرش را داد و زیر بار این پیمان‌ها هم نرفت.شمال شبه جزیره جایی ست که فقط یک مسجد دارد آن هم به روایت نویسنده در سفارت ایران و یک کلیسا آن هم در سفارت روسیه. دین ممنوع است به شدید ترین وجه ممکن. نستجیر بالله خدایی نیست جز «رهبر کبیر» و «رهبر عزیز» و احتمالا به زودی خدای جدیدی هم ورود کند. تپل و بیبی فیس.اینکه آقازاده‌ی «سید محمود دعایی» با راست سنتی ایران هم آنقدر رفیق است و دنبال برگزار کردن تور گردش گری کره شمالی و امکان سنجی کار اقتصادی هم اصلا به ما چه؟همینقدر بدانید که مناسبات قدرت در سطح بالا با آنچه در رسانه‌ها می‌گذرد خیلی فرق دارد.آدم است دیگر، دوست دارد با همه رفیق باشد.کتاب روایت دو سفر آقای امیرخانی به کره شمالی ست. اولی با موتلفه و رسمی، دومی‌به عنوان نویسنده. در سفر اول چیزی که صاحب قلم با آن رو به رو ست همان است که حزب می‌خواهد دیده شود. نه کم و نه بیش. امیرخانی چندباری سعی می‌کند از تور امنیتی‌ها بگریزد و برود مشاهداتی داشته باشد که تقریبا موفق بشو نیست. زورش نمی‌رسد. از طرفی هم می‌توان رگه‌های ترس و وحشت و اختناق را در رفتار مردم کوچه و خیابان و کافه و آرایشگاه با او دید. آن وقتی هم که می‌گریزد هم همه‌ی در‌ها به رویش بسته اند. نوشته‌ها یادآور این فیلم‌های ژانر «زامبی»‌هالیوود است. انگار خدای نکرده امیرخانی مشکلی دارد و هر کس او را می‌بیند فرار را بر قرار ترجیح می‌دهد اگر دری یا دروازه ای بین شان نباشد که برود پشتش سنگر بگیرد.یافته ی دیگر امیرخانی که برایم خیلی خوشایند و لذت بخش بود هم چیزی بود که در «رهبر عزیز» خوانده بودم. آنجا نویسنده که خودش کاره ای بود در «کمیته ی مرکزی حزب» ادعا می‌کرد که همه چیز در کره ی شمالی ظاهری دارد و باطنی. حتی مثلا وزیر. می‌گفت ما یک وزیر داریم که نشان دنیا و مردم و رسانه‌ها می‌دهیم و حتی بعضا برای نارسایی‌هایی اعدامش می‌کنیم و یک شخص و یا گروهی که گرداننده ی آن وزارتخانه اند. به نظرم از وقتی به قلم امیرخانی خواندم که اینجا رئیس حزب است نه دولت این حرف برایم باور پذیر شد. چنین دریافتی در این سطح و در آن زمان کوتاه به حق از تیزبینی و تیزهوشی نویسنده است و جای صد آفرین دارد.مساله ی دیگری که به شدت به چشمم آمد سطح عجیب و تقریبا باورنکردنی «پارانویا» ی حاکم بر همان حزب است. برای گروهی که رسمی‌سفر می‌کنند و با دعوت خودشان آمده اند هم بپای نامحسوسی گذاشته اند و همراهشان کرده اند با گروه. این حجم از «دشمن پنداری» در دیگران از همان دست چیزهایی ست که حسابی بدبختشان کرده است.سفر اول شرح خوبی دارد از همان ظاهری که پیشتر گفتم. دست آخر هم سفر تمام شده و بر می‌گردند.اما سفر دوم که جان کلام کتاب است با ممارست و کوشش ستودنی نویسنده صورت می‌گیرد. نهایتا نویسنده برنامه‌ی سفرش را به دولت کره شمالی اعلام کرده و خواسته‌های ساده و در عین حال درخشانی برایشان مطرح می‌کند.نویسنده خواستار دیدن تولد یک بچه، ازدواج یک زوج و مرگ یک انسان است. می‌گوید می‌خواهم این سه برهه ی مهم و سرنوشت ساز زندگی را ببینم تا بتوانم انسان کره ی شمالی را تصویر کنم. من یکی از این انتخاب‌های زیرکانه خیلی لذت بردم. دولت کره شمالی هم پذیرفته و امیرخانی برای بار دوم راهی شمال شبه جزیره کره می‌شود.در این سفر دیگر هتل شهر را هم امتحان می‌کنند و بیشتر سعی می‌کنند با آدم‌ها ارتباط بگیرند. نه تنها نمی‌توانند بلکه حاکمیت کره از برآورده کردن همین سه خواسته ی امیرخانی هم سر باز می‌زند و سعی در ماست مالی کردن قضیه دارد. اینجاست که «پارانویا» را در سطحی جدید و اعلی می‌توانید ببینید وقتی به لپ تاپ نویسنده سرک می‌کشند و به جای نشان دادن آدم به نمایش مجسمه‌اش اکتفا می‌کنند. نهایتا این سفر هم تمام می‌شود و امیرخانی برگشته و داستان ما هم به آخر می‌رسد. کتاب سفرنامه‌ی موفقی نیست، وقتی نویسنده را محدود کنید در مشاهدات، باید احمق باشید که توقع «خوب نوشتن» هم داشته باشید. «خوب بنویس آقای نویسنده» تذکری ست دوستانه که مقامات به امیرخانی می‌دهند تا وقتی بر می‌گردد روایت خوب و باب میلی برایشان بنویسد. بله، درخواست احمقانه‌ای ست.سه نکته در پایان:اول: دمت گرم جناب امیرخانی که رنج سفر را تحمل کردی، آن هم دوبار و تلاش کردی برای مشاهده کردن و نوشتن روایتی از این کشور ناشناخته.دوم: به نظرم بزرگترین اشتباه شما آنجا بود که پیش از سفر عامدانه از کره شمالی نخواندی با این هدف که وقتی می‌روی آنجا بدون پیش داوری بنویسی. به باور من اگر می‌خواندی خیلی خوب و بهتر می‌دانستی آنجا باید دنبال چه چیزی بگردی. اما نمی‌دانستی. البته شاید هم بشود این را اشتباه تفسیر نکرد. شاید اگر بیش از این دست روی جای حساس می‌گذاشتی الان در «یودوک» یا «اردوگاه شماره 14» بودی شاید هم یک هفته پس از بازگشت به لقاءالله می‌رسیدی. پس تفسیر خوب و بد بودن این کار با خود شماست.انسان است دیگر، گاهی دوست دارد جور دیگر تفسیر کند.سوم: از قدیم گفته اند «مادر که نبود باید با زن بابا ساخت» نهایتا با این کتاب هم من به عنوان خواننده ای علاقه مند نفهمیدم در آن خراب شده آخر سر چه خبر است. سفرنامه آن طور که باید و شاید در نیامده و تقصیرش هم گردن «حزب کارگران جمهوری دموکراتیک کره» است ولی خواندن همین هم خالی از لطف نیست.والسلام.نیما اکبرخانینیما اکبرخانیSun, 07 Jun 2020 19:30:34 +0430